Rolki
Podstawowe funkcje żołądka to wydzielanie soków trawiennych oraz przesuwanie pokarmu z żołądka do dwunastnicy i jelita cienkiego. Niestety czynniki takie jak leki i alkohol przyjmowane regularnie i w dużych dawkach mogą powodować nieodwracalne uszkodzenia. Inną przyczyną gastropatii rumieniowej może być zakażenie Helicobacter pylori, które również jest częstym powodem powstawania wrzodów żołądka.
Gastropatia rumieniowa – co to jest?
Gastropatia rumieniowa jest chorobą śluzówki żołądka. Choroby żołądka są poważnym problemem obniżającym jakość życia wielu osób. Dają wiele nawracających objawów, które mimo wszystko nie są jednoznaczne. W przypadku gastropatii objawy są na tyle niespecyficzne, że mogą być mylone z niestrawnością. Gastropatia rumieniowa może mieć objawy o różnym nasileniu, np. dyskomfort trawienny, bóle brzucha, ale również krwawienia z przewodu pokarmowego objawiające się w krwistych wymiotach lub w ciemnym/czarnym stolcu. Niekiedy dopiero objawy ostrej gastropatii, czyli krwawienia, skłaniają do wizyty u lekarza. Inne dolegliwości, jeśli nie są bardzo nasilone, łatwo ignorować bądź próbować leczyć samodzielnie.
Przyczyny gastropatia rumieniowej
Przyczyn gastropatii rumieniowej może być wiele, ale kilka najbardziej powszechnych to:
- leki – głównie niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ),
- alkohol,
- stres (pourazowy, po zabiegach),
- zakażenia bakteryjne – zakażenia Helicobacter pylori.
Skutkiem działania wyżej wymienionych czynników jest powstawanie nadżerek, które można zdiagnozować endoskopowo. W przypadku gastropatii rumieniowej, w wyniku której dochodzi do krwawień, obraz może być trudny do zinterpretowania przez zaciemnienie przez krew. W takim przypadku należy wykonać badanie histopatologiczne. W gastropatii spowodowanej przewlekłym przyjmowaniem leków z grupy NLPZ (np. ketonal, ibuprofen, naproksen, kwas acetylosalicylowy) dochodzi do uszkodzenia śluzówki żołądka oraz uszkodzenia naczyń, aktywacji komórek układu odpornościowego i formowaniu zakrzepów naczyniowych. Szkody wyrządzone przez leki zależą od dawki i częstości zażywania danego NLPZ. Jedną z wymienionych przyczyn gastropatii rumieniowej jest zakażenie Helicobacter pylori. Według danych epidemiologicznych około 50% populacji osób powyżej 50. roku życia w krajach rozwiniętych i 80% w krajach rozwijających się jest zakażone tą bakterią. W Polsce jest to od około 40 do 60% osób dorosłych. Skąd takie różnice między krajami rozwijającymi się a rozwiniętymi? Otóż odpowiednie warunki higieniczne pozwalają na zmniejszenie występowania zakażenia. Kolejne nasuwające się pytanie to: dlaczego więc nie wszyscy zakażeni Helicobacter pylori cierpią na gastropatię czy wrzody żołądka? Wynika to z odporności człowieka zarażonego – u niektórych zakażenia takie są bezobjawowe, a jeśli zostają zdiagnozowane, to zazwyczaj przypadkowo. Obecnie można łatwo sprawdzić, czy jesteśmy zarażeni, wystarczy wykonać domowy test na obecność tego drobnoustroju. Co więcej, tego rodzaju testy są dostępne w aptece bez recepty. Oczywiście wynik należy potwierdzić u specjalisty, który też zastosuje odpowiednie leczenie prowadzące do eradykacji Helicobacter pylori. Po zastosowanym leczeniu jedynie u około 20% chorych występuje ponowne zakażenie. Warto też podkreślić, że bakteria ta Gram-dodatnia jest poważnym czynnikiem ryzyka wystąpienia raka żołądka.
Jak leczyć gastropatię rumieniową?
Terapia zależy od przyczyny. Jeśli gastropatia jest skutkiem zakażenia Helicobacter pylori, należy zastosować odpowiednią terapię, często przebiegającą w następującym schemacie: dwa antybiotyki w połączeniu z inhibitorem pompy protonowej, który hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Terapia taka trwa od 7 do 10 dni i jest skuteczna u zdecydowanej większości osób zakażonych. Ogólnie przy leczeniu gastropatii rumieniowej zalecane są inhibitory pompy protonowej, np. omeprazol czy pantoprazol, które podawane są zazwyczaj do 4 tygodni, ale w uzależnieniu od przyczyny, co pozwala na zmniejszenie kwasowości treści żołądka, a tym samym nie jest pogorszony stan nadżerek, a panujące pH sprzyja ich gojeniu. Przy przyczynach schorzenia takich jak NLPZ czy alkohol należy jak najszybciej odstawić szkodliwe substancje. Dieta w gastropatii rumieniowej powinna być lekkostrawna, należy wykluczyć potrawy ostre i drażniące żołądek i ograniczyć picie kawy i herbaty.
