Przejdź do treści

Poznaj przyczyny, objawy i sposoby leczenia kleszczowego zapalenia mózgu

Lekarz sprawdza wyniki rezonansu mózgu
Fot. romaset/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Chleb bez mąki. Wzbogać swoje wielkanocne menu o zdrowe pieczywo
Deser z matcha, czyli wegańska galaretka
Deser z matcha, czyli wegańska galaretka bez grama żelatyny
Pot na czole
Znów oblał cię zimny pot? Cierpisz na nadpotliwość? Sprawdź, co radzą dermatolog oraz specjalista medycyny estetycznej
5 ćwiczeń, które zredukują stres
Stres, praca, napięcie, pośpiech? Znajdź chwilę czasu na ćwiczenia rozluźniające
Krwawię w różnych odcieniach czerwieni. Czy to powinno mnie niepokoić?

Kleszczowe zapalenie mózgu należy do bardzo groźnych chorób, które atakują ośrodkowy układ nerwowy. Czynnikiem etiologicznym jest wirus przenoszony przez kleszcze. Schorzenie może stanowić zagrożenie dla życia, a jego leczenie czasami trwa nawet rok. Dostępna jest szczepionka, która minimalizuje ryzyko zachorowania.

Kleszcze są szeroko rozpowszechnionymi organizmami w środowisku, występującymi praktycznie na każdej szerokości geograficznej. W Polsce największą ich ilość spotyka się w okresie letnim i jesiennym, a ostatnio obserwowane są także w czasie pozostałych pór roku. Kleszcze odpowiadają za przenoszenie boreliozy, inną groźną chorobą, którą możemy się od nich zarazić, jest właśnie kleszczowe zapalenie mózgu. Choroba ta atakuje ośrodkowy układ nerwowy i stanowi poważne zagrożenie dla życia. Objawy kleszczowego zapalenia mózgu mogą imitować inne schorzenia, co czasami opóźnia diagnozę i zastosowanie właściwego leczenia. Choroba może rozwinąć się w każdym wieku. Opracowana została szczepionka przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu, która chroni i minimalizuje ryzyko zakażenia.

Kleszczowe zapalenie mózgu: przyczyny schorzenia

Kleszczowe zapalenie mózgu wywołane jest przez wirusy należące do rodziny flawiwirusów. Są to wirusy RNA i należy do nich także wirus żółtej gorączki (stąd też wzięła się ich nazwa, gdyż „żółty” to po łacinie flavus), wirus zapalenia wątroby typu C, wirus gorączki zachodniego Nilu i kilka innych. Znane są trzy rodzaje wirusa: europejski, syberyjski i dalekowschodni. W zależności od typu wirusa wektorami przenoszącymi są różne kleszcze. Dla typu europejskiego jest to głównie kleszcz pospolity Ixodes ricinus, podczas gdy dwa pozostałe typy przenoszone są przez Ixodes persulcatus.

Kleszcze – obalamy mity

Kleszczowe zapalenie mózgu i objawy towarzyszące chorobie

Choroba przebiega w dwóch etapach. Początkowo, kiedy mamy do czynienia z okresem wiremii, objawy przypominają grypę. Pojawia się stan podgorączkowy lub gorączka, osłabienie, bóle mięśniowe, ogólne złe samopoczucie. U około 70–80% zakażonych w tym okresie dochodzi do samowyleczenia. Czasami jednak infekcja rozprzestrzenia się i wchodzi w etap tak zwanej neuroinfekcji. Zwykle występuje to po 7–14 dniach od ukąszenia przez kleszcza. Objawy neuroinfekcji mogą przybierać różną postać i być w różnym stopniu nasilone. Schorzenie może przebiegać pod postacią zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia móżdżku, zapalenia rdzenia kręgowego i kleszczowego zapalenia mózgu. Objawy to: wysoka gorączka, bóle głowy, nudności, wymioty. Mogą pojawić się zaburzenia przytomności, niedowłady kończyn oraz zaburzenia czucia. U większości osób dolegliwości ustępują po około 2–3 tygodniach. Jednakże w przypadku kleszczowego zapalenia mózgu mogą się utrzymywać nawet kilka miesięcy. Przy kleszczowym zapaleniu mózgu leczenie przyczynowe w zasadzie nie istnieje. Chociaż konieczna jest hospitalizacja pacjenta, terapia polega wyłącznie na łagodzeniu dolegliwości. Odkąd możliwe do wykonania są badania identyfikacji przeciwciał we krwi, stały się one złotym standardem w diagnostyce choroby. Oznacza się specyficzne przeciwciała IgM (świadczące o świeżym zakażeniu) dla antygenów TBEV (wirusa kleszczowego zapalenia mózgu).

Zobacz także

Czy szczepionka jest skuteczna?

Szczepionka tego typu nie wchodzi w skład obowiązkowego kalendarza szczepień, jednak szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu należy do zalecanych przez Ministerstwo Zdrowia. Szczepionki są ogólnodostępne i można je wykonać za dopłatą. Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu zalecana jest przede wszystkim u osób szczególnie narażonych na ukąszenia kleszczy, czyli przebywających w obrębie terenów zalesionych i łąk. Należą do nich turyści obozujący w namiotach, obozowicze i uczestnicy kolonii, rolnicy, osoby odbywające praktyki szkolne lub zawodowe w lesie, leśnicy. Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu należy do trójetapowych, poszczególne dawki podawane są w odstępach czasu:

  • I dawka najlepiej w zimnym okresie roku,
  • II dawka po 1-3 miesiącach od pierwszej dawki,
  • III dawka po 9-12 miesiącach po drugim szczepieniu.

Działanie szczepionki polega na pobudzeniu układu immunologicznego do produkcji przeciwciał, które w razie infekcji będą odpowiedzialne za szybką reakcję obronną. Celem zapewnienia pełnej i długotrwałej odporności konieczne jest podawanie szczepień przypominających. Według wytycznych takie szczepienie (jedna dawka) powinno być podawane co 3 lata. Szczepienie jest bezpieczne i możliwe do podania dzieciom już od pierwszego roku życia.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?

kobieta cierpiąca na opryszczkę dotyka wargi

HSV jako wirus wywołujący opryszczkę. Czy jest zagrożeniem dla organizmu?

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Jakie są zasady prawidłowego odżywiania się matki karmiącej piersią

kobieta cierpiąca na chorobę Gauchera siedzi na łóżku

Choroba Gauchera – leczenie, objawy i diagnostyka tej rzadkiej choroby

Kobieta trzymająca się za głowę z powodu zawrotów głowy

Przyczyny, objawy i leczenie zawrotów głowy. Czy zawroty głowy podczas leżenia zagrażają zdrowiu?