Przejdź do treści

Dystymia – przewlekła depresja. Czym dokładnie jest i jak ją leczyć?

Kobieta cierpiąca na dystymię siedzi smutna na podłodze obejmując kolana rękami.
Africa Studio/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Autyzm – wystarczy zrozumieć”. Ucz się tolerancji w najnowszej kampanii mówiącej o spektrum autyzmu
Chrup, chrup pora!
„Konsekwencje pracoholizmu to wyczerpanie fizyczne i emocjonalne”. Kiedy za bardzo kochasz swoją pracę?
Doskwiera ci ciągłe zmęczenie? To może być objaw poważnej dolegliwości. Zbadaj się
Zdrowe śniadanie do szkoły: orkiszowy omlet plus sok marchwiowy

Dystymia to rodzaj depresji przewlekłej. Bywa określana depresją nerwicową bądź przewlekłą depresją z lękiem. Czasem mówi się o niej jako o depresyjnym zaburzeniu osobowości, ponieważ chorzy mogą traktować stałe przygnębienie jako element swojego „ja”.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Dystymia charakteryzuje się obniżeniem nastroju niespełniającym kryteriów klasycznej depresji, jednak utrzymującym się przez dłuższy czas. Dystymia niezdiagnozowana może utrudniać pacjentom życie nawet przez kilka lat.

Zdesperowana kobieta patrzy przez okno

Czym jest dystymia?

Dystymia to rodzaj przewlekłej depresji o małym nasileniu objawów, która trwa u chorego co najmniej 2 lata (u dorosłych) bądź rok u dzieci i młodzieży. Wyraz dystymia pochodzi z języka greckiego, może być przetłumaczony  jako ‘zły stan umysłu’.

Dystymikom wszystkie zadania stawiane im przez życie zdają się bardziej męczące niż innym. Chorzy mogą wydawać się ponurzy,  mało energiczni, często zmęczeni. Nie czerpią satysfakcji z podejmowanych przez siebie działań. W bezpośrednim kontakcie nietrudno odnieść wrażenie, że nic nie jest w stanie ich ucieszyć bądź rozśmieszyć. Nawet do najciekawszych dla nich niegdyś czynności podchodzą bez entuzjazmu. Mogą też występować zaburzenia postawy ciała, najpewniej jako skutek ogólnego uczucia zmęczenia. Odpoczynek jest zazwyczaj nieefektywny – dystymicy na ogół nie potrafią wypoczywać. Objawy dystymii często nasilają  się w godzinach popołudniowych.

Ze względu na łagodniejsze niż w przypadku cięższych depresji objawy (próby samobójcze występują prawie dwa razy rzadziej), dystymia często pozostaje nierozpoznana i nieleczona. Ma przy tym duży wpływ na życie chorego i jego bliskich.

Dystymia jest rzadko stawianą diagnozą, ale podejrzewa się, że może na nią cierpieć nawet  5% populacji. Początek może być wczesny (w okresie wczesnej dorosłości, w wieku około 25 lat) lub późny (w okresie późnej dorosłości -40–50 lat). Przez “delikatny” charakter tego zaburzenia, jego początek często jest trudno zauważalny zarówno dla pacjenta, jak i dla osób z jego otoczenia.

Dystymia – przyczyny

Dystymia może być zakodowana w genach. Statystycznie częściej występuje ona u osób, które w swojej rodzinie posiadały lub posiadają osoby chore na  zaburzenia afektu (tzw. “afektywne”) takie jak depresja.

Biologiczne podstawy dystymii to między innymi zaburzenia występujące w mózgu. Najważniejsze z nich to  zmniejszenie stężeń  neurotransmiterów – noradrenaliny oraz serotoniny. Poprawa funkcjonowania osób chorych na tą chorobę możliwa jest dzięki zastosowaniu w ich leczeniu środków, które zwiększają ilości tych związków chemicznych w obrębie mózgowia.
Dodatkowymi czynnikami które mogą być zaangażowane w proces powstania dystymii są  nieprawidłowości związane z hormonami: problemy z prawidłowym działaniem  tarczycy oraz zaburzona funkcja osi podwzgórze– przysadka – nadnercza.

Zobacz także

Dystymia – objawy

Diagnoza dystymii wymaga potwierdzenia przynajmniej 2 następujących objawów, utrzymujących się minimum 2 lat u dorosłych, u dzieci i młodzieży symptomy muszą utrzymywać się przez rok.

Najczęściej występujące objawy dystymii to:

  • zaburzenia łaknienia,
  • zaburzenia snu,
  • uczucie zmęczenia,
  • problem ze skupieniem uwagi,
  • trudności w podejmowaniu decyzji,
  • niska samoocena,
  • poczucie beznadziejności.

Częstymi objawami są również:

  • częściowa anhedonia (obniżona zdolność do odczuwania przyjemności),
  • brak motywacji – chęci do podejmowania swoich obowiązków,
  • ograniczenie zainteresowań,
  • niechęć do spotykania się z ludźmi,
  • ciągłe uczucie bezsensu, beznadziejności oraz wrażenie marnowania czasu,
  • w cięższych przypadkach zmniejszona dbałość o higienę osobistą.

Leczenie dystymii

Do leczenia dystymii lekarze wykorzystują połączenie psychoterapii z farmakoterapią. Najczęściej stosuje się leki z grupy inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI) i trójcykliczne leki przeciwdepresyjne.
Najczęściej wykorzystywaną formą psychoterapii jest terapia poznawczo-behawioralna. Ważne by pamiętać, że leczenie dystymii trwa długo, nawet kilkanaście miesięcy. Pacjent jak i jego rodzina oraz bliscy muszą zdawać sobie sprawę, że efektów leczenia nie zaobserwują od razu po rozpocząeciu psychoterapii czy włączeniu leków. Ze względu na rodzaj przyjmowanych medykamentów efekty odczuwalne są najwcześniej po upływie około 2 tygodni. Wybór właściwej metody leczenia jest zależy od intensywności odczuwanych objawów i czasu ich trwania. Dzięki dobraniu odpowiedniej metody i farmakoterapii terapia będzie efektywna i chory zacznie  obserwować u siebie systematyczne zmniejszanie się siły nieprzyjemnych symptomów i poprawę nastroju. 

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Adam Bilikiewicz, Stanisław Pużyński, Jacek Wciórka, Janusz Rybakowski: Psychiatria. T. 2. Wrocław: Urban & Parner, 2003.
Stanisław Pużyński: Leksykon psychiatrii. Warszawa: PZWL, 1993.
Jan Strelau, Dariusz Doliński, Psychologia akademicka T. 2 Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2010

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Barbara Falenta z książką "Mamy dla Mamy"

„Nie musisz gotować trzydaniowych obiadów, ani chodzić po domu w sukience i w szpilkach”. Barbara Falenta o macierzyństwie z dystansem i książce „Mamy dla Mamy”

„Nie kąp dziecka codziennie, bo będzie miało za cienką skórę”, „Nie obcinaj mu włosów, bo szybko wyłysieje”. Jak młode mamy powinny reagować na takie porady, wyjaśnia socjolożka

„Jak to możliwe, że nie mam rąk i nogi, a mam chłopaka i pracę, kiedy ona jest zdrowa i ładna, a tego nie ma” – mówi w rozmowie z Hello Zdrowie Aldona Plewińska, modelka inna niż wszystkie

„Miednica to nasze kobiece centrum dowodzenia”. Mięśnie Kegla potrzebują treningu, fizjoterapeutka wyjaśnia jak to robić i w jaki sposób ciało nam się odwdzięczy

Zainteresują cię również:

nowoczesny tomograf komputerowy

Na czym polega tomografia zatok i jak się przygotować do badania?

otwarte opakowanie z rurką do tracheostomii

Kiedy stosuje się rurki tracheostomijne i jak powinno się o nie dbać?

kobieta zakładająca sobie opaskę na kolano po lateralizacji rzepki

Czym jest lateralizacja rzepek kolanowych – przyczyny i objawy zjawiska, powszechne metody leczenia

zarys kgosłupa z hiperlordozą i kobiety trzymającej się za okolice lędźwi

Czym jest hiperlordoza – charakterystyka, objawy, leczenie, ćwiczenia

kobieta nachyla się nad niemowlakiem leżącym na brzuchu na łóżku

Wzmożone i obniżone napięcie mięśniowe u niemowlaka – przyczyny i objawy zjawiska

kobieta ma na plecach podłączane prądy tens

Prądy TENS – metoda elektrycznej stymulacji nerwów. Na czym polega?

dłoń w rękawiczce jednorazowej trzymająca próbkę krwi

Kreatynina – marker pracy nerek. O czym świadczy jego wysoki i niski poziom?

kobieta trzymająca obiema rękami za bolące kolano

Artroza – choroba zwyrodnieniowa stawów: przyczyny, objawy, naturalne metody leczenia

trzy próbki krwi na białym tle

Biochemia krwi, czyli analiza podstawowych składników osocza. Jak interpretować wyniki?

zasmucona młoda kobieta siedząca w toalecie na sedesie

Zatwardzenie – jakie są sposoby na zaparcia? Zioła, dieta i inne domowe metody

jedno zdrowe oko kobiety i drugie z zapaleniem rogówki

Zapalenie rogówki – przyczyny, objawy i sposoby leczenia. Jak pozbyć się uciążliwej dolegliwości?

kobieta radząca sobie ze stresem w pracy w otoczeniu dwóch mężczyzn

Jakie są metody walki ze stresem? Znane techniki relaksacyjne

małe narzędzia ogrodowe i cebulki kwiatowe na tle wrzosów w ogrodzie

Hortiterapia w leczeniu pacjentów cierpiących na schorzenia somatyczne i psychiatryczne

wysypana soda ze słoiczka na drewnianą powierzchnię

Odgrzybianie organizmu – jak je właściwie przeprowadzić? Czy istnieją skuteczne metody?

młoda kobieta w kapeluszu opala się na plaży

Czym jest tanoreksja i jakie niesie zagrożenia? Leczenie tanoreksji

kobieta lekarz podłącza pacjentowi aparaturę do hemodializy

Czym jest hemodializa? Dowiedz się, jak wygląda życie ze sztuczną nerką

lekarz wprowadza cystoskopem wziernik do pęcherza moczowego pacjenta

Co to jest cystoskopia i jak się do niej przygotować – czyli wszystko, co warto wiedzieć przed badaniem

młoda kobieta z grymasem bólu na twarzy trzymająca się za gardło

Paciorkowce – poznaj wroga i wylecz go. Jakie daje objawy? Jak rozpoznać jego obecność?

lekarz w rękawiczkach wkłada próbki krwi do stojaka

Odczyn antystreptolizynowy (ASO) – co to za badanie? Wskazania i normy

kilka plemników zbliżających się do komórki jajowej

Teratozoospermia jako jedna z przyczyn niepłodności u mężczyzn. W jaki sposób leczy się to schorzenie?

kobieta jedną ręką ściskająca skórę na udzie trzymając w drugiej dłoni owoc pomarańczy

Cellulit – skąd się bierze i jak się go pozbyć za pomocą ćwiczeń?

kobieta ginekolog trzymająca przyrząd do badania przy fotelu ginekologicznym

Endometrium, czym jest i jaką funkcję pełni? Norma i leczenie przerostu endometrium

kobieta trzymająca nowonarodzone niemowlę na rękach

Połóg – dlaczego okres po porodzie jest tak trudny dla świeżo upieczonych mam? Jak przebiega i ile trwa?

dwie kobiety w trakcie przeprowadzania próby wysiłkowej na bieżni

Próba wysiłkowa – na czym polega i co oznaczają wyniki?