Przejdź do treści

Cukrzyca ciążowa – przyczyny, objawy, dieta i leczenie

Cukrzyca ciążowa - przyczyny, objawy, dieta i leczenie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Co robi alkohol kobiecie po 30. urodzinach?
Editing friends, czyli porządki wśród znajomych. „Warto co jakiś czas przejrzeć spis swoich kontaktów” – radzi psycholog dr Joanna Heidtman
Rozciąganie pleców na sportowo
Bolą cię oczy? Sprawdź, w jakich przypadkach powinnaś udać się do okulisty
Gruszkowe brownie bez pieczenia. Poznaj deser doskonały!

Cukrzyca ciążowa to najczęstsze powikłanie metaboliczne ciąży, diagnozowane u 3-5 proc. ciężarnych. Cukrzyca ciążowa rozwija się w ciąży i ustępuje po porodzie, może jednak zwiększać ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 w przyszłości. Schorzenie może negatywnie wpływać na zdrowie kobiety w ciąży oraz zaburzać rozwój płodu, dlatego konieczne jest jego leczenie. A to sprowadza się przede wszystkim do stosowania odpowiedniej diety w cukrzycy ciążowej.

Czym jest cukrzyca ciążowa?

Cukrzyca ciążowa to zaburzenie gospodarki węglowodanowej, które po raz pierwszy pojawia się w czasie ciąży. W przebiegu cukrzycy ciążowej zaobserwować można takie same zmiany metaboliczne jak w innych typach cukrzycy – występuje hiperglikemia, czyli zbyt wysoki poziom glukozy we krwi. Hiperglikemii towarzyszy insulinooporność, czyli zmniejszona wrażliwość komórek na działanie insuliny.

Cukrzycę ciążową należy odróżnić od cukrzycy przedciążowej. W przypadku tego drugiego typu cukrzycy choroba diagnozowana jest jeszcze przed ciążą, utrzymuje się przez cały okres ciąży, a także po niej. Natomiast cukrzyca ciążowa diagnozowana jest dopiero w ciąży i ustępuje po porodzie.

Przyczyny cukrzycy ciążowej

Do rozwoju cukrzycy ciążowej dochodzi w konsekwencji zaburzeń hormonalnych, charakterystycznych dla okresu ciąży. Mowa o wzroście stężenia takich hormonów jak estrogeny, progesteron oraz laktogen łożyskowy. Zwiększeniu poziomu tych hormonów ciążowych towarzyszy nasilenie zjawiska insulinooporności. W warunkach fizjologicznych wydzieleniu insuliny przez trzustkę towarzyszy spadek poziomu glukozy we krwi. Jednak gdy rozwija się insulinooporność, komórki są niewrażliwe na działanie hormonu, a wówczas utrzymuje się podwyższony poziom glukozy. W efekcie rozwija się cukrzyca.

U podłoża cukrzycy ciążowej leżą charakterystyczne dla ciąży zaburzenia hormonalne, jednak cukrzyca nie rozwija się przecież u każdej ciężarnej. Istnieją kobiety szczególnie narażone na rozwój cukrzycy ciążowej. Najistotniejsze czynniki ryzyka rozwoju cukrzycy ciążowej to:

  • zespół policystycznych jajników,
  • wielorództwo,
  • nadwaga lub otyłość,
  • nadciśnienie,
  • występowanie cukrzycy ciążowej w poprzednich ciążach,
  • występowanie cukrzycy w rodzinie,
  • ciąża po 35. roku życia,
  • urodzenie noworodka z wadą rozwojową lub dziecka o masie ciała powyżej 4000 g,
  • zgony wewnątrzmaciczne w poprzednich ciążach.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Kobieta w ciąży podczas badania krzywej cukrowej.

Cukrzyca ciążowa – objawy

Cukrzyca ciążowa objawia się w taki sam sposób jak każdy inny typ cukrzycy. Jednak wiele symptomów może przypominać dolegliwości towarzyszące prawidłowej ciąży, co może utrudnić rozpoznanie choroby. Objawy, które najczęściej towarzyszą cukrzycy ciążowej, to:

  • osłabienie,
  • senność,
  • wzmożone pragnienie,
  • wielomocz (czyli częste oddawanie dużych objętości moczu),
  • świąd skóry,
  • częstsze występowanie infekcji dróg moczowo-płciowych,
  • mdłości,
  • zawroty głowy,
  • nadmierny przyrost wagi.

Cukrzyca ciążowa – zagrożenie dla mamy i dziecka

Cukrzyca ciążowa oddziałuje w niekorzystny sposób na organizm kobiety w ciąży, a także na rozwój płodu. Kobieta ciężarna, u której rozwija się cukrzyca ciążowa, narażona jest na pojawienie się nadciśnienia, rzucawki, ponadto może pojawić się wielowodzie, czyli nadmierna objętość płynu owodniowego. Przyszła mama jest również narażona na częstsze infekcje dróg moczowo-płciowych. Wzrasta ryzyko poronienia i powikłań okołoporodowych.

Glukoza pokonuje barierę łożyskową i przenika do organizmu płodu. Jedną z najbardziej charakterystycznych zmian, zachodzących w organizmie płodu jest makrosomia, czyli nadmierny wzrost. Zwiększają się także wymiary narządów wewnętrznych płodu – mięśnia sercowego czy wątroby. Ponadto płód narażony jest na niedojrzałość płuc i wątroby oraz niedotlenienie wewnątrzmaciczne. Mogą być odczuwalne także konsekwencje cukrzycy ciążowej po porodzie – noworodek narażony jest na hipoglikemię, hiperbilirubinemię, a także zatrzymanie krążenia i oddychania. A jaka jest zależność: cukrzyca ciążowa a poród? Makrosomia płodu może sprzyjać powstaniu urazów okołoporodowych, dlatego może pojawić się wskazanie do cesarskiego cięcia.

Cukrzyca ciążowa – normy badań i interpretacja wyniku

W celu zdiagnozowania cukrzycy ciążowej, konieczne jest wykonanie odpowiednich badań diagnostycznych. Na początku ciąży oznaczany jest poziom glukozy na czczo. Wynik prawidłowy to 70-99 mg/dl (3,9-5,5 mmol/l). Dalsze postępowanie zależy od wyniku badania. Gdy uzyskany zostanie wynik prawidłowy, wówczas pomiędzy 24. a 28. tygodniem ciąży wykonywany jest doustny test obciążenia glukozą. Gdy wynik glikemii na czczo mieści się w przedziale 90-125 mg/dl, wówczas doustny test tolerancji glukozy wykonywany jest od razu. Natomiast uzyskanie wyniku glikemii powyżej 126 mg/dl i powtórne otrzymanie takiej glikemii w kolejnym badaniu pozwala na zdiagnozowanie cukrzycy ciążowej.

Doustny test tolerancji glukozy wykonywany jest następująco: na czczo pobierana jest krew do oznaczenia glukozy, a następnie ciężarna wypija roztwór przygotowany przez rozpuszczenie 75 g glukozy w 250 ml wody. Roztwór należy wypić w ciągu 5 minut, a następnie przez dwie godziny unikać jakiejkolwiek aktywności. Po 120 minutach ponownie pobierana jest krew. Prawidłowe wyniki doustnego testu tolerancji glukozy są następujące:

  • na czczo 70-99 mg/dl,
  • po 2 godzinach poniżej 140 mg/dl.

Kiedy diagnozowana jest cukrzyca ciążowa? Wyniki doustnego testu obciążenia glukozą są wówczas następujące:

  • glukoza na czczo przekracza 126 mg/dl,
  • glukoza po dwóch godzinach od spożycia roztworu przekracza 200 mg/ dl.

Dieta w cukrzycy ciążowej – najskuteczniejsza metoda leczenia

Gdy zdiagnozowana zostaje cukrzyca ciążowa, dieta jest podstawową metodą leczenia. Postępowanie dietetyczne powinno być połączone z regularną aktywnością fizyczną; gdy modyfikacje stylu życia nie przyniosą pożądanego efektu, wówczas konieczna może być insulinoterapia.

Dieta w cukrzycy ciążowej powinna mieć odpowiednią kaloryczność, obliczaną indywidualnie. Na dzienny jadłospis w cukrzycy ciążowej powinny składać się trzy posiłki główne i dwie przekąski, spożywane w równych odstępach czasowych. Preferowany rozkład makroskładników to: 40-50 proc. węglowodanów, 30 proc. białka oraz 20-30 proc. tłuszczu. Dzięki odpowiednio skomponowanej diecie możliwe jest normalizowanie poziomu glukozy i zwiększenie wrażliwości komórek na insulinę. Jeśli występuje cukrzyca ciążowa, jadłospis musi być komponowany z jak najmniej przetworzonych produktów, stanowiących źródło węglowodanów złożonych. Mają one niski indeks glikemiczny, dzięki czemu nie powodują znacznego wzrostu poziomu glukozy we krwi. Błonnik także sprzyja normalizacji poziomu glikemii.

Jeśli zdiagnozowana zostanie cukrzyca ciążowa, tygodniowy jadłospis może ułożyć dietetyk – i to postępowanie znacznie bardziej rozsądne niż korzystanie z gotowych jadłospisów dostępnych w internecie. Co jeść? W diecie nie powinno braknąć chudych mięs i ryb, pełnoziarnistych produktów zbożowych, warzyw i owoców, strączków, tłoczonych na zimno olejów roślinnych, orzechów.

Leczenie cukrzycy ciążowej insuliną

Jeśli stosowanie diety w cukrzycy ciążowej nie pozwala na normalizację poziomu glukozy we krwi, wówczas konieczne jest zastosowanie insulinoterapii. Insulina podawana jest w formie iniekcji lub ciągłego, podskórnego wlewu. Dawki insuliny i częstotliwość jej podania określa lekarz. Nie zaleca się stosowania doustnych leków hipoglikemizujących, gdyż leki te mogą przenikać przez łożysko i wpływać negatywnie na płód.

 


Bibliografia:

  1. Cypryk K., Cukrzyca ciążowa – rozpoznawanie i leczenie; Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 2016, tom 1, nr 2

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kariotyp – co to jest, jak i kiedy należy zbadać nasz zestaw chromosomów? 

Lekarz zbagatelizował jej objawy. O tym, że to rak piersi, 29-latka dowiedziała się w ósmym miesiącu ciąży / Facebook lindsey.d.parr

Lekarz zbagatelizował jej objawy. O tym, że to rak piersi, 29-latka dowiedziała się w ósmym miesiącu ciąży

Słodycze dla cukrzyka – jaki typ jest dozwolony? Zdrowe desery i przekąski

Kobieta w ciąży siedzi na parapecie

Rejestr ciąż wchodzi w życie. Nowe prawo będzie obowiązywać od 1 października

Uśmiech po marchewce, grymas po jarmużu. Brytyjscy naukowcy sprawdzili preferencje żywieniowe nienarodzonych dzieci

Jak oddychać podczas porodu w pierwszej i drugiej fazie?

Kobieta w laboratorium

Metoda tworzenia zarodków z „trzech genetycznych rodziców”. Naukowcy sprawdzili, czy jest bezpieczna

Jennifer Lawrence

Jennifer Lawrence wyznała, że dwukrotnie poroniła i chciała dokonać aborcji. „Boję się mówić o macierzyństwie, bo każda z kobiet zupełnie inaczej je przeżywa”

Irena Wielocha/ Fot. Andrzej Wielocha

„Cukrzycę typu II da się opanować dietą. I to była moja najważniejsza broń w tej walce” – pisze Irena Wielocha w swojej książce

Embrion

Naukowcy wyhodowali sztuczny zarodek z mózgiem i bijącym sercem. „To niewiarygodne, że udało nam się do tego dojść”

Jak przygotować ciało i psychikę do ciąży? /fot.Pexels

Jak przygotować ciało i psychikę do ciąży?

Małgorzata Rozenek-Majdan / ANDRAS SZILAGYI/MWMEDIA WARSZAWA

„Treść, która ma trafić do polskich szkół, krzywdzi, szkaluje i poniża”. Małgorzata Rozenek-Majdan o nowym podręczniku HiT

Uratowano bliźnięta z syndromem podkradania / istock

Łódzcy lekarze uratowali bliźniaki z syndromem podkradania. Ich matka uciekła przed wojną

Miażdżące wyniki monitoringu gabinetów ginekologicznych. „W Polsce lekarze zdają się mieć bardzo dużą władzę nad kobietami” – alarmuje Aleksandra Magryta z Fundacji FEDERA

Udało się rozłączyć bliźnięta syjamskie połączone mózgami. Pomogła wirtualna rzeczywistość

Udało się rozłączyć bliźnięta syjamskie połączone mózgami! Pomogła wirtualna rzeczywistość

Anna Tess Gołebiowska: "Urodziłam dziecko, ponieważ mój mąż jest pro-choice"

Anna Tess Gołębiowska: „Odważyłam się donosić ciążę w Polsce tylko dlatego, że mój mąż jest za prawem do aborcji”

"Nie dotykaj mojego brzucha bez pytania! Nie jest dobrem wspólnym" - pisze Patrycja Pieszczek-Bober

„Nie dotykaj mojego brzucha bez pytania! Nie jest dobrem wspólnym” – pisze prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Szykuje się duża zmiana dla osób chorych na cukrzycę. Dzięki niej znacznie podniesie się jakość ich życia

Szykuje się duża zmiana dla osób chorych na cukrzycę. Dzięki niej znacznie podniesie się jakość ich życia

Czy w ciąży można przyjmować leki od psychiatry? Wyjaśnia Joanna Adamiak

Czy w ciąży można przyjmować leki od psychiatry? Wyjaśnia Joanna Adamiak

Czego nie można jeść w trakcie ciąży? Odpowiedzi mogą Cię zaskoczyć!

Natalia Białobrzeska

Natalia Białobrzeska: „Po porodzie nagle kobieta znika, to dziecko zaczyna być ważne dla otoczenia” [WIDEO]

Aleksandra Domańska / Paweł Wrzecion MWMEDIA WARSZAWA

Aleksandra Domańska szczerze o macierzyństwie. „Gdy urodził się Ariel, nie zalała mnie fala miłości. Nic nie czułam”

Magdalena Lamparska / Andras Szilagyi MWMEDIA

„Wszystkie miejsca zajęte. Patrzą w telefon, patrzą za okno, patrzą na mnie. Nic”. Ciężarna aktorka Magdalena Lamparska opisała swoją podróż komunikacją miejską

„Miałam wskazania medyczne”. Hanna Lis dwukrotnie mogła poddać się aborcji, dziś upomina się o prawo do decydowania dla innych kobiet

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×