Przejdź do treści

Dystymia – przewlekła depresja. Czym dokładnie jest i jak ją leczyć?

Kobieta cierpiąca na dystymię siedzi smutna na podłodze obejmując kolana rękami.
Africa Studio/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca
Lacoste wypuściło wzruszającą reklamę o destrukcyjnej kłótni dwojga zakochanych
Trenujesz jak szalona i wciąż nie widzisz efektów? Diabeł tkwi w szczegółach!
Gluten – czym jest i kto powinien go unikać?
Gluten – czym jest i kto powinien go unikać?
Kiedy dziecięcą gondolę zamienić na spacerówkę i czym się kierować? Podpowiada na Instagramie Mama Fizjoterapeutka

Dystymia to rodzaj depresji przewlekłej. Bywa określana depresją nerwicową bądź przewlekłą depresją z lękiem. Czasem mówi się o niej jako o depresyjnym zaburzeniu osobowości, ponieważ chorzy mogą traktować stałe przygnębienie jako element swojego „ja”.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Dystymia charakteryzuje się obniżeniem nastroju niespełniającym kryteriów klasycznej depresji, jednak utrzymującym się przez dłuższy czas. Dystymia niezdiagnozowana może utrudniać pacjentom życie nawet przez kilka lat.

Zdesperowana kobieta patrzy przez okno

Czym jest dystymia?

Dystymia to rodzaj przewlekłej depresji o małym nasileniu objawów, która trwa u chorego co najmniej 2 lata (u dorosłych) bądź rok u dzieci i młodzieży. Wyraz dystymia pochodzi z języka greckiego, może być przetłumaczony  jako ‘zły stan umysłu’.

Dystymikom wszystkie zadania stawiane im przez życie zdają się bardziej męczące niż innym. Chorzy mogą wydawać się ponurzy,  mało energiczni, często zmęczeni. Nie czerpią satysfakcji z podejmowanych przez siebie działań. W bezpośrednim kontakcie nietrudno odnieść wrażenie, że nic nie jest w stanie ich ucieszyć bądź rozśmieszyć. Nawet do najciekawszych dla nich niegdyś czynności podchodzą bez entuzjazmu. Mogą też występować zaburzenia postawy ciała, najpewniej jako skutek ogólnego uczucia zmęczenia. Odpoczynek jest zazwyczaj nieefektywny – dystymicy na ogół nie potrafią wypoczywać. Objawy dystymii często nasilają  się w godzinach popołudniowych.

Ze względu na łagodniejsze niż w przypadku cięższych depresji objawy (próby samobójcze występują prawie dwa razy rzadziej), dystymia często pozostaje nierozpoznana i nieleczona. Ma przy tym duży wpływ na życie chorego i jego bliskich.

Dystymia jest rzadko stawianą diagnozą, ale podejrzewa się, że może na nią cierpieć nawet  5% populacji. Początek może być wczesny (w okresie wczesnej dorosłości, w wieku około 25 lat) lub późny (w okresie późnej dorosłości -40–50 lat). Przez “delikatny” charakter tego zaburzenia, jego początek często jest trudno zauważalny zarówno dla pacjenta, jak i dla osób z jego otoczenia.

Dystymia – przyczyny

Dystymia może być zakodowana w genach. Statystycznie częściej występuje ona u osób, które w swojej rodzinie posiadały lub posiadają osoby chore na  zaburzenia afektu (tzw. “afektywne”) takie jak depresja.

Biologiczne podstawy dystymii to między innymi zaburzenia występujące w mózgu. Najważniejsze z nich to  zmniejszenie stężeń  neurotransmiterów – noradrenaliny oraz serotoniny. Poprawa funkcjonowania osób chorych na tą chorobę możliwa jest dzięki zastosowaniu w ich leczeniu środków, które zwiększają ilości tych związków chemicznych w obrębie mózgowia.
Dodatkowymi czynnikami które mogą być zaangażowane w proces powstania dystymii są  nieprawidłowości związane z hormonami: problemy z prawidłowym działaniem  tarczycy oraz zaburzona funkcja osi podwzgórze– przysadka – nadnercza.

Zobacz także

Dystymia – objawy

Diagnoza dystymii wymaga potwierdzenia przynajmniej 2 następujących objawów, utrzymujących się minimum 2 lat u dorosłych, u dzieci i młodzieży symptomy muszą utrzymywać się przez rok.

Najczęściej występujące objawy dystymii to:

  • zaburzenia łaknienia,
  • zaburzenia snu,
  • uczucie zmęczenia,
  • problem ze skupieniem uwagi,
  • trudności w podejmowaniu decyzji,
  • niska samoocena,
  • poczucie beznadziejności.

Częstymi objawami są również:

  • częściowa anhedonia (obniżona zdolność do odczuwania przyjemności),
  • brak motywacji – chęci do podejmowania swoich obowiązków,
  • ograniczenie zainteresowań,
  • niechęć do spotykania się z ludźmi,
  • ciągłe uczucie bezsensu, beznadziejności oraz wrażenie marnowania czasu,
  • w cięższych przypadkach zmniejszona dbałość o higienę osobistą.

Leczenie dystymii

Do leczenia dystymii lekarze wykorzystują połączenie psychoterapii z farmakoterapią. Najczęściej stosuje się leki z grupy inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI) i trójcykliczne leki przeciwdepresyjne.
Najczęściej wykorzystywaną formą psychoterapii jest terapia poznawczo-behawioralna. Ważne by pamiętać, że leczenie dystymii trwa długo, nawet kilkanaście miesięcy. Pacjent jak i jego rodzina oraz bliscy muszą zdawać sobie sprawę, że efektów leczenia nie zaobserwują od razu po rozpocząeciu psychoterapii czy włączeniu leków. Ze względu na rodzaj przyjmowanych medykamentów efekty odczuwalne są najwcześniej po upływie około 2 tygodni. Wybór właściwej metody leczenia jest zależy od intensywności odczuwanych objawów i czasu ich trwania. Dzięki dobraniu odpowiedniej metody i farmakoterapii terapia będzie efektywna i chory zacznie  obserwować u siebie systematyczne zmniejszanie się siły nieprzyjemnych symptomów i poprawę nastroju. 

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Adam Bilikiewicz, Stanisław Pużyński, Jacek Wciórka, Janusz Rybakowski: Psychiatria. T. 2. Wrocław: Urban & Parner, 2003.
Stanisław Pużyński: Leksykon psychiatrii. Warszawa: PZWL, 1993.
Jan Strelau, Dariusz Doliński, Psychologia akademicka T. 2 Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2010

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta w ciąży podczas badania krzywej cukrowej.

Krzywa cukrowa i jej znaczenie podczas ciąży

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Depresja w masce. Jak ją zdekonspirować i zadziałać skutecznie?

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?