Przejdź do treści

Jelito cienkie – długość, budowa, funkcje. Jak o nie dbać?

Jelito cienkie – długość, budowa, funkcje. Jak o nie dbać? Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Poradnik Akcji Menstruacja już jest dostępny! To ważny krok w drodze do zmniejszenia skali ubóstwa menstruacyjnego w Polsce
„Hej, dziewczyny”, okresową rewolucję w szkołach czas zacząć. Oto poradnik, z którym staniecie do walki w ubóstwem menstruacyjnym
Niezaszczepieni urzędnicy mogą zostać zwolnieni, jeśli odmówią testu na COVID-19 – podaje izraelski dziennik
Niezaszczepieni urzędnicy mogą zostać zwolnieni, jeśli odmówią testu na COVID-19 – podaje izraelski dziennik
Ozdrowieńcy zostaną wystawieni na działanie koronawirusa. Badanie ma sprawdzić reakcje ich układu odpornościowego
szczepienia przeciw COVID-19
„Chcemy, aby od 10 maja każdy dorosły mógł zapisywać się na szczepienie” – zapowiada premier
UE może nie przedłużyć umowy z AstraZeneką. Jednym z powodów opóźnienia w dostawach szczepionki

Jelito cienkie w unikalny sposób łączy funkcjonalność ze złożonością budowy. Jego główną rolą jest trawienie oraz wchłanianie składników pokarmowych. Jaka jest długość jelita cienkiego? Czym się ono wyróżnia i dlaczego warto o nie dbać? Podpowiadamy.

Czym jest jelito cienkie?

To najdłuższy organ układu pokarmowego. Długość jelita cienkiego jest zależna od kilku czynników, w tym od wieku oraz stopnia napięcia błony śluzowej. U dorosłych mierzy ono około pięć metrów, natomiast u dzieci jest jeszcze dłuższe. Ile metrów mają jelita u osób zmarłych? Jak się okazuje, ich długość wynosi nawet od sześciu do ośmiu metrów. Warto dodać, że jelito cienkie umiejscowione jest między jelitem grubym a żołądkiem. Znajduje się ono zatem w okolicy podbrzusza, pępka, jak również i bioder.

Główne funkcje jelita cienkiego

Główne funkcje jelita cienkiego to:

  • wytwarzanie soku trawiennego (jelitowego) – składa się on ze złuszczonych komórek nabłonka jelita, a także roztworu z enzymami trawiennymi, produkcję soku trawiennego stymuluje miazga pokarmowa,
  • trawienie pokarmu – proces ten polega na tym, że gruczoły jelita cienkiego wydzielają enzymy trawiące białka (trypsyny i chymotrypsyny), węglowodany (amylaza) oraz same tłuszcze (lipaza), makroskładniki mogą być dzięki temu rozłożone na części składowe, a następnie – wchłonięte do krwi,
  • wchłanianie do krwiobiegu składników pokarmowych i rozprowadzanie ich po komórkach organizmu – jest to możliwe dzięki przenikaniu tych składników do naczyń krwionośnych i limfatycznych.

Narząd ten jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu pokarmowego. Poniżej znajdziesz informacje o budowie oraz funkcjach konkretnych jego odcinków.

kapusta kiszona

Jelito cienkie – budowa i funkcje poszczególnych odcinków

Główne odcinki jelita cienkiego to: dwunastnica, jelito czcze, jelito kręte. Narząd ten zbudowany jest z trzech warstw, od wewnątrz są to kolejno:

  • błona śluzowa – wyściela jelito cienkie, jest pofałdowana i pokryta kosmkami jelitowymi (ich długość wynosi od 0,5 do 1,5 mm), których nabłonek posiada mikrokosmki – może być ich jelicie około 10 milionów, ich zadaniem jest zwiększanie powierzchni chłonnej jelita, dzięki czemu może ona wynieść w sumie aż 200 m2, kosmki cały czas podlegają procesowi łuszczenia i wymiany; błona jest mocno unaczyniona i znajdują się w niej liczne gruczoły śluzowe;
  • błona mięśniowa – składa się z dwóch warstw mięśniówki gładkiej (wewnętrznej okrężnej i zewnętrznej podłużnej),
  • otrzewna – błona surowicza wyścielająca część dwunastnicy oraz jelito czcze i kręte.

Średnica jelita wynosi w najgrubszej części około 40 cm, jednak im bardziej zbliża się ku końcowi, tym bardziej się zwęża – grubość jej końcowego odcinka wynosi 25 cm. Barwa jelita cienkiego jest natomiast różowoczerwona (u żywych ludzi).

6 najgorszych rzeczy dla twoich jelit

Dwunastnica

To początkowy odcinek jelita cienkiego, który rozpoczyna się tuż za odźwiernikiem – łączy on jelito z żołądkiem. Dzięki niemu pokarm z żołądka przemieszcza się się do dwunastnicy.

Sama dwunastnica magazynuje żółć wątrobową, sok trzustkowy oraz sok z dwunastnicy (z enzymami pomagającymi w trawieniu) – przedostający się do niej z żołądka pokarm miesza się z tymi płynami. W ten sposób rozpoczyna się kolejny etap trawienia białek, tłuszczy i węglowodanów. W procesie tym bierze udział również błona śluzowa, która umożliwia wchłanianie niezbędnych składników pokarmowych. Treści pokarmowe wchłaniają się w dwóch jej końcowych odcinkach: dolnym i wstępującym.

W dwunastnicy rozpoczynają się skurcze perystaltyczne, które przesuwają się w postaci fali, z prędkością wynoszącą od 2 do 25 cm/s, aż do odbytnicy. Dzięki nim treść pokarmowa może się przesuwać do kolejnych fragmentów układu pokarmowego.

Jelita a stres / istock

Długość dwunastnicy sięga 20-30 cm, jest to najkrótsza część jelita cienkiego. Jej kształt może być różny, jednak najczęściej porównuje się go do litery „U”. Dwunastnica złożona jest z czterech części, takich jak:

  • górna – jest to tzw. opuszka, która zaczyna się na wysokości pierwszego kręgu lędźwiowego, w pobliżu odźwiernika, natomiast kończy się przy szyjce pęcherzyka żółciowego,
  • zstępująca – to biegnąca w dół część dwunastnicy, rozpoczyna się przy szyjce pęcherzyka żółciowego, a kończy się przy trzecim kręgu lędźwiowym,
  • dolna (pozioma) – w początkowym odcinku układa się poziomo, później biegnie skośnie ku górze, a przy drugim kręgu lędźwiowym, przy pomocy zgięcia dwunastniczo-czczego przekształca się w jelito czcze, odbywa się w niej wchłanianie składników pokarmowych,
  • wstępująca – biegnie ku górze, tworząc zagięcie dwunastnico-czcze, jest to ostatnia część dwunastnicy, jej długość wynosi około sześć centymetrów, odbywa się w niej wchłanianie składników pokarmowych.
kobieta z kubkiem kawy

Jelito czcze

Odbywa się w nim zasadnicza część procesu trawienia i wchłanianie pokarmów – przyjmują one konsystencję mleczka, co znacznie ułatwia ten proces. Długość jelita czczego wynosi od dwóch do trzech metrów, zajmuje ono lewą część jamy brzusznej. Płynnie przechodzi ono w jelito kręte (bez wyraźnie zarysowanej granicy), uznaje się, że obejmuje 2/5 jelita cienkiego (nie licząc dwunastnicy). Ma ono nieco grubszą ścianę od jelita krętego.

Jelito kręte

W nim kończy się proces trawienia oraz ostateczne wchłanianie produktów tego procesu. Jego długość wynosi około trzy metry, a jego kosmki oraz fałdy okrężne sprawiają, że powierzchnia wchłaniania jest znacznie większa niż w poprzednich fragmentach jelita. Zajmuje ono prawą i dolną część jamy brzusznej i przyjmuje się, że obejmuje 3/5 jelita cienkiego.

Jelito kręte od jelita grubego oddziela zastawka krętniczno–kątnicza . Dzięki niej flora bakteryjna nie jest w stanie przeniknąć z jelita grubego do jelita cienkiego. Dlatego też, jeśli zastawka nie działa prawidłowo, może dojść do rozrostu bakteryjnego.

brzuch

Choroby jelita cienkiego

Najczęstsze choroby jelita cienkiego to:

  • zapalenie jelita cienkiego,
  • niedrożność jelita cienkiego,
  • martwica jelita cienkiego,
  • celiakia,
  • nowotwór jelita cienkiego.

Badanie jelita cienkiego

Jak zbadać jelito cienkie? Najczęściej stosuje zabieg zwany endoskopią. Polega on na tym, że do światła jelit wprowadza się rurę endoskopową, zwieńczoną kamerą. Badanie pozwala wykryć zmiany chorobowe oraz pobrać pewne fragmenty jelita. Najczęściej wykonuje się je w przypadku podejrzeń o schorzenia układu trawiennego, a więc np. zapalenia, guzy, wrzody oraz polipy jelita cienkiego.

Jak zadbać o jelita?

Nieprawidłowe działanie jelit objawia się biegunkami, zmęczeniem, wahaniami nastroju, zaparciami czy problemami skórnymi. Dlatego też warto o nie odpowiednio dbać. W tym celu należy:

  • pić przynajmniej dwa litry wody dziennie,
  • spożywać produkty z błonnikiem,
  • wprowadzić do jadłospisu kiszonki,
  • regularnie uprawiać aktywność fizyczną,
  • unikać stresu.

Oczyszczanie jelita cienkiego

Raz na jakiś czas warto zdecydować się na oczyszczanie jelita cienkiego. Dzięki niemu można pozbyć się toksyn oraz innych, zbędnych produktów przemiany materii. Pozbawione szkodliwych związków jelito lepiej spełnia swoje funkcje. Aby odpowiednio je oczyścić, warto przyjmować środki poprawiające trawienie, czyli np. produkty z pepsyną w składzie. Zalecane jest również zażywanie preparatów z korzenia prawoślazu – umiejętnie wchłaniają one toksyny oraz zmniejszają stany zapalne. Dobrze sprawdza się tu także tłoczony na zimno olej lniany, który wykazuje się działaniem przeciwzapalnym.

 

Źródło:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459366/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Szczęście rodzi się w… jelitach! Naukowcy wyjaśnili, dlaczego tak jest

W jaki sposób hormony wpływają na stan naszych jelit? Dietetyczka Emilia Cesarek wyjaśnia

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Żołądek – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Przełyk – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Kobieta

„Ok. 40-50 proc. chorujących na Hashimoto zmaga się z niezdiagnozowanymi chorobami jelit” – alarmują autorki „Ogarnij Hashimoto”

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Czy warto robić badania mikrobioty jelitowej? Odpowiada biotechnolożka Ewa Kowalska

Czy warto robić badania mikrobioty jelitowej? Odpowiada biotechnolożka Ewa Kowalska

Jak się kochać, gdy chore są jelita? Wielu problemom można zaradzić

Agata Młynarska / zdj. Andreas Szilagyi, MWMEDIA

„Nie chcę, żeby było po mnie widać chorobę” – mówi Agata Młynarska, która zmaga się z chorobą Leśniowskiego-Crohna

Jesz błonnik, ruszasz się i pijesz dużo wody, a mimo to cierpisz na zaparcia? Powody mogą być mniej oczywiste

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

Stres, niepokój i lęk vs jelita i probiotyki. Biotechnolożka wyjaśnia, jaki to ma związek

kapusta kiszona

10 rzeczy, za które pokochają cię twoje jelita. Zadbaj o nie, zanim zaczną strajkować

Drogi żółciowe – budowa, rola w organizmie, choroby

Jelito grube – budowa, funkcje w organizmie, choroby

Gardło – budowa, funkcje, dolegliwości i choroby gardła

Wypadanie odbytnicy – przyczyny, objawy, leczenie

Cholecystokinina – funkcje, badanie, norma i interpretacja

Bezoar – przyczyny, objawy, leczenie i zapobieganie

Jesteś aktywna fizycznie? Twoje jelita też na tym korzystają

6 sposobów na poprawę trawienia bez wyrzeczeń

Przetoka odbytu – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Gdy jelita stają się leniwe. Jak je rozruszać, by poczuć się dobrze?

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?