Przejdź do treści

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość
Fot. crevis / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ćwiczenia na piękne plecy. Sprawdź, co zrobić, jeśli codziennie spędzasz kilka godzin przy biurku
Jak rozpoznać przetrenowanie?
Kotleciki ze świeżej kolby kukurydzy
dwie dziewczyny rozmawiają
Sukces wpędza cię w zakłopotanie? Nie umiesz się nim chwalić? Skorzystaj z rad psychologa
Ból głowy w podróży. Jak sobie z nim poradzić?

Małopłytkowość należy do poważnych zaburzeń składu krwi. Niska ilość płytek krwi może wynikać z kilku chorób, zarówno wrodzonych, jak i nabytych. Małopłytkowość krwi może mieć związek również z zaburzeniami immunologicznymi.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Małopłytkowość to zaburzenie homeostazy fizjologicznych procesów krwiotwórczych. Jeśli wszystko przebiega prawidłowo (bez względu na czynniki zewnętrzne), dzięki obecności płytek krwi krew potrafi zachować odpowiednią gęstość. Małopłytkowość krwi to sytuacja, kiedy ta homeostaza jest zachwiana.

Przyczyny małopłytkowości

Przyczyn rozwoju małopłytkowości może być wiele. Małopłytkowość samoistna, inaczej immunologiczna, należy do chorób autoimmunologicznych. Na skutek działania przeciwciał usuwane są bardzo duże ilości płytek krwi. Ma to miejsce wówczas, gdy organizm rozpoznaje płytki krwi jako obce, a nie jako element własnego krwiobiegu i zwyczajnie je niszczy. Małopłytkowość może być również konsekwencją przetoczenia krwi lub innych produktów krwiopochodnych. Wiąże się również z długotrwałym przyjmowaniem niektórych leków, głównie antybiotyków, niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz soli złota. Dość powszechna jest małopłytkowość w ciąży. Ma to związek z krótszym czasem przeżycia płytek krwi oraz ich aktywacją w krwi łożyskowej. Małopłytkowość u dzieci natomiast to najczęściej występująca skaza krwotoczna.

Innymi możliwymi przyczynami małopłytkowości są: zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC) czy hipersplenizm (upośledzenie śledziony). Istnieje też małopłytkowość rzekoma. Powstaje ona w wyniku nieprawidłowego zlepiania się płytek krwi w próbce laboratoryjnej, do której uprzednio pobrano krew.

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Objawy małopłytkowości

Objawy skazy krwotocznej widoczne są w momencie, gdy liczba płytek jest mniejsza niż 30000/µl. Symptomy małopłytkowości zazwyczaj nie nasilają się wraz ze zmniejszeniem liczby płytek. Typowymi objawami są krwawienia z błon śluzowych lub skóry. Często chorym towarzyszy również silne krwawienie z dziąseł (czasem tuż po ekstrakcji zęba). U kobiet pojawiają się obfite miesiączki, krwawienia z dróg rodnych i moczowych. Cierpiący na małopłytkowość mają zwiększoną skłonność do powstawania siniaków i wybroczyn. Do rzadszych objawów zalicza się również wymioty o ciemnym zabarwieniu lub krwawienia z przewodu pokarmowego.

Zobacz także

Leczenie małopłytkowości

Kiedy objawy wskazujące na małopłytkowość nie ustępują, należy zgłosić się do lekarza rodzinnego na konsultację. Na podstawie wywiadu lekarz zaplanuje dokładne badania krwi i wypisze na nie skierowanie. Jeśli wyniki badań morfologii wskażą na niepokojąco niski poziom płytek krwi, konieczna będzie wizyta u hematologa.

Dalsza diagnostyka powinna opierać się na wykryciu przyczyn małopłytkowości oraz zapobieganiu ewentualnym powikłaniom. Czasami koniecznością jest wykonanie badania szpiku kostnego lub jego trepanobiopsji. Kluczowe są również szczegółowe badania oceniające wygląd megakariocytów. Celem leczenia małopłytkowości nie jest przywrócenie prawidłowej liczby płytek krwi, tylko ochrona przed groźnymi konsekwencjami choroby np. zapobieganie krwawieniom. Optymalny poziom płytek pozwalający na prawidłowe działanie układu krzepnięcia zawiera się w zakresie 30000–50000/µl. Obecnie leczenie małopłytkowości opiera się na jednym lub kilku z poniższych rozwiązań:

  • eliminacja leków, które mogłoby wpłynąć na proces krzepnięcia u pacjenta;
  • podawanie leków z grupy glikokortykosteroidów, co może wpływać na systematyczny wzrost liczby płytek krwi;
  • przetoczenie koncentratu krwinek płytkowych;
  • w niektórych przypadkach koniecznie jest usunięcie śledziony – splenektomia;
  • dożylne podanie immunoglobulin;
  • stosowanie antybiotykoterapii w przypadku chorób mogących skutkować małopłytkowością (np. przy zakażeniu Helicobacter pylori);
  • przeszczep szpiku kostnego.

Niestety małopłytkowość zaliczana jest do chorób przewlekłych – jej całkowite wyleczenie nie jest możliwe. Leczenie i zapobieganie związane jest wyłącznie z ograniczeniem objawów lub ich złagodzeniem. Ciężkie przypadki choroby na ogół związane są z dziedziczeniem genetycznym i wymagają przeszczepu szpiku kostnego. Jeśli małopłytkowość związana jest ze skutkiem ubocznym działania leków, zaleca się odrzucenie leków lub podjęcie leczenia alternatywnego. Po zakończeniu leczenia chory powinien przynajmniej raz na pół roku odwiedzać lekarza i wykonywać morfologię w celu oceny poziomu płytek krwi. Nie ma skutecznej diety, która pozwoliłaby na znaczną poprawę liczby megakariocytów. Wiadomo natomiast, że należy unikać spożywania dużych ilości alkoholu, negatywnie wpływa to bowiem na gęstość krwi i procesy krzepnięcia.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Kobieta w szpitalu

7 faktów o zaburzeniach krzepliwości krwi, które trzeba znać

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty