Przejdź do treści

Amyloidoza pierwotna i wtórna – jakie są przyczyny, objawy oraz metody leczenia choroby?

Kobieta w szaliku nad morzem trzyma się za głowę
Fot. lu-photo/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
dynia
Dynia to królowa metamorfoz. Tym razem proponujemy ją nafaszerować
kobieta w lustrze
Kilka słów o akceptowaniu swojego ciała
Domowa przyprawa korzenna
Domowa przyprawa korzenna. Można jej używać nie tylko do pieczenia!
środki antykoncepcyjne
Antykoncepcja skrojona na miarę. Ginekolożka omawia wszystkie metody antykoncepcji
Helicobacter pylori – bakteria, której nie znosi żołądek

Amyloidoza, inaczej skrobiawica, to choroba, w której przebiegu nierozpuszczalny amyloid (włóknikowe białko) zaczyna gromadzić się w tkankach i narządach. Zjawisko to może pojawiać się bez konkretnej przyczyny lub w wyniku chorób reumatycznych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Amyloidoza może występować w postaci pierwotnej lub wtórnej. Przyczyny pojawienia się tej pierwszej nie są dobrze znane, jednak postać wtórna może być wynikiem zarówno chorób tkanki łącznej, jak i przewlekłych chorób reumatycznych. Amyloidoza pierwotna jest prawdopodobnie wynikiem nieprawidłowego podziału przeciwciał produkowanych przez limfocyty B. Białka te zaczynają przedostawać się do krwi i zalegają w różnych narządach, w tym nerkach, wątrobie czy sercu. W przypadku amyloidozy nerek dochodzi do zaburzenia ich funkcji i m.in. pojawienia się białka w moczu. Amyloidoza wtórna jest często konsekwencją powikłań po chorobach zapalnych, w tym reumatoidalnym zapaleniu stawów, chorobach kości, zesztywniającym zapaleniu stawów czy gruźlicy. Nieco rzadszą odmianą choroby jest amyloidoza dziedziczna, do której dochodzi w wyniku mutacji genetycznej. Rokowanie amyloidozy zależy od postaci choroby i podjętego leczenia. Przy amyloidozie pierwotnej średni czas życia wynosi około 2 lat (jeśli choroba nie jest leczona). Jeśli schorzenie obejmie serce, to rokowanie jest mniej pomyślne. Przy amyloidozie wtórnej rokowania są nieco lepsze, średni czas życia wynosi około 10 lat.

reumatyzm

Amyloidoza – jakie wywołuje objawy?

Objawy amyloidozy zależą od tego, w którym miejscu gromadzi się białko. Może więc mieć nawet charakter miejscowy i dotyczyć tylko jednego narządu. W innych sytuacjach dochodzi do odkładania się amyloidu w kilku narządach, wówczas chory ma do czynienia z uogólnioną postacią choroby, inaczej chorobą układowąDeponowane białko powoduje upośledzenie funkcjonowania danego narządu. Tym samym najczęstszymi objawami przy amyloidozie serca są zastoinowa niewydolność serca, przy amyloidozie nerek jest to zespół nerczycowy, a jeśli amyloid gromadzi się na terenie ośrodkowego układu nerwowego, może dojść do neuropatii czuciowo-ruchowej. Ponadto chory odczuwa ogólne osłabienie organizmu oraz szybko traci masę ciała mimo braku zaburzeń łaknienia. U ponad 1/3 chorych na amyloidozę występuje pełnoobjawowy zespół nerczycowy oraz białkomocz. U 20% wszystkich zdiagnozowanych dochodzi do zajęcia mięśnia sercowego. Charakterystycznymi objawami są wówczas nieprawidłowości w zapisie elektrokardiograficznym (EKG), zespół małego rzutu i zastoinowa niewydolność serca. Lekarz przy badaniu może stwierdzić ziarniste świecenie ścian serca, co związane jest z naciekiem przez amyloid. Ośrodkowy układ nerwowy jest równie narażony na depozyty amyloidu, co inne narządy. Wówczas chory może doświadczać polineuropatii obwodowych, co objawia się w większości przypadków drętwieniem, mrowieniem oraz ogólnym osłabieniem siły mięśniowej. Przy polineuropatii obwodowej obserwuje się obniżenie ciśnienie tętniczego po zmianie pozycji ciała (hipotonia ortostatyczna). Upośledzeniu może ulec również przewód pokarmowy, co przekłada się na zaburzenie perystaltyki jelit, powiększenie wątroby i języka oraz zespół złego wchłaniania. Amyloidoza może rzutować również na częste krwawienia. Jest to związane z kruchością naczyń krwionośnych z powodu dużej kumulacji białka amyloidu. W obrazie klinicznym dochodzi też do zaburzenia krzepnięcia krwi – niedoboru czynnika X. Czynnik ten wiązany jest przez amyloid w śledzionę i wątrobie.

Zobacz także

Amyloidoza: leczenie

Leczenie amyloidozy w Polsce polega na wydłużeniu życia chorego, zahamowaniu progresji choroby oraz leczeniu wspomagającym zajętych chorobowo narządów. Kluczowe jest rozpoznanie amyloidozy na wczesnym jej etapie. W tym celu amyloid rozpoznaje się na drodze biopsji, poprzez określenie rodzaju amyloidu (badania histologiczne) i wykluczenie innych chorób, w tym szpiczaka mnogiego. Biopsję wykonuje się najczęściej z tkanki tłuszczowej, ślinianki, dziąsła, mięśni lub nerki. Można także pobrać wycinek endoskopowo z żołądka, dwunastnicy i odbytnicy. Najskuteczniejszą i najczęściej stosowaną metodą leczenia amyloidozy jest wysokodawkowa chemioterapia (chociaż zdarza się również nisko- i średniodawkowa) z następowym przeszczepieniem autologicznych komórek macierzystych z krwi obwodowej. Taka metoda leczenia ma za zadanie zahamować produkcję amyloidu, a także zmniejszyć jego toksyczność. Warto zaznaczyć, że amyloidoza nadal w większości przypadków nie jest uleczalna i daje małe szanse na całkowity powrót do zdrowia. Im bardziej zaawansowany stopień choroby, tym mniejsze szanse na pomyślne wdrożenie leczenia i mniej skuteczna chemioterapia.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta z noworodkiem w szpitalu

Fenyloketonuria – jakie są przyczyny choroby? Jak wyglądają objawy?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.