Przejdź do treści

Cukrzyca ciążowa – przyczyny, objawy, dieta i leczenie

Cukrzyca ciążowa - przyczyny, objawy, dieta i leczenie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak się przygotować do seksu analnego? Podpowiada Intymistka
Jak się przygotować do seksu analnego? Podpowiada Marlena Jaszczak
Drogi żółciowe – budowa, rola w organizmie, choroby
Odwyk od alkoholu – objawy, jak zacząć, ile trwa, koszt
Kobieta
Wciąż słyszymy o potrzebie suplementacji witaminy B12. Jak ocenić jej realny poziom we krwi?
Nowa mutacja koronawirusa dotarła do Polski. KE szykuje ograniczenia w związku rozprzestrzenianiem się tego i innych nowych wariantów
Nowa mutacja koronawirusa dotarła do Polski. KE szykuje ograniczenia w związku rozprzestrzenianiem się tego i innych nowych wariantów

Cukrzyca ciążowa to najczęstsze powikłanie metaboliczne ciąży, diagnozowane u 3-5 proc. ciężarnych. Cukrzyca ciążowa rozwija się w ciąży i ustępuje po porodzie, może jednak zwiększać ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 w przyszłości. Schorzenie może negatywnie wpływać na zdrowie kobiety w ciąży oraz zaburzać rozwój płodu, dlatego konieczne jest jego leczenie. A to sprowadza się przede wszystkim do stosowania odpowiedniej diety w cukrzycy ciążowej.

Czym jest cukrzyca ciążowa?

Cukrzyca ciążowa to zaburzenie gospodarki węglowodanowej, które po raz pierwszy pojawia się w czasie ciąży. W przebiegu cukrzycy ciążowej zaobserwować można takie same zmiany metaboliczne jak w innych typach cukrzycy – występuje hiperglikemia, czyli zbyt wysoki poziom glukozy we krwi. Hiperglikemii towarzyszy insulinooporność, czyli zmniejszona wrażliwość komórek na działanie insuliny.

Cukrzycę ciążową należy odróżnić od cukrzycy przedciążowej. W przypadku tego drugiego typu cukrzycy choroba diagnozowana jest jeszcze przed ciążą, utrzymuje się przez cały okres ciąży, a także po niej. Natomiast cukrzyca ciążowa diagnozowana jest dopiero w ciąży i ustępuje po porodzie.

Przyczyny cukrzycy ciążowej

Do rozwoju cukrzycy ciążowej dochodzi w konsekwencji zaburzeń hormonalnych, charakterystycznych dla okresu ciąży. Mowa o wzroście stężenia takich hormonów jak estrogeny, progesteron oraz laktogen łożyskowy. Zwiększeniu poziomu tych hormonów ciążowych towarzyszy nasilenie zjawiska insulinooporności. W warunkach fizjologicznych wydzieleniu insuliny przez trzustkę towarzyszy spadek poziomu glukozy we krwi. Jednak gdy rozwija się insulinooporność, komórki są niewrażliwe na działanie hormonu, a wówczas utrzymuje się podwyższony poziom glukozy. W efekcie rozwija się cukrzyca.

U podłoża cukrzycy ciążowej leżą charakterystyczne dla ciąży zaburzenia hormonalne, jednak cukrzyca nie rozwija się przecież u każdej ciężarnej. Istnieją kobiety szczególnie narażone na rozwój cukrzycy ciążowej. Najistotniejsze czynniki ryzyka rozwoju cukrzycy ciążowej to:

  • zespół policystycznych jajników,
  • wielorództwo,
  • nadwaga lub otyłość,
  • nadciśnienie,
  • występowanie cukrzycy ciążowej w poprzednich ciążach,
  • występowanie cukrzycy w rodzinie,
  • ciąża po 35. roku życia,
  • urodzenie noworodka z wadą rozwojową lub dziecka o masie ciała powyżej 4000 g,
  • zgony wewnątrzmaciczne w poprzednich ciążach.
Kobieta w ciąży podczas badania krzywej cukrowej.

Cukrzyca ciążowa – objawy

Cukrzyca ciążowa objawia się w taki sam sposób jak każdy inny typ cukrzycy. Jednak wiele symptomów może przypominać dolegliwości towarzyszące prawidłowej ciąży, co może utrudnić rozpoznanie choroby. Objawy, które najczęściej towarzyszą cukrzycy ciążowej, to:

  • osłabienie,
  • senność,
  • wzmożone pragnienie,
  • wielomocz (czyli częste oddawanie dużych objętości moczu),
  • świąd skóry,
  • częstsze występowanie infekcji dróg moczowo-płciowych,
  • mdłości,
  • zawroty głowy,
  • nadmierny przyrost wagi.

Cukrzyca ciążowa – zagrożenie dla mamy i dziecka

Cukrzyca ciążowa oddziałuje w niekorzystny sposób na organizm kobiety w ciąży, a także na rozwój płodu. Kobieta ciężarna, u której rozwija się cukrzyca ciążowa, narażona jest na pojawienie się nadciśnienia, rzucawki, ponadto może pojawić się wielowodzie, czyli nadmierna objętość płynu owodniowego. Przyszła mama jest również narażona na częstsze infekcje dróg moczowo-płciowych. Wzrasta ryzyko poronienia i powikłań okołoporodowych.

Glukoza pokonuje barierę łożyskową i przenika do organizmu płodu. Jedną z najbardziej charakterystycznych zmian, zachodzących w organizmie płodu jest makrosomia, czyli nadmierny wzrost. Zwiększają się także wymiary narządów wewnętrznych płodu – mięśnia sercowego czy wątroby. Ponadto płód narażony jest na niedojrzałość płuc i wątroby oraz niedotlenienie wewnątrzmaciczne. Mogą być odczuwalne także konsekwencje cukrzycy ciążowej po porodzie – noworodek narażony jest na hipoglikemię, hiperbilirubinemię, a także zatrzymanie krążenia i oddychania. A jaka jest zależność: cukrzyca ciążowa a poród? Makrosomia płodu może sprzyjać powstaniu urazów okołoporodowych, dlatego może pojawić się wskazanie do cesarskiego cięcia.

Probiotyki w ciąży / istock

Cukrzyca ciążowa – normy badań i interpretacja wyniku

W celu zdiagnozowania cukrzycy ciążowej, konieczne jest wykonanie odpowiednich badań diagnostycznych. Na początku ciąży oznaczany jest poziom glukozy na czczo. Wynik prawidłowy to 70-99 mg/dl (3,9-5,5 mmol/l). Dalsze postępowanie zależy od wyniku badania. Gdy uzyskany zostanie wynik prawidłowy, wówczas pomiędzy 24. a 28. tygodniem ciąży wykonywany jest doustny test obciążenia glukozą. Gdy wynik glikemii na czczo mieści się w przedziale 90-125 mg/dl, wówczas doustny test tolerancji glukozy wykonywany jest od razu. Natomiast uzyskanie wyniku glikemii powyżej 126 mg/dl i powtórne otrzymanie takiej glikemii w kolejnym badaniu pozwala na zdiagnozowanie cukrzycy ciążowej.

Doustny test tolerancji glukozy wykonywany jest następująco: na czczo pobierana jest krew do oznaczenia glukozy, a następnie ciężarna wypija roztwór przygotowany przez rozpuszczenie 75 g glukozy w 250 ml wody. Roztwór należy wypić w ciągu 5 minut, a następnie przez dwie godziny unikać jakiejkolwiek aktywności. Po 120 minutach ponownie pobierana jest krew. Prawidłowe wyniki doustnego testu tolerancji glukozy są następujące:

  • na czczo 70-99 mg/dl,
  • po 2 godzinach poniżej 140 mg/dl.

Kiedy diagnozowana jest cukrzyca ciążowa? Wyniki doustnego testu obciążenia glukozą są wówczas następujące:

  • glukoza na czczo przekracza 126 mg/dl,
  • glukoza po dwóch godzinach od spożycia roztworu przekracza 200 mg/ dl.

Dieta w cukrzycy ciążowej – najskuteczniejsza metoda leczenia

Gdy zdiagnozowana zostaje cukrzyca ciążowa, dieta jest podstawową metodą leczenia. Postępowanie dietetyczne powinno być połączone z regularną aktywnością fizyczną; gdy modyfikacje stylu życia nie przyniosą pożądanego efektu, wówczas konieczna może być insulinoterapia.

Dieta w cukrzycy ciążowej powinna mieć odpowiednią kaloryczność, obliczaną indywidualnie. Na dzienny jadłospis w cukrzycy ciążowej powinny składać się trzy posiłki główne i dwie przekąski, spożywane w równych odstępach czasowych. Preferowany rozkład makroskładników to: 40-50 proc. węglowodanów, 30 proc. białka oraz 20-30 proc. tłuszczu. Dzięki odpowiednio skomponowanej diecie możliwe jest normalizowanie poziomu glukozy i zwiększenie wrażliwości komórek na insulinę. Jeśli występuje cukrzyca ciążowa, jadłospis musi być komponowany z jak najmniej przetworzonych produktów, stanowiących źródło węglowodanów złożonych. Mają one niski indeks glikemiczny, dzięki czemu nie powodują znacznego wzrostu poziomu glukozy we krwi. Błonnik także sprzyja normalizacji poziomu glikemii.

Jeśli zdiagnozowana zostanie cukrzyca ciążowa, tygodniowy jadłospis może ułożyć dietetyk – i to postępowanie znacznie bardziej rozsądne niż korzystanie z gotowych jadłospisów dostępnych w internecie. Co jeść? W diecie nie powinno braknąć chudych mięs i ryb, pełnoziarnistych produktów zbożowych, warzyw i owoców, strączków, tłoczonych na zimno olejów roślinnych, orzechów.

24 tydzień ciąży - rozwój dziecka w brzuchu mamy

Leczenie cukrzycy ciążowej insuliną

Jeśli stosowanie diety w cukrzycy ciążowej nie pozwala na normalizację poziomu glukozy we krwi, wówczas konieczne jest zastosowanie insulinoterapii. Insulina podawana jest w formie iniekcji lub ciągłego, podskórnego wlewu. Dawki insuliny i częstotliwość jej podania określa lekarz. Nie zaleca się stosowania doustnych leków hipoglikemizujących, gdyż leki te mogą przenikać przez łożysko i wpływać negatywnie na płód.

 


Bibliografia:

  1. Cypryk K., Cukrzyca ciążowa – rozpoznawanie i leczenie; Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 2016, tom 1, nr 2

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Seks w ciąży. Czy jest niebezpieczny dla zdrowia? Odpowiada położna Natalia Korzeniowska

Seks w ciąży. Czy jest niebezpieczny dla zdrowia? Odpowiada położna Natalia Korzeniowska

Prekoncepcja - czym jest i dlaczego jest tak ważna dla przyszłych rodziców? Wyjaśnia ginekolożka lek. Anna Horbaczewska

Prekoncepcja – czym jest i dlaczego jest tak ważna dla przyszłych rodziców? Wyjaśnia ginekolożka lek. Anna Horbaczewska

Wpływ szczepionek mRNA na płodność i przebieg ciąży. Farmaceutka wyjaśnia, jak jest naprawdę

Dieta przed ciążą. Kiedy zacząć? Wyjaśnia dietetyczka

Kobieta leży na łóżku

„W Polsce jest ok. 5 mln osób ze stanem przedcukrzycowym. Po 10 latach u prawie wszystkich będzie zdiagnozowana cukrzyca” – alarmuje diabetolożka Barbara Soróbka

Ciężarna z zakupami

Ile kalorii potrzebuje kobieta w danym trymestrze ciąży oraz w trakcie laktacji? Znamy nowe wytyczne!

Kobieta w ciąży

Lekarz Bartosz Fiałek: nie ma wskazań do odroczenia planowania ciąży po przeprowadzonym cyklu szczepień mRNA przeciw COVID-19

Drobinki mikroplastiku u kobiet w ciąży. Wykryto je wewnątrz płodu, w łożysku i w błonie płodowej

Tabletka dzień po – jak działa, ile kosztuje, gdzie kupić?

poród domowy

Poród domowy jest zgodny z prawem? Na jakich zasadach może się odbyć? Wyjaśnia położna

Mikroskop owulacyjny – kiedy i jak go stosować?

Inga Izabela Dańkowska: Joga prenatalna nie wymaga wcześniejszego doświadczenia. Zawiera wyłącznie bezpieczne ćwiczenia i techniki

„Chciałam mieć dziecko, póki jeszcze jestem w pełni samodzielną osobą” – mówi 33-latka. Stwardnienie rozsiane nie jest przeciwwskazaniem do zajścia w ciążę

Macica dwurożna

Macica dwurożna – objawy, leczenie, powikłania, ciąża i poród

Kobieta w ciąży

Suplementacja DHA w ciąży. Nowe rekomendacje PTGiP

Ciąża – objawy, kalendarz ciąży tydzień po tygodniu

Test Sanco – na czym polega? Co wykrywa i czy warto go wykonać?

Infekcja COVID-19 w I trymestrze – czy może wywołać poronienie? Dr Michał Strus tłumaczy

Maja Staśko: Nie wszystkie kobiety mogą być w ciąży. Nie tylko kobiety mogą być w ciąży

Aleksandra Żebrowska

Aleksandra Żebrowska pokazała swoje półnagie zdjęcie z okresu ciąży. „Nikt nie prosił o nie, ale wszyscy go potrzebowali”

Cesarskie cięcie u ciężarnej pacjentki w śpiączce farmakologicznej, połączonej do pozaustrojowego utlenowania krwi / Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu

Niezwykły poród we Wrocławiu. Cesarskie cięcie u kobiety chorej na COVID-19, podłączonej do pozaustrojowego utlenowania krwi

Martyna Wojciechowska o wolności wyboru: „Czy poroniłam kiedyś ciążę? Tak. Czy miałam badania prenatalne? Tak, nawet te zaawansowane”

Twoja przyjaciółka właśnie przyznała się, że ma cukrzycę? Oto, co możesz zrobić

Michał Figurski / zdj. M. Ulatowski/ MWMEDIA WARSZAWA

Michał Figurski: „Dziś każdej osobie, która słyszy diagnozę, powiedziałbym dwa słowa: bój się”

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Morsowanie – wady i zalety. Czy naprawdę warto wbiec do lodowatej wody?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Klara Roterska

Klara Roterska: Nikt nie chciał wpisać mi w kartę leczenia słowa „gwałt”, wpisywali „przykre zdarzenie”

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?