Przejdź do treści

Badanie histopatologiczne – kluczowy element w diagnostyce nowotworów oraz zmian o charakterze zapalnym i zwyrodnieniowym

badanie histopatologiczne - badanie pod mikroskopem
Fot. Hoda Bogdan / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
dziewczynka
Dzieci też siedzą w domu. Czy w związku z pandemią koronawirusa powinny dostawać zwiększoną dawkę witaminy D?
Wirus
Lekarz Dawid Ciemięga o koronawirusie: Wirusy nie są żywe, więc dlaczego coś, co jest martwe, sparaliżowało cały świat?
kobieta leżąca w łóżku
Jak radzić sobie z okresem, kiedy umierasz z bólu? Instruktorka fitness ma dla nas kilka wskazówek
Tabletki wysypane z filki na leki
Zanieczyszczone leki na cukrzycę – badania wciąż trwają. Cukrzycy muszą poczekać
Czy operacje plastyczne są refundowane?
Operacje plastyczne. Ile kosztują operacje plastyczne?

Badanie histopatologiczne jest badaniem mikrobiologicznym pozwalającym na ocenę tkanek. Tym samym jest to jedno z najważniejszych badań w diagnostyce nowotworów, stanów zapalnych tkanek oraz zmian zwyrodnieniowych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zmienione tkanki można pobrać podczas biopsji, badań endoskopowych oraz zabiegów chirurgicznych. Przy badaniu histopatologicznym czas oczekiwania na wynik wynosi od kilku do kilkunastu dni. Uzyskana ocena jest kluczowym elementem do wdrożenia leczenia.

Co to jest badanie histopatologiczne?

Badanie histopatologiczne umożliwia przestrzenną ocenę chorobowo zmienionych tkanek w organizmie człowieka. Pobrany materiał bada się pod mikroskopem, a uzyskane wyniki bardzo często są decydujące, jeśli chodzi o wdrożenie leczenia.

Badania histopatologiczne wykonuje się, gdy badania podstawowe okazują się niewystarczające do oceny charakteru zmian. Ma ono ogromne znaczenie w przypadku diagnostyki nowotworów, stanów zapalnych i zmian zwyrodnieniowych. Jest też pomocne w monitorowaniu postępów leczenia lub ustaleniu przyczyny zgonu chorego.

usg

Na czym polega badanie histopatologiczne?

Badanie histopatologiczne polega na pobraniu chorobowo zmienionej tkanki i zbadaniu jej pod mikroskopem. Materiały do badań można pobrać podczas:

  • biopsji cienkoigłowej lub gruboigłowej – w ten sposób wykonuje się np. badanie histopatologiczne tarczycy, tkanek miękkich, ślinianek lub piersi;
  • badań endoskopowych takich jak gastroskopia (materiał do badania histopatologicznego żołądka) lub kolonoskopia, dzięki której możliwe jest pobranie materiału do badania histopatologicznego jelita grubego;
  • krótkich zabiegów chirurgicznych, np. dermatologicznych, które pozwalają na badania histopatologiczne znamion (lub ogólnie skóry);
  • zabiegu abrazji macicy (łyżeczkowanie) – badanie histopatologiczne po łyżeczkowaniu pozwala na rozpoznanie nowotworów dróg rodnych u kobiet. Jeśli abrazja była wykonywana u ciężarnej, która poroniła, badania histopatologiczne płodu i popłodu są niezbędne.

Badaniom histopatologicznym jest poddawany także każdy usunięty narząd zmieniony chorobowo. Jego usunięcie przeprowadza się operacyjnie metodą laparoskopową lub tradycyjną.

Ile trwa badanie histopatologiczne?

Czas trwania pobrania materiału biologicznego do badania histopatologicznego jest uwarunkowany rodzajem zabiegu przeprowadzonym u chorego. Jeśli jest to biopsja lub krótki zabieg chirurgiczny, trwa zaledwie kilka minut. W podobnym czasie pobiera się próbkę do badania histopatologicznego endometrium macicy. Przy endoskopii czas ten może się wydłużyć do około 30 minut, a przy większych operacjach nawet do kilku godzin.

Jak wykonuje się badanie histopatologiczne?

Ważnym elementem tego badania jest pobranie materiału biologicznego. Zmienioną chorobowo tkankę umieszcza się zazwyczaj w plastikowym pojemniku z 4% roztworem zbuforowanej formaliny, aby ją utrwalić przed badaniem mikrobiologicznym. Pojemnik musi być szczelnie zamknięty – płyn utrwalający nie może wyciekać. Naczynie z próbką powinno trafić do laboratorium najpóźniej 24 godziny od momentu pobrania. Dzięki temu materiał będzie dobrej jakości, a antygenowość tkanki zostanie zachowana. Na każdym pojemniku powinny być zapisane szczegółowe dane pacjenta.

Pierwszym etapem badania jest obróbka histopatologiczna. Pobrany materiał umieszcza się w etanolu, ponieważ próbka musi być odwodniona zanim dojdzie do badania właściwego. Po odwodnieniu jest ona utwardzana i zalewana parafiną. Dopiero później kroi się ją na drobne kawałki i przekazuje do patomorfologów, którzy zajmują się finalnym etapem badania.

Badanie histopatologiczne pozwala określić rodzaj nowotworu, jego stopień zaawansowania (w tym stopień złośliwości oparty na rekomendacjach Światowej Organizacji Zdrowia, WHO), oraz rokowania. Dzięki niemu możliwe jest także wytypowanie leku, który może zagwarantować pozytywne efekty terapii.

Zobacz także

Badanie histopatologiczne – wyniki

Czas oczekiwania na wynik badania histopatologicznego to zwykle kilka dni, choć bywa, że proces przygotowywania i zbadania próbki trwa nawet do 2 tygodni. Jest to zależne od placówki, w której przeprowadzane jest badanie. Czasu nie przyspieszy nawet wykonanie badania histopatologicznego prywatnie.

Jedyną metodą na szybką ocenę materiału jest tzw. badanie śródoperacyjne, ale wykorzystuje się wtedy inne techniki przygotowania materiału biologicznego do badania. Wykonuje się je w momencie, gdy jest pewność, że wynik może zmienić bieg operacji przeprowadzanej u chorego.

Ile kosztuje badanie histopatologiczne?

W przypadku badania histopatologicznego cena jest zależna od miasta i placówki wykonującej badanie. Koszt pojedynczej próbki waha się między 45 a 60 złotych. Badania śródoperacyjne są nieco droższe – kosztują około 100 zł.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, Choroby wewnętrzne, tom I, Kraków 2005, s. 500.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Mastektomia – i co dalej? Rehabilitacja, ćwiczenia, wskazówki

Mastektomia – i co dalej? Rehabilitacja, ćwiczenia, wskazówki

nalewanie kawy do kubka

Kawa i jej wpływ na zdrowie. Poznaj wszystkie zalety picia kawy

Kancerofobia u młodej osoby / istock

Co roku 160 tys. Polaków dowiaduje się, że ma nowotwór. Nic więc dziwnego, że coraz więcej osób cierpi na kancerofobię

Sala na onkologii dziecięcej. Rodzice w małym pomieszczeniu śpią na podłodze, czuwając przy chorych dzieciach

Jak wygląda onkologia dziecięca w Polsce? Przepełnione sale, dzieci z chemioterapią na korytarzach, rodzice śpią na podłodze

kobieta w laboratorium

Terapia CAR-T to nowa metoda leczenia raka. Uratowała życie pierwszej Polce chorej na chłoniaka

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

„Pokaż środkowy palec nowotworowi!” – poznańscy lekarze okazują solidarność z chorymi w wideo FaqRak

Hair Love / screen YouTube.com

Animacja krótkometrażowa „Hair Love”, czyli historia z chorobą nowotworową w tle, zdobyła Oskara. Opowieść wzrusza do łez

Koktajl z jagód

Jagody açaí – nowa nadzieja w walce z rakiem?

Romuald Lipko

Romuald Lipko nie żyje. Muzyka zespołu Budka Suflera pokonał nowotwór

Jerzy Stuhr

Jerzy Stuhr w poruszającej kampanii dla dzieci chorych onkologicznie

„Istnieje wyraźna relacja między śmiechem a zwiększoną aktywnością komórek antyrakowych” – mówi Piotr Bielski, prowadzący zajęcia jogi śmiechu dla osób z chorobą onkologiczną

„Uważam, że stres wywołał to wszystko, co mnie spotkało. Wyhodowałam sobie guza na własne życzenie” – mówi Ina Dźwierzyńska od trzech lat żyjąca z guzem mózgu

Rak jelita grubego / istock

Codziennie na raka jelita grubego w Polsce umierają 33 osoby. Co czwarty pacjent, u którego diagnozuje się chorobę, ma przerzuty do innych organów

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

„Ważne, by zobaczyć coś więcej niż chorobę i nadać życiu sens, dzięki któremu możemy jeszcze coś razem przeżyć”. Psychoonkolog dr Mariola Kosowicz mówi o trudnych uczuciach towarzyszących rodzinie osoby chorej na raka

„Ważne, by zobaczyć coś więcej niż chorobę i nadać życiu sens, dzięki któremu możemy jeszcze coś razem przeżyć”. Psychoonkolog dr Mariola Kosowicz mówi o trudnych uczuciach towarzyszących rodzinie osoby chorej na raka

kobieta podczas badania piersi

Biopsja mammotomiczna. Na czym polega badanie i jak się do niego przygotować?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

Małgorzata Ciszewska Korona

„Czasami chory nie może umrzeć, bo nie dajemy mu na to przestrzeni” – mówi psychoonkolożka. Jak rozmawiać z chorym o umieraniu? Jak dobrze przeżyć swoją śmierć?

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Kobieta z grypą hiszpanką leży w łóżku

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?