Przejdź do treści

Próchnica – skąd się bierze i dlaczego jest tak powszechna? Objawy i leczenie choroby

dziecko, podczas badania dentystycznego
Fot. Robert Przybysz / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pielęgiarka - W czepku urodzona
„Drodzy Państwo – oto jestem. Magister pielęgniarstwa, który pracuje przy łóżku chorego”. Na profilu W czepku urodzona pojawiły się ważne słowa
Wierząc w teorie pseudonukowe, niszczysz sobie zdrowie. Optyczka wymienia najpopularniejsze z teorii, przez które można popsuć sobie wzrok
Samobadanie piersi / istock
Pani Fizjoterapeutka o samobadaniu piersi: „Nagle wyczułam jakąś twardawą grudkę. Znajdowała się bezpośrednio pod prawą piersią. Mogłam ją nieco przesunąć, nic mnie nie bolało…”
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Termometr
„Gorączka jest korzystna, pomaga zwalczać infekcje” – pisze lek. Dawid Ciemięga. Co dzieje się w organizmie przy podwyższonej temperaturze?

Próchnica u dzieci to niezwykle powszechna choroba. Wywołana jest zakażeniem bakteryjnym, spowodowanym wieloma różnymi czynnikami. Lekarze wypowiadają się niepokojąco na temat stanu uzębienia polskich dzieci – próchnica może dotykać aż 54% z nich.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Próchnica jest najczęstszym problemem stomatologicznym dzieci. Leczenie zębów u dziecka nie jest proste – nawet dorośli nie przepadają za leczeniem dentystycznym, nie mówiąc już o wrażliwych na ból i bojaźliwych dzieciach. Ważne jest więc, aby już od najmłodszego wieku nauczyć dziecko myć zęby po każdym posiłku i płukać jamę ustną płynami dla dzieci o łagodnym smaku.

kobieta zęby truskawki

Próchnica u dzieci – przyczyny

Do rozwoju próchnicy dochodzi, gdy nałożą się na siebie 4 czynniki – w jamie ustnej pojawiają się bakterie (najczęściej Streptococcus mutans) i cukry, szczególnie te sztuczne, rafinowane, występujące w słodyczach. To właśnie dzięki nim bakterie się szybko namnażają. Kolejny czynnik, jaki musi wystąpić, to podatność – jedne dzieci są bardziej, inne mniej podatne na rozwinięcie się próchnicy. Na podatność składają się takie czynniki, jak: predyspozycje genetyczne, higiena, warunki socjalne, w których żyje dziecko. Już życie płodowe malucha może decydować o podatności na tę chorobę zębów – ważne jest, aby w diecie przyszłej mamy znalazła się odpowiednia ilość wapnia i fluoru. Ostatni czynnik, który ma wpływ na rozwinięcie próchnicy, to czas – wszystkie 3 wyżej wymienione czynniki muszą wystąpić przez odpowiednio długi okres.

W efekcie wyżej wymienionych czynników dochodzi do spadku pH jamy ustnej i demineralizacji szkliwa. Badania polskich naukowców wykazały, że na rozwój próchnicy u dzieci wpływają takie czynniki, jak: podjadanie słodyczy między posiłkami, słodzenie pokarmu w butelce i zasypianie dziecka z butelką w ustach (próchnica butelkowa). Wszystkie te czynniki silnie wpływają na rozwój bakterii Streptococcus mutans. Podsumowując – głównym winowajcą powstawania próchnicy u dzieci jest spożywanie dużej ilości cukrów, które są pożywką dla bakterii.

Objawy próchnicy – jak dochodzi do zniszczenia tkanek?

Bakterie bytujące w ustach dziecka pod wpływem cukrów namnażają się i wytwarzają kwasy, które działają szkodliwie na płytkę nazębną. Dochodzi do rozkładu wiązań białek na peptydy i aminokwasy, a w efekcie do ciemnienia i niszczenia wierzchnich warstw zęba.

Jak wygląda próchnica? Brązowe lub czarne plamy na powierzchni zębów to już zaawansowana postać choroby. Próchnica początkowa występuje, gdy bakterie zaczynają namnażać się – niestety proces ten jest niewidoczny, a walczyć z nim można wyłącznie poprzez odpowiednią profilaktykę. Bardzo ważne jest, aby już nawet mała, ciemna plamka na zębie skłoniła do wizyty u dentysty. Na tym etapie bardzo łatwo wyleczyć próchnicę zęba. Gorzej, kiedy proces degradacyjny tkanki twardej zębów wniknie głębiej – do miazgi zęba i krwiobiegu. Wtedy dziecko jest narażone albo na usunięcie zęba, albo na uciążliwe i bolesne leczenie kanałowe. Kiedy bakterie wejdą głęboko w miazgę zęba, powstaje ryzyko rozwinięcia się ropnia. Mogą pojawić się również problemy z zatokami i inne powikłania zdrowotne.

Zobacz także

Leczenie próchnicy

Jak pozbyć się próchnicy? Tutaj nie działają domowe sposoby – konieczna jest wizyta u dentysty (lub nawet cała seria wizyt). Zniszczone przez próchnicę fragmenty zęba nie odbudują się. Wizyta u dentysty pomoże jednak powstrzymać dalsze procesy niszczące tkanki i „ukryje” widoczne uszkodzenia pod wypełnieniem. Usuwanie próchnicy z zębów zapobiega występowaniu powikłań i pozwala zachować ząb w dość dobrym stanie. Poprzez borowanie dentysta usuwa uszkodzone tkanki, w których bytują bakterie. Na ich miejscu umieszczane jest wypełnienie odbudowujące ząb. Leczenie próchnicy u małych dzieci jest często uciążliwe i nieprzyjemne. Zdarza się więc, że zęby są leczone pod narkozą. W przypadkach, kiedy próchnica wniknie głęboko w miazgę zęba, następuje kosztowne i nieprzyjemne leczenie kanałowe. Zanim do niego dojdzie, pojawia się bolesny stan zapalny, który trudno przeoczyć. Całkowite zignorowanie problemu może doprowadzić do powstania zgorzeli lub całkowitego zniszczenia zęba, które będzie owocowało jego usunięciem. Warto wspomnieć również o niebezpiecznym powikłaniu, jakim jest próchnica wtórna. Pojawia się ona pod założonym wcześniej wypełnieniem. Warto więc co jakiś czas odwiedzać dentystę, aby regularnie kontrolować stan zębów.

Próchnica – profilaktyka

Najważniejszymi elementami profilaktyki próchnicy u dzieci są: odpowiednia dieta, zachowanie higieny zębów i regularne kontrole u dentysty. Należy unikać podawania dziecku dużej ilości słodyczy i owoców, a także nie dopuszczać do zasypiania dziecka z butelką w buzi, ewentualnie można wybierać kaszki i mieszanki niezawierające dużych ilości cukrów. Używanie past do zębów z fluorkami sodu i fluorokrzemianami zapobiega rozwojowi bakterii w płytce nazębnej. Warto nauczyć dziecko używania nici dentystycznej oraz płynu do płukania jamy ustnej – na rynku dostępnych jest wiele rodzajów o delikatnych, owocowych smakach. Oczywiście podstawą jest mycie zębów po każdym posiłku.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Próchnica zębów mlecznych polskich dzieci w wieku 0,5-6 lat. Szymańska J, Szalewski L. Zdrowie Publiczne. 2011; 121 (1): 86-89.
Przydatność biotypowania w określaniu wybranych determinant patogenności w Streptococcus mutans. Wirginia Krzyściak, Katarzyna K Pluskwa, Jakub Piątkowski, Paweł Krzyściak, Anna Jurczak, Dorota Kościelniak, Anna Skalniak.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ropień na dziąśle - jak leczyć, objawy.

Ropień na dziąśle – jak go leczyć i jakie są objawy?

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Szczoteczka do zębów

Mycie zębów – jakich błędów powinnyśmy unikać? Wymienia stomatolożka

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

Aparat ortodontyczny ruchomy - jakie efekty daje i jak go czyścić?

Aparat ortodontyczny ruchomy – jakie efekty daje i jak go czyścić?

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania?

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Pulsujący ból zęba - co może oznaczać i kiedy występuje?

Pulsujący ból zęba – co może oznaczać i kiedy występuje?

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

Kobieta uśmiecha się. Na 3 włosach ma opaskę z chusty

Leczenie kanałowe w pigułce. Jak wygląda i czy boli? Wyjaśnia stomatolog

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?