Przejdź do treści

Amyloidoza pierwotna i wtórna – jakie są przyczyny, objawy oraz metody leczenia choroby?

Kobieta w szaliku nad morzem trzyma się za głowę
Fot. lu-photo/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
pandemia koronawirusa, kobieta w masce
Wystarczy jedna dawka szczepionki przeciw COVID-19? „To poruszanie się na ślepo” – oceniają naukowcy
koronawirus na Węgrzech
Na Węgrzech szczepią pięcioma preparatami przeciw COVID-19. Właśnie padł rekord zakażeń
Koncert Mary Komasa
Mary Komasa choruje na endometriozę. „Poziom bólu, z jakim się zmagamy, jest nie do opisania”
covid-19, szpital, leczenie
Europejska Agencja Leków zatwierdziła do użytku nowy lek na COVID-19. „Przynosi nadzieję”
Dlaczego szczytujemy? I czy orgazmy mają znaczenie? Mamy fragment książki „Dużo orgazmów proszę”

Amyloidoza, inaczej skrobiawica, to choroba, w której przebiegu nierozpuszczalny amyloid (włóknikowe białko) zaczyna gromadzić się w tkankach i narządach. Zjawisko to może pojawiać się bez konkretnej przyczyny lub w wyniku chorób reumatycznych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Amyloidoza może występować w postaci pierwotnej lub wtórnej. Przyczyny pojawienia się tej pierwszej nie są dobrze znane, jednak postać wtórna może być wynikiem zarówno chorób tkanki łącznej, jak i przewlekłych chorób reumatycznych. Amyloidoza pierwotna jest prawdopodobnie wynikiem nieprawidłowego podziału przeciwciał produkowanych przez limfocyty B. Białka te zaczynają przedostawać się do krwi i zalegają w różnych narządach, w tym nerkach, wątrobie czy sercu. W przypadku amyloidozy nerek dochodzi do zaburzenia ich funkcji i m.in. pojawienia się białka w moczu. Amyloidoza wtórna jest często konsekwencją powikłań po chorobach zapalnych, w tym reumatoidalnym zapaleniu stawów, chorobach kości, zesztywniającym zapaleniu stawów czy gruźlicy. Nieco rzadszą odmianą choroby jest amyloidoza dziedziczna, do której dochodzi w wyniku mutacji genetycznej. Rokowanie amyloidozy zależy od postaci choroby i podjętego leczenia. Przy amyloidozie pierwotnej średni czas życia wynosi około 2 lat (jeśli choroba nie jest leczona). Jeśli schorzenie obejmie serce, to rokowanie jest mniej pomyślne. Przy amyloidozie wtórnej rokowania są nieco lepsze, średni czas życia wynosi około 10 lat.

reumatyzm

Amyloidoza – jakie wywołuje objawy?

Objawy amyloidozy zależą od tego, w którym miejscu gromadzi się białko. Może więc mieć nawet charakter miejscowy i dotyczyć tylko jednego narządu. W innych sytuacjach dochodzi do odkładania się amyloidu w kilku narządach, wówczas chory ma do czynienia z uogólnioną postacią choroby, inaczej chorobą układowąDeponowane białko powoduje upośledzenie funkcjonowania danego narządu. Tym samym najczęstszymi objawami przy amyloidozie serca są zastoinowa niewydolność serca, przy amyloidozie nerek jest to zespół nerczycowy, a jeśli amyloid gromadzi się na terenie ośrodkowego układu nerwowego, może dojść do neuropatii czuciowo-ruchowej. Ponadto chory odczuwa ogólne osłabienie organizmu oraz szybko traci masę ciała mimo braku zaburzeń łaknienia. U ponad 1/3 chorych na amyloidozę występuje pełnoobjawowy zespół nerczycowy oraz białkomocz. U 20% wszystkich zdiagnozowanych dochodzi do zajęcia mięśnia sercowego. Charakterystycznymi objawami są wówczas nieprawidłowości w zapisie elektrokardiograficznym (EKG), zespół małego rzutu i zastoinowa niewydolność serca. Lekarz przy badaniu może stwierdzić ziarniste świecenie ścian serca, co związane jest z naciekiem przez amyloid. Ośrodkowy układ nerwowy jest równie narażony na depozyty amyloidu, co inne narządy. Wówczas chory może doświadczać polineuropatii obwodowych, co objawia się w większości przypadków drętwieniem, mrowieniem oraz ogólnym osłabieniem siły mięśniowej. Przy polineuropatii obwodowej obserwuje się obniżenie ciśnienie tętniczego po zmianie pozycji ciała (hipotonia ortostatyczna). Upośledzeniu może ulec również przewód pokarmowy, co przekłada się na zaburzenie perystaltyki jelit, powiększenie wątroby i języka oraz zespół złego wchłaniania. Amyloidoza może rzutować również na częste krwawienia. Jest to związane z kruchością naczyń krwionośnych z powodu dużej kumulacji białka amyloidu. W obrazie klinicznym dochodzi też do zaburzenia krzepnięcia krwi – niedoboru czynnika X. Czynnik ten wiązany jest przez amyloid w śledzionę i wątrobie.

Zobacz także

Amyloidoza: leczenie

Leczenie amyloidozy w Polsce polega na wydłużeniu życia chorego, zahamowaniu progresji choroby oraz leczeniu wspomagającym zajętych chorobowo narządów. Kluczowe jest rozpoznanie amyloidozy na wczesnym jej etapie. W tym celu amyloid rozpoznaje się na drodze biopsji, poprzez określenie rodzaju amyloidu (badania histologiczne) i wykluczenie innych chorób, w tym szpiczaka mnogiego. Biopsję wykonuje się najczęściej z tkanki tłuszczowej, ślinianki, dziąsła, mięśni lub nerki. Można także pobrać wycinek endoskopowo z żołądka, dwunastnicy i odbytnicy. Najskuteczniejszą i najczęściej stosowaną metodą leczenia amyloidozy jest wysokodawkowa chemioterapia (chociaż zdarza się również nisko- i średniodawkowa) z następowym przeszczepieniem autologicznych komórek macierzystych z krwi obwodowej. Taka metoda leczenia ma za zadanie zahamować produkcję amyloidu, a także zmniejszyć jego toksyczność. Warto zaznaczyć, że amyloidoza nadal w większości przypadków nie jest uleczalna i daje małe szanse na całkowity powrót do zdrowia. Im bardziej zaawansowany stopień choroby, tym mniejsze szanse na pomyślne wdrożenie leczenia i mniej skuteczna chemioterapia.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

kobieta podczas badania oczu

Zez zbieżny i rozbieżny – przyczyny, objawy i leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?