Przejdź do treści

Przewlekłe zapalenie trzustki – przyczyny, objawy i leczenie choroby

ilustracja trzustki w 3D
Fot. yodiyim / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Przewlekłe zapalenie trzustki jest długotrwałym procesem zapalnym, który toczy się w obrębie tego narządu. Choroba prowadzi do powstania nieodwracalnych zmian w miąższu trzustki oraz znacznie upośledza jej prawidłowe funkcjonowanie. Najczęstszą przyczyną jest nadużywanie alkoholu, a także nieprawidłowa dieta i palenie tytoniu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Trzustka jest narządem jamy brzusznej, który spełnia w organizmie człowieka dwie zasadnicze role – produkuje enzymy niezbędne do prawidłowego procesu trawienia tłuszczów i węglowodanów oraz wydziela insulinę, hormon, który odpowiada za prawidłowe stężenie glukozy we krwi. Przewlekłe zapalenie trzustki zwykle rozwija się przez klika lat, nie dając żadnych objawów, a zmiany są widoczne jedynie w badaniu mikroskopowym. Dlatego we wczesnym stadium choroby rozpoznanie jest trudne lub nawet niemożliwe.

Przyczyny przewlekłego zapalenia trzustki

Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) to choroba spowodowana długotrwałym i przewlekłym procesem zapalnym, który toczy się w obrębie tego narządu. Prowadzi do nieodwracalnych zmian w jego miąższu, a także do postępującej niewydolności oraz zaburzeń czynności wewnątrz- i zewnątrzwydzielniczej.

Najczęstszą przyczyną przewlekłego zapalenia trzustki jest nadużywanie alkoholu (ponad 80% wszystkich przypadków zachorowań). Substancja ta działa toksycznie i niszczy komórki trzustki. Poza tym za rozwój choroby odpowiadają także:

  • błędy dietetyczne – wysokokaloryczna dieta z dużą ilością tłuszczów i białka,
  • palenie papierosów (znacznie przyspiesza postęp choroby),
  • długotrwałe przyjmowanie niektórych leków,
  • podwyższony poziom wapnia we krwi (hiperkalcemia),
  • wysoki poziom trójglicerydów,
  • predyspozycje genetyczne,
  • wady rozwojowe trzustki,
  • przewlekłe zmiany pourazowe lub nowotworowe,
  • nawracające ostre zapalenia trzustki.

Przewlekłe zapalenie trzustki występuje u około 9 na 100 000 osób. Choroba, która została spowodowana alkoholem, dotyczy częściej mężczyzn i rozwija się między 40. a 50. rokiem życia.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Energia, Beauty
Naturell Witamina B Complex Vegan, 180 tabletek
79,99 zł
NOWOŚĆ
Odporność
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Odporność, Beauty
Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek
12,99 zł
PROMOCJA
Odporność, Promocje
WIMIN Odporność, 30 kaps.
20,00 zł 59,00 zł
Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Unsplash.com

Objawy przewlekłego zapalenia trzustki

W większości przypadków głównym i dominującym objawem przewlekłego zapalenia trzustki jest silny i uporczywy ból brzucha zlokalizowany w nadbrzuszu, który promieniuje do pleców. Ma charakter piekący, przeszywający, opasujący i trwa kilka godzin, a u niektórych chorych utrzymuje się stale. Pojawia się około 15–30 minut po spożyciu posiłku. Zwykle nie przechodzi po zażyciu typowych środków przeciwbólowych. Dolegliwości bólowe znacznie utrudniają codzienną aktywność. Wyciszają się, kiedy trzustka przestaje pełnić swoje funkcje i produkować enzymy trawienne.

Poza bólem objawy przewlekłego zapalenia trzustki to:

  • znaczna i postępująca utrata masy ciała,
  • utrata apetytu,
  • wzdęcia,
  • uporczywa biegunka (odbarwione żółte stolce o tłuszczowej konsystencji – skutek niedoboru enzymów trawiennych),
  • żółtaczka o niewielkim nasileniu,
  • świąd skóry,
  • podwyższony poziom glukozy we krwi (co prowadzi do rozwinięcia się cukrzycy).

Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki

Jeżeli przyczyną przewlekłego zapalenia trzustki jest nadużywanie alkoholu, leków lub palenie tytoniu, postępowanie lecznicze należy rozpocząć od bezwzględnego zaprzestania spożywania tych substancji, co jest stosunkowo trudne, ponieważ większość chorych to osoby uzależnione.

Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki polega na łagodzeniu objawów. Stosuje się farmakologiczne środki przeciwbólowe, a także preparaty, które zawierają enzymy trzustkowe. Dzięki temu zmniejsza się stymulacja komórek trzustki, a tym samym ból. Jeżeli u chorego rozwinie się cukrzyca, konieczne jest rozpoczęcie terapii insulinowej. Gdy farmakoterapia nie przynosi pożądanych skutków, konieczne jest zastosowanie metod endoskopowych (usunięcie kamieni trzustkowych, przecięcie zwieracza w bańce Vatera, założenie drenów) lub chirurgiczne usunięcie trzustki (pankreatektomia).

Zobacz także

Dieta na przewlekłe zapalenie trzustki

Zastosowanie pewnych ograniczeń żywieniowych oraz modyfikacja diety w przewlekłym zapaleniu trzustki jest jednym z elementów leczenia. Polega ona na spożywaniu 5 posiłków dziennie, które są lekkostrawne i mają małą objętość. Jej głównym celem jest obniżenie zawartości tłuszczu i zwiększenie ilości białka. Zalecane jest zrezygnowanie ze smażenia potraw. Zamiast tego można przygotowywać je na parze, dusić lub piec w piekarniku (w pergaminie bądź folii). Dozwolone jest spożywanie warzyw, owoców, przecieranych zup, łagodnych sosów, chudych ryb, chudego mięsa, drobnych kasz, gotowanych ziemniaków oraz jasnego i czerstwego pieczywa. Należy zrezygnować z:

  • tłustych oraz wędzonych ryb i mięsa,
  • pełnoziarnistych produktów zbożowych,
  • kwaśnych przetworów mlecznych,
  • wzdymających warzyw,
  • słodyczy,
  • napojów gazowanych.

Czy przewlekłe zapalenie trzustki jest wyleczalne?

Choroba ma charakter przewlekły i prowadzi do nieodwracalnych zmian w strukturze i miąższu trzustki, co oznacza, że nie jest możliwe jej całkowite wyleczenie i cofnięcie powstałych szkód. Tempo rozwoju schorzenia jest uwarunkowane indywidualnie i zależy w głównej mierze od przestrzegania zaleceń dotyczących diety i używek. Rokowanie w przewlekłym zapaleniu trzustki to 10 lat przeżycia u 70% chorych. Natomiast u około 20% pacjentów rozwija się rak trzustki.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak Polacy oceniają szpitale?

Pacjenci i pacjentki ocenili polskie szpitale. Najczęściej narzekali na brak poszanowania prawa do intymności i kiepskie jedzenie

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa. Unikaj jak ognia!

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×