Przejdź do treści

Przewlekłe zapalenie trzustki – przyczyny, objawy i leczenie choroby

ilustracja trzustki w 3D
Fot. yodiyim / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dziewczyna stojąca na ulicy
„Zejście po schodach też może stać się dla ciebie ścieżką kontemplacji”. Kasia Bem o spacerze medytacyjnym
Czwarta fala pandemii pojawi się już jesienią? Wiemy, kogo będzie dotyczyć
„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto przestać to robić
Nie wypada? A właśnie że wypada!

Przewlekłe zapalenie trzustki jest długotrwałym procesem zapalnym, który toczy się w obrębie tego narządu. Choroba prowadzi do powstania nieodwracalnych zmian w miąższu trzustki oraz znacznie upośledza jej prawidłowe funkcjonowanie. Najczęstszą przyczyną jest nadużywanie alkoholu, a także nieprawidłowa dieta i palenie tytoniu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Trzustka jest narządem jamy brzusznej, który spełnia w organizmie człowieka dwie zasadnicze role – produkuje enzymy niezbędne do prawidłowego procesu trawienia tłuszczów i węglowodanów oraz wydziela insulinę, hormon, który odpowiada za prawidłowe stężenie glukozy we krwi. Przewlekłe zapalenie trzustki zwykle rozwija się przez klika lat, nie dając żadnych objawów, a zmiany są widoczne jedynie w badaniu mikroskopowym. Dlatego we wczesnym stadium choroby rozpoznanie jest trudne lub nawet niemożliwe.

Przyczyny przewlekłego zapalenia trzustki

Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) to choroba spowodowana długotrwałym i przewlekłym procesem zapalnym, który toczy się w obrębie tego narządu. Prowadzi do nieodwracalnych zmian w jego miąższu, a także do postępującej niewydolności oraz zaburzeń czynności wewnątrz- i zewnątrzwydzielniczej.

Najczęstszą przyczyną przewlekłego zapalenia trzustki jest nadużywanie alkoholu (ponad 80% wszystkich przypadków zachorowań). Substancja ta działa toksycznie i niszczy komórki trzustki. Poza tym za rozwój choroby odpowiadają także:

  • błędy dietetyczne – wysokokaloryczna dieta z dużą ilością tłuszczów i białka,
  • palenie papierosów (znacznie przyspiesza postęp choroby),
  • długotrwałe przyjmowanie niektórych leków,
  • podwyższony poziom wapnia we krwi (hiperkalcemia),
  • wysoki poziom trójglicerydów,
  • predyspozycje genetyczne,
  • wady rozwojowe trzustki,
  • przewlekłe zmiany pourazowe lub nowotworowe,
  • nawracające ostre zapalenia trzustki.

Przewlekłe zapalenie trzustki występuje u około 9 na 100 000 osób. Choroba, która została spowodowana alkoholem, dotyczy częściej mężczyzn i rozwija się między 40. a 50. rokiem życia.

Unsplash.com

Objawy przewlekłego zapalenia trzustki

W większości przypadków głównym i dominującym objawem przewlekłego zapalenia trzustki jest silny i uporczywy ból brzucha zlokalizowany w nadbrzuszu, który promieniuje do pleców. Ma charakter piekący, przeszywający, opasujący i trwa kilka godzin, a u niektórych chorych utrzymuje się stale. Pojawia się około 15–30 minut po spożyciu posiłku. Zwykle nie przechodzi po zażyciu typowych środków przeciwbólowych. Dolegliwości bólowe znacznie utrudniają codzienną aktywność. Wyciszają się, kiedy trzustka przestaje pełnić swoje funkcje i produkować enzymy trawienne.

Poza bólem objawy przewlekłego zapalenia trzustki to:

  • znaczna i postępująca utrata masy ciała,
  • utrata apetytu,
  • wzdęcia,
  • uporczywa biegunka (odbarwione żółte stolce o tłuszczowej konsystencji – skutek niedoboru enzymów trawiennych),
  • żółtaczka o niewielkim nasileniu,
  • świąd skóry,
  • podwyższony poziom glukozy we krwi (co prowadzi do rozwinięcia się cukrzycy).

Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki

Jeżeli przyczyną przewlekłego zapalenia trzustki jest nadużywanie alkoholu, leków lub palenie tytoniu, postępowanie lecznicze należy rozpocząć od bezwzględnego zaprzestania spożywania tych substancji, co jest stosunkowo trudne, ponieważ większość chorych to osoby uzależnione.

Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki polega na łagodzeniu objawów. Stosuje się farmakologiczne środki przeciwbólowe, a także preparaty, które zawierają enzymy trzustkowe. Dzięki temu zmniejsza się stymulacja komórek trzustki, a tym samym ból. Jeżeli u chorego rozwinie się cukrzyca, konieczne jest rozpoczęcie terapii insulinowej. Gdy farmakoterapia nie przynosi pożądanych skutków, konieczne jest zastosowanie metod endoskopowych (usunięcie kamieni trzustkowych, przecięcie zwieracza w bańce Vatera, założenie drenów) lub chirurgiczne usunięcie trzustki (pankreatektomia).

Zobacz także

Dieta na przewlekłe zapalenie trzustki

Zastosowanie pewnych ograniczeń żywieniowych oraz modyfikacja diety w przewlekłym zapaleniu trzustki jest jednym z elementów leczenia. Polega ona na spożywaniu 5 posiłków dziennie, które są lekkostrawne i mają małą objętość. Jej głównym celem jest obniżenie zawartości tłuszczu i zwiększenie ilości białka. Zalecane jest zrezygnowanie ze smażenia potraw. Zamiast tego można przygotowywać je na parze, dusić lub piec w piekarniku (w pergaminie bądź folii). Dozwolone jest spożywanie warzyw, owoców, przecieranych zup, łagodnych sosów, chudych ryb, chudego mięsa, drobnych kasz, gotowanych ziemniaków oraz jasnego i czerstwego pieczywa. Należy zrezygnować z:

  • tłustych oraz wędzonych ryb i mięsa,
  • pełnoziarnistych produktów zbożowych,
  • kwaśnych przetworów mlecznych,
  • wzdymających warzyw,
  • słodyczy,
  • napojów gazowanych.

Czy przewlekłe zapalenie trzustki jest wyleczalne?

Choroba ma charakter przewlekły i prowadzi do nieodwracalnych zmian w strukturze i miąższu trzustki, co oznacza, że nie jest możliwe jej całkowite wyleczenie i cofnięcie powstałych szkód. Tempo rozwoju schorzenia jest uwarunkowane indywidualnie i zależy w głównej mierze od przestrzegania zaleceń dotyczących diety i używek. Rokowanie w przewlekłym zapaleniu trzustki to 10 lat przeżycia u 70% chorych. Natomiast u około 20% pacjentów rozwija się rak trzustki.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Cholecystokinina – funkcje, badanie, norma i interpretacja

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Peptyd C – co to jest, badanie, norma, C peptyd a cukrzyca

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

USG trzustki – co wykrywa badanie i jak się przygotować?

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Glukagon – badanie, lek. Działanie insuliny i glukagonu

Diastaza w moczu i we krwi – norma, podwyższona, obniżona

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Sekretyna – co to jest, funkcje, badanie. Sekretyna a autyzm

ECPW – badanie. Przebieg, powikłania i koszt zabiegu ECPW

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?