Przejdź do treści

Fobia szkolna – co zrobić, gdy dziecko nie chce iść do szkoły? Jak mu skutecznie pomóc?

Dziewczynka z plecakiem cierpiąca na fobię szkolną
Fot. Aaron Amat / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna
Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna
Podstawowa przemiana materii (PPM) - od czego zależy i jak ją obliczyć?
Podstawowa przemiana materii (PPM) – od czego zależy i jak ją obliczyć?
Mateusz Morawiecki / MWMEDIA
Rząd przedłuża ograniczenia. Nadal nie możemy wychodzić z domów
wysypka na plecach
Dermatolodzy ostrzegają. Zmiany skórne mogą być objawem koronawirusa?
Smutna kobieta - GAD
Czym jest GAD i jakie są jego objawy? Tłumaczy psycholożka Anna Cyklińska

Fobia szkolna to odmiana fobii społecznej, czyli zaburzenia nerwicowego związanego z sytuacjami społecznymi. W przypadku fobii szkolnej sytuacja lękowa wiąże się oczywiście z pobytem w szkole. Przyczyny fobii szkolnej mogą być jednak różne. Nie powinno się jej lekceważyć. Warto natomiast ustalić, co właściwie wzbudza u dziecka niechęć do pójścia do szkoły.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Fobia szkolna dla wielu rodziców wiąże się z codziennym porannym bojem, jaki muszą stoczyć ze swoimi dziećmi, które nie chcą pójść do przedszkola lub szkoły. Fobia szkolna zarówno u nastolatków, jak i młodszych dzieci często wiąże się z określonymi objawami somatycznymi, których przyczyn rodzice bezskutecznie starają się dociec.

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia szkolna – czym jest i do czego może prowadzić?

Fobia szkolna (skolionofobia, didaskaleinofobia) to schorzenie lękowe zaliczane do grupy zaburzeń nerwicowych. To odmiana fobii społecznej wywoływanej w tym przypadku przez lęk przed chodzeniem do szkoły.

Fobia szkolna dotyka zarówno nastolatków, jak i mniejsze dzieci, także przedszkolaki. Zinstytucjonalizowane nauczanie u 1–5% dzieci wiąże się z występowaniem fobii społecznej, która nieleczona i bagatelizowana przez rodziców może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Aby pomóc dziecku cierpiącemu na fobię szkolną, należy sobie przede wszystkim zdać sprawę z tego, że sytuacja ta jest zdecydowanie trudniejsza dla dziecka niż codziennie denerwującego się rodzica. Objawów somatycznych fobii szkolnej nie można automatycznie traktować jako symulacji, chęci uniknięcia zajęć lekcyjnych. Symptomy fobii szkolnej dotykają 25% dzieci i nastolatków. Większość z czasem uczy sobie z nimi radzić, natomiast nie wszystkim się to udaje.

Świadomość problemu jest tutaj kluczowa. Nieleczona fobia szkolna może bowiem prowadzić do rozwoju fobii społecznej lub fobii pracy. Do tego możliwe staje się wystąpienie poważnych zaburzeń zdrowotnych. To wszystko może z kolei upośledzić dziecko w sytuacjach społecznych i utrudnić mu normalne funkcjonowanie w społeczeństwie.

Fobia szkolna – objawy

Fobia szkolna u nastolatków i dzieci wiąże się przede wszystkim z niechęcią do chodzenia do szkoły. W efekcie pojawiają się wszelkie zachowania, które tej konieczności pozwalają uniknąć. Dodatkowo wystąpić mogą również zachowania agresywne lub wręcz przeciwnie – depresyjność, nieśmiałość, wycofanie. Inne objawy towarzyszące fobii społecznej to podwyższona czujność, lęk, napięcie, frustracja, strach przed ekspozycją społeczną.

Lękowi przed szkołą bardzo często towarzyszą objawy somatyczne, które przez część rodziców traktowane są jako forma symulacji, ponieważ nie znajdują dla nich racjonalnego wytłumaczenia.

Somatyczne objawy fobii szkolnej to:

  • nudności, wymioty, biegunki,
  • bóle brzucha i skurcze żołądka,
  • ból głowy,
  • zawroty głowy,
  • podwyższone ciśnienie krwi,
  • podwyższone tętno,
  • kołatanie serca,
  • skłonności do omdlewania,
  • duszności,
  • czerwienienie się,
  • drżenie mięśni,

Zobacz także

Fobia szkolna – pomoc dziecku

Fobia szkolna u młodzieży i dzieci może wynikać z problemów rodzinnych. W przypadku rodzin przemocowych, dysfunkcyjnych lub takich, w których na przykład dochodzi do rozwodu rodziców, fobia społeczna może stanowić wynik oddziaływania tych sytuacji na dziecko. Przyczyną może być także silnie rozwinięty lęk separacyjny.

Jedną z częstszych przyczyn fobii społecznej są zachowania ze strony rówieśników lub pedagogów. Odrzucenie, upokorzenie, wyśmianie, zbyt ostra krytyka – wszystko to może wpływnąć na lęk przed szkołą. Dzieci szczególnie mocno przeżywają krytykę ze strony osoby dorosłej. Jest ona jeszcze silniejsza, gdy dochodzi do niej przy obecności grupy rówieśników.

Aby pomóc dziecku, rodzic powinien:

  • zapewnić odpowiednią ilość empatii,
  • znaleźć czas na rozmowę o problemach dziecka,
  • zapewnić mu ciepło i poczucie bezpieczeństwa.

Nie powinno się natomiast:

  • bagatelizować problemu,
  • informować o nim innych,
  • grozić dziecku karą za unikanie szkoły.

Tylko empatia i zrozumienie, a przede wszystkim odpowiednia ilość czasu poświęconego dziecku są w stanie przynieść odpowiedź na pytanie o potencjalne źródło problemu i niechęć do szkoły.

Fobia szkolna – leczenie

Fobia szkolna zrodzona z nieśmiałości dziecka, nad którą nie sposób zapanować, a także ta związana z traumatycznymi doświadczeniami lub zbyt rozwiniętym lękiem separacyjnym, wymagają często włączenia profesjonalnego leczenia. Behawioralna terapia fobii szkolnej pozwala oswoić lęk, wskazać jego przyczyny i przezwyciężyć sytuację stresową. Ważna jest również praca poznawcza nad lękiem dziecka oraz wspólna nauka technik relaksacyjnych. W cięższych przypadkach włącza się przy fobii szkolnej leczenie farmakologiczne środkami przeciwlękowymi i przeciwdepresyjnymi.

W przypadku, gdy źródłem fobii szkolnej są problemy rodzinne, zachęca się rodziców, aby wspólnie z dzieckiem podjęli terapię rodzinną.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

seks analny

Ciekawi cię seks analny? Mamy dla ciebie 9 wskazówek, które pozwolą ci się do niego sensownie przygotować

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia