Co powoduje powstawanie zakrzepów?
Po tym, jak wiele krajów zawiesiło korzystanie z preparatu AstraZeneki, gdy pojawiły się doniesienia o zakrzepach po przyjęciu szczepionki, sprawą zajęła się Europejska Agencja Leków. Komitet EMA orzekł, że zakrzepy krwi w połączeniu z niskim poziomem płytek krwi powinno klasyfikować się jako „niezwykle rzadkie efekty uboczne preparatu firmy AstraZeneca”. Niedługo potem EMA oświadczyła, że rozpoczęła przegląd bezpieczeństwa szczepionki Johnson&Johnson po doniesieniach o zakrzepach krwi u niektórych pacjentów, którzy ją otrzymali. Pomimo wielu badań na ten temat oficjalna przyczyna tego typu skutków ubocznych wciąż nie jest znana.
Rozjaśnić tę kwestię mogą nowe wnioski polskich naukowców przedstawione w naukowym czasopiśmie „Vaccines”. Badacze, m.in. dr hab. Piotr Rzymski, prof. Robert Flisiak i prof. Bartłomiej Perek, przeanalizowali różne możliwe scenariusze dotyczące przyczyn występowania zakrzepów po przyjęciu szczepionek wektorowych przeciw COVID-19.
Rolki
Możliwa hipoteza
Autorzy publikacji podkreślają, że proces, który zachodzi w przypadku powstawania zatorów i zakrzepów po przyjęciu szczepionki AstraZeneki czy Johnson&Johnson, jest bardzo podobny do tego, który obserwuje się w HIT, czyli małopłytkowości poheparynowej. Co to oznacza w praktyce?
Jak wyjaśnia w rozmowie z PAP dr hab. Piotr Rzymski, „gdy heparyna tworzy kompleks z czynnikiem płytkowym 4 (PF4) to układ immunologiczny rozpoznaje taki kompleks jako obcy i wytwarza przeciw niemu przeciwciała. Te z kolei aktywują kolejne płytki, które wytwarzają więcej PF4 i reakcja zaczyna wymykać spod kontroli sprzyjając zakrzepicy”.
Hipotez dotyczących przyczyny występowania tego rodzaju skutków ubocznych jest jednak więcej. Taki mechanizm może wynikać z kombinacji kilku różnych przyczyn, dlatego odnalezienie ich może zajmować dużo czasu. Polscy naukowcy, którzy opracowali publikację, pod uwagę biorą też m.in. bezpośrednią interakcję adenowirusa wektorowego z płytkami krwi.
