Przejdź do treści

Derealizacja oraz zespół derealizacji-depersonalizacji. Przyczyny, objawy, leczenie

Kobieta cierpiąca na derealizację siedzi skulona na ziemi.
Ella/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Gotowanie zupy
Co jeść w trakcie osłabienia i przeziębienia? Podpowiada lekarz rodzinny
Suszone śliwki / istock
Suszone śliwki – dlaczego warto włączyć je do diety? Agnieszka Pocztarska z „Czytamy Etykiety” wyjaśnia
Jak poprawić libido? Oto 7 produktów na zwiększenie potencji
Oko kobiety
Coś ci wpadło do oka? Okulista tłumaczy, co zrobić
Masz cukrzycę, ale nie bierzesz przepisanych leków? Diabetolog mówi nam o konsekwencjach

Derealizacja to zaburzenie psychiczne polegające na poczuciu wyobcowania. Często
występuje wraz z depersonalizacją. Mówi się, że derealizacja to efekt obronny organizmu,
który przeciwstawia się w ten sposób pojawiającemu się lękowi.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Derealizacja występuje zarówno u osób zdrowych, jak i jako objaw chorób psychicznych. Zwykle ustępuje samoistnie, choć niekiedy potrzebne jest specjalistyczne leczenie. Objawy derealizacji związane są z wytłumieniem emocji oraz zmysłów, wrażeniem znajdowania się w filmie.

Dziewczyna siedząca na parapecie

Co to jest derealizacja?

Derealizacja to objaw psychiatryczny, polegający na zaburzeniu odczuwania otaczającego świata. Pacjent ma wrażenie, że nie znajduje się „tu i teraz”, ale czuje, że żyje w filmie, wszystko jest nierealistyczne. Środowisko i zdarzenia go dotykające wydają się odległe, nieprawdziwe. Derealizacja występuje przede wszystkim w chorobach psychiatrycznych z towarzyszącym lękiem, ale do tego objawu może też dojść pod wpływem nadmiernego zmęczenia.

Derealizacja bardzo często występuje łącznie z depersonalizacją. Zespół derealizacji-depersonalizacji to połączenie nawracającego uczucia obcości wobec własnej osoby oraz otaczającego świata. Według klasyfikacji ICD–10 zespół ten znajduje się w grupie „innych” zaburzeń nerwicowych. Osoba cierpiąca na derealizację-depersonalizację może mieć wrażenie, że przebywa poza własnym organizmem, może pojawić się u niej także uczucie zautomatyzowania.

Jakie są przyczyny derealizacji?

Najważniejszą przyczyną pojawienia się derealizacji jest lęk. Według niektórych szkół psychoterapii objaw ten jest wynikiem broniącego się ego. Choroby, w których występuje derealizacja, to głównie depresja, nerwica, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne.

Szacuje się, że derealizacja może występować okresowo nawet u 70% zdrowych ludzi, szczególnie w okresie przepracowania, nakładania na siebie zawyżonych wymagań, po przykrym zdarzeniu, utracie bliskiej osoby. Depersonalizacja i derealizacja powszechnie występują w przypadku padaczki, migreny, po zażyciu środków psychoaktywnych, takich jak LSD, marihuana. Uczucie derealizacji w nerwicy może pojawić się po nagłym wydarzeniu życiowym grożącym śmiercią, urazie, wypadku samochodowym i innych zdarzeniach traumatycznych. U kobiet duże znaczenie w rozwinięciu tej dolegliwości mają zdarzenia związane z przemocą seksualną. Derealizacja-depersonalizacja może wystąpić już w okresie dorastania jako wynik niewystarczającego wsparcia ze strony rodziców, przemocy psychicznej lub fizycznej w dzieciństwie.

Zaawansowana derealizacja pojawia się również przy schizofrenii.

Zobacz także

Derealizacja  i jej charakterystyczne objawy

Istnieje szereg dolegliwości związanych z derealizacją. Objawy z nią związane to:

  • wrażenie snu na jawie,
  • brak poczucia czasu,
  • odcięcie od emocji, niemożność odczuwania smutku oraz radości, „zawieszenie się”,
  • wrażenie przebywania poza okolicznościami, w których człowiek się znajduje,
  • uczucie pustki, obcości,
  • brak myśli lub pojawienie się myśli o sensie życia,
  • niemożność skoncentrowania się na wykonywanych czynnościach,
  • niemożność odnotowania zmian zachodzących w otoczeniu – zjawisk atmosferycznych (pojawiającego się deszczu, wiatru), spadku temperatury, ruchu.

W derealizacji pacjent zwykle ma zachowaną świadomość i jest krytyczny, co do występowania objawu.

W schizofrenii derealizacja objawia się zagubieniem w świecie urojeń i omamów. Dochodzi do pojawienia się uczucia, że jest się przedmiotem czyjegoś oddziaływania. Osoba chora ma często wrażenie zmienionego ciała.

Na czym polega leczenie derealizacji?

W większości przypadków derealizacja mija samoistnie po ustąpieniu bodźca wywołującego – na przykład po ustąpieniu działania narkotyku, detoksykacji, po upłynięciu odpowiedniego, indywidualnego dla każdego człowieka czasu od traumatycznego zdarzenia.

W przypadku, kiedy dolegliwości nie ustępują, konieczne może być wdrożenie farmakoterapii i psychoterapii. Leczenie derealizacji zależy od zaburzenia, w którym się pojawia. W większości przypadków stosuje się leki z grupy wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Czasami konieczne jest wykorzystanie normotymików lub preparatów antypsychotycznych.

W psychoterapii derealizacji i depersonalizacji  zastosowanie mają różne szkoły: poznawczo-behawioralna, psychodynamiczna, hipnoterapia (jednak nie zaobserwowano znaczącej poprawy po jej zastosowaniu). Wspierająco można wprowadzić zajęcia z technik radzenia sobie ze stresem, relaksacyjne oraz dbać o regularny wysiłek fizyczny. W przypadku derealizacji wywołanej środkami psychotycznymi należy koniecznie zaprzestać ich przyjmowania.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Jacek Wciórka, Psychopatologia [w:] Psychiatria. T. I Podstawy psychiatrii, pod red. Adama Bilikiewicza, Urban&Partner, Wrocław, 2002, s. 388.
Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD–10, Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius” IPIN, Kraków, Warszawa, 1997.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dorota Szelągowska / Instagram

Filip Chajzer udawał atak paniki w telewizji śniadaniowej. „Jako osoba, którą wiele lat temu ataki paniki zamknęły w domu (…) po prostu uważam, że to było strasznie słabe” – odpowiada mu Dorota Szelągowska

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Katatonia i jej objawy, przyczyny oraz leczenie

Katatonia – objawy, przyczyny oraz leczenie

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Dysmorfofobia / istockphoto.com

Dysmorfofobia. Gdy wygląd staje się obsesją

męska depresja

Męska depresja. Inna niż kobieca?

zestresowana kobieta

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Akcja "Nie świruj, idź na wybory"

Akcja „Nie świruj, idź na wybory” w ogniu krytyki. Nagrania ośmieszają osoby chore psychicznie

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

istockphoto.com

„Był alkohol? W takiej sytuacji ciężko mówić o gwałcie. Ofiara może przecież nie pamiętać…”. Nasza czytelniczka opisała, co spotkało ją w szpitalu psychiatrycznym

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.