Przejdź do treści

Zatrucie czadem – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc. Powikłania i profilaktyka zatrucia czadem

Czujnik CO, a w tle palący się kominek
Fot. Ralf Geithe/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Co robi alkohol kobiecie po 30. urodzinach?
Editing friends, czyli porządki wśród znajomych. „Warto co jakiś czas przejrzeć spis swoich kontaktów” – radzi psycholog dr Joanna Heidtman
Rozciąganie pleców na sportowo
Bolą cię oczy? Sprawdź, w jakich przypadkach powinnaś udać się do okulisty
Gruszkowe brownie bez pieczenia. Poznaj deser doskonały!

Objawy zatrucia czadem to m.in.: bóle głowy, nudności, wymioty, duszność. Przy większych stężeniach tlenku węgla w powietrzu może dojść do utraty przytomności. Brak właściwego postępowania leczniczego prowadzi do śmierci w wyniku niedotlenienia i uszkodzenia mózgu lub zatrzymania krążenia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Czad, inaczej tlenek węgla, to bardzo toksyczny gaz, który uwalnia się przy spalaniu paliw stałych, ciekłych i gazowych. Do zatrucia czadem dochodzi najczęściej w wyniku pożarów lub w czasie kąpieli w łazienkach z piecykami gazowymi. Czad jest bezwonny, a zatrucie nim stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.

Zatrucie czadem – przyczyny

Tlenek węgla, nazywany inaczej czadem, jest bezbarwnym, bezwonnym i pozbawionym smaku gazem uwalnianym w czasie niecałkowitego spalania substancji, które zawierają węgiel. Czad należy do najbardziej toksycznych gazów. Zatrucie czadem jest bardzo niebezpieczne i stanowi bezpośrednie zagrożenie życia już przy stężeniu 0,08%. Najczęściej dochodzi do niego w zamkniętych pomieszczeniach, co wiąże się z tym, że tlenek węgla powstaje w trakcie spalania jakichkolwiek substancji w warunkach niedoboru tlenu. Do zatrucia czadem może dojść w trakcie pożaru, któremu towarzyszy gwałtowny proces spalania. Tlenek węgla uwalniany jest również przy uruchomieniu silnika spalinowego pojazdu mechanicznego oraz agregatu prądotwórczego. Zatrucie czadem stanowi najczęściej skutek niedoboru tlenu. Przyczyny zatrucia czadem związane z niedostateczną podażą tlenu to:

  • nieprawidłowa eksploatacja urządzeń grzewczych – pieców na drewno lub węgiel, kominków, term, ogrzewaczy, kuchenek gazowych,
  • brak odpływu spalin z pomieszczenia,
  • szczelnie pozamykane okna i drzwi,
  • brak bądź nieprawidłowe działanie wentylacji,
  • uszkodzenie bądź nieprawidłowa regulacja urządzenia grzewczego,
  • niedrożne kratki wentylacyjne służące doprowadzeniu powietrza oraz wywiewne.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Dwutlenek siarki – lepiej go unikać

Objawy zatrucia czadem

Do zatrucia czadem dochodzi wskutek zaburzonego przenoszenia tlenu do narządów ciała. Objawy zatrucia czadem są zależne od poziomu tlenku węgla w powietrzu. Przy niskich stężeniach czadu w powietrzu (0,01–0,04%) najczęściej pojawiającymi się symptomami są uciążliwe bóle głowy, a także kołatanie serca, uczucie duszności. Większe stężenia (0,08%) wywołują zwykle nudności, wymioty, a po godzinie może dojść do śpiączki z drgawkami. Im wyższe stężenie tlenku węgla w powietrzu, tym objawy wystąpią szybciej. Dawka śmiertelna czadu zależy od stężenia CO we wdychanym powietrzu, czasu ekspozycji oraz aktywności oddechowej decydującej o pobieraniu trucizny. Zagrożeniem dla życia jest stężenie 0,1%, natomiast przy stężeniu 0,15% może dojść do zgonu. Przyczyną śmierci jest uszkodzenie mózgu, zatrzymanie krążenia lub wstrzymanie pracy ośrodka oddechowego. Ekspozycja na bardzo niskie stężenia czadu w powietrzu może powodować jasnoczerwone zabarwienie spojówek, płytek paznokciowych i powłok skórnych. Objaw ten jest skutkiem obecności we krwi karboksyhemoglobiny.

Jak postępować w przypadku zatrucia czadem?

Postępowanie przy zatruciu czadem wiąże się z niemałym ryzykiem dla służb ratowniczych, gdyż gaz jest silnie toksyczny, a przy tym bezwonny i nie powoduje zadymienia. Przy wynoszeniu osób zaczadzonych z miejsca zdarzenia wskazane jest korzystanie z aparatu tlenowego. Przy wysokich stężeniach tlenku węgla w powietrzu do utraty przytomności może dojść już po pierwszych 2–3 wdechach. Standardowe maski przeciwgazowe z pochłaniaczem nie są skuteczną ochroną przed czadem. Osobom poszkodowanym podaje się tlen, natomiast nieprzytomnych należy ułożyć w pozycji bocznej ustalonej i uważnie ich obserwować. Przy zatrzymaniu krążenia konieczne jest podjęcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej, którą kontynuuje się do momentu przyjazdu służb ratowniczych.

Zobacz także

Jak uniknąć zatrucia czadem?

Kluczową zasadą jest projektowanie i budowanie instalacji kominowych i wentylacyjnych zgodnie z obowiązującymi normami. Przed ich zamontowaniem powinny zostać dokładnie sprawdzone przez kominiarza i nadzór budowlany. Konieczne są regularne kontrole instalacji w trakcie eksploatowania domu bądź mieszkania. W profilaktyce zatrucia czadem ważne jest także okresowe i fachowe czyszczenie, konserwacja i kontrola pieców. Pomieszczenia z kominkiem powinny mieć zapewniony stały dopływ świeżego powietrza, aby nie dopuścić do niedoboru tlenu. W wielu domach i mieszkaniach montuje się specjalne czujki tlenku węgla. Urządzenia te po przekroczeniu dopuszczalnego stężenia czadu w powietrzu uruchamiają alarm informujący o zagrożeniu.

Zatrucie czadem – skutki, powikłania

Skutki zatrucia czadem to przede wszystkim niedotlenienie tkanek organizmu, w tym również niedotlenienie mózgu. Tlenek węgla jest niebezpieczny także z tego powodu, że hamuje metabolizm tlenowy, prowadząc do uniemożliwienia wytwarzania substancji energetycznych. W efekcie dochodzi do wzrostu stężenia wolnych rodników tlenowych i uszkodzenia naczyń krwionośnych w mechanizmie zapalnym. Późne skutki przy utajonych zatruciach czadem to nierzadko objawy przypominające parkinsonizm, czyli drżenia ciała oraz zaburzenia w funkcjonowaniu serca, podobne do zawału. Powikłania po zatruciu tlenkiem węgla mają charakter neurologiczny. Jest to np. pogorszenie zdolności poznawczych – pamięci, uwagi, koncentracji.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

Jak oddychać? Kasia Bem przedstawia proste ćwiczenie, które czyni cuda

Kobieta

Stresujesz się? Oddychaj! Kasia Bem radzi, jak w prosty sposób się rozluźnić

Dlaczego powinniśmy oddychać przez nos? Jak robić to prawidłowo?

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Stridor, czyli świst przy oddychaniu, którego nie warto bagatelizować!

ECMO – urządzenie, które daje płucom i sercu czas na regenerację lub przeszczep

Skala MRC – co mierzy, gdzie jest stosowana, jak przebiega badanie?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Glifosat – co to jest i jak go usunąć? Jaki wpływ na nasze zdrowie mają herbicydy?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×