Przejdź do treści

Samookaleczanie – jak pomóc osobie z problemem?

Twoja przyjaciółka się kaleczy
Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
laboratorium, badanie próbki małpiej ospy
Małpia ospa w Europie – potwierdzone przypadki. Czy jest groźna i jakie daje objawy?
para w łóżku
Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!
Pocałunek to samo zdrowie / istock
Całowanie się jest zdrowe. Jakie plusy dla organizmu za sobą niesie?
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog mówi nam, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog wyjaśnia, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tomasz Dzieciątkowski: obawy dotyczące szczepionek przeciw COVID-19 i chorób powodujących bezpłodność kobiet są bezpodstawne

Odkryłaś, że twoja najlepsza przyjaciółka się kaleczy. Na jej rękach zauważyłaś cięte rany, których już nie jest w stanie dalej ukrywać pod długimi rękawami koszul. Nic nie powiedziałaś, a teraz zastanawiasz się, co powinnaś zrobić w takiej sytuacji. Jak jej pomóc? Podpowiadamy.

– Samookaleczanie to celowe i pozbawione intencji samobójczych zadawanie ran swojemu ciału. Jego przyczyną może być traumatyczne doświadczenie. Ofiara czuje złość, nienawiść do siebie. Ma poczucie bezsilności, lęku, wstydu, poczucia winy i krzywdy jednocześnie. Często jedyną (w jej przekonaniu) metodą radzenia sobie z przeżywanymi emocjami jest właśnie samookaleczanie – wyjaśnia Paulina Mikołajczyk, psycholog z Centrum Medycznego Damiana.

Według amerykańskiego National Alliance on Mental Health, to niezdrowy mechanizm radzenia sobie z cierpieniem. Osoby się ranią, by uwolnić intensywne uczucia, które odczuwają. Robią to, ponieważ nie wiedzą, w jaki inny sposób mogłyby wyrazić swoje emocje. Kolejną przyczyną samookaleczenia jest zasygnalizowanie potrzeby pomocy, ukaranie siebie czy chęć zapomnienia o jakichś traumatycznych przeżyciach.

Samookaleczanie? Nie bagatelizuj!

Każdy przypadek samookaleczenia jest inny. Trudno więc jasno opisać kilka zasad, którymi powinnaś się w pełni kierować. Eksperci mają jednak pewne sugestie. Warto się do nich zastosować.

– Zadawanie sobie bólu fizycznego to sposób na odwrócenie uwagi od bólu emocjonalnego, rozładowanie wewnętrznego napięcia. Może też być formą zwrócenia na siebie uwagi. Bezsprzecznie jednak wskazuje na istnienie problemu. Na pewno nie możemy tego bagatelizować – dodaje ekspertka.

Co robić, gdy samookalecza się ktoś bliski?

– Przyjaciółka może nie wiedzieć, jak ma sama sobie poradzić. Trudno jest nam prosić o pomoc, kiedy nie radzimy sobie ze swoimi problemami. Wiąże się to często z poczuciem, że zostaniemy odrzuceni. Radziłabym więc na spokojnie porozmawiać o przyczynie, zapytać co jej daje zadawanie sobie bólu w ten sposób. Zapewnić, że jeżeli potrzebuje pomocy, to powinna poprosić o wsparcie. Problem sam nie zniknie, a bez odpowiedniej pomocy i wsparcia może się pogłębić – wyjaśnia psycholog.

Bądź cierpliwa i spokojna

Zanim zaczniesz rozmowę, wybierz dobry czas i miejsce. Niech to nie będzie zatłoczona kawiarnia czy szybka pogadanka przy lunchu. Bardziej pomocna będziesz, gdy wokół was będzie cisza. Bądź spokojna i cierpliwa. Twoja przyjaciółka ma poważny problem, z którym nie poradzi sobie sama. I choć może być wobec ciebie niemiła, spróbuj nie zwracać na to uwagi. Nie osądzaj jej zachowania i nie krzycz. Może właśnie ratujesz jej życie?

Zdania, które warto powiedzieć

  1. Zauważyłam rany na Twojej ręce. Martwię się, ponieważ zależy mi na Tobie. Samookaleczasz się?” – zapytaj na początku. Nawet jeżeli przyjaciółka zaprzecza, a ty jesteś przekonana, że to cięcia po żyletce, drąż dalej. Mów o tym, co widziałaś. Zapytaj, co się dzieje i czekaj na odpowiedź. Jeżeli przyjaciółka będzie czuła, że naprawdę chcesz dla niej dobrze, otworzy się przed tobą. Osoby, które się samookaleczają, często czekają na takie pytania. Chcą, by ktoś zapytał, czy wszystko w porządku.
  2. Widzę, że cierpisz. Może powiesz mi, co się dzieje?” – to kolejne pytanie, które możesz zadać. Warto także wytłumaczyć, że odczuwany przez nią ból jest prawdziwy i nie musi go sprawdzać poprzez samookaleczanie. Dobrym zdaniem będzie także: „Nie wiem, przez co przechodzisz, ale widzę, że masz teraz naprawdę ciężki okres”. Zapytaj, co sprawia jej ból. I słuchaj. Nie przerywaj przyjaciółce złotymi radami. Zdania typu: „Też to miałam kilka miesięcy temu, to nic strasznego!” nie pomogą. Każdy przeżywa ból po swojemu.
  3. Pytaniem, które możesz zadać jest: „Co powoduje, że czujesz potrzebę samookaleczenia?”. Spróbuj bardziej ją zrozumieć. Wypytuj, ale tylko wtedy, gdy poczujesz, że przyjaciółka jest gotowa na tego typu rozmowę. W ten sposób dajesz jej szansę na opisanie tego, co czuje.
  4. Co dalej? „Zrobię wszystko, co w mojej mocy, ale będziemy potrzebowały też innych osób. Czy myślałaś o rozmowie ze specjalistą?” – powiedz. Samookaleczanie to bardzo złożony problem i często wiąże się z innymi problemami natury psychicznej, np. uzależnieniem od narkotyków czy nieleczoną depresją.
  5. Kiedy już wysłuchasz i zaoferujesz swoją pomoc, ustal z przyjaciółką reguły gry i zapisz ją do psychologa. To będzie dobre rozwiązanie również dla ciebie – będziesz wiedziała, że zrobiłaś wszystko, co mogłaś, by jej pomóc.Równie ważnym zdaniem będzie: „Rozumiem, nie chcesz o tym mówić. Ale w razie czego pamiętaj, że zawsze tutaj będę, gdybyś tylko mnie potrzebowała”. Uszanuj także odmowną decyzję przyjaciółki. Jeśli nie chce pomocy, nie rób niczego na siłę. Zawsze możesz powrócić do tematu za kilka dni bądź tygodni. Chociaż czasem będzie to frustrujące, nie możesz jej zmuszać, żeby zaczęła się żalić.Chociaż samookaleczanie się nie jest zaliczane do prób samobójczych, nawyk zwiększa ryzyko samobójstwa. Zdarza się więc, że cięcia na rękach są sygnałem, że przyjaciółka myśli o odebraniu sobie życia.

Tego nie mów!

Eksperci wymieniają także zdania, których nie powinniśmy stosować w odniesieniu do samookaleczających się osób. Mogą przynieść więcej szkody niż pożytku. O jakie słowa chodzi?

  1. Jesteś ciekawa wyglądu ran ciętych na ciele przyjaciółki? Powstrzymaj się od zadania pytania: „Czy mogę zobaczyć?” To nie jest teraz najbardziej istotne. Bliska ci osoba może poczuć się zawstydzona. Po czymś takim jeszcze bardziej zamknie się w sobie i będzie unikała kolejnych pytań.
  2. Nie jest tak źle, jak wygląda” – powiesz przyjaciółce. Tym sposobem popełnisz duży błąd. Nie próbuj przekonywać bliskiej ci osoby, że jej sytuacja naprawdę nie jest taka tragiczna. Nie tłumacz, że przesadza. To, co ona odczuwa, można wyjaśnić. Wiemy, chcesz jej pomóc, ale bagatelizowanie jej bólu nie jest wyjściem.
  3. Co złego możesz jeszcze zrobić? Powiedzieć przyjaciółce, że jeśli nie przestanie, to nie będziesz dłużej się z nią przyjaźnić. Nie dawaj jej żadnego ultimatum! Wyjście z samookaleczania wymaga wiele pracy, a perspektywa utraty najlepszej przyjaciółki sprawi, że poczuje się ona jeszcze bardziej samotna, niezrozumiana i bezsilna. W ten sposób możesz tylko pogorszyć sytuację.

I pamiętaj. Nie poddawaj się, jeżeli przyjaciółka nie będzie chciała mówić. To dla niej bardzo trudna i bolesna sytuacja. Nawet, jeżeli sytuacja obecnie wydaje Ci się beznadziejna, być może przyjdzie taki dzień, w którym przyjaciółka sama poprosi Cię o pomoc. Twoje słowa mają moc!

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Samookaleczanie: co jest powodem i jak radzić sobie z takimi przypadkami?

Samookaleczanie: co jest powodem i jak radzić sobie z takimi przypadkami?

Bulimia a strach przed przytyciem. Bulimia a depresja.

„Do bulimii należy podejść jak do choroby intymnej”. HZ kontra mity #11 Bulimia

depresja

Bieg charytatywny, bilbordy na ulicach, kampanie społeczne. Wszystko po to, abyś wiedziała, że z depresji można wyjść

„Robią to często normalni ludzie, których nikt by o to nie podejrzewał, bo starannie się z tym ukrywają”. Dlaczego dorośli i nastolatki się samookaleczają?

Zakryj blizny tatuażem. Świetna inicjatywa z okazji Tegorocznego Dnia Świadomości Autoagresji

Kobieta leży na łóżku i zakrywa twarz dłońmi

Nie bądźmy obojętni wobec treści, które publikują nasi znajomi. Instagram w walce z samookaleczaniem.

gaz rozweselający łagodzi objawy depresji

Niewielkie dawki „gazu rozweselającego” nadzieją dla osób z depresją oporną na leki?

Nerwica w ciąży – objawy, leczenie, wpływ na dziecko

Urszula Dąbrowska/ fot. M. Dąbrowski)

„Największy lęk pandemii? To, że się skończy”. Jak introwertycy wracają do życia po izolacji?

Terapia… lasem

Oprah Winfrey: Każdy z nas nosi w sobie coś niewidocznego dla innych. Jeśli nie jest to przepracowane, może przerodzić się w zaburzenie

Co widzimy w lustrze? Porównujemy, jak oceniają siebie kobiety i mężczyźni

Kobieta

„Metoda warta uwagi, a przede wszystkim odczarowania” – pisze o hipnozie lek. Aleksandra Pięta

Jak uwolnić się od lęku? Skuteczne sposoby

„Konsekwencje pracoholizmu to wyczerpanie fizyczne i emocjonalne”. Kiedy za bardzo kochasz swoją pracę?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Joanna Piątkowska, adwokat

„Odbiorę ci wszystko, nawet chęć do życia”. Adwokat Joanna Piątkowska o przemocy domowej podczas pandemii

Joanna Godecka, psychoterapeutk

„Tyle razy słyszałam, że go zdradzam. Żałuję, że tego nie zrobiłam”. Joanna Godecka o patologicznej zazdrości w związku

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Kobieta

Koniec hygge, czas na wabi-sabi. Niedoskonałe jest piękne!

Marzena Mawricz

„Kryzys nie zawsze oznacza, że skończyła się miłość, ale świadczy o tym, jak bardzo zaniedbaliśmy siebie wzajemnie” – mówi psychoterapeutka Marzena Mawricz

Lady Gaga

Lady Gaga: W wyniku gwałtu zaszłam w ciążę. Załamałam się psychicznie

Liza Minnelli: Gdy mam się umartwiać albo walczyć, zawsze wybieram to drugie

Marzena Barszcz, psychoterapeutka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Jesteś swoim ciałem

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

Endermologia / istock

Co to jest endermologia – efekty, wskazania i przeciwwskazania do masażu podciśnieniowego