Przejdź do treści

Białaczka – objawy, przyczyny, rokowania u dorosłych i dzieci

Łysa dziewczynka to objaw białaczki
Jakie są objawy białaczki? Fot. Frantab / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
szczupła dziewczyna
Chudnięcie – ile można zdrowo chudnąć? Jem i chudnę – przyczyny
cienie pod oczami
Worki i cienie pod oczami ‒ jak się ich pozbyć? Pomóc mogą domowe sposoby
Bóle menstruacyjne - jak sobie z nimi poradzić? Podpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Bóle menstruacyjne – jak sobie z nimi poradzić? Podpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dlaczego wypadają ci włosy i jak temu zaradzić? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan
Dlaczego wypadają ci włosy i jak temu zaradzić? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan
Kolacja - jeść, czy nie?/iStock
Co z tą kolacją? Jeść, czy nie jeść? A jeśli jeść, to o której?

Białaczka (leukemia) to jedna z nowotworowych chorób układu krwionośnego. Polega ona na tym, że organizm produkuje zbyt dużą liczbę niedojrzałych białych krwinek, które wypierają zdrowe komórki. Nowotwór atakuje różne układy. Ze względu na poziom nasilenia, wyróżniamy ostre i przewlekłe rozrosty białaczkowe. Brak prawidłowego leczenia może prowadzić nawet do śmierci.

Białaczka (leukemia) rozwija się poprzez namnażanie się niedojrzałych komórek układu białokrwinkowego – blastów, które z czasem zabierają miejsce zdrowym komórkom. W zależności od odmiany, objawy choroby oraz rokowania mogą być bardzo różne.

Białaczka – rodzaje i diagnostyka

Można wyróżnić cztery podstawowe typy białaczki.

Białaczki ostre:

  • ostra białaczka szpikowa (AML),
  • ostra białaczka limfoblastyczna (ALL).

Białaczki przewlekłe:

  • przewlekła białaczka szpikowa (CML),
  • przewlekła białaczka limfatyczna (CLL).

Objawy białaczki mogą się znacznie różnić w zależności od typu choroby. Inne symptomy daje białaczka szpikowa, inne – przewlekła białaczka limfatyczna. Odpowiednia diagnostyka oraz szybkie rozpoznanie są podstawą do wdrożenia prawidłowego leczenia.

W przypadku podejrzeń choroby, należy wykonać morfologię. U chorej osoby wyniki mogą wskazywać na niedokrwistość, zaburzenia w układzie białokrwinkowym oraz trombocytopenię. Zazwyczaj też odnotowuje się podwyższoną ilość leukocytów – nawet powyżej 100 000/μl. Następnie wykonuje się biopsję szpiku kostnego, która pozwala na określenie typu morfologicznego choroby, co z kolei jest najważniejsze podczas planowania ścieżki leczenia.

Ogólne objawy białaczki u dorosłych

Tak jak już powiedzieliśmy, objawy białaczki różnią się w zależności od jej typu, jednak można wyróżnić pewne symptomy wspólne. Objawy u dorosłych mogą obejmować anemię oraz związaną z nią bladość skóry i błon śluzowych, zawroty głowy i duszność wysiłkową. Później powiększają się węzły chłonne, wątroba i śledziona, pojawiają się bóle brzucha, kości i stawów. Następuje obniżenie odporności i częściej łapie się infekcje. Zwiększa się także ryzyko zakażenia – dlatego występują afty, owrzodzenia, opryszczka i ciężkie anginy.

Ogólne objawy białaczki u dzieci

Objawy białaczki u dzieci są bardzo podobne do tych występujących u dorosłych. Obejmują głównie anemię, która z kolei skutkuje bladością skóry i śluzówek, zmęczeniem, złą tolerancją wysiłku, osłabieniem. Można zauważyć również objawy skórne białaczki – siniaki, czerwone plamki na skórze i skazę krwotoczną. Mogą częściej występować infekcje, angina, gorączka, bóle kości (szczególnie nóg) i stawów,  powiększają się również węzły chłonne i śledziona. Objawy białaczki u niemowlaka wyglądają podobnie, w podobny sposób są również diagnozowane. Morfologia powinna być zawsze pierwszym krokiem w ewentualnej diagnozie choroby. Jej wyniki należy skonsultować z pediatrą.

Ostra białaczka szpikowa (AML)

Ten typ białaczki występuje głównie u osób dorosłych. Choroba rozwija się bardzo szybko i często obejmuje inne organy. Jeśli nie podejmie się w porę leczenia, chory może umrzeć w ciągu zaledwie kilku tygodni. Bezpośrednią przyczyną ostrej białaczki szpikowej jest zbyt duże stężenie komórek krwi, które powoduje, że krew staję bardziej lepka, dochodzi do zamknięcia światła drobnych naczyń, a w następnej kolejności – do niedotlenienia tkanek.

Ostra białaczka szpikowa –  objawy

Objawy ostrej białaczki szpikowej są bardzo ciężkie. Choroba początkowo wygląda jak infekcja górnych dróg oddechowych. Odnotowuje się wówczas także: osłabienie, szybkie męczenie się, gorączkę, bladość, bóle kostne i stawowe, powiększone węzły chłonne, krwiomocz, krwawienia z nosa i dziąseł oraz wybroczyny i siniaki pojawiające się na skórze.

Ostra białaczka szpikowa – rokowania

W przypadku ostrej białaczki rokowania są tym gorsze, im starszy jest pacjent. Najczęściej chore osoby umierają w wyniku sepsy, niewydolności różnych narządów oraz krwawień w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Sporą szansę wyleczenia mają jednak osoby młode, natomiast przeszczep allogenicznego szpiku doprowadza do wyleczenia aż 60 proc. chorych.

Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL)

Ostra białaczka limfoblastyczna to najczęściej występujący nowotwór wśród dzieci. Najwięcej zachorowań obserwuje się wśród tych w wieku 3–7 lat. U dorosłych występuje ona rzadko i zwykle dopiero po 55. roku życia. Powstaje ona w wyniku dużego stężenia nieprawidłowych i niedojrzałych limfocytów, określanych również mianem „limfoblastów”.

Ostra białaczka limfoblastyczna – objawy

Objawy tej odmiany obejmują przede wszystkim charakterystyczną bladość, gorączkę, zmęczenie i osłabienie. Może także występować brak apetytu i owrzodzenie w jamie ustnej.  Często można zauważyć też objawy skórne, w postaci wybroczyn i siniaków. Do tego czasem dochodzą krwawienia oraz bóle kostne i w okolicy stawów. Należy jednak zaznaczyć, że symptomy są mało charakterystyczne i pojawiają się z reguły na około 2-6 tygodni przed właściwą diagnozą.

Ostra białaczka limfoblastyczna – rokowania

Choroba rozwija się bardzo szybko i potrafi doprowadzić do śmierci nawet w ciągu kilku dni lub tygodni, dlatego należy jak najszybciej poddać się leczeniu. W ostatnich latach rokowania się jednak znacznie poprawiły. Aż u 70 proc. dorosłych odnotowuje się remisję, a u dzieci – nawet w 90 proc. Gorsze rokowania są jednak u osób starszych – powyżej 60. roku życia przeżywa na tę odmianę choroby jedynie 13 proc. chorych.

Przewlekła białaczka szpikowa (CML)

Niemal u wszystkich chorych na ten typ białaczki powstaje w wyniku mutacji chromosomu Philadelphia. Odmiana pojawia się u 15 proc. wszystkich pacjentów z białaczką. W ogromnej większości przypadków chorują na nią jednak dorośli, u dzieci wykrywa się ją niezwykle rzadko.

Przewlekła białaczka szpikowa – objawy

Jeśli u danej osoby występuje przewlekła białaczka szpiku kostnego, objawy początkowo właściwie nie występują. Dopiero w fazie blastycznej, kiedy to powstają nacieki pozaszpikowe, da się wykryć tę chorobę na podstawie badań krwi (morfologii). Objawy przewlekłej białaczki szpikowej to: utrata masy ciała, gorączka, potliwość, osłabienie, zaburzenia świadomości, ból głowy i kości, bolesny wzwód prącia oraz uczucie pełności w brzuchu, wywołane powiększeniem śledziony oraz wątroby.

Przewlekła białaczka szpikowa – rokowania

W przypadku przewlekłej białaczki szpikowej pacjenci przezywają często około 3-6 lat od momentu diagnozy. W wyniku transplantacji szpiku kostnego średnia ta może wydłużyć się do 10 lat – takie zjawisko zauważa się u 55 proc. pacjentów. Całkowite wyleczenie jest możliwe, jednak tylko i wyłącznie dzięki alogenicznemu przeszczepowi szpiku kostnego.

Przewlekła białaczka limfatyczna (CLL)

Przewlekła białaczka limfocytowa, zwana też  „limfatyczną” to choroba, która nie jest związana z czynnikami środowiskowymi, które mają duże znaczenie w przypadku innych białaczek. Bezpośrednią jej przyczyną jest wysiew nieprawidłowych komórek (blastów), ze szpiku do krwi. Wpływa to na znaczny wzrost leukocytów, co można zauważyć w obrazie morfologii krwi obwodowej.

Przewlekła białaczka limfatyczna – objawy

Objawy tej odmiany białaczki są najłagodniejsze spośród wszystkich typów choroby. Zmiany w białych krwinkach są nieznaczne i mogą rozwijać się niewykryte nawet przez kilkanaście lat. Objawy skórne obejmują z kolei wysypkę oraz tendencję do powstawania siniaków na nogach. Do symptomów białaczki limfatycznej zalicza się także powiększone węzły chłonne, jak również powiększoną wątrobę oraz śledzionę.

Przewlekła białaczka limfatyczna – rokowania

Przewlekła białaczka limfatyczna najczęściej pojawia się u mężczyzn po 50 roku życia. Około 90 proc.  chorych znajduje się w tym przedziale wiekowym. Przy łagodnym przebiegu choroby pacjenci mogą żyć nawet do 20 lat od momentu postawienia diagnozy. W przypadku agresywnej postaci tej choroby rokowania nie są jednak zbyt dobre i pacjenci przeżywają najczęściej od 3 do 7 lat.

Białaczka – przyczyny

Wciąż niemożliwe jest wskazanie jednoznacznej przyczyny choroby. Uważa się, że na występowanie białaczki wpływają takie czynniki, jak: promieniowanie, niektóre substancje chemiczne (np. benzen, dioksyna czy gaz musztardowy) oraz wirusy. Znaczenie mają także predyspozycje genetyczne. Częstą przyczyną zachorowania bywa upośledzenie układu odpornościowego. Może mieć ona również związek z długotrwałym przyjmowaniem cytostatyków.

Białaczka – leczenie

Leczenie białaczki trwa długo. Metody dobierane są indywidualnie. Można wyróżnić wśród nich  leczenie radykalne, mające na celu wyeliminowanie patologicznych komórek, oraz leczenie paliatywne, którego celem jest ograniczenie postępu choroby. Obie metody obciążone są skutkami ubocznymi, do których zaliczamy m.in.: nudności, zahamowanie pracy szpiku, uszkodzenia serca, płuc lub nerek, wypadanie włosów oraz zahamowanie procesów rozrodczych.

Leczenie opiera się również na chemioterapii lub radioterapii. Stosuje się w nim także kuracje antybiotykowe. Często konieczny jest przeszczep szpiku kostnego. Zabieg polega na wstrzyknięciu komórek szpiku do krwi chorego. Ze względu na znacznie osłabiony układ odpornościowy, istotna jest również pielęgnacja chorego. Chorzy powinni odkażać przewód pokarmowy i jamę ustną. Niezbędne jest także uzupełnianie brakujących krwinek i płytek krwi. Pozbawione odporności osoby po przeszczepie powinny przebywać w sterylnych pomieszczeniach.

Białaczka – rokowania u dzieci

Warto powiedzieć kilka słów na temat samych rokowań u dzieci. Jak się okazuje, najmłodsi bardzo często wychodzą z tej choroby obronną ręką i wracają do normalnego, zdrowego życia. Najpopularniejsza białaczka u dzieci, czyli ostra białaczka limfoblastyczna, jest uleczalna w ponad 80 proc. przypadków. Nieco mniej pomyślne rokowania są w przypadku białaczki szpikowej, ponieważ tam uleczalność kształtuje się na poziomie 60 proc. wszystkich przypadków.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507875/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459149/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2219001/
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24784336/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Apeluję do dawców krwi, by w ich sercach pojawił się heroizm. Jeśli zabraknie krwi, ludzie zaczną umierać” – mówi Karol Kukowka, twórca kampanii „Twoje TAK ma ZNACZENIE”

Marcia Cross

Marcia Cross: bycie twarzą raka odbytu nie jest może najbardziej glamour, ale jestem bardzo zdeterminowana, aby zdjąć piętno związane z tą chorobą

Wrzesień miesiącem świadomości nowotworów dziecięcych

Wrzesień miesiącem świadomości nowotworów dziecięcych. „Dzieci chorują inaczej” – pisze Magdalena Jutrzenka

Jaonna Górska

Joanna Górska wspomina dzień, w którym przyjęła pierwszą dawkę chemii: Było piekło… minęło. Teraz jest nowe życie

Chadwick Boseman nie żyje. Aktor cierpiał na raka jelita grubego

Chadwick Boseman nie żyje. Aktor cierpiał na raka jelita grubego

Fagocyty – jaką pełnią funkcję w organizmie?

Nie odkładaj badań przez koronawirusa! Rusza kampania, która pokazuje, że nie warto czekać na koniec pandemii

Nie odkładaj badań onkologicznych przez koronawirusa! Rusza kampania, która pokazuje, że nie warto czekać na koniec pandemii

Kobieta w chmurach

Ból piersi – przyczyny, rodzaje, leczenie. Czy torbiele bolą?

Brachyterapia

Brachyterapia – co to jest? Czy boli? Leczenie nowotworów

Monocyty – o czym świadczy ich poziom?

Osoba pilnowana przez lekarza podczas wykonywania rezonansu magnetycznego

Rezonans magnetyczny – co to? Cena, gdzie go wykonać?

Fotografka Angelika Marciszewska pokazuje w filmie okres widziany jej oczami. „To właśnie tak powinien wyglądać, a nie tak, jak to jest u dziewczyn dotkniętych ubóstwem menstruacyjnym”

Krew, brokat i czekolada. Okres widziany oczami fotografki Angeliki Marciszewskiej

"Babski" problem w chorobie nowotworowej. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Rak. „Babski” problem w chorobie nowotworowej. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Rak. Jak zorganizować życie po diagnozie? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Rak. Jak zorganizować sobie życie po diagnozie? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Chemia czerwona. Jakie są skutki leczenia onkologicznego?

Chemia czerwona. Jakie są skutki leczenia onkologicznego?

Pozytywne aspekty choroby nowotworowej. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Rak. Pozytywne aspekty choroby nowotworowej. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Niemowle

Rak piersi nie przekreśla marzeń o macierzyństwie! Ola „Kobieta rakieta” jest tego przykładem

Jak wspierać chorego na raka? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Jak wspierać chorego na raka? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Olek Biliński, terapia CAR-T

„Niemożliwe stało się możliwe”: 11-Olek wyleczony z białaczki! Zastosowano u niego nowatorską terapię CAR-T

Diagnostyka nowotworów / istock

To nie musi być rak! Te same objawy mogą być symptomami łagodniejszego schorzenia

Rak jajnika – czy można uniknąć zaawansowanego stadium?

Czarno-białe zdjęcie kobiety, trzymającej się za szyję

Chłoniak – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?