Przejdź do treści

Co to jest niedodma płuc? Objawy, diagnostyka obrazowa, leczenie. Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia

Lekarka oglądająca zdjęcie roentgenowskie płuc.
StockPhotoPro/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Nie tylko egzotyczne komary. Sprawdź, co może ci popsuć te wakacje!
HELLO PIONIERKI: Jak Michalina Wisłocka uczyła Polki seksualności i autoerotyzmu na wiele lat przed znalezieniem punktu „G”
Ciężko ustać ci w tej pozycji? Naukowcy mówią, o czym może to świadczyć
„Nadżerkę, taką prawdziwą, będzie miało tylko 30 proc. z was. To, czym najczęściej 'straszą’ was ginekolodzy, to ektopia” – mówi dr Agnieszka Nalewczyńska
Dieta łagodząca objawy PMS, czyli co jeść, żeby mniej cierpieć

Niedodma to określenie opisujące stan, w którym dochodzi do wyłączenia płuca lub jego fragmentu z wymiany gazowej, w wyniku czynników wewnętrznych lub zewnętrznych. To częsty problem na salach operacyjnych oraz u osób z nowotworami lub stanami zapalnymi dróg oddechowych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Niedodma płuc może przybrać kształt okrągły lub występować w postaci zacienień linijnych na obrazie rentgenowskim, co nazywa się niedodmą płytkową. W leczeniu schorzenia skupia się na odnalezieniu przyczyny oraz rehabilitacji oddechowej redukującej obszar niedodmy.

Niedodma: rodzaje

Niedodma (collapse, atelectasis) to stan zmniejszenia upowietrznienia płuc wraz ze zmniejszeniem objętości całego płuca lub jego części. Zmianę diagnozuje się dzięki badaniom obrazowym – rentgenowi i tomografii komputerowej. Płuco objęte niedodmą nie funkcjonuje prawidłowo.

Niedodma w RTG może przybierać różne formy. Wyróżnia się dwa rodzaje niedodmy płuc widoczne w obrazie rentgenowskim:

  • niedodmę płytkową – jest ona jednym z przykładów zacienienia linijnego nieprzegrodowego. Płytki niedodmowe są najczęstszymi zmianami u podstawy płuc. Taki objaw nazywany jest linią Fleischera. Płytka niedodmy w polu dolnym płuca lewego lub prawego może świadczyć o wadliwej czynności przepony, przejściowych problemach z odruchem kaszlowym występującym po operacji;
  • niedodmę okrągłą – daje cień okrągły na RTG, utrzymuje się przez dłuższy czas. W bliższym od niedodmy obszarze płuca pojawia się tzw. ogon komety, czyli widoczne naczynia i oskrzele zaopatrujące zmianę. Występuje w takim kształcie m.in. w azbestozie.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

lekarz trzymający zdjęcie rentgen

Niedodma płuc: przyczyny

Najczęstszą przyczyną powstawania niedodmy płuc jest wtórne utrudnione przedostawanie się powietrza przez oskrzela, czyli inaczej niedodma obturacyjna. Może być spowodowana zaleganiem wydzieliny śluzowej związanej z zapaleniem, ciałem obcym czy nowotworami znajdującymi się w jego wnętrzu. Oskrzele może być również uciskane od zewnątrz przez guzy śródpiersia, płyn znajdujący się w opłucnej, powiększone węzły chłonne – określa się wtedy to schorzenie jako niedodmę z ucisku. Inną przyczyną może być zatorowość płucna.

Do przyczyn pierwotnych niedodmy należy niedobór surfaktantu, tj. substancji zapobiegającej zapadaniu i sklejaniu się pęcherzyków płucnych. Najczęściej występuje u noworodków oraz dorosłych z ciężką niewydolnością oddechową.

Niedodma występuje często u pacjentów wentylowanych mechanicznie na oddziale intensywnej terapii oraz u osób znieczulanych ogólnie podczas operacji.

Niedodma płuc: objawy

Jeśli stanem patologicznym objęty jest niewielki fragment płuca, dolegliwości mogą się nie pojawić. Objawy związane z niedodmą obejmują trudności w oddychaniu (płytki i przyspieszony oddech), duszność, kaszel, przyspieszoną akcję serca. W zaawansowanych przypadkach może pojawić się sinica związana z niedostatecznym dostarczaniem tlenu do tkanek ciała.

W badaniu przedmiotowym u pacjenta cierpiącego na niedodmę którejś z części płuc lekarz stwierdza asymetryczną ruchomość klatki piersiowej, osłabioną po stronie występowania nieupowietrznionej tkanki. Przy opukiwaniu stwierdza się stłumienie. Drżenie głosowe może być zwiększone lub zmniejszone, w zależności od rodzaju niedodmy. Podczas badania osłuchowego stetoskopem lekarz stwierdza ściszenie szmeru.

Zobacz także

Zmiany niedodmowe płuc: leczenie

Wdrożenie odpowiedniej terapii niedodmy płuc zależy od przyczyny, która ją wywołała. W przypadku zmian zapalnych zwykle konieczna jest antybiotykoterapia. Kiedy powodem wystąpienia niedodmy jest guz nowotworowy, należy zastosować leczenie chirurgiczne lub radioterapię, która usunie przeszkodę, czasami wraz z częścią miąższu płuca. Ciało obce usuwa się za pomocą bronchofiberoskopu.

W przypadku dużego nasilenia objawów stosuje się również leczenie objawowe, którego głównym zadaniem jest wyrównywanie parametrów oddechowych – podanie tlenu, respiratoroterapia. W schorzeniach powodujących obturację dróg oddechowych do terapii włącza się preparaty rozszerzające oskrzela i zmniejszające produkcję wydzieliny lub ułatwiające jej wykrztuszanie.

Rehabilitacja przy niedoodmie płuc

Istnieją sposoby przeciwdziałania niedodmie, polegające na wykonywaniu regularnych ćwiczeń samodzielnie przez pacjenta i z pomocą fizjoterapeuty. Dzięki nim zwiększa się objętość płuc, a pacjent odczuwa mniej objawów związanych z układem oddechowym. Dowiedziono naukową skuteczność takiej formy terapii.

Podstawowym ćwiczeniem stosowanym w niedodmie jest pogłębione oddychanie, czyli zwiększanie objętości wydychanego i wdychanego powietrza. Wykonuje się je w różnych pozycjach ciała i z użyciem różnych mięśni oddechowych. Stosuje się także ćwiczenia z użyciem przedmiotów oporowych, wydechy przy „zasznurowanych” ustach. U osób wyniszczonych, z osłabieniem mięśni oddechowych, stosuje się trening tychże mięśni.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Pirożyński M., Niedodma: patofizjologia i objawy, „Postępy Nauk Medycznych” 2009, nr 8, s. 610-613.
Szczeklik A., Interna Szczeklika. Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

„Tam, gdzie ktoś inny zastanawia się trzy razy czy iść i zaryzykować, tam Polak już jest”. O medycynie ekstremalnej mówi Dariusz Jaroń, autor książki „Ekstremalni”

Sekwencjonowanie DNA – cel, etapy i metody badania

Badania kliniczne – bezpieczeństwo i zasady. Czy każdy może poddać się testom klinicznym?

Nagłośnia – rak i zapalenie nagłośni. Czym różni się choroba krtani od zapalenia nagłośni?

David Beckham oddał na dobę swoje konto na Instagramie lekarce z Charkowa. Cały świat zobaczył, jak wojna zmieniła rzeczywistość w szpitalach

David Beckham oddał na dobę swoje konto na Instagramie lekarce z Charkowa. Cały świat zobaczył, jak wojna zmieniła rzeczywistość w szpitalach

Wypalenie zawodowe

Wypalenie zawodowe – przyczyny, objawy i radzenie sobie z brakiem przyjemności przy wykonywaniu codziennych obowiązków

Kobieta podczas bólu menstruacyjnego

Bóle menstruacyjne – jak sobie z nimi poradzić domowymi sposobami?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

×