Przejdź do treści

Próchnica – skąd się bierze i dlaczego jest tak powszechna? Objawy i leczenie choroby

dziecko, podczas badania dentystycznego
Fot. Robert Przybysz / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ankieta dla dawców mikrobioty / istock
Homofobiczne kryteria dla dawców mikrobioty? Mamy odpowiedź Human Biome Institute
Tomek Kaczor - World Press Photo
Zdjęcie 15-latki, która wybudziła się z katatonii spowodowanej syndromem rezygnacji, nominowane do World Press Photo. Jego autorem jest Polak!
Kobieta kupuje mięso w sklepie
Sklep Aldi wycofuje ze sprzedaży mięso na pulpety. Powodem jest znalezienie pałeczek salmonelli
Noworodek w szpitalu
Pobranie krwi u noworodka. Jak wygląda? Skąd się pobiera? Wyjaśnia położna
Spermidyna w jabłkach / istock
Spermidyna pomoże ci zachować długowieczność. Czym jest substancja, o której wszyscy mówią?

Próchnica u dzieci to niezwykle powszechna choroba. Wywołana jest zakażeniem bakteryjnym, spowodowanym wieloma różnymi czynnikami. Lekarze wypowiadają się niepokojąco na temat stanu uzębienia polskich dzieci – próchnica może dotykać aż 54% z nich.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Próchnica jest najczęstszym problemem stomatologicznym dzieci. Leczenie zębów u dziecka nie jest proste – nawet dorośli nie przepadają za leczeniem dentystycznym, nie mówiąc już o wrażliwych na ból i bojaźliwych dzieciach. Ważne jest więc, aby już od najmłodszego wieku nauczyć dziecko myć zęby po każdym posiłku i płukać jamę ustną płynami dla dzieci o łagodnym smaku.

kobieta zęby truskawki

Próchnica u dzieci – przyczyny

Do rozwoju próchnicy dochodzi, gdy nałożą się na siebie 4 czynniki – w jamie ustnej pojawiają się bakterie (najczęściej Streptococcus mutans) i cukry, szczególnie te sztuczne, rafinowane, występujące w słodyczach. To właśnie dzięki nim bakterie się szybko namnażają. Kolejny czynnik, jaki musi wystąpić, to podatność – jedne dzieci są bardziej, inne mniej podatne na rozwinięcie się próchnicy. Na podatność składają się takie czynniki, jak: predyspozycje genetyczne, higiena, warunki socjalne, w których żyje dziecko. Już życie płodowe malucha może decydować o podatności na tę chorobę zębów – ważne jest, aby w diecie przyszłej mamy znalazła się odpowiednia ilość wapnia i fluoru. Ostatni czynnik, który ma wpływ na rozwinięcie próchnicy, to czas – wszystkie 3 wyżej wymienione czynniki muszą wystąpić przez odpowiednio długi okres.

W efekcie wyżej wymienionych czynników dochodzi do spadku pH jamy ustnej i demineralizacji szkliwa. Badania polskich naukowców wykazały, że na rozwój próchnicy u dzieci wpływają takie czynniki, jak: podjadanie słodyczy między posiłkami, słodzenie pokarmu w butelce i zasypianie dziecka z butelką w ustach (próchnica butelkowa). Wszystkie te czynniki silnie wpływają na rozwój bakterii Streptococcus mutans. Podsumowując – głównym winowajcą powstawania próchnicy u dzieci jest spożywanie dużej ilości cukrów, które są pożywką dla bakterii.

Objawy próchnicy – jak dochodzi do zniszczenia tkanek?

Bakterie bytujące w ustach dziecka pod wpływem cukrów namnażają się i wytwarzają kwasy, które działają szkodliwie na płytkę nazębną. Dochodzi do rozkładu wiązań białek na peptydy i aminokwasy, a w efekcie do ciemnienia i niszczenia wierzchnich warstw zęba.

Jak wygląda próchnica? Brązowe lub czarne plamy na powierzchni zębów to już zaawansowana postać choroby. Próchnica początkowa występuje, gdy bakterie zaczynają namnażać się – niestety proces ten jest niewidoczny, a walczyć z nim można wyłącznie poprzez odpowiednią profilaktykę. Bardzo ważne jest, aby już nawet mała, ciemna plamka na zębie skłoniła do wizyty u dentysty. Na tym etapie bardzo łatwo wyleczyć próchnicę zęba. Gorzej, kiedy proces degradacyjny tkanki twardej zębów wniknie głębiej – do miazgi zęba i krwiobiegu. Wtedy dziecko jest narażone albo na usunięcie zęba, albo na uciążliwe i bolesne leczenie kanałowe. Kiedy bakterie wejdą głęboko w miazgę zęba, powstaje ryzyko rozwinięcia się ropnia. Mogą pojawić się również problemy z zatokami i inne powikłania zdrowotne.

Zobacz także

Leczenie próchnicy

Jak pozbyć się próchnicy? Tutaj nie działają domowe sposoby – konieczna jest wizyta u dentysty (lub nawet cała seria wizyt). Zniszczone przez próchnicę fragmenty zęba nie odbudują się. Wizyta u dentysty pomoże jednak powstrzymać dalsze procesy niszczące tkanki i „ukryje” widoczne uszkodzenia pod wypełnieniem. Usuwanie próchnicy z zębów zapobiega występowaniu powikłań i pozwala zachować ząb w dość dobrym stanie. Poprzez borowanie dentysta usuwa uszkodzone tkanki, w których bytują bakterie. Na ich miejscu umieszczane jest wypełnienie odbudowujące ząb. Leczenie próchnicy u małych dzieci jest często uciążliwe i nieprzyjemne. Zdarza się więc, że zęby są leczone pod narkozą. W przypadkach, kiedy próchnica wniknie głęboko w miazgę zęba, następuje kosztowne i nieprzyjemne leczenie kanałowe. Zanim do niego dojdzie, pojawia się bolesny stan zapalny, który trudno przeoczyć. Całkowite zignorowanie problemu może doprowadzić do powstania zgorzeli lub całkowitego zniszczenia zęba, które będzie owocowało jego usunięciem. Warto wspomnieć również o niebezpiecznym powikłaniu, jakim jest próchnica wtórna. Pojawia się ona pod założonym wcześniej wypełnieniem. Warto więc co jakiś czas odwiedzać dentystę, aby regularnie kontrolować stan zębów.

Próchnica – profilaktyka

Najważniejszymi elementami profilaktyki próchnicy u dzieci są: odpowiednia dieta, zachowanie higieny zębów i regularne kontrole u dentysty. Należy unikać podawania dziecku dużej ilości słodyczy i owoców, a także nie dopuszczać do zasypiania dziecka z butelką w buzi, ewentualnie można wybierać kaszki i mieszanki niezawierające dużych ilości cukrów. Używanie past do zębów z fluorkami sodu i fluorokrzemianami zapobiega rozwojowi bakterii w płytce nazębnej. Warto nauczyć dziecko używania nici dentystycznej oraz płynu do płukania jamy ustnej – na rynku dostępnych jest wiele rodzajów o delikatnych, owocowych smakach. Oczywiście podstawą jest mycie zębów po każdym posiłku.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Próchnica zębów mlecznych polskich dzieci w wieku 0,5-6 lat. Szymańska J, Szalewski L. Zdrowie Publiczne. 2011; 121 (1): 86-89.
Przydatność biotypowania w określaniu wybranych determinant patogenności w Streptococcus mutans. Wirginia Krzyściak, Katarzyna K Pluskwa, Jakub Piątkowski, Paweł Krzyściak, Anna Jurczak, Dorota Kościelniak, Anna Skalniak.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Co można wyczytać z zębów?

Co o twoim zdrowiu mówią zęby? Wyjaśnia stomatolog, Anna Lewczuk-Wesołowska

Pasta i szczoteczka do zębów

Co warto wiedzieć o pastach do zębów? Jaką najlepiej wybrać? Tłumaczy stomatolożka

płukanie zębów

Płuczesz jamę ustną po umyciu zębów? Stomatolog wyjaśnia, czy to dobry nawyk

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Szczoteczka soniczna. Jak używać, czym się kierować przy wyborze?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Irygator dentystyczny – co to jest? Ile kosztuje, jak go stosować?

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

uśmiech

Próchnica – co to jest próchnica? Jakie są objawy? Jak pozbyć się próchnicy?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

Wybielane zębów. Jak skutecznie wybielić zęby w domu?

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

licówki

Licówki – co to jest, ile kosztują, jak dbać o licówki

kobieta u dentysty

Leczenie kanałowe – na czym polega, czy boli, ile kosztuje

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

kobieta karmiąca

Jak karmienie piersią wpływa na zęby matki i dziecka? Wyjaśnia stomatolog

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

8 sposobów na podniesienie libido

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?