Przejdź do treści

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

ilustracja mózgu w 3D
Fot. decade3d/ stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Pajęczynówka to jedna z trzech opon mózgowo-rdzeniowych zlokalizowana między oponą twardą a miękką. Torbiel pajęczynówki to nieprawidłowa przestrzeń, wypełniona płynem i otoczona tkanką. Niewielkie torbiele zazwyczaj nie dają żadnych objawów, jednak te większe mogą wywołać osłabienie, bóle głowy, senność i nudności i niekiedy wymagają interwencji neurochirurgicznej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Torbiel jest zazwyczaj wynikiem zdwojenia pajęczynówki lub jej rozszczepienia. W większości przypadków jest to zmiana łagodna, niedająca żadnych objawów.  Torbiel pajęczynówki często wykrywana jest przypadkowo, w czasie tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Schorzenie najczęściej występuje u dzieci i młodych ludzi do 20 roku życia. Dane epidemiologiczne wskazują też, że częściej pojawia się u mężczyzn niż u kobiet.

Torbiele zlokalizowane na  środkowej oponie mózgu nie należą do powszechnych nieprawidłowości wewnątrz czaszki. Stanowią 1–2 proc.  wszystkich zmian.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Mulltilac
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
23,39 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Energia, Beauty
Naturell Witamina B Complex Vegan, 180 tabletek
79,99 zł
Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
ból brzucha

Wymiary torbieli pajęczynówki mogą być różne, i to właśnie od nich zależą pojawiające się objawy. Torbiele małe mają kilka milimetrów, większe dochodzą do kilku centymetrów. Torbiele pajęczynówki kanału kręgowego lub w głowie mogą występować w skupiskach, jednak 90 proc. przypadków to zmiany pojedyncze. Niewielkie torbiele nie dają żadnych objawów, a te nieco większe nie są alarmujące. Problem pojawia się, gdy torbiel osiągnie większe rozmiary – mogą wystąpić halucynacje, napady padaczkowe, zaburzenia mowy i koordynacji ruchowej.

Przyczyny torbieli pajęczynówki

Przyczyny powstania torbieli pajęczynówki mogą być pierwotne lub wtórne. Pierwotne należą do wrodzonych nieprawidłowości rozwojowych, jest to zazwyczaj wada, która polega na wewnątrzczaszkowym gromadzeniu się płynu mózgowo-rdzeniowego w zbiorniku o błoniastej strukturze.

Do wtórnych przyczyn powstania torbieli pajęczynówki należą różnego rodzaju urazy, zapalenia i uszkodzenia tkanek mózgu. Schorzenie może być wywołane również zespołem Marfana, czyli dziedzicznym zniekształceniem tkanki łącznej. Torbiel pajęczynówki może powstawać nie tylko wewnątrz czaszki, ale również w kanale kręgowym.  Najwięcej zmian tego typu, od 30 do 50 proc.  pojawia się w środkowym dole czaszki, może też występować w części tylnej i okolicy skroniowej.

Jak powstaje torbiel pajęczynówki?

Dokładny mechanizm rozwoju torbieli nie jest do końca jasny, lekarze mają  trzy hipotezy. Torbiel pajęczynówki w głowie może powstać przez jednokierunkową zastawkę ulokowaną między samą przestrzenią podpajęczną a torbielą. Druga teoria mówi, że w torbieli żyją komórki podobne do splotów naczyniowych, produkujące płyn mózgowo-rdzeniowy.Trzecia hipoteza to gradient ciśnień pomiędzy środowiskiem wewnętrznym torbieli a płynem w przestrzeni podpajęczej. Różnica wynika z większej zawartości białka i sodu w torbieli.

Zobacz także

Objawy torbieli pajęczynówki

Niewielkie torbiele pajęczynówki zazwyczaj nie dają żadnych objawów i nie są leczone. Średniej wielkości torbiel pajęczynówki może wywoływać objawy, które łatwo zlekceważyć i pomylić ze zwykłym zmęczeniem lub początkiem infekcji. Pojawiają się:

  • osłabienie,
  • senność,
  • bóle i zawroty głowy,
  • mdłości.

Niebezpiecznie robi się wtedy, gdy torbiel zaczyna rosnąć i osiąga duże rozmiary. Pojawiają się wtedy zaburzenia zachowania, halucynacje, napady padaczkowe i niezborność ruchów. Osoby z dużą torbielą mogą cierpieć na bezdech senny, wodogłowie i zaburzenia równowagi. Mogą wystąpić również objawy ze strony zmysłów – zaburzenia widzenia, mowy i słuchu. Ta ostatnia przypadłość spotykana jest częściej, kiedy mamy do czynienia z torbielą pajęczynówki tylnego dołu czaszki. Niebezpiecznym symptomem jest również wzrost ciśnienia śródczaszkowego.

Leczenie torbieli pajęczynówki – leki czy zabieg?

Torbiel pajęczynówki małych rozmiarów nie wymaga leczenia, a jedynie okresowych badań obrazowych, które pozwolą na kontrolowanie jej wielkości. W indywidualnych przypadkach stosowane są odpowiednie leki. Leczenie farmakologiczne torbieli pajęczynówki ma za zadanie głównie wyciszyć objawy. Taka torbiel również powinna być okresowo kontrolowana za pomocą badań obrazowych, ponieważ może się powiększyć. Duże torbiele pajęczynówki mogą być niebezpieczne, dlatego wymagane jest ich usuwanie, często metodą operacyjną.

Jedną z metod usuwania torbieli pajęczynówki jest drenaż. Polega on na przebiciu torbieli i usunięciu zawartości za pomocą specjalnej igły. Ze względu na niewielką inwazyjność i skuteczność, popularna jest również metoda endoskopowa. Ponadto torbiel pajęczynówki może być usunięta za pomocą lasera.

Czy torbiel pajęczynówki może pęknąć?

Duże torbiele pajęczynówki mogą niepokoić ze względu na towarzyszące im objawy. Nie są to jednak zmiany, które mogą spowodować długotrwałe konsekwencje zdrowotne. Nie są to zmiany nowotworowe i raczej nie pękają.

Zmiany te wymagają jednak systematycznej obserwacji, zwłaszcza kiedy mają tendencję do zmiany wielkości. W diagnostyce obserwuje się przypadki wchłonięcia torbieli pajęczynówki.

 

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Wewnątrzczaszkowe torbiele pajęczynówki w aspekcie klinicznym i radiologicznym: Gustaw Wójcik. “Wiadomości Lekarskie 2016” Tom LXIX nr. 3, cz. III. (Link – https://tiny.pl/thznn).

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Wspomnienia wywołane obrazem albo dźwiękiem są emocjonalnie znacznie mniej nasycone niż te wywołane przez zapachy” – mówi prof. Ewa Czerniawska

„Całe życie towarzyszył mi natłok myśli. Jakby w mojej głowie grało radio” – mówi Paulina Pietrzak, psycholożka z diagnozą ADHD

Lekarka na sali operacyjnej

Niezwykła operacja mózgu na przytomnej pacjentce. Na sali potrzebny był tłumacz

Michael J. Fox doceniony wyjątkowym Oscarem. „Za zrozumienie, empatię i determinację”

Już nigdy nie zaśpiewa „Killing Me Softly”. Roberta Flack jest nieuleczalnie chora

Nerw sromowy – budowa, funkcje, przyczyny neuralgii nerwu sromowego

Objaw Chvostka – co to jest? Jak wygląda atak tężyczki?

Jakie zmiany zachodzą w mózgu podczas ćwiczeń? Na to pytanie odpowiada lek. Joanna Adamiak, psychiatra / istock

Jakie zmiany zachodzą w mózgu podczas ćwiczeń? Na to pytanie odpowiada lek. Joanna Adamiak, psychiatra

We Włoszech odbyła się nietypowa operacja usunięcia guza mózgu. Pacjent był świadomy i grał na saksofonie

We Włoszech odbyła się nietypowa operacja usunięcia guza mózgu. Pacjent był świadomy i grał na saksofonie

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Zespół Hakima – wodogłowie normotensyjne, które można skutecznie leczyć 

Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera /fot. Getty Images

„Do gabinetu przyprowadzają mężów, u których zauważyły kłopoty z pamięcią, a okazuje się, że problem dotyczy także ich”. Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera

Pałeczka ropy błękitnej – drogi zakażenia, postacie infekcji, leczenie zakażenia zieloną bakterią

Dr Howard Tucke

Jest najstarszym neurologiem na świecie. Radzi, jak utrzymać mózg w dobrej kondycji przez lata

Julie Chin

Dostała udaru podczas programu na żywo. „Przepraszam, coś się ze mną dziś dzieje”

Opryszczkowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Neuroplastyczność mózgu – ćwiczenia. Jak ją zwiększyć?

Neurogeneza w wieku płodowym i dorosłym – jak ją aktywować?

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

„Kiedyś lekarze mówili, że parkinson lubi spokój. Teraz zmieniają zdanie. Po diagnozie trzeba się szybko otrząsnąć”

12-latek może zostać odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Rodzice przegrali walkę z brytyjskim Sądem Najwyższym

12-latek miał być odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Sądowa batalia rodziców z lekarzami

Skrzypaczka operowa w trakcie operacji usunięcia guza mózgu... grała na skrzypcach. To wideo trzeba zobaczyć!

Pacjentka grała na skrzypcach w trakcie operacji usunięcia guza mózgu. „Niesamowity pokaz mocy nauki!”

×