Przejdź do treści

Dystymia – przewlekła depresja. Czym dokładnie jest i jak ją leczyć?

Kobieta cierpiąca na dystymię siedzi smutna na podłodze obejmując kolana rękami.
Africa Studio/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Lockdown w kolejnym województwie
Lockdown w kolejnym województwie. „Zamknięte będą hotele, ograniczona działalność galerii handlowych, kin, teatrów” – ogłosił minister zdrowia
Propriocepcja – czym jest, zaburzenia, ćwiczenia
Biofeedback – co to jest, rodzaje, przeciwwskazania, cena
Jak się kochać, gdy chore są jelita? Wielu problemom można zaradzić
Minister zdrowia: "czas, by przywracać normalne leczenie". Teleporady zostaną ograniczone
Minister zdrowia: „czas, by przywracać normalne leczenie”. Teleporady zostaną ograniczone

Dystymia to rodzaj depresji przewlekłej. Bywa określana depresją nerwicową bądź przewlekłą depresją z lękiem. Czasem mówi się o niej jako o depresyjnym zaburzeniu osobowości, ponieważ chorzy mogą traktować stałe przygnębienie jako element swojego „ja”.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Dystymia charakteryzuje się obniżeniem nastroju niespełniającym kryteriów klasycznej depresji, jednak utrzymującym się przez dłuższy czas. Dystymia niezdiagnozowana może utrudniać pacjentom życie nawet przez kilka lat.

Zdesperowana kobieta patrzy przez okno

Czym jest dystymia?

Dystymia to rodzaj przewlekłej depresji o małym nasileniu objawów, która trwa u chorego co najmniej 2 lata (u dorosłych) bądź rok u dzieci i młodzieży. Wyraz dystymia pochodzi z języka greckiego, może być przetłumaczony  jako ‘zły stan umysłu’.

Dystymikom wszystkie zadania stawiane im przez życie zdają się bardziej męczące niż innym. Chorzy mogą wydawać się ponurzy,  mało energiczni, często zmęczeni. Nie czerpią satysfakcji z podejmowanych przez siebie działań. W bezpośrednim kontakcie nietrudno odnieść wrażenie, że nic nie jest w stanie ich ucieszyć bądź rozśmieszyć. Nawet do najciekawszych dla nich niegdyś czynności podchodzą bez entuzjazmu. Mogą też występować zaburzenia postawy ciała, najpewniej jako skutek ogólnego uczucia zmęczenia. Odpoczynek jest zazwyczaj nieefektywny – dystymicy na ogół nie potrafią wypoczywać. Objawy dystymii często nasilają  się w godzinach popołudniowych.

Ze względu na łagodniejsze niż w przypadku cięższych depresji objawy (próby samobójcze występują prawie dwa razy rzadziej), dystymia często pozostaje nierozpoznana i nieleczona. Ma przy tym duży wpływ na życie chorego i jego bliskich.

Dystymia jest rzadko stawianą diagnozą, ale podejrzewa się, że może na nią cierpieć nawet  5% populacji. Początek może być wczesny (w okresie wczesnej dorosłości, w wieku około 25 lat) lub późny (w okresie późnej dorosłości -40–50 lat). Przez “delikatny” charakter tego zaburzenia, jego początek często jest trudno zauważalny zarówno dla pacjenta, jak i dla osób z jego otoczenia.

Dystymia – przyczyny

Dystymia może być zakodowana w genach. Statystycznie częściej występuje ona u osób, które w swojej rodzinie posiadały lub posiadają osoby chore na  zaburzenia afektu (tzw. “afektywne”) takie jak depresja.

Biologiczne podstawy dystymii to między innymi zaburzenia występujące w mózgu. Najważniejsze z nich to  zmniejszenie stężeń  neurotransmiterów – noradrenaliny oraz serotoniny. Poprawa funkcjonowania osób chorych na tą chorobę możliwa jest dzięki zastosowaniu w ich leczeniu środków, które zwiększają ilości tych związków chemicznych w obrębie mózgowia.
Dodatkowymi czynnikami które mogą być zaangażowane w proces powstania dystymii są  nieprawidłowości związane z hormonami: problemy z prawidłowym działaniem  tarczycy oraz zaburzona funkcja osi podwzgórze– przysadka – nadnercza.

Zobacz także

Dystymia – objawy

Diagnoza dystymii wymaga potwierdzenia przynajmniej 2 następujących objawów, utrzymujących się minimum 2 lat u dorosłych, u dzieci i młodzieży symptomy muszą utrzymywać się przez rok.

Najczęściej występujące objawy dystymii to:

  • zaburzenia łaknienia,
  • zaburzenia snu,
  • uczucie zmęczenia,
  • problem ze skupieniem uwagi,
  • trudności w podejmowaniu decyzji,
  • niska samoocena,
  • poczucie beznadziejności.

Częstymi objawami są również:

  • częściowa anhedonia (obniżona zdolność do odczuwania przyjemności),
  • brak motywacji – chęci do podejmowania swoich obowiązków,
  • ograniczenie zainteresowań,
  • niechęć do spotykania się z ludźmi,
  • ciągłe uczucie bezsensu, beznadziejności oraz wrażenie marnowania czasu,
  • w cięższych przypadkach zmniejszona dbałość o higienę osobistą.

Leczenie dystymii

Do leczenia dystymii lekarze wykorzystują połączenie psychoterapii z farmakoterapią. Najczęściej stosuje się leki z grupy inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI) i trójcykliczne leki przeciwdepresyjne.
Najczęściej wykorzystywaną formą psychoterapii jest terapia poznawczo-behawioralna. Ważne by pamiętać, że leczenie dystymii trwa długo, nawet kilkanaście miesięcy. Pacjent jak i jego rodzina oraz bliscy muszą zdawać sobie sprawę, że efektów leczenia nie zaobserwują od razu po rozpocząeciu psychoterapii czy włączeniu leków. Ze względu na rodzaj przyjmowanych medykamentów efekty odczuwalne są najwcześniej po upływie około 2 tygodni. Wybór właściwej metody leczenia jest zależy od intensywności odczuwanych objawów i czasu ich trwania. Dzięki dobraniu odpowiedniej metody i farmakoterapii terapia będzie efektywna i chory zacznie  obserwować u siebie systematyczne zmniejszanie się siły nieprzyjemnych symptomów i poprawę nastroju. 

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Adam Bilikiewicz, Stanisław Pużyński, Jacek Wciórka, Janusz Rybakowski: Psychiatria. T. 2. Wrocław: Urban & Parner, 2003.
Stanisław Pużyński: Leksykon psychiatrii. Warszawa: PZWL, 1993.
Jan Strelau, Dariusz Doliński, Psychologia akademicka T. 2 Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2010

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

kobieta podczas badania oczu

Zez zbieżny i rozbieżny – przyczyny, objawy i leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?