Przejdź do treści

Czujesz ból głowy i zmęczenie po szczepieniu na COVID-19? Dwie trzecie NOP-ów to efekt placebo

Kobieta siedzi w kawiarni. Na stole soi kawa i leży telefon
Czujesz ból głowy i zmęczenie po szczepieniu na COVID-19? Dwie trzecie NOP-ów to efekt nocebo/ iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Czy w trakcie pobytu w szpitalu trzeba mieć swoje leki, które przyjmujemy na co dzień? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober
„W całym szpitalu nie było ani jednej 'państwowej’ wkładki czy tamponu”. Siostra Bożenna gorzko o ubóstwie menstruacyjnym
Może nas czekać przełom w leczeniu cukrzycy i otyłości. Badania nowego leku są bardzo obiecujące
Transpłciowy mężczyzna w ciąży w reklamie Calvina Kleina. Marka usuwa nienawistne komentarze
„Uważaj na zgorzknienie organizmu!” – ostrzega dietetyk dr Damian Parol i podpowiada, jak do niego nie doprowadzić

Za ponad dwie trzecie niepożądanych odczynów poszczepiennych po otrzymaniu preparatu na COVID-19 odpowiada efekt placebo, jak wykazali naukowcy z Beth Israel Deaconess Medical Center. „Jeśli wyjaśnimy społeczeństwu, że duża część objawów poszczepiennych to tylko złudzenie, jest szansa, że ludzie chętniej będą się szczepić” – mówi prof. Ted J. Kaptchuk, jeden z autorów badania.

NOP po szczepieniu na COVID-19 efektem placebo

W Polsce liczba wykonanych szczepień przeciw COVID-19 w Polsce przekroczyła 49,9 mln z zastosowaniem trzech różnych preparatów. 21,5 mln osób zostało w pełni zaszczepionych, co daje 56,5 proc. populacji. Od pierwszego dnia szczepień, które w naszym kraju rozpoczęły się 27 grudnia 2020 roku, do Państwowej Inspekcji Sanitarnej zgłaszane są niepożądane odczyny poszczepienne (NOP). Niepożądana reakcja poszczepienna to zaburzenie stanu zdrowia, które występuje w okresie do 4 tygodni po podaniu szczepionki. Zalicza się tu przede wszystkim omdlenia, duszności, pokrzywkę, wysoką gorączkę, wymioty, drgawki, a nawet zgon.

W Polsce zarejestrowano 179 427 odczynów, z czego większość przypadków zakwalifikowano jako łagodne, objawiające się zaczerwienieniem i krótkotrwałą bolesnością w miejscu wkłucia. Ponadto zanotowano także objawy grypopodobne takie jak: gorączka, ból głowy, duszność czy omdlenie. Jak jednak wykazali naukowcy z amerykańskiego Beth Israel Deaconess Medical Center w Bostonie, aż dwie trzecie dolegliwości poszczepiennych wynika z efektu nocebo, a nie z działania samego preparatu. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie naukowym „JAMA Network Open”.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Padł rekord całej pandemii, dobowa liczba zakażeń przekroczyła 30 tys. "To dynamika, z którą nie mieliśmy do czynienia"

Placebo a nocebo – czym się różni?

Warunkiem zaistnienia efektu placebo jest przekonanie pacjenta, że przyjmuje on prawdziwy lek, który ma mu pomóc w walce z chorobą. Chory nie ma więc świadomości, że lek, który przyjął, pozbawiony jest bezpośredniego działania leczniczego. Placebo ma znaczenie w badaniach naukowych. Jest ono elementem tzw. ślepej próby, która pozwala potwierdzić lub wykluczyć skuteczność działania danego leku. Jednej grupie pacjentów podaje się lek zawierający substancje aktywne, drugiej grupie – lek placebo. Oczywiście obydwie grupy są przekonane, że przyjmują substancję aktywną.

Istnieje również efekt nocebo, który występuje kiedy pacjent doświadcza nieprzyjemnych skutków ubocznych po zastosowaniu obojętnego dla organizmu preparatu. Zgodnie z jedną z najbardziej ogólnych definicji placebo i nocebo to forma ingerencji w ludzki organizm, która nie wywołuje rozpoznawalnych skutków fizjologicznych, a jednak wpływa na poprawę (placebo) lub pogorszenie (nocebo) stanu zdrowia.

Dwie trzecie NOP-ów po szczepieniu na COVID-19 to efekt nocebo

Naukowcy ze szpitala Beth Israel Deaconess Medical Center w Bostonie przeprowadzili metaanalizę i porównali wskaźniki zdarzeń niepożądanych zgłaszanych przez uczestników, którzy w czasie testów klinicznych szczepionki przeciwko COVID-19 otrzymali prawdziwy preparat, ze wskaźnikami NOP-ów zasygnalizowanych przez osoby, które otrzymały placebo. W swoich badaniach zawarli dane pochodzące z 12 badań klinicznych szczepionek przeciwko COVID-19, które łącznie obejmowały ponad 22,5 tys. zgłoszeń NOP-ów od pacjentów, którzy otrzymali placebo i 22,8 tys. od osób, którym podano szczepionkę.

Badanie wykazało, że niepożądane odczyny zgłaszały częściej osoby, które otrzymały szczepionkę (46 proc.), jednak prawie jedna trzecia uczestników, którzy otrzymali placebo, zgłosiła przynajmniej jeden skutek uboczny. Po pierwszej dawce placebo ponad 35 proc. badanych odczuwało gorączkę, ból głowy i zmęczenie. Natomiast 16 proc. zgłosiło ból w miejscu wstrzyknięcia, zaczerwienienie lub obrzęk.

„Reakcje niepożądane często występują po podaniu placebo w trakcie badań klinicznych. Warto zbadać to zjawisko, ponieważ wiele osób nie chce się szczepić przeciw COVID-19 właśnie z powodu obawy przed reakcjami poszczepiennymi” – mówi główna autorka badań dr Julia W. Haas.

Eksperci wyliczyli, że nocebo może odpowiadać za 76 proc. NOP-ów występujących po pierwszym szczepieniu przeciw infekcji koronawirusem SARS-CoV-2. W przypadku drugiej dawki szczepionki wskaźnik wynosił 52 procent.

„Informowanie pacjentów, że zabieg może mieć skutki uboczne podobne do terapii placebo w kontrolowanych badaniach klinicznych, faktycznie zmniejsza niepokój i sprawia, że pacjenci poświęcają chwilę na zastanowienie się nad możliwymi reakcjami” – podkreśla prof. Ted J. Kaptchuk, jeden z autorów badania i dodaje – „Medycyna opiera się na zaufaniu. Jeśli wyjaśnimy społeczeństwu, że duża część objawów poszczepiennych to tylko złudzenie, jest szansa, że ludzie chętniej będą się szczepić”.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Szczepienia nie, wojsko tak. Jak Korea Północna walczy z koronawirusem

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

W Korei Północnej oficjalnie zarejestrowano pierwszy przypadek koronawirusa. Kim Dzong Un ogłosił ścisły lockdown

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Adam Niedzielski

Adam Niedzielski ogłosił zniesienie stanu epidemii w Polsce. „Przełączamy światło czerwone na pomarańczowe”

Kobieta w tramwaju

WHO: Przez koronawirusa SARS-CoV-2 mogło umrzeć ponad 16 mln osób na świecie. „Te otrzeźwiające dane nie tylko wskazują na wpływ pandemii”

Ciężki przebieg COVID-19 może nas umysłowo postarzeć nawet o 20 lat? Wyniki nowego badania nie pozostawiają wątpliwości

Niższe IQ po COVID-19? Wyniki nowego badania nie pozostawiają wątpliwości

Liczba zachorowań na odrę wzrosła o 80 proc. - alarmuje Światowa Organizacja Zdrowia

Liczba zachorowań na odrę wzrosła o 80 proc. – alarmują WHO i agencja ONZ

Kleszcz

Depresja, problemy ze snem, przewlekłe zmęczenie – to mogą być powikłania KZM. Czym różni się od boreliozy i jak się przed nim chronić?

Minister zdrowia: w połowie maja zostanie zniesiony stan epidemii

Minister zdrowia: w połowie maja zostanie zniesiony stan epidemii

Dania

Pierwszy kraj zawiesza program szczepień przeciwko COVID-19. „Kontrolujemy epidemię, która wydaje się ustępować”

Zmiana w systemie szczepień przeciwko HPV / istock

Zmiana w systemie szczepień przeciwko HPV. Co zaleca Światowa Organizacja Zdrowia?

Mieszkańcy Szanghaju z powodu zagrożenia COVID-19 są ogradzani płotami. „Szanghajskie zoo homo sapiens”

Wyjścia z domów są zagradzane płotami z powodu zagrożenia COVID-19. „Szanghajskie zoo homo sapiens”

Krztuścem bardzo łatwo się zakazić / istock

Dr n. med. Dagmara Pokorna-Kałwak: Łatwiej jest się zakazić krztuścem niż grypą, świnką czy ospą wietrzną

Szczepienia przeciw COVID-19 drugą dawką przypominającą dla kolejnej grupy. Wyjaśniamy, kto może się na nie zapisać

Kolejna grupa Polaków może przyjąć 4. dawkę szczepionki przeciw COVID-19

„Pandemia wcale się nie skończyła”. Janina Ochojska o tym, że COVID-19 wciąż jest groźny

Polska odmówiła przyjmowania szczepionek Pfizera? "To są poważne obciążenia finansowe"

Polska odmówiła przyjmowania szczepionek Pfizera? „To są poważne obciążenia finansowe”

Lockdown w Szanghaju / istock

Lockdown w Szanghaju. 25 milionów osób od trzech tygodni nie wychodzi ze swoich domów. Są trzy pierwsze ofiary śmiertelne

Koniec z wystawianiem skierowań na rehabilitację covidową. To kolejny krok do tego, żeby COVID-19 zaczął być traktowany jak zwykła infekcja

Koniec z wystawianiem skierowań na rehabilitację pocovidową. To kolejny krok do tego, żeby COVID-19 zaczął być traktowany jak zwykła infekcja

Raport UCE RESEARCH: U prawie 40 proc. Polek i Polaków zdrowie psychiczne się pogorszyło podczas pandemii

Raport UCE RESEARCH: U prawie 40 proc. Polek i Polaków zdrowie psychiczne pogorszyło się podczas pandemii

Środki do dezynfekcji / istock

Nieprzewidziany skutek korzystania ze środków do dezynfekcji. Ważna informacja szczególnie dla kobiet w ciąży

Testowanie na COVID-19 / istock

COVID-19 od 1 kwietnia będzie traktowany jak zwykła infekcja. NFZ nie będzie płacić za testy

KE dopuściła do obrotu nowy lek zapobiegający COVID-19 / iStock

Jest nowy lek, który ochroni przed COVID-19. Jak działa Evusheld?

Modelka po amputacji nóg próbuje się odnaleźć w nowej rzeczywistości

Amerykańska modelka straciła nogi przez koronawirusa. Swój powrót do codzienności pokazuje na Instagramie

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

×