Przejdź do treści

Próchnica – skąd się bierze i dlaczego jest tak powszechna? Objawy i leczenie choroby

dziecko, podczas badania dentystycznego
Fot. Robert Przybysz / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
szczepionki AstraZeneca/ Getty
AstraZeneca odwołała dostawę szczepionek do Polski. „To sytuacja absolutnie skandaliczna”
Kubek termiczny
Zwróć uwagę na oznaczenia plastikowych opakowań. Niektóre mogą wydzielać toksyny!
Covaxin
Pierwsza indyjska szczepionka przeciw COVID-19 skuteczna w 81 proc.
Dolly Parton
Dolly Parton śpiewająco szczepi się na COVID-19. „Błagam cię, nie wahaj się”
O złych przeżyciach najlepiej zapomnieć. Podpowiadamy, jak przestać rozpamiętywać

Próchnica u dzieci to niezwykle powszechna choroba. Wywołana jest zakażeniem bakteryjnym, spowodowanym wieloma różnymi czynnikami. Lekarze wypowiadają się niepokojąco na temat stanu uzębienia polskich dzieci – próchnica może dotykać aż 54% z nich.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Próchnica jest najczęstszym problemem stomatologicznym dzieci. Leczenie zębów u dziecka nie jest proste – nawet dorośli nie przepadają za leczeniem dentystycznym, nie mówiąc już o wrażliwych na ból i bojaźliwych dzieciach. Ważne jest więc, aby już od najmłodszego wieku nauczyć dziecko myć zęby po każdym posiłku i płukać jamę ustną płynami dla dzieci o łagodnym smaku.

Próchnica u dzieci – przyczyny

Do rozwoju próchnicy dochodzi, gdy nałożą się na siebie 4 czynniki – w jamie ustnej pojawiają się bakterie (najczęściej Streptococcus mutans) i cukry, szczególnie te sztuczne, rafinowane, występujące w słodyczach. To właśnie dzięki nim bakterie się szybko namnażają. Kolejny czynnik, jaki musi wystąpić, to podatność – jedne dzieci są bardziej, inne mniej podatne na rozwinięcie się próchnicy. Na podatność składają się takie czynniki, jak: predyspozycje genetyczne, higiena, warunki socjalne, w których żyje dziecko. Już życie płodowe malucha może decydować o podatności na tę chorobę zębów – ważne jest, aby w diecie przyszłej mamy znalazła się odpowiednia ilość wapnia i fluoru. Ostatni czynnik, który ma wpływ na rozwinięcie próchnicy, to czas – wszystkie 3 wyżej wymienione czynniki muszą wystąpić przez odpowiednio długi okres.

W efekcie wyżej wymienionych czynników dochodzi do spadku pH jamy ustnej i demineralizacji szkliwa. Badania polskich naukowców wykazały, że na rozwój próchnicy u dzieci wpływają takie czynniki, jak: podjadanie słodyczy między posiłkami, słodzenie pokarmu w butelce i zasypianie dziecka z butelką w ustach (próchnica butelkowa). Wszystkie te czynniki silnie wpływają na rozwój bakterii Streptococcus mutans. Podsumowując – głównym winowajcą powstawania próchnicy u dzieci jest spożywanie dużej ilości cukrów, które są pożywką dla bakterii.

Objawy próchnicy – jak dochodzi do zniszczenia tkanek?

Bakterie bytujące w ustach dziecka pod wpływem cukrów namnażają się i wytwarzają kwasy, które działają szkodliwie na płytkę nazębną. Dochodzi do rozkładu wiązań białek na peptydy i aminokwasy, a w efekcie do ciemnienia i niszczenia wierzchnich warstw zęba.

Jak wygląda próchnica? Brązowe lub czarne plamy na powierzchni zębów to już zaawansowana postać choroby. Próchnica początkowa występuje, gdy bakterie zaczynają namnażać się – niestety proces ten jest niewidoczny, a walczyć z nim można wyłącznie poprzez odpowiednią profilaktykę. Bardzo ważne jest, aby już nawet mała, ciemna plamka na zębie skłoniła do wizyty u dentysty. Na tym etapie bardzo łatwo wyleczyć próchnicę zęba. Gorzej, kiedy proces degradacyjny tkanki twardej zębów wniknie głębiej – do miazgi zęba i krwiobiegu. Wtedy dziecko jest narażone albo na usunięcie zęba, albo na uciążliwe i bolesne leczenie kanałowe. Kiedy bakterie wejdą głęboko w miazgę zęba, powstaje ryzyko rozwinięcia się ropnia. Mogą pojawić się również problemy z zatokami i inne powikłania zdrowotne.

Zobacz także

Leczenie próchnicy

Jak pozbyć się próchnicy? Tutaj nie działają domowe sposoby – konieczna jest wizyta u dentysty (lub nawet cała seria wizyt). Zniszczone przez próchnicę fragmenty zęba nie odbudują się. Wizyta u dentysty pomoże jednak powstrzymać dalsze procesy niszczące tkanki i „ukryje” widoczne uszkodzenia pod wypełnieniem. Usuwanie próchnicy z zębów zapobiega występowaniu powikłań i pozwala zachować ząb w dość dobrym stanie. Poprzez borowanie dentysta usuwa uszkodzone tkanki, w których bytują bakterie. Na ich miejscu umieszczane jest wypełnienie odbudowujące ząb. Leczenie próchnicy u małych dzieci jest często uciążliwe i nieprzyjemne. Zdarza się więc, że zęby są leczone pod narkozą. W przypadkach, kiedy próchnica wniknie głęboko w miazgę zęba, następuje kosztowne i nieprzyjemne leczenie kanałowe. Zanim do niego dojdzie, pojawia się bolesny stan zapalny, który trudno przeoczyć. Całkowite zignorowanie problemu może doprowadzić do powstania zgorzeli lub całkowitego zniszczenia zęba, które będzie owocowało jego usunięciem. Warto wspomnieć również o niebezpiecznym powikłaniu, jakim jest próchnica wtórna. Pojawia się ona pod założonym wcześniej wypełnieniem. Warto więc co jakiś czas odwiedzać dentystę, aby regularnie kontrolować stan zębów.

Próchnica – profilaktyka

Najważniejszymi elementami profilaktyki próchnicy u dzieci są: odpowiednia dieta, zachowanie higieny zębów i regularne kontrole u dentysty. Należy unikać podawania dziecku dużej ilości słodyczy i owoców, a także nie dopuszczać do zasypiania dziecka z butelką w buzi, ewentualnie można wybierać kaszki i mieszanki niezawierające dużych ilości cukrów. Używanie past do zębów z fluorkami sodu i fluorokrzemianami zapobiega rozwojowi bakterii w płytce nazębnej. Warto nauczyć dziecko używania nici dentystycznej oraz płynu do płukania jamy ustnej – na rynku dostępnych jest wiele rodzajów o delikatnych, owocowych smakach. Oczywiście podstawą jest mycie zębów po każdym posiłku.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Próchnica zębów mlecznych polskich dzieci w wieku 0,5-6 lat. Szymańska J, Szalewski L. Zdrowie Publiczne. 2011; 121 (1): 86-89.
Przydatność biotypowania w określaniu wybranych determinant patogenności w Streptococcus mutans. Wirginia Krzyściak, Katarzyna K Pluskwa, Jakub Piątkowski, Paweł Krzyściak, Anna Jurczak, Dorota Kościelniak, Anna Skalniak.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Bonding zębów – na czym polega? Jakie są jego efekty?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Chorobę da się… wyczuć. Co zapach mówi o twoim zdrowiu?

Jama ustna – budowa i funkcje. Choroby jamy ustnej

Jak dobrze myć zęby? Duet szczotka i pasta nie stanowi nawet połowy sukcesu

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szczoteczki do zębów w kubku

Jaką ilość pasty do zębów wyciskać na szczoteczkę? Większość ludzi robi to źle

Czy maseczka może sprzyjać powstawaniu próchnicy? Stomatolodzy alarmują

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

projektowanie uśmiechu

„Od razu zauważam, gdy ktoś ma problem, bo mówi czy uśmiecha się, przekręcając głowę w bok, lub zasłania usta dłonią”. Lek. dent. Marcin Krupiński o projektowaniu uśmiechu

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

Kobieta u dentysty

Dlaczego ząb po leczeniu kanałowym boli? Wyjaśnia stomatolożka

dziewczyna leżąca na trawie

Po czym lepiej nie myć zębów i dlaczego? Lista problematycznych produktów

Phonebleaching. Czy można wybielić zęby, podłączając się… do telefonu?

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Lek. dent. Małgorzata Olszewska o powszechnej akceptacji próchnicy. „Chore zęby to narażanie zdrowia, a nawet życia”

Ojciec podnosi na rękach syna

Dentystka o karmieniu dziecka w nocy: najmocniejsze zęby tego nie wytrzymają

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?