Przejdź do treści

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną
Fot. zea_lenanet / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna
Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna
Podstawowa przemiana materii (PPM) - od czego zależy i jak ją obliczyć?
Podstawowa przemiana materii (PPM) – od czego zależy i jak ją obliczyć?
Mateusz Morawiecki / MWMEDIA
Rząd przedłuża ograniczenia. Nadal nie możemy wychodzić z domów
wysypka na plecach
Dermatolodzy ostrzegają. Zmiany skórne mogą być objawem koronawirusa?
Smutna kobieta - GAD
Czym jest GAD i jakie są jego objawy? Tłumaczy psycholożka Anna Cyklińska

Fobia społeczna przez wiele osób jest niesłusznie utożsamiana z wrodzoną nieśmiałością, introwertycznością. Zachowania z nią związane tłumaczy się cechami charakteru danej osoby, nie dostrzegając innych ich przyczyn. Fobia społeczna jest natomiast bardzo poważnym zaburzeniem nerwicowym, które wielu osobom utrudnia normalne funkcjonowanie w mniejszych lub większych grupach społecznych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Fobia społeczna nie dotyczy wyłącznie jednej grupy społecznej. Można uznać ją za pewien znak naszych czasów, który prowadzi do pogorszenia życia i obniżenia jego jakości. Jedynym skutecznym narzędziem leczenia jest psychoterapia, niejednokrotnie w połączeniu z farmakologią.

Co to jest fobia społeczna?

Fobia społeczna, inaczej określana jako socjofobia, nerwica społeczna, fobia socjalna, to rodzaj schorzenia lękowego zaliczanego do zaburzeń nerwicowych. Współcześnie na fobię społeczną cierpi około 9% populacji, a pierwsze objawy zaburzenia pojawiają się mniej więcej około 20–30 roku życia.

Fobia społeczna często bywa określa lękiem społecznym lub towarzyskim. Traktuje się ją jako typową, choć nieco wzmożoną nieśmiałość i w związku z tym niejednokrotnie lekceważy. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że stres i lęk, które łączą się z fobią społeczną, prowadzą do znaczącego pogorszenia życia, nieustannego napięcia związanego z udziałem w wydarzeniach o charakterze społecznym.

Fobię społeczną można podzielić na dwa typy:

  • uogólnioną – lęk dotyczy właściwie wszystkich sytuacji społecznych z wyjątkiem tych, w których uczestniczy jedynie najbliższa rodzina i przyjaciele (choć i takie mogą wywoływać lęk);
  • nieuogólnioną – lęk dotyczy wybranego typu wydarzeń lub sytuacji społecznych, np. może być on związany wyłącznie z sytuacją publicznego przemawiania.
Dysmorfofobia / istockphoto.com

Fobia społeczna – przyczyny

Fobia społeczna rozwija się wraz z kształtowaniem osobowości. Niesłuszne jest jednak ujmowanie jej wyłącznie w kategoriach wrodzonej nieśmiałości. Przyczyny fobii społecznej (podobnie zresztą jak jej objawy i skutki) są często znacznie poważniejsze.

Przyczyną fobii społecznej może być m.in. doświadczenie odrzucenia przez grupę, braku poczucia wspólnoty, wykluczenia poza obręb określonego środowiska. Lęk przed kompromitacją i ponownym odrzuceniem jest bardzo często występującą przyczyną fobii społecznej. Z tym problemem łączy się niejednokrotnie poczucie niskiej samooceny, autokrytyka, niezdrowy perfekcjonizm. Ważnym elementem przyczyniającym się do rozwoju fobii społecznej jest również dysmorfofobia, czyli przekonanie o nieatrakcyjnym wyglądzie i nieprawidłowej budowie ciała.

Kolejną przyczyną fobii społecznej jest traumatyczne doświadczenie z przeszłości, niekoniecznie związane z odrzuceniem społecznym. Na rozwój lęku społecznego mają wpływ:

  • molestowanie seksualne,
  • doświadczenia wojenne,
  • przemoc w rodzinie,
  • gwałt,
  • sytuacja zagrożenia życia.

Objawy fobii społecznej mogą pojawić się również u osób, które w swojej rodzinie mają historię podobnych zaburzeń. Badania dowodzą, że na rozwój tego typu lęku mogą mieć wpływ predyspozycje genetyczne. Przyczyną rozwoju tego zaburzenia może być również zbyt niski poziom dopaminy w organizmie.

Fobia społeczna – objawy

Fobia społeczna właśnie ze względu na swoje objawy często bywa mylona z nieśmiałością. Błędnej interpretacji objawów sprzyja również młody wiek, w którym zaczynają się one ujawniać. Otoczenie może uznać je za przejaw młodzieńczego stresu, nieśmiałości, braku gotowości do swobodnego poruszania się w sytuacjach społecznych. Uważna obserwacja osoby cierpiącej na fobię społeczną pozwala jednak właściwie interpretować objawy. Uwagę powinno zwracać:

  • zawstydzenie nieproporcjonalne do podejmowanego działania lub rozmowy,
  • strach towarzyszący społecznym działaniom osoby,
  • unikanie kontaktów społecznych, towarzyszący im ogromny stres,
  • problemy w kontaktach społecznych i zawodowych,
  • objawy somatyczne towarzyszące spotkaniom społecznym (a nawet wyłącznie myślom lub rozmowom o nich).

Somatyczne objawy fobii społecznej to najczęściej:

  • przyspieszone tętno i puls,
  • zaczerwienienie na twarzy,
  • wzmożona potliwość,
  • drżenie dłoni, a także innych części ciała,
  • mdłości,
  • duszności,
  • zawroty głowy,
  • szumy w uszach,
  • zaburzenia mowy, jąkanie,
  • silna potrzeba skorzystania z toalety.

Zobacz także

Fobia społeczna – leczenie

Fobia społeczna może w prostej linii prowadzić do pojawienia się lub rozwoju innych zaburzeń: depresji, alkoholizmu, bulimii, anoreksji, dysmorfofobii, dwubiegunowego zaburzenia afektywnego. Z tego też powodu, jak również ze względu na samą fobię, konieczne jest leczenie. Ważnym jego elementem jest terapia poznawczo-behawioralna, która pozwala na odnalezieniu przyczyn fobii, ich przepracowaniu i przygotowaniu pacjenta do konfrontacji z podobnymi sytuacjami w przyszłości.

Fobia społeczna – leki

Leczenie fobii społecznej bardzo często wymaga włączenia leczenia farmakologicznego. Chodzi tutaj przede wszystkim o podawanie pacjentowi antydepresantów:

  • moklobemidu,
  • buspironu,
  • opipramolu,
  • klomipraminy.

Ważnym elementem kuracji farmakologicznej są leki z grupy SSRI oraz benzodiazepin. Wszystkie wymienione leki nie powinny być jednak przyjmowane dłużej niż przez kilkanaście miesięcy pod kontrolą specjalisty.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

seks analny

Ciekawi cię seks analny? Mamy dla ciebie 9 wskazówek, które pozwolą ci się do niego sensownie przygotować

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia