Przejdź do treści

Szpiczak mnogi – przyczyny, objawy, leczenie. Jaka jest średnia długość życia chorych ze złośliwym nowotworem szpiku kostnego?

burgundowa wstążka symbolizująca świadomość o szpiczaku mnogim
Fot. Chinnapong / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
5 dolegliwości, które nie pozwalają się wyspać
Pierwszy pokaz ciałopozytywności w Polsce! Na Starówce w Warszawie kobiety plus size chodziły w samej bieliźnie
Detoks? Naturalnie! Zobacz, jak zrobiła to Kasia Bem
Gdy jelita stają się leniwe. Jak je rozruszać, by poczuć się dobrze?
Kobieta siedzi w łózku pod pościelą i trzyma chusteczkę przy nosie
Krwotok z nosa – czy odchylać głowę do tyłu?

Szpiczak mnogi, nazywany również plazmocytowym, to złośliwy nowotwór szpiku kostnego. Jego charakterystyczną cechą jest namnażanie się wadliwych komórek układu odpornościowego, przez co nie spełniają one swoich rzeczywistych funkcji. Rozpoznanie szpiczaka stanowi wyzwanie dla lekarzy, ponieważ choroba ma powolny i bezobjawowy przebieg.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

U chorych na szpiczaka mnogiego objawy są nieswoiste. Klasycznym symptomem jest ból kostny, który może być zinterpretowany jako objaw innego, niegroźnego schorzenia i podatność na złamania powstała na skutek wyniszczenia kości. Leczenie jest uwarunkowane stadium choroby, ale rokowania nie zawsze są pomyślne. Chorzy ze szpiczakiem w pierwszym stadium żyją około 7 lat od momentu postawienia diagnozy.

Dziewczynka z misiem w łóżku szpitalnym

Co to jest szpiczak mnogi i dlaczego powstaje?

Szpiczak mnogi, inaczej plazmocytowy, to złośliwy nowotwór szpiku kostnego. Stanowi zaledwie 1% spośród wszystkich nowotworów złośliwych i  tylko 14% nowotworów układu krwiotwórczego. W większości występuje u mężczyzn. Szczyt zachorowań odnotowuje się między 60–70 rokiem życia.

Choć etiologia nowotworu nie została do końca wyjaśniona, to u chorych ze szpiczakiem mnogim przyczyn zachorowania upatruje się w wieloletnim kontakcie z substancjami chemicznymi lub promieniowaniem jonizującym. Do czynników ryzyka zalicza się także wiek, obniżoną odporność i zaburzenia hormonalne. Nowotwór rozwija się w szpiku kostnym, najczęściej w kościach czaszki, kręgosłupa lub żeber. Ponieważ zmiany są rozsiane w kilku miejscach, określono go mianem mnogiego.

Cechą charakterystyczną szpiczaka mnogiego jest namnażanie wadliwych komórek układu odpornościowego tzw. plazmocytów. Powstają one na skutek przekształcenia się limfocytów B – białych krwinek odpowiedzialnych za odporność, w odpowiedzi na bodziec zewnętrzny.  Zmienione pod wpływem czynnika chorobowego, nie mogą spełniać należycie swojej funkcji. Rozrost komórek plazmocytowych prowadzi do powolnego wyniszczenia kości, co zwiększa ich podatność na złamania.

Jak się objawia szpiczak mnogi?

Nowotwór taki jak szpiczak bardzo długo rozwija się w ukryciu, więc choroba może się ujawnić dopiero po wielu latach, gdy jest już w zaawansowanym stadium. Najczęstszym symptomem jest ból kostny, zwłaszcza w dolnej części kręgosłupa i postępująca kruchość kości z tendencją do urazów. Typowe dla szpiczaka mnogiego objawy neurologiczne takie jak: drętwienia i mrowienia utrudniają życie codzienne.

Inne symptomy szpiczaka są mało charakterystyczne, dlatego można je błędnie zinterpretować. Chory jest osłabiony, boryka się z podwyższoną temperaturą i traci na wadze. W badaniach laboratoryjnych zauważalna jest niedokrwistość i wysoki poziom wapnia przedostającego się do krwi na skutek degradacji kości. Nadmiar tego pierwiastka może zaburzać pracę serca i mózgu. Upośledzona jest praca narządów wewnętrznych, ponieważ odkłada się w nich białko.

Pojawiające się przy szpiczaku mnogim objawy skórne należą do rzadkości. U niektórych chorych można zaobserwować twardnienie i nadmierną pigmentację skóry oraz nadmiar owłosienia.

Zobacz także

Rozpoznanie szpiczaka mnogiego

U pacjentów z podejrzeniem szpiczaka mnogiego diagnostyka jest wieloetapowa. Kluczowym elementem są wyniki badań cytogenetycznych i molekularnych. Konieczna jest również biopsja aspiracyjna szpiku i badania laboratoryjne z krwi, które wykażą ewentualne nieprawidłowości.  Ważne jest też badanie rentgenowskie kości (RTG kości).

Szpiczak mnogi jest klasyfikowany w oparciu o trzy stadia zaawansowania:

  • I stadium z dostrzegalnym jednym ogniskiem guza o małej masie,
  • II stadium z więcej niż jednym ogniskiem i o średniej masie,
  • III stadium, gdy w badaniu rentgenowskim widoczne są liczne ogniska nowotworu o dużej masie.

Leczenie guza jest uwarunkowane jego stadium zaawansowania oraz  wiekiem i stanem ogólnym pacjenta.

Leczenie szpiczaka mnogiego, rokowania

W przypadku szpiczaka mnogiego leczeniem z wyboru jest operacja i naświetlanie guza, ale nie u każdego chorego taka terapia jest możliwa. Kryterium podstawowym jest wiek, lokalizacja nowotworu  i obecność przerzutów. Jeśli stan chorego nie pozwala na ingerencję chirurgiczną, kieruje się go na chemioterapię i przeszczep komórek macierzystych, który stanowi rodzaj leczenia wspomagającego.

Podczas chemii chory przyjmuje leki, które mają zapobiec niewydolności nerek, zaburzeniom krzepnięcia, hiperkalcemii (wysoki wapń we krwi) oraz niedokrwistości. Łagodzi się także jego dolegliwości bólowe i zabezpiecza przed infekcjami, które mogą się pojawić na skutek osłabienia odporności.

Rokowania nie zawsze są pomyślne. U chorego ze szpiczakiem mnogim długość życia jest uwarunkowana stopniem zaawansowania choroby. Pacjenci z I stadium mogą przeżyć nawet 7 lat od momentu postawienia diagnozy. II i III stadium rokuje mniej pomyślnie. Średnia długość życia to 36 miesięcy.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, [w:] Medycyna Praktyczna, tom II, Kraków 2006, s. 1537–1543.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości

Kapsułka probiotyku trzymana w palcach

Po co stosuje się probiotyki? Jak działają bakterie probiotyczne?