Przejdź do treści

Białaczka – objawy, przyczyny, rokowania u dorosłych i dzieci

Łysa dziewczynka to objaw białaczki
Jakie są objawy białaczki? Fot. Frantab / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czym jest autoseksualność? Wyjaśnia edukatorka seksualna Natalia Grubizna
Czym jest autoseksualność? Wyjaśnia edukatorka seksualna Natalia Grubizna
Kobieta w maseczce ochronnej
Naukowcy potwierdzili 11 wariantów koronawirusa na Śląsku. Wśród badanych próbek stwierdzono także wariant brazylijski
Masz niedoczynność tarczycy i zaburzony lipidogram? Sprawdź, z czego to może wynikać i kiedy pojawia się powód do niepokoju
Zaburzony lipidogram przy niedoczynności tarczycy? Dietetyczka wyjaśnia, skąd ten problem
Czy depresję można odziedziczyć? Tłumaczy Anna Morawska-Borowiec, prezes Fundacji „Twarze depresji”
Janina Bąk
Janina Bąk: choroba dała mi 58 blizn po samookaleczeniach. Takich, których nie da się usunąć

Białaczka (leukemia) to jedna z nowotworowych chorób układu krwionośnego. Polega ona na tym, że organizm produkuje zbyt dużą liczbę niedojrzałych białych krwinek, które wypierają zdrowe komórki. Nowotwór atakuje różne układy. Ze względu na poziom nasilenia, wyróżniamy ostre i przewlekłe rozrosty białaczkowe. Brak prawidłowego leczenia może prowadzić nawet do śmierci.

Białaczka (leukemia) rozwija się poprzez namnażanie się niedojrzałych komórek układu białokrwinkowego – blastów, które z czasem zabierają miejsce zdrowym komórkom. W zależności od odmiany, objawy choroby oraz rokowania mogą być bardzo różne.

Białaczka – rodzaje i diagnostyka

Można wyróżnić cztery podstawowe typy białaczki.

Białaczki ostre:

  • ostra białaczka szpikowa (AML),
  • ostra białaczka limfoblastyczna (ALL).

Białaczki przewlekłe:

  • przewlekła białaczka szpikowa (CML),
  • przewlekła białaczka limfatyczna (CLL).

Objawy białaczki mogą się znacznie różnić w zależności od typu choroby. Inne symptomy daje białaczka szpikowa, inne – przewlekła białaczka limfatyczna. Odpowiednia diagnostyka oraz szybkie rozpoznanie są podstawą do wdrożenia prawidłowego leczenia.

W przypadku podejrzeń choroby, należy wykonać morfologię. U chorej osoby wyniki mogą wskazywać na niedokrwistość, zaburzenia w układzie białokrwinkowym oraz trombocytopenię. Zazwyczaj też odnotowuje się podwyższoną ilość leukocytów – nawet powyżej 100 000/μl. Następnie wykonuje się biopsję szpiku kostnego, która pozwala na określenie typu morfologicznego choroby, co z kolei jest najważniejsze podczas planowania ścieżki leczenia.

Ogólne objawy białaczki u dorosłych

Tak jak już powiedzieliśmy, objawy białaczki różnią się w zależności od jej typu, jednak można wyróżnić pewne symptomy wspólne. Objawy u dorosłych mogą obejmować anemię oraz związaną z nią bladość skóry i błon śluzowych, zawroty głowy i duszność wysiłkową. Później powiększają się węzły chłonne, wątroba i śledziona, pojawiają się bóle brzucha, kości i stawów. Następuje obniżenie odporności i częściej łapie się infekcje. Zwiększa się także ryzyko zakażenia – dlatego występują afty, owrzodzenia, opryszczka i ciężkie anginy.

Ogólne objawy białaczki u dzieci

Objawy białaczki u dzieci są bardzo podobne do tych występujących u dorosłych. Obejmują głównie anemię, która z kolei skutkuje bladością skóry i śluzówek, zmęczeniem, złą tolerancją wysiłku, osłabieniem. Można zauważyć również objawy skórne białaczki – siniaki, czerwone plamki na skórze i skazę krwotoczną. Mogą częściej występować infekcje, angina, gorączka, bóle kości (szczególnie nóg) i stawów,  powiększają się również węzły chłonne i śledziona. Objawy białaczki u niemowlaka wyglądają podobnie, w podobny sposób są również diagnozowane. Morfologia powinna być zawsze pierwszym krokiem w ewentualnej diagnozie choroby. Jej wyniki należy skonsultować z pediatrą.

Ostra białaczka szpikowa (AML)

Ten typ białaczki występuje głównie u osób dorosłych. Choroba rozwija się bardzo szybko i często obejmuje inne organy. Jeśli nie podejmie się w porę leczenia, chory może umrzeć w ciągu zaledwie kilku tygodni. Bezpośrednią przyczyną ostrej białaczki szpikowej jest zbyt duże stężenie komórek krwi, które powoduje, że krew staję bardziej lepka, dochodzi do zamknięcia światła drobnych naczyń, a w następnej kolejności – do niedotlenienia tkanek.

Ostra białaczka szpikowa –  objawy

Objawy ostrej białaczki szpikowej są bardzo ciężkie. Choroba początkowo wygląda jak infekcja górnych dróg oddechowych. Odnotowuje się wówczas także: osłabienie, szybkie męczenie się, gorączkę, bladość, bóle kostne i stawowe, powiększone węzły chłonne, krwiomocz, krwawienia z nosa i dziąseł oraz wybroczyny i siniaki pojawiające się na skórze.

Ostra białaczka szpikowa – rokowania

W przypadku ostrej białaczki rokowania są tym gorsze, im starszy jest pacjent. Najczęściej chore osoby umierają w wyniku sepsy, niewydolności różnych narządów oraz krwawień w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Sporą szansę wyleczenia mają jednak osoby młode, natomiast przeszczep allogenicznego szpiku doprowadza do wyleczenia aż 60 proc. chorych.

Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL)

Ostra białaczka limfoblastyczna to najczęściej występujący nowotwór wśród dzieci. Najwięcej zachorowań obserwuje się wśród tych w wieku 3–7 lat. U dorosłych występuje ona rzadko i zwykle dopiero po 55. roku życia. Powstaje ona w wyniku dużego stężenia nieprawidłowych i niedojrzałych limfocytów, określanych również mianem „limfoblastów”.

Ostra białaczka limfoblastyczna – objawy

Objawy tej odmiany obejmują przede wszystkim charakterystyczną bladość, gorączkę, zmęczenie i osłabienie. Może także występować brak apetytu i owrzodzenie w jamie ustnej.  Często można zauważyć też objawy skórne, w postaci wybroczyn i siniaków. Do tego czasem dochodzą krwawienia oraz bóle kostne i w okolicy stawów. Należy jednak zaznaczyć, że symptomy są mało charakterystyczne i pojawiają się z reguły na około 2-6 tygodni przed właściwą diagnozą.

Ostra białaczka limfoblastyczna – rokowania

Choroba rozwija się bardzo szybko i potrafi doprowadzić do śmierci nawet w ciągu kilku dni lub tygodni, dlatego należy jak najszybciej poddać się leczeniu. W ostatnich latach rokowania się jednak znacznie poprawiły. Aż u 70 proc. dorosłych odnotowuje się remisję, a u dzieci – nawet w 90 proc. Gorsze rokowania są jednak u osób starszych – powyżej 60. roku życia przeżywa na tę odmianę choroby jedynie 13 proc. chorych.

Przewlekła białaczka szpikowa (CML)

Niemal u wszystkich chorych na ten typ białaczki powstaje w wyniku mutacji chromosomu Philadelphia. Odmiana pojawia się u 15 proc. wszystkich pacjentów z białaczką. W ogromnej większości przypadków chorują na nią jednak dorośli, u dzieci wykrywa się ją niezwykle rzadko.

Przewlekła białaczka szpikowa – objawy

Jeśli u danej osoby występuje przewlekła białaczka szpiku kostnego, objawy początkowo właściwie nie występują. Dopiero w fazie blastycznej, kiedy to powstają nacieki pozaszpikowe, da się wykryć tę chorobę na podstawie badań krwi (morfologii). Objawy przewlekłej białaczki szpikowej to: utrata masy ciała, gorączka, potliwość, osłabienie, zaburzenia świadomości, ból głowy i kości, bolesny wzwód prącia oraz uczucie pełności w brzuchu, wywołane powiększeniem śledziony oraz wątroby.

Przewlekła białaczka szpikowa – rokowania

W przypadku przewlekłej białaczki szpikowej pacjenci przezywają często około 3-6 lat od momentu diagnozy. W wyniku transplantacji szpiku kostnego średnia ta może wydłużyć się do 10 lat – takie zjawisko zauważa się u 55 proc. pacjentów. Całkowite wyleczenie jest możliwe, jednak tylko i wyłącznie dzięki alogenicznemu przeszczepowi szpiku kostnego.

Przewlekła białaczka limfatyczna (CLL)

Przewlekła białaczka limfocytowa, zwana też  „limfatyczną” to choroba, która nie jest związana z czynnikami środowiskowymi, które mają duże znaczenie w przypadku innych białaczek. Bezpośrednią jej przyczyną jest wysiew nieprawidłowych komórek (blastów), ze szpiku do krwi. Wpływa to na znaczny wzrost leukocytów, co można zauważyć w obrazie morfologii krwi obwodowej.

Przewlekła białaczka limfatyczna – objawy

Objawy tej odmiany białaczki są najłagodniejsze spośród wszystkich typów choroby. Zmiany w białych krwinkach są nieznaczne i mogą rozwijać się niewykryte nawet przez kilkanaście lat. Objawy skórne obejmują z kolei wysypkę oraz tendencję do powstawania siniaków na nogach. Do symptomów białaczki limfatycznej zalicza się także powiększone węzły chłonne, jak również powiększoną wątrobę oraz śledzionę.

Przewlekła białaczka limfatyczna – rokowania

Przewlekła białaczka limfatyczna najczęściej pojawia się u mężczyzn po 50 roku życia. Około 90 proc.  chorych znajduje się w tym przedziale wiekowym. Przy łagodnym przebiegu choroby pacjenci mogą żyć nawet do 20 lat od momentu postawienia diagnozy. W przypadku agresywnej postaci tej choroby rokowania nie są jednak zbyt dobre i pacjenci przeżywają najczęściej od 3 do 7 lat.

Białaczka – przyczyny

Wciąż niemożliwe jest wskazanie jednoznacznej przyczyny choroby. Uważa się, że na występowanie białaczki wpływają takie czynniki, jak: promieniowanie, niektóre substancje chemiczne (np. benzen, dioksyna czy gaz musztardowy) oraz wirusy. Znaczenie mają także predyspozycje genetyczne. Częstą przyczyną zachorowania bywa upośledzenie układu odpornościowego. Może mieć ona również związek z długotrwałym przyjmowaniem cytostatyków.

Białaczka – leczenie

Leczenie białaczki trwa długo. Metody dobierane są indywidualnie. Można wyróżnić wśród nich  leczenie radykalne, mające na celu wyeliminowanie patologicznych komórek, oraz leczenie paliatywne, którego celem jest ograniczenie postępu choroby. Obie metody obciążone są skutkami ubocznymi, do których zaliczamy m.in.: nudności, zahamowanie pracy szpiku, uszkodzenia serca, płuc lub nerek, wypadanie włosów oraz zahamowanie procesów rozrodczych.

Leczenie opiera się również na chemioterapii lub radioterapii. Stosuje się w nim także kuracje antybiotykowe. Często konieczny jest przeszczep szpiku kostnego. Zabieg polega na wstrzyknięciu komórek szpiku do krwi chorego. Ze względu na znacznie osłabiony układ odpornościowy, istotna jest również pielęgnacja chorego. Chorzy powinni odkażać przewód pokarmowy i jamę ustną. Niezbędne jest także uzupełnianie brakujących krwinek i płytek krwi. Pozbawione odporności osoby po przeszczepie powinny przebywać w sterylnych pomieszczeniach.

Białaczka – rokowania u dzieci

Warto powiedzieć kilka słów na temat samych rokowań u dzieci. Jak się okazuje, najmłodsi bardzo często wychodzą z tej choroby obronną ręką i wracają do normalnego, zdrowego życia. Najpopularniejsza białaczka u dzieci, czyli ostra białaczka limfoblastyczna, jest uleczalna w ponad 80 proc. przypadków. Nieco mniej pomyślne rokowania są w przypadku białaczki szpikowej, ponieważ tam uleczalność kształtuje się na poziomie 60 proc. wszystkich przypadków.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507875/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459149/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2219001/
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24784336/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zastawka aortalna – niedomykalność, zwężenie, wymiana

Krwawienie z przewodu pokarmowego – przyczyny i leczenie

Uraz głowy – rodzaje i udzielanie pierwszej pomocy

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?/Getty Images

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?

Wypadek drogowy – postępowanie i pierwsza pomoc

Amerykanka robi wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dziecko. „Muszą wiedzieć, że ich dzieci nie zostaną zapomniane”

Szyje wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dzieci. „Muszą wiedzieć, że ich maluchy nie zostaną zapomniane”

Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc

Choroba Takayasu – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

rak, koronawirus

Pokonali raka dzięki zakażeniu koronawirusem? Zadziwiające przypadki pacjentów cierpiących na nowotwory krwi

Granulocyty – czym są, budowa i normy na leukocyty

Alicja Sekret

Alicja Sekret: Chodzi o to, by chorzy „uczyli” siebie nawzajem, że mimo danej przypadłości mogą i mają pełne prawo żyć tak, jak tego pragną

„Tej chorobie się nie poddam”. Dzieci chore na raka chwyciły za mikrofony i wyrażają to, co czują poprzez rap

„Tej chorobie się nie poddam”. Dzieci chore na nowotwór chwyciły za mikrofony i wyrażają to, co czują, poprzez rap

Dziecko

Pediatra o nowotworach wśród dzieci: niepokojące są złamania, których ciężkość jest nieadekwatna do mechanizmu urazu

Limfa (chłonka) – funkcje i choroby układu limfatycznego

Sarah Harding choruje na raka piersi. „Nie wiem, ile miesięcy mi pozostało” – mówi 38-letnia piosenkarka

kobieta blondynka

Cytologia klasyczna czy cytologia płynna – którą z nich wybrać?

"Krew nas zalewa", manifestacja 8 marca 2021 w Warszawie/fot. materiały prasowe

Ewa Szymera: Krew kobiet i mężczyzn nigdy nie była traktowana równo. O krwi kobiecej – połogowej i menstruacyjnej – nie mówi się, każe się nam ją ukrywać

Paulina Młynarska

Paulina Młynarska: gdy tylko przejdę rekonwalescencję, kupię sobie jakiś piękny nowy biustonosz, sukienkę, rzucę grzywą i będę dumnie paradować z moimi implantami po ulicach

Pomacaj się

„Mastektomia to nie koniec życia ani kobiecości. Po niej można dalej funkcjonować, żyć i cieszyć się tym życiem” – mówią autorki niezwykłych zdjęć kobiet po raku piersi i akcji „Pomacaj się”

Paulina Łopatniuk

Paulina Łopatniuk, patomorfolożka: „Wszystko, co żywe, może nowotworzyć”

Pulsoksymetr – jak działa, co bada, jaki wybrać i jak używać

Pulsoksymetr – jak działa, co bada, jaki wybrać i jak używać

Anna Charko: Życie z chorobą jest jak wyprawa w Himalaje

„W latach 80. pacjent od razu szedł pod nóż. Agresywne operacje często niepotrzebnie okaleczały ludzi” – mówi prof. Wojciech Zegarski

„W chorobie doświadczałam momentów załamania”. Agata Buzek opowiedziała o swojej walce z rakiem

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska