Przejdź do treści

Przewlekłe zapalenie trzustki – przyczyny, objawy i leczenie choroby

ilustracja trzustki w 3D
Fot. yodiyim / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Antyoksydanty – produktów w których znajdziesz ich najwięcej
Antyoksydanty – oto lista produktów, w których znajdziesz ich najwięcej
Anna Lewandowska
Anna Lewandowska pokazała brzuch 17 dni po porodzie. „Ciało kobiety może wiele” – pisze trenerka
Kobieta ćwiczy jogę w ciąży
Joga w ciąży. Nauczycielka jogi odpowiada na najczęściej zadawane pytania
Ropień na dziąśle - jak leczyć, objawy.
Ropień na dziąśle – jak go leczyć i jakie są objawy?
Rośliny w lesie przykryte plastikową butelką
„My znikniemy. Przeżyją nas nasze plastikowe śmieci”. XI odsłona wymownego projektu „No Beauty In Plastic”

Przewlekłe zapalenie trzustki jest długotrwałym procesem zapalnym, który toczy się w obrębie tego narządu. Choroba prowadzi do powstania nieodwracalnych zmian w miąższu trzustki oraz znacznie upośledza jej prawidłowe funkcjonowanie. Najczęstszą przyczyną jest nadużywanie alkoholu, a także nieprawidłowa dieta i palenie tytoniu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Trzustka jest narządem jamy brzusznej, który spełnia w organizmie człowieka dwie zasadnicze role – produkuje enzymy niezbędne do prawidłowego procesu trawienia tłuszczów i węglowodanów oraz wydziela insulinę, hormon, który odpowiada za prawidłowe stężenie glukozy we krwi. Przewlekłe zapalenie trzustki zwykle rozwija się przez klika lat, nie dając żadnych objawów, a zmiany są widoczne jedynie w badaniu mikroskopowym. Dlatego we wczesnym stadium choroby rozpoznanie jest trudne lub nawet niemożliwe.

Przyczyny przewlekłego zapalenia trzustki

Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) to choroba spowodowana długotrwałym i przewlekłym procesem zapalnym, który toczy się w obrębie tego narządu. Prowadzi do nieodwracalnych zmian w jego miąższu, a także do postępującej niewydolności oraz zaburzeń czynności wewnątrz- i zewnątrzwydzielniczej.

Najczęstszą przyczyną przewlekłego zapalenia trzustki jest nadużywanie alkoholu (ponad 80% wszystkich przypadków zachorowań). Substancja ta działa toksycznie i niszczy komórki trzustki. Poza tym za rozwój choroby odpowiadają także:

  • błędy dietetyczne – wysokokaloryczna dieta z dużą ilością tłuszczów i białka,
  • palenie papierosów (znacznie przyspiesza postęp choroby),
  • długotrwałe przyjmowanie niektórych leków,
  • podwyższony poziom wapnia we krwi (hiperkalcemia),
  • wysoki poziom trójglicerydów,
  • predyspozycje genetyczne,
  • wady rozwojowe trzustki,
  • przewlekłe zmiany pourazowe lub nowotworowe,
  • nawracające ostre zapalenia trzustki.

Przewlekłe zapalenie trzustki występuje u około 9 na 100 000 osób. Choroba, która została spowodowana alkoholem, dotyczy częściej mężczyzn i rozwija się między 40. a 50. rokiem życia.

Unsplash.com

Objawy przewlekłego zapalenia trzustki

W większości przypadków głównym i dominującym objawem przewlekłego zapalenia trzustki jest silny i uporczywy ból brzucha zlokalizowany w nadbrzuszu, który promieniuje do pleców. Ma charakter piekący, przeszywający, opasujący i trwa kilka godzin, a u niektórych chorych utrzymuje się stale. Pojawia się około 15–30 minut po spożyciu posiłku. Zwykle nie przechodzi po zażyciu typowych środków przeciwbólowych. Dolegliwości bólowe znacznie utrudniają codzienną aktywność. Wyciszają się, kiedy trzustka przestaje pełnić swoje funkcje i produkować enzymy trawienne.

Poza bólem objawy przewlekłego zapalenia trzustki to:

  • znaczna i postępująca utrata masy ciała,
  • utrata apetytu,
  • wzdęcia,
  • uporczywa biegunka (odbarwione żółte stolce o tłuszczowej konsystencji – skutek niedoboru enzymów trawiennych),
  • żółtaczka o niewielkim nasileniu,
  • świąd skóry,
  • podwyższony poziom glukozy we krwi (co prowadzi do rozwinięcia się cukrzycy).

Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki

Jeżeli przyczyną przewlekłego zapalenia trzustki jest nadużywanie alkoholu, leków lub palenie tytoniu, postępowanie lecznicze należy rozpocząć od bezwzględnego zaprzestania spożywania tych substancji, co jest stosunkowo trudne, ponieważ większość chorych to osoby uzależnione.

Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki polega na łagodzeniu objawów. Stosuje się farmakologiczne środki przeciwbólowe, a także preparaty, które zawierają enzymy trzustkowe. Dzięki temu zmniejsza się stymulacja komórek trzustki, a tym samym ból. Jeżeli u chorego rozwinie się cukrzyca, konieczne jest rozpoczęcie terapii insulinowej. Gdy farmakoterapia nie przynosi pożądanych skutków, konieczne jest zastosowanie metod endoskopowych (usunięcie kamieni trzustkowych, przecięcie zwieracza w bańce Vatera, założenie drenów) lub chirurgiczne usunięcie trzustki (pankreatektomia).

Zobacz także

Dieta na przewlekłe zapalenie trzustki

Zastosowanie pewnych ograniczeń żywieniowych oraz modyfikacja diety w przewlekłym zapaleniu trzustki jest jednym z elementów leczenia. Polega ona na spożywaniu 5 posiłków dziennie, które są lekkostrawne i mają małą objętość. Jej głównym celem jest obniżenie zawartości tłuszczu i zwiększenie ilości białka. Zalecane jest zrezygnowanie ze smażenia potraw. Zamiast tego można przygotowywać je na parze, dusić lub piec w piekarniku (w pergaminie bądź folii). Dozwolone jest spożywanie warzyw, owoców, przecieranych zup, łagodnych sosów, chudych ryb, chudego mięsa, drobnych kasz, gotowanych ziemniaków oraz jasnego i czerstwego pieczywa. Należy zrezygnować z:

  • tłustych oraz wędzonych ryb i mięsa,
  • pełnoziarnistych produktów zbożowych,
  • kwaśnych przetworów mlecznych,
  • wzdymających warzyw,
  • słodyczy,
  • napojów gazowanych.

Czy przewlekłe zapalenie trzustki jest wyleczalne?

Choroba ma charakter przewlekły i prowadzi do nieodwracalnych zmian w strukturze i miąższu trzustki, co oznacza, że nie jest możliwe jej całkowite wyleczenie i cofnięcie powstałych szkód. Tempo rozwoju schorzenia jest uwarunkowane indywidualnie i zależy w głównej mierze od przestrzegania zaleceń dotyczących diety i używek. Rokowanie w przewlekłym zapaleniu trzustki to 10 lat przeżycia u 70% chorych. Natomiast u około 20% pacjentów rozwija się rak trzustki.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Olejek rycynowy leży na małej deseczce obok miski z ziarnami

Olejek rycynowy – właściwości, zastosowanie. Na co pomagają okłady z olejku rycynowego?

Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Apoptoza komórek – jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Gorycz w ustach - co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Gorycz w ustach – co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta przegląda się w lustrze i widzi pryszcze na twarzy

Pryszcze – skąd się biorą i jak się ich pozbyć? Zdradzamy domowe sposoby

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Ślady krwi na jabłku po ugryzieniu, spowodowane przez szkorbut

Szkorbut – objawy, przyczyny. Na czym polega leczenie szkorbutu?

Kobieta siedzi w gabinecie laekarskim i trzyma się za głowę

Lobotomia – co to jest? Jak przeprowadzany jest zabieg i jakie są skutki uboczne lobotomii?

Smutna kobiet a- cyklofrenia

Cyklofrenia – co to jest i jakie są jej objawy? Jak się zachowuje cyklofrenik?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku