Przejdź do treści

Rak szyjki macicy – poznaj przyczyny, objawy oraz sposób leczenia

wstążka symbolizująca rak szyjki macicy
Rak szyjki jest jednym z częstszych nowotworów u kobiet. Fot. sewcream / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy
26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. „Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna”
Dziesięć lat – tyle czekała pacjentka z Wielkiej Brytanii na diagnozę. Zaczęło się od nocnych potów
Jesienią nawet 30 tysięcy hospitalizacji z powodu COVID-19? Adam Niedzielski podkreśla, że powrót z wakacji może nie być łatwy
„Ludzie cały czas wywierali na mnie nacisk, ciągle pytali: 'a kiedy dziecko?'” – Lenka Klimentova szczerze o problemach z zajściem w ciążę i społecznej presji

Rak szyjki macicy stanowi 95 proc. wszystkich nowotworów złośliwych szyjki macicy. W Polsce stwierdza się rocznie około 4500 nowych zachorowań. Czynnikami sprzyjającymi rozwojowi choroby jest przede wszystkim wcześnie rozpoczęte życie płciowe (przed 20. rokiem życia) oraz duża liczba partnerów seksualnych. Gdy rozwija się rak szyjki macicy, objawy pojawiają się w dopiero w zaawansowanych stadiach choroby, co pogarsza rokowania.

Rak szyjki macicy – przyczyny

Aktualnie w Polsce co roku około 3 tysięcy kobiet dowiaduje się, że cierpi na raka szyjki macicy; połowa z nich umiera w przeciągu kilku miesięcy od postawienia diagnozy. Co wywołuje raka szyjki macicy? Przyczyn wywołujących nowotwór złośliwy szyjki macicy jest wiele, od czynników genetycznych po styl życia. Epidemiologia oraz mechanizm powstawania raka szyjki macicy nie jest do końca poznany, jednak istnieją czynniki ryzyka, które predysponują do wystąpienia tego nowotworu. Należą do nich:

  • wielu partnerów seksualnych,
  • wczesna pierwsza inicjacja seksualna,
  • występowanie nowotworów w rodzinie,
  • palenie papierosów,
  • niski status socjoekonomiczny,
  • wiele porodów,
  • dysplazja szyjki macicy,
  • zakażenie wirusem HIV,
  • zakażenie onkogennym wirusem brodawczaka ludzkiego HPV – obecnie uznawany za główną przyczynę rozwoju nowotworu szyjki macicy, który atakując komórki błony śluzowej prowadzi do dysplazji; schorzenie to przebiega bezobjawowo, dlatego nieleczone może doprowadzić do zezłośliwienia się komórek szyjki macicy,
  • terapia hormonalna,
  • nieodpowiednia dieta, uboga w antyoksydanty.

Objawy raka szyjki macicy

Podobnie jak w przypadku innych nowotworów, nasilenie wystąpienia objawów zależy od tego, jak bardzo zaawansowany jest rak szyjki macicy. Objawy wczesne raka szyjki macicy nie są zazwyczaj odczuwalne dla kobiet. Należą do nich zmiany które mogą być zdiagnozowane głównie przez wykonanie badania cytologicznego. Zmiany te w żaden sposób nie uzewnętrzniają się, dlatego są trudne do zdiagnozowania. Na tym etapie zahamowanie dalszego rozwoju choroby jest niemal stuprocentowe.

Jakie są objawy raka szyjki macicy? Te, które można zaobserwować, pojawiają się w bardzo zaawansowanym stadium choroby. Jest to spowodowane tym, iż guz rozrasta się i uciska sąsiadujące organy. Na tym etapie obecne są również przerzuty do innych narządów. Zaawansowany rak szyjki macicy objawia się:

  • krwawieniem międzymiesiączkowym,
  • nietypowym krwawieniem menstruacyjnym,
  • wystąpieniem krwawienia z dróg rodnych u kobiet po menopauzie,
  • bólem i/lub krwawieniem w trakcie oraz po stosunku seksualnym,
  • odczuwaniem bólu bądź dyskomfortu w podbrzuszu,
  • obfitymi upławami z pochwy, często o silnym, nieprzyjemnym zapachu,
  • pojawieniem się obrzęków, zazwyczaj na kończynach dolnych.

Objawy raka szyjki macicy również zależą od jego umiejscowienia oraz rozmiarów. Jeśli nacieka i uciska na odbytnicę, mogą pojawić się: zaburzenia w oddawaniu stolca, krew w stolcu, ból brzucha, biegunki lub silne, bolesne zaparcia. Najczęściej jednak objawy raka szyjki macicy pochodzą ze strony układu moczowego. Ze względu na ucisk często pojawiają się: ogólne zaburzenia w oddawaniu moczu, takie jak skąpomocz lub bezmocz, zapalenie nerek, zatkane moczowody prowadzą do powstania wodonercza, w skrajnych przypadkach może dojść do uogólnionego zatrucia organizmu lub mocznicy. Jeśli występują przerzuty, w przypadku złośliwego nowotworu szyjki macicy pojawiają się zaburzenia układu oddechowego lub kostnego.

Rak szyjki macicy – rozpoznanie

Diagnostyka raka szyjki macicy opiera się głównie na wykonaniu i przeanalizowaniu badania cytologicznego, czyli obserwacji zmian, jakie zachodzą w komórkach szyjki macicy. Po pobraniu wymazu z szyjki macicy dokonywana jest ocena cytologiczna, na podstawie której można uzyskać następujące wyniki: prawidłowe komórki rozmazu krwi, komórki z łagodnymi cechami dysplazji, komórki z cechami umiarkowanej lub ciężkiej dysplazji oraz komórki wykazujące cechy raka szyjki macicy.

Jeśli wyniki badań są niepokojące, pobierany jest wówczas wycinek – fragment tkanki szyjki macicy i poddaje się go badaniu histopatologicznemu. Na podstawie tego badania możliwe jest określenie, z jakim typem nowotworu mamy do czynienia. Zawsze wykonywane jest też badanie ginekologiczne przy użyciu wzierników (kolposkopia) – pozwala ono ocenić dokładne umiejscowienie i rozmiary guza.

W niektórych przypadkach wykonywane jest równocześnie badanie przez odbyt, czyli per rectum. Standardowo lekarze kierują kobiety w trakcie diagnostyki na badania krwi (oceniane są życiowo ważne narządy: wątroba, nerki) oraz tomografię komputerową bądź rezonans magnetyczny, który umożliwia ocenienie oraz zlokalizowanie ewentualnych przerzutów. Dodatkowo wykonuje się: zdjęcia rentgenowskie płuc, badanie moczu, badanie ultrasonograficzne przezpochwowe oraz jamy brzusznej.

Rak szyjki macicy – stopnie zaawansowania

W przypadku raka szyjki macicy wyróżnić można cztery stopnie zaawansowania. Stopień I to początkowe stadium rozwoju raka inwazyjnego, gdy zmiany nowotworowe ograniczone są do szyjki macicy i nie przekraczają 40 mm. W stopniu II raka szyjki macicy zaobserwować można obecność nacieków poza szyjką macicy, a w stopniu III – rak nacieka na ściany miednicy, kości miednicy i/ lub jedną trzecią dolnej części pochwy. Z kolei najbardziej zaawansowane jest IV stadium raka, w przebiegu którego występują przerzuty odległe do płuc, wątroby czy jamy brzusznej.

Leczenie raka szyjki macicy

Sposób leczenia raka szyjki macicy zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania nowotworu. W przypadku zmian przednowotworowych lub stadium IA wystarczające jest wykonanie zabiegu konizacji, czyli wycięcia fragmentu raka szyjki macicy. W przypadku stadium IB zalecane jest operacyjne usunięcie całej macicy (histerektomia), a także leczenie uzupełniające – radioterapia lub chemioterapia. W przypadku bardziej zaawansowanych stadiów choroby konieczne jest leczenie operacyjne oraz chemioterapia w połączeniu z radioterapią.

W przypadku raka szyjki macicy rokowania są zależne od stopnia zaawansowania nowotworu. Rozpoznany w początkowej fazie jest w 90 proc. wyleczalny. Długość życia z nowotworem sięga około 5 lat. Przy raku szyjki macicy IV stopnia rokowania są bardzo niepomyślne, a szanse na przeżycie znikome.

Profilaktyka raka szyjki macicy – szczepionka przeciw rakowi szyjki macicy

Zapobieganie jest najważniejszym elementem walki z rakiem szyjki macicy. Wykrycie stanów przedrakowych lub wczesnego stadium raka inwazyjnego daje największe szanse wyleczenia. Podstawowym badaniem zapobiegawczym jest badanie cytologiczne, któremu kobiety po 50. roku życia powinny poddawać się co rok, a kobiety młodsze co dwa–trzy lata.

Poza badaniami profilaktycznymi, dostępna jest także szczepionka. Rak szyjki macicy to jedyny nowotwór, w przypadku którego można zastosować szczepionkę minimalizującą ryzyko rozwoju raka. Mowa o szczepionce przeciwko wirusowi HPV – uważa się, że wszystkie przypadki raka szyjki macicy poprzedzone są przewlekłą infekcją wywołaną przez wirus brodawczaka ludzkiego, głównie typami onkogennymi 16 i 18. Do zakażenia wirusem HPV dochodzi drogą kontaktów płciowych, zatem zapobiec zakażeniu można przed rozpoczęciem współżycia. To dlatego szczepionka przeciwko HPV dedykowana jest młodym dziewczętom, a także chłopcom przed rozpoczęciem współżycia. Szczepionka przeciwko rakowi szyjki macicy pozwala zredukować ryzyko infekcji HPV o prawie 90 proc. Szczepionka na raka szyjki macicy podawana jest w trzech dawkach. Do wyboru jest szczepionka przeciwko dwóm najbardziej onkogennym szczepom wirusa HPV – 16 i 18, a także szczepionka przeciwko większej liczbie typów wirusa (16, 18, 31, 33, 45, 52 i 58). Szczepienie przeciwko wirusowi HPV jest odpłatne, ale coraz częściej samorządy organizują akcje bezpłatnych lub częściowo odpłatnych szczepień.

 

Bibliografia:

  1. Kornafel J. [red], Nowotwory szyjki macicy,  Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, 2011.
  2. Ghim S., Basu P., Jenson A., Cervical cancer: Etiology, pathogenesis, treatment and future vaccines, APJCP 2002, 3(3).
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Henryka Krzywonos-Strycharska

Henryka Krzywonos-Strycharska odpowiada kolegom z Sejmu: „To nie moda tylko rak”

Ma podwójną macicę, dwie pochwy i dwie miesiączki / pexels

Ma podwójną macicę, dwie pochwy i dwie miesiączki. O Leanne, popularnej TikTokerce, rozmawiamy z ginekolożką

Dr Marcin Mika: Pacjentki onkologiczne boją się pytać o seksualność. Nie chcą usłyszeć: „Leczy pani raka, a pyta o seks?”

Kobieta w laboratorium

Nowatorska terapia w leczeniu agresywnego raka. Naukowcom udało się zahamować zmiany w późnym stadium choroby

Na jej ciele pojawiły się nowe „piegi”. Diagnoza zwaliła ją z nóg. Do szpitala trafiła w ostatniej chwili

Rak jelita grubego - zwróć uwagę na te objawy / pexels

Lekarka chorowała na raka jelita. Teraz uświadamia innych, co warto robić w trakcie każdej wizyty w toalecie

Miała guza wielkości główki dziecka. Teraz przestrzega innych przed bagatelizowaniem bólu pleców

„U chorych, każdy dzień niedostatecznego jedzenia to zaciąganie potężnego długu względem swojego organizmu”. O leczeniu żywieniowym mówi dr n. med. Paweł Kabata

Prezenter Piotr Balicki walczy z nowotworem. „Boję się, że nie dożyję do wakacji”

Kobieta w laboratorium

Jest nadzieja dla chorych na raka. Ruszyły pierwsze testy szczepionki na ludziach

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Usłyszała od lekarza: „My już jej nie uratujemy”. 10 lat później wciąż jest, i pomaga. Basia Górska o walce z rakiem jajnika

Badania kliniczne – bezpieczeństwo i zasady. Czy każdy może poddać się testom klinicznym?

Nagłośnia – rak i zapalenie nagłośni. Czym różni się choroba krtani od zapalenia nagłośni?

Plamica alergiczna po tabletkach antykoncepcyjnych? Zapytałyśmy ginekologa

Tabletka na dłoni

Innowacyjna pigułka na raka płuc dostępna w Europie. Korzystają z niej już pierwsi pacjenci

Mini kapsułki wyleczą raka? Pierwsze testy przeszły pomyślnie

Mini kapsułki wyleczą raka? Pierwsze testy wyszły pomyślnie

„Póki oddycham, jest mnóstwo do zrobienia”. Jola i Magda szyją turbany dla dziewczyn z całej Polski i apelują: badaj cycki!

Rak płuca nie boli. Od pierwszej wizyty do rozpoczęcia leczenia w Polsce może minąć nawet 7 miesięcy / pexels

Rak płuca nie boli. Od pierwszej wizyty do rozpoczęcia leczenia w Polsce może minąć nawet 7 miesięcy

Na nowej liście refundacyjnej znajdą się terapie przeciwnowotworowe. To świetna wiadomość dla kilku grup pacjentów

Na nowej liście refundacyjnej znajdą się terapie przeciwnowotworowe. To świetna wiadomość dla kilku grup pacjentów

Pierwsza kobieta na świecie wyleczona z wirusa HIV. Pomogła terapia na całkiem inną chorobę

Pierwsza kobieta na świecie wyleczona z wirusa HIV. Pomogła terapia na całkiem inną chorobę

Terapia Gersona – na czym polega, zasady, skutki uboczne

Naukowcy PAN odkryli, jak sprawić, żeby glejak przestał rosnąć. To może być przełomowe badanie

Naukowcy PAN odkryli, jak sprawić, żeby glejak przestał rosnąć. To może być przełomowe badanie

LEGO wpadło na pomysł, żeby zachęcić dzieci do badań. Ma im w tym pomóc specjalny zestaw klocków

LEGO zachęca dzieci do badania rezonansem magnetycznym. Powstał specjalny zestaw klocków

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?