Zanim w ciele kobiety zacznie rozwijać się zarodek musi najpierw dojść do zapłodnienia – w naturalnych warunkach, niezbędny jest stosunek kobiety z mężczyzną. Nasienie mężczyzny musi okazać się wartościowe i dotrzeć do komórki jajowej o właściwym czasie (w ciągu 28-dniowego cyklu, kobieta zdolna jest do zapłodnienia przez 4-5 dni).
Zapłodnienie – jak do niego dochodzi?
Zapłodnienie to inaczej połączenie się ze sobą dwóch gamet – męskiej i żeńskiej. To najprostsza definicja, która dotyczy wszystkich organizmów żywych. W przypadku ludzi musi dojść do połączenia ze sobą plemnika z komórką jajową. Żeby było to możliwe, kobieta musi być w odpowiednim momencie cyklu menstruacyjnego, a nasienie mężczyzny musi być na tyle jakościowe, aby bez najmniejszego problemu dotarło do komórki jajowej. Niestety, proste jest to wyłącznie w teorii. Jak dochodzi do zapłodnienia i jakie są jego poszczególne procesy? Na to pytanie odpowiemy w dalszej części.
Zapłodnienie jako proces
O ile mężczyzna jest gotów zapłodnić kobietę w każdym momencie, o tyle kobieta jest zdolna zostać zapłodnioną wyłącznie przez 4 – 5 dni w całym, 28-dniowym cyklu menstruacyjnym (w przypadku, gdy wspomniany cykl jest nieregularny znacznie komplikuje sprawę). Nigdy nie ma więc stuprocentowej pewności, że obecny moment na staranie się o dziecko nadszedł.
Zapłodnienie – czego jest wynikiem?
Zapłodnienie jest zazwyczaj wynikiem pełnego stosunku seksualnego zachodzącego pomiędzy kobietą i mężczyzną (zdarza się, że do zapłodnienia dochodzi poprzez ejakulat nazywany również normospermią). Nasienie wyrzucane podczas orgazmu osiąganego przez mężczyznę musi znaleźć się w pochwie kobiety, skąd rozpocznie się jego wędrówka do komórki jajowej kobiety. Szacuje się, że w spermie mężczyzny znajduje się od 200 milionów do 500 milionów plemników – komórka jajowa zostaje zapładniana przez najsilniejszego i najszybszego z nich. Wspomniany plemnik zbudowany jest z główki, która zawiera materiał genetyczny, szyjki oraz witki.
Żeby doszło do zapłodnienia, wspomniany plemnik po dotarciu do komórki jajowej musi wydzielić enzym rozpuszczający powłokę ochronną jajeczka, do którego będzie mógł po jej rozpuszczeniu wniknąć, uniemożliwiając tym samym zapłodnienie komórki jajowej swoim konkurentom. To, czy dojdzie do zapłodnienia w dużej mierze zależy od jakości plemników – mimo że jest ich w spermie bardzo dużo, część jest uszkodzona, spowolniona bądź pozbawiona wici (takie plemniki nie mają szans na to, aby dotrzeć do komórki jajowej i zapłodnić ją).
Zapłodnienie i owulacja
Gdy kobieta dojrzeje płciowo, zaczyna funkcjonować w cyklach 28-dniowych, prazy czym każdy z nich podzielony jest na kilka faz. Jedną z nich jest faza folikularna – podczas której stężenie estrogenów w ciele kobiety wzrasta co powoduje, że pęcherzyk Graffa pęka i uwalnia komórkę jajową, która dojrzewa w jajowodzie (właśnie wtedy jest ona gotowa do zapłodnienia). Stan ten nie trwa jednak zbyt długo – maksymalnie dwa dni – jeśli komórka jajowa w tym czasie nie ulegnie zapłodnieniu, zaczyna obumierać (kolejna szansa na wydanie potomstwa na świat pojawia się po 28-dniach, gdy w kolejnym cyklu, kolejna komórka jajowa jest gotowa do zapłodnienia).
Zapłodnienie – jaka jest żywotność plemników?
Szacuje się, że plemniki mają zdolność do przeżycia w organizmie kobiety do trzech dni. Jeśli więc dobrej jakości nasienie znajdzie się w pochwie kobiety w czasie, gdy jest ona gotowa do zapłodnienia, istnieje duże prawdopodobieństwo, że do niego dojdzie, a jego wynikiem będzie zygota, która po pewnym czasie zamieni się w zarodek oraz płód. Czas, jaki dziecko powinno spędzić w łonie matki wynosi dziewięć miesięcy – po tym okresie jego organy wewnętrzne funkcjonują w pełni samodzielnie i może je opuścić.
