Przejdź do treści

Szpiczak mnogi – przyczyny, objawy, leczenie. Jaka jest średnia długość życia chorych ze złośliwym nowotworem szpiku kostnego?

burgundowa wstążka symbolizująca świadomość o szpiczaku mnogim
Fot. Chinnapong / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Nie, nie spodziewasz się dziecka. To tylko ciąża spożywcza”. O dolegliwościach układu pokarmowego opowiada lekarka Małgorzata Ponikowska
Wyjdź ze swojej głowy! Ile razy myślałeś o osobie spotkanej w windzie, ale bałeś się odezwać? Spot reklamujący obuwie świetnie pokazuje, co tracimy będąc nieśmiałymi
Młoda, przeziębiona kobieta siedzi w łózku, do połowy przykryta kołdrą, wyciera nos w chusteczkę, w ręku trzyma szklankę z herbatą
Czy można uodpornić się na działanie leków?
Najlepsze ćwiczenia na poprawę metabolizmu
Chcesz przyspieszyć trawienie? Oto najlepsze ćwiczenia na poprawę metabolizmu
Pamiętasz stres przed pierwszym razem? Kilka słów o tym, jak powinniśmy zacząć przygodę z seksem

Szpiczak mnogi, nazywany również plazmocytowym, to złośliwy nowotwór szpiku kostnego. Jego charakterystyczną cechą jest namnażanie się wadliwych komórek układu odpornościowego, przez co nie spełniają one swoich rzeczywistych funkcji. Rozpoznanie szpiczaka stanowi wyzwanie dla lekarzy, ponieważ choroba ma powolny i bezobjawowy przebieg.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

U chorych na szpiczaka mnogiego objawy są nieswoiste. Klasycznym symptomem jest ból kostny, który może być zinterpretowany jako objaw innego, niegroźnego schorzenia i podatność na złamania powstała na skutek wyniszczenia kości. Leczenie jest uwarunkowane stadium choroby, ale rokowania nie zawsze są pomyślne. Chorzy ze szpiczakiem w pierwszym stadium żyją około 7 lat od momentu postawienia diagnozy.

Dziewczynka z misiem w łóżku szpitalnym

Co to jest szpiczak mnogi i dlaczego powstaje?

Szpiczak mnogi, inaczej plazmocytowy, to złośliwy nowotwór szpiku kostnego. Stanowi zaledwie 1% spośród wszystkich nowotworów złośliwych i  tylko 14% nowotworów układu krwiotwórczego. W większości występuje u mężczyzn. Szczyt zachorowań odnotowuje się między 60–70 rokiem życia.

Choć etiologia nowotworu nie została do końca wyjaśniona, to u chorych ze szpiczakiem mnogim przyczyn zachorowania upatruje się w wieloletnim kontakcie z substancjami chemicznymi lub promieniowaniem jonizującym. Do czynników ryzyka zalicza się także wiek, obniżoną odporność i zaburzenia hormonalne. Nowotwór rozwija się w szpiku kostnym, najczęściej w kościach czaszki, kręgosłupa lub żeber. Ponieważ zmiany są rozsiane w kilku miejscach, określono go mianem mnogiego.

Cechą charakterystyczną szpiczaka mnogiego jest namnażanie wadliwych komórek układu odpornościowego tzw. plazmocytów. Powstają one na skutek przekształcenia się limfocytów B – białych krwinek odpowiedzialnych za odporność, w odpowiedzi na bodziec zewnętrzny.  Zmienione pod wpływem czynnika chorobowego, nie mogą spełniać należycie swojej funkcji. Rozrost komórek plazmocytowych prowadzi do powolnego wyniszczenia kości, co zwiększa ich podatność na złamania.

Jak się objawia szpiczak mnogi?

Nowotwór taki jak szpiczak bardzo długo rozwija się w ukryciu, więc choroba może się ujawnić dopiero po wielu latach, gdy jest już w zaawansowanym stadium. Najczęstszym symptomem jest ból kostny, zwłaszcza w dolnej części kręgosłupa i postępująca kruchość kości z tendencją do urazów. Typowe dla szpiczaka mnogiego objawy neurologiczne takie jak: drętwienia i mrowienia utrudniają życie codzienne.

Inne symptomy szpiczaka są mało charakterystyczne, dlatego można je błędnie zinterpretować. Chory jest osłabiony, boryka się z podwyższoną temperaturą i traci na wadze. W badaniach laboratoryjnych zauważalna jest niedokrwistość i wysoki poziom wapnia przedostającego się do krwi na skutek degradacji kości. Nadmiar tego pierwiastka może zaburzać pracę serca i mózgu. Upośledzona jest praca narządów wewnętrznych, ponieważ odkłada się w nich białko.

Pojawiające się przy szpiczaku mnogim objawy skórne należą do rzadkości. U niektórych chorych można zaobserwować twardnienie i nadmierną pigmentację skóry oraz nadmiar owłosienia.

Zobacz także

Rozpoznanie szpiczaka mnogiego

U pacjentów z podejrzeniem szpiczaka mnogiego diagnostyka jest wieloetapowa. Kluczowym elementem są wyniki badań cytogenetycznych i molekularnych. Konieczna jest również biopsja aspiracyjna szpiku i badania laboratoryjne z krwi, które wykażą ewentualne nieprawidłowości.  Ważne jest też badanie rentgenowskie kości (RTG kości).

Szpiczak mnogi jest klasyfikowany w oparciu o trzy stadia zaawansowania:

  • I stadium z dostrzegalnym jednym ogniskiem guza o małej masie,
  • II stadium z więcej niż jednym ogniskiem i o średniej masie,
  • III stadium, gdy w badaniu rentgenowskim widoczne są liczne ogniska nowotworu o dużej masie.

Leczenie guza jest uwarunkowane jego stadium zaawansowania oraz  wiekiem i stanem ogólnym pacjenta.

Leczenie szpiczaka mnogiego, rokowania

W przypadku szpiczaka mnogiego leczeniem z wyboru jest operacja i naświetlanie guza, ale nie u każdego chorego taka terapia jest możliwa. Kryterium podstawowym jest wiek, lokalizacja nowotworu  i obecność przerzutów. Jeśli stan chorego nie pozwala na ingerencję chirurgiczną, kieruje się go na chemioterapię i przeszczep komórek macierzystych, który stanowi rodzaj leczenia wspomagającego.

Podczas chemii chory przyjmuje leki, które mają zapobiec niewydolności nerek, zaburzeniom krzepnięcia, hiperkalcemii (wysoki wapń we krwi) oraz niedokrwistości. Łagodzi się także jego dolegliwości bólowe i zabezpiecza przed infekcjami, które mogą się pojawić na skutek osłabienia odporności.

Rokowania nie zawsze są pomyślne. U chorego ze szpiczakiem mnogim długość życia jest uwarunkowana stopniem zaawansowania choroby. Pacjenci z I stadium mogą przeżyć nawet 7 lat od momentu postawienia diagnozy. II i III stadium rokuje mniej pomyślnie. Średnia długość życia to 36 miesięcy.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, [w:] Medycyna Praktyczna, tom II, Kraków 2006, s. 1537–1543.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Screen z animacji kampanii Wciąż jestem tym, kim byłem

Mimo choroby „wciąż jestem tym, kim byłem”. Poruszająca kampania o dzieciach chorych na nowotwór

Kobieta z nadżerką podczas konsultacji lekarskiej.

Nadżerka – objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Chirurdzy podczas operacji.

Czym zajmuje się chirurg i w jakich dziedzinach może się specjalizować?

Kobieta omawia z lekarką wynik scyntografii kości.

Scyntygrafia kości – na czym polega badanie i jak interpretować wyniki?

Ministerstwo Zdrowia odwraca się od kobiet! Zaproszenia na cytologię i mammografię nie zostaną wznowione

Laborantka trzymająca w dłoni pojemniczek z moczem.

Śluz w moczu – przyczyny, objawy i leczenie. Czy pasma śluzu w moczu zawsze świadczą o chorobie?

Kobieta z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi spoglądająca przez okno.

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – objawy i standardowe metody leczenia

Kobieta z atopią podczas badania dermatologicznego.

Atopowe zapalenie skóry – objawy, przyczyny i leczenie. Pielęgnacja skóry atopowej.

Kobieta z bólem zęba rozmawia z dentystą przed zabiegiem ekstrakcji zęba.

Ekstrakcja zęba – jak wygląda proces usuwania zębów u chirurga i czego trzeba unikać po zabiegu?

Kobieta z rakiem przełyku podczas konsultacji lekarskiej.

Rak przełyku – nowotwór złośliwy o wielostopniowym rozwoju. Przyczyny, objawy i leczenie nowotworów przełyku

Kobieta hamująca krwotok z nosa chusteczką.

Krwotok z nosa: przyczyny, objawy, pierwsza pomoc. Jak można zapobiec takim krwotokom?

Kobieta podczas USG dopochwowego.

USG dopochwowe – bezpieczne i bezbolesne badanie profilaktyczne umożliwiające ocenę wewnętrznych narządów płciowych

ilustracja 3D nerek

Guz prawego i lewego nadnercza – jak wygląda leczenie?

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – badanie, normy. O czym świadczy podwyższona bilirubina całkowita?

Lampka wina i kobieta patrząca się przez okno

Zespół Otella – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia choroby?

test na cholesterol

Lipidogram – jak interpretować wynik profilu lipidowego?

kobieta mierząca poziom cukru we krwi

Hiperinsulinemia – czy warto ją diagnozować? Jakie leczenie podjąć?

test na kwasice mleczanową

Kwasica mleczanowa w cukrzycy – jakie daje objawy i jakie leczenie podjąć?

kobieta z zasłoniętymi oczami

Habituacja – czym jest i jaki ma wpływ na zmysły człowieka?

grupa lekarzy

Neonatolog – specjalista dla najmłodszych dzieci

kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Przyczyny, objawy oraz leczenie zapalenia przydatków. Czynniki zwiększające ryzyko stanu zapalnego

kobieta, która cierpi na zapalenie pęcherza

Jakie są objawy przeziębienia pęcherza moczowego i jak go leczyć?

badanie ciśnienia krwi

Wysoki puls – czy należy się niepokoić? W jaki sposób można skutecznie poradzić sobie tachykardią?

ilustracja lekarz+jelita w 3D

Zespół Lyncha – jakie są przyczyny i objawy dziedzicznego raka jelita grubego?