Przejdź do treści

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną
Fot. zea_lenanet / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!
Mleko pomaga zasnąć: prawda czy mit? Sprawdziłam
Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie
Ratunku, głowa mi pęka! O nieoczywistych przyczynach bólu głowy mówi specjalistka fizjoterapii Katarzyna Kowalik
Red Lipstick Monster pokazała swoje zdjęcie w kostiumie kąpielowym – bez retuszu i filtra. „W końcu ktoś pokazuje prawdziwość kobiet”

Fobia społeczna przez wiele osób jest niesłusznie utożsamiana z wrodzoną nieśmiałością, introwertycznością. Zachowania z nią związane tłumaczy się cechami charakteru danej osoby, nie dostrzegając innych ich przyczyn. Fobia społeczna jest natomiast bardzo poważnym zaburzeniem nerwicowym, które wielu osobom utrudnia normalne funkcjonowanie w mniejszych lub większych grupach społecznych.

Fobia społeczna nie dotyczy wyłącznie jednej grupy społecznej. Można uznać ją za pewien znak naszych czasów, który prowadzi do pogorszenia życia i obniżenia jego jakości. Jedynym skutecznym narzędziem leczenia jest psychoterapia, niejednokrotnie w połączeniu z farmakologią.

Co to jest fobia społeczna?

Fobia społeczna, inaczej określana jako socjofobia, nerwica społeczna, fobia socjalna, to rodzaj schorzenia lękowego zaliczanego do zaburzeń nerwicowych. Współcześnie na fobię społeczną cierpi około 9% populacji, a pierwsze objawy zaburzenia pojawiają się mniej więcej około 20–30 roku życia.

Fobia społeczna często bywa określa lękiem społecznym lub towarzyskim. Traktuje się ją jako typową, choć nieco wzmożoną nieśmiałość i w związku z tym niejednokrotnie lekceważy. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że stres i lęk, które łączą się z fobią społeczną, prowadzą do znaczącego pogorszenia życia, nieustannego napięcia związanego z udziałem w wydarzeniach o charakterze społecznym.

Fobię społeczną można podzielić na dwa typy:

  • uogólnioną – lęk dotyczy właściwie wszystkich sytuacji społecznych z wyjątkiem tych, w których uczestniczy jedynie najbliższa rodzina i przyjaciele (choć i takie mogą wywoływać lęk);
  • nieuogólnioną – lęk dotyczy wybranego typu wydarzeń lub sytuacji społecznych, np. może być on związany wyłącznie z sytuacją publicznego przemawiania.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Dysmorfofobia / istockphoto.com

Fobia społeczna – przyczyny

Fobia społeczna rozwija się wraz z kształtowaniem osobowości. Niesłuszne jest jednak ujmowanie jej wyłącznie w kategoriach wrodzonej nieśmiałości. Przyczyny fobii społecznej (podobnie zresztą jak jej objawy i skutki) są często znacznie poważniejsze.

Przyczyną fobii społecznej może być m.in. doświadczenie odrzucenia przez grupę, braku poczucia wspólnoty, wykluczenia poza obręb określonego środowiska. Lęk przed kompromitacją i ponownym odrzuceniem jest bardzo często występującą przyczyną fobii społecznej. Z tym problemem łączy się niejednokrotnie poczucie niskiej samooceny, autokrytyka, niezdrowy perfekcjonizm. Ważnym elementem przyczyniającym się do rozwoju fobii społecznej jest również dysmorfofobia, czyli przekonanie o nieatrakcyjnym wyglądzie i nieprawidłowej budowie ciała.

Kolejną przyczyną fobii społecznej jest traumatyczne doświadczenie z przeszłości, niekoniecznie związane z odrzuceniem społecznym. Na rozwój lęku społecznego mają wpływ:

  • molestowanie seksualne,
  • doświadczenia wojenne,
  • przemoc w rodzinie,
  • gwałt,
  • sytuacja zagrożenia życia.

Objawy fobii społecznej mogą pojawić się również u osób, które w swojej rodzinie mają historię podobnych zaburzeń. Badania dowodzą, że na rozwój tego typu lęku mogą mieć wpływ predyspozycje genetyczne. Przyczyną rozwoju tego zaburzenia może być również zbyt niski poziom dopaminy w organizmie.

Fobia społeczna – objawy

Fobia społeczna właśnie ze względu na swoje objawy często bywa mylona z nieśmiałością. Błędnej interpretacji objawów sprzyja również młody wiek, w którym zaczynają się one ujawniać. Otoczenie może uznać je za przejaw młodzieńczego stresu, nieśmiałości, braku gotowości do swobodnego poruszania się w sytuacjach społecznych. Uważna obserwacja osoby cierpiącej na fobię społeczną pozwala jednak właściwie interpretować objawy. Uwagę powinno zwracać:

  • zawstydzenie nieproporcjonalne do podejmowanego działania lub rozmowy,
  • strach towarzyszący społecznym działaniom osoby,
  • unikanie kontaktów społecznych, towarzyszący im ogromny stres,
  • problemy w kontaktach społecznych i zawodowych,
  • objawy somatyczne towarzyszące spotkaniom społecznym (a nawet wyłącznie myślom lub rozmowom o nich).

Somatyczne objawy fobii społecznej to najczęściej:

  • przyspieszone tętno i puls,
  • zaczerwienienie na twarzy,
  • wzmożona potliwość,
  • drżenie dłoni, a także innych części ciała,
  • mdłości,
  • duszności,
  • zawroty głowy,
  • szumy w uszach,
  • zaburzenia mowy, jąkanie,
  • silna potrzeba skorzystania z toalety.

Zobacz także

Leczenie fobii społecznej – terapie

Fobia społeczna może w prostej linii prowadzić do pojawienia się lub rozwoju innych zaburzeń: depresji, alkoholizmu, bulimii, anoreksji, dysmorfofobii, dwubiegunowego zaburzenia afektywnego. Z tego też powodu, jak również ze względu na samą fobię, konieczne jest leczenie farmakologiczne połączone z oddziaływaniem psychoterapeutycznym.

Psychoterapia w leczeniu fobii społecznej

Najlepsze efekty terapeutyczne w leczeniu fobii społecznej przynosi psychoterapia poznawczo-behawioralna. Treningi umiejętności społecznych czy psychoedukacja modyfikują niewłaściwe procesy myślowe i towarzyszące im zachowania społeczne na dłuższy czas. Jeśli zostały zdiagnozowane zaburzenia lekowe o charakterze fobii społecznej, może być stosowana psychoterapia psychodynamiczna, a w przypadku  dzieci i młodzieży wskazaniem w leczeniu zaburzeń społecznych jest psychoterapia rodzinna.

W terapii osób z zespołem leku społecznego zastosowanie znalazły także:

Terapia Akceptacji i Zaangażowania (ACT) – wykorzystuje ona techniki nauki akceptacji doświadczeń i modelowanie myśli tak, by były one neutralne.
Terapia poznawcza oparta na uważności (Mindfulness-based cognitive therapy (MBCT) – program wykorzystuje m.in. medytację i skupianie się na chwili obecnej jako sposób obniżania napięcia psychicznego i zmiany mechanizmów myślowych.

W ostatnim czasie możliwa jest także terapia fobii społecznej wykorzystująca internet. Internetową terapia poznawczo-behawioralna (ICBT) może być prowadzona za pośrednictwem różnych komunikatorów internetowych.

Leczenie fobii społecznej – farmakologia

Leczenie fobii społecznej bardzo często wymaga włączenia leczenia farmakologicznego. Chodzi tutaj przede wszystkim o podawanie pacjentowi antydepresantów:

  • moklobemidu,
  • buspironu,
  • opipramolu,
  • klomipraminy.

Ważnym elementem kuracji farmakologicznej są leki z grupy SSRI oraz benzodiazepin. Wszystkie wymienione leki nie powinny być jednak przyjmowane dłużej niż przez kilkanaście miesięcy pod kontrolą specjalisty.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

„Nikomu o tym nie mówiłam, bo się wstydziłam”- olimpijka Agnieszka Kobus-Zawojska opowiedziała o walce z depresją

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

„To jest gonitwa myśli w głowie, wrażenie umierania, duszenia się, zasłabnięcia”. Polska influencerka opowiedziała o atakach paniki

„Samodzielność dla osób ze spektrum autyzmu to wolność i godne życie” – mówi Monika Kłeczek, prezeska stowarzyszenia AS

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Dziecko siedzi na podłodze

Wojewódzki Szpital Psychiatryczny o wstrzymaniu przyjęć na oddział dziecięcy: „To nasz niemy krzyk”

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Leczenie nerwobóli będzie prostsze? Australijscy naukowcy na drodze do stworzenia innowacyjnych leków

Choroba Devica – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Naprawią serca i oczy. Innowacyjne syntetyczne neurony zrewolucjonizują świat?

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

Prawie połowa młodych dorosłych zmaga się z problemami ze zdrowiem psychicznym. Badacze: „Liczby były dla nas zaskoczeniem”

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

„Tam, gdzie ktoś inny zastanawia się trzy razy czy iść i zaryzykować, tam Polak już jest”. O medycynie ekstremalnej mówi Dariusz Jaroń, autor książki „Ekstremalni”

Sekwencjonowanie DNA – cel, etapy i metody badania

„Depresja to gniew skierowany do środka. Agresja wobec innych może być jednym z jej objawów” – mówi psycholożka Urszula Struzikowska-Marynicz

Tachykardia zatokowa – co to jest, objawy, czy jest groźna?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×