Przejdź do treści

Alergia czy nietolerancja pokarmowa? Jak je odróżnić i jak postępować?

krowa mleczna
Alergia czy nietolerancja pokarmowa? Angelina Litvin/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
WHO: Wariant Omikron przenosi się bardzo szybko, jednak nie powoduje ciężkich objawów
Przemarznięta? Te napoje zimą rozgrzeją twój organizm skuteczniej niż herbata i kawa
6 witamin i minerałów, których organizm może potrzebować zimą
Jak możesz sobie sama poradzić z zaparciami? Wyjaśnia fizjoterapeuta Kamil Kozakowski
Czy szczepienia obowiązkowe są szczepieniami przymusowymi? Prawniczka wyjaśnia, na czym polega w praktyce nowy przepis

Po wypiciu mleka czy nawet kawy z mlekiem dopadają cię bóle brzucha, wzdęcia i biegunki. Podejrzewasz u siebie alergię na mleko? To niekoniecznie ona. Jest znacznie bardziej prawdopodobne, że masz nietolerancję na cukier mleczny, czyli laktozę.

Prawda jest taka, że to dwa zupełnie inne schorzenia, o innych przyczynach, a zatem wymagające innego postępowania. Choć objawy często mają podobne i są ze sobą mylone, niekiedy nawet przez lekarzy. Jak je odróżnić? Jak postępować?

Alergia ‒ czyli nadmierne działanie układu immunologicznego

W skład mleka wchodzą białka (m.in. kazeina), cukier mleczny, czyli laktoza, a także tłuszcz mleczny, minerały (wśród nich najważniejszy – wapń) i witaminy. Przyczyną alergii są białka mleka krowiego, zaś przyczyną nietolerancji – cukier mleczny, czyli laktoza. Czym te dwie choroby różnią się od siebie? Różnica jest zasadnicza. W przypadku alergii układ odpornościowy rozpoznaje białka mleka jako wroga i wysyła do walki z nimi swoje siły. Do gry wchodzą przeciwciała, pobudzane są limfocyty T oraz wydzielane są liczne prozapalne substancje chemiczne, takie jak np. histamina.

Reakcja alergiczna może wykraczać poza obręb przewodu pokarmowego i poza dolegliwościami gastrycznymi może dojść do zaczerwienienia i świądu skóry, wysypki, a nawet duszności. Reakcja alergiczna zazwyczaj występuje od razu po zjedzeniu uczulającego pokarmu i jej przebieg jest gwałtowny. Może się jednak zdarzyć także tzw. reakcja alergiczna opóźniona, czyli występująca po kilku godzinach od kontaktu z alergenem.

Mleko bez laktozy

Nietolerancja – sprawa czysto enzymatyczna

W przypadku nietolerancji pokarmowej, której przykładem jest nietolerancja laktozy, w powstawaniu objawów nie bierze udziału układ odpornościowy. Zazwyczaj przyczyną jest brak enzymu trawiącego dany składnik pokarmowy, czyli w przypadku nietolerancji laktozy – brak lub zbyt mała ilość w jelicie cienkim enzymu laktazy. W takiej sytuacji niestrawiona laktoza staje się pożywką dla bakterii zasiedlających jelito. Podczas procesu fermentacji laktozy przez mikroorganizmy jelitowe dochodzi do nadmiernej produkcji różnych gazów, czego konsekwencją są nieprzyjemne wzdęcia.

Innym produktem fermentacji laktozowej są kwasy, które podrażniają śluzówkę jelita, co powoduje dolegliwości bólowe. Ponadto niestrawiona laktoza zwiększa ciśnienie osmotyczne w jelitach, co sprawia, że przenika do nich więcej wody, a konsekwencją tego jest biegunka. Objawy te pojawiają po jakimś czasie po spożyciu mleka – kilku, czy nawet kilkudziesięciu godzinach, co jest cechą odróżniającą nietolerancję od typowej alergii.

Nietolerancja laktozy może być pierwotna lub wtórna. O tej pierwszej mówimy wówczas, gdy rodzimy się z niedoborem laktazy i jest to stan uwarunkowany genetycznie. Wtórna nietolerancja laktozy ma miejsce wówczas, gdy niedobór laktazy rozwinął się w ciągu życia, wskutek zniszczenia błony śluzowej jelita, np. w wyniku przebytej infekcji bakteryjnej lub wirusowej, celiakii, choroby Leśniowskiego-Crohna lub alergii pokarmowej. W takich sytuacjach często możliwa jest regeneracja śluzówki jelita i powrót do prawidłowego trawienia laktozy (np. poprzez przejście na dietę bezglutenową w przypadku chorowania na celiakię).

Właściwe rozpoznanie = właściwe leczenie

Zarówno alergia na białka mleka, jak i nietolerancja laktozy powinny być leczone. Zaniedbana nietolerancja laktozy sprzyja bowiem m.in. rozwojowi zespołu jelita drażliwego, natomiast wskutek alergii może rozwinąć się m.in. astma oskrzelowa.

Aby potwierdzić rozpoznanie, konieczne jest wykonanie badań diagnostycznych, np. wodorowego testu oddechowego w kierunku nietolerancji laktozy lub testów skórnych w kierunku alergii pokarmowej. Po upewnieniu się, czy cierpimy na alergię, czy na nietolerancję, należy rozpocząć właściwe leczenie.

W przypadku alergii niezbędna jest dieta eliminacyjna, z całkowitym wykluczeniem mleka i produktów mlecznych. W zamian można stosować mleczko kokosowe, sojowe lub ryżowe. W przypadku nietolerancji laktozy dieta może być mniej restrykcyjna. Zazwyczaj można spożywać produkty mleczne, w których wskutek działania mikroorganizmów ilość laktozy jest zmniejszona, czyli np. jogurty, kefiry i maślanki.

Pamiętajmy też, że nietolerancja laktozy – pierwotna lub wtórna – jest przypadłością dość powszechną, gdyż według raportu British Allergy Foundation ma ją nawet 45 procent dorosłych osób, podczas gdy na alergię na białka mleka choruje „tylko” około 2 procent ludzi.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Alergia – przyczyny, rodzaje, objawy, diagnostyka i leczenie

Ból brzucha, wzdęcia, uczucie pełności? To mogą być objawy nietolerancji laktozy

Krakowscy naukowcy rozwiali wątpliwości. Odpowiedzieli na pytanie, czy alergia na smog rzeczywiście istnieje

Czy alergia na smog rzeczywiście istnieje? Krakowscy naukowcy odpowiedzieli na pytanie i rozwiali wątpliwości

Jedzenie, które leczy. Sprawdź, czego nie wiesz o żywności funkcjonalnej

Ból głowy i katar – przeziębienie, przemęczenie, niska odporność? A może nietolerancja histaminy?

Laktoza – co to jest i w jakich produktach się znajduje?

Kobieta nietolerująca laktozy

Nietolerancja laktozy – przyczyny, objawy i leczenie

owoce morza

Kobalt – właściwości, niedobór, źródła, alergia na kobalt

Testy na nietolerancje pokarmowe IgG – marketing czy wiarygodna diagnostyka?

Testy na nietolerancje pokarmowe IgG – marketing czy wiarygodna diagnostyka?

Alergia na trawy i pyłki

Alergia na trawy – objawy i leczenie alergii na pyłki traw

Produkty, które mogą wywołać alergie pokarmowe u dorosłych

Alergia pokarmowa – przyczyny, objawy, badania i leczenie

Alergie na grzyby

Alergia na grzyby i pleśnie. Jak zapobiegać i leczyć?

Kobieta ćwiczy w dom

Aktywność fizyczna a alergia wziewna – jak to pogodzić? Podpowiada Mama Alergolog

kobieta z alergią

Alergia krzyżowa – tabela alergenów krzyżowych i praktyczne informacje

kobieta na bieżni

Alergia sezonowa – nie jesteś skazana na siłownię. Oto kilka wskazówek

Badanie - testy wodorowe / istock

Podejrzewasz u siebie nietolerancję pokarmową? Wykonaj testy wodorowe

Alergia na choinkę / istockphoto.com

Katar, kichanie i kaszel podczas świątecznych przygotowań? To może być alergia na choinkę

Anna Lewandowska / Instagram

Nietolerancje pokarmowe. „To temat, który budzi spore zainteresowanie…” – pisze Anna Lewandowska na Instagramie. Co warto wiedzieć?

Alergia pokarmowa

Badania na nietolerancje pokarmowe – jak przebiegają, gdzie je przeprowadzić, cena

Jedzenie / unsplash.com

Czy atopowe zapalenie skóry zawsze łączy się z alergią pokarmową? Dermatolożka odpowiada

„Żaden inny narząd tak mocno, jak narząd bakteryjny, nie wpływa na funkcjonowanie każdej komórki w naszym organizmie” – mówi doktor nauk biologicznych Patrycja Szachta

Nietolerancja laktozy

Nietolerancja laktozy – czym jest i jakie są jej objawy?

Gluten w zdrowej diecie – może być czy lepiej sobie darować?

„Gluten w zdrowej diecie – może być czy lepiej sobie darować? – pyta (i odpowiada!) Monika Ciesielska, dietetyczka

kobieta czyta etykietę

„Diagnozowanie na własną rękę jest niebezpieczne”. O słuszności wykonywania testów alergicznych mówi alergolog

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku