Przejdź do treści

Anhedonia – niezdolność do przeżywania przyjemności. Przyczyny, objawy i leczenie

załamana kobieta
Fot. anhedonia / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dziecko je posiłek przy stole i pije wodę ze szklanki
Co czuje dziecko, kiedy jest zmuszane do jedzenia? Wyjaśnia dietetyczka
Posiłek w restauracji. Kobieta je
7 nieoczywistych produktów, po których może ci się odbijać
kobieta w ciąży
„3 razy rodziła, karmiła piersią i nigdy nie miała USG piersi…”. Dr Strus o tym, że ciąża nie chroni przed nowotworem
Grzyby trzymane w dłoniach
Jak przygotować się do grzybobrania? GIS podaje najważniejsze zasady
Patrycja Kujawa odmówiła uszycia sukienki powyżej rozmiaru 38. Teraz odpowiada na zarzuty fatshamingu
Patrycja Kujawa odmówiła uszycia sukienki powyżej rozmiaru 38. Teraz odpowiada na zarzuty o fatshaming

Anhedonia to stan smutku, przygnębienia, niemożności przeżywania radości, szczęścia, satysfakcji. Często jest to jeden z objawów, który umożliwia diagnozę depresji. Jednak stan anhedonii może dotknąć pacjentów cierpiących też na inne zaburzenia psychiczne, jak np. chorobę afektywną dwubiegunową czy schizofrenię.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Jacek Podstolski
lekarz

Anhedonia to obniżenie nastroju uniemożliwiające przeżywanie przyjemności. Bywa, że objawy anhedonii mogą występować na przemian ze stanami maniakalnymi. Taka dynamika emocji ma miejsce u osób cierpiących na chorobę afektywną dwubiegunową czy u pacjentów ze schizofrenią. Jak leczyć anhedonię i jakie są przyczyny anhedonii, to pytania wielu osób cierpiących na długotrwałe obniżenie nastroju.

Dziewczyna z schizofrenią paranoidalną

Co to jest anhedonia?

Anhedonia to stan emocjonalny człowieka, w którym nie jest on zdolny do odczuwania pozytywnych emocji, a jedynie uczuć negatywnych, takich jak smutek czy przygnębienie. Anhedonia uniemożliwia przeżywanie radości z rozkoszy emocjonalnych, zmysłowych i intelektualnych, cielesnych i duchowych. Psychiatrzy określają anhedonię mianem obniżonego nastroju, który charakteryzuje się także poczuciem beznadziejności, niską samooceną, widzeniem całego życia w czarnych barwach. Z kolei nastrój definiowany jest jako stan uczuciowy utrzymujący się przez dłuższy czas, w przeciwieństwie do emocji, które są krótkotrwałe (określane jako afekt). Nastrój wpływa na postrzeganie rzeczywistości i sposób funkcjonowania człowieka.

Przyczyny anhedonii łączą się zapewne ze zmianami neuronalnymi. Istnieją teorie głoszące, że może pojawiać się w przypadku uszkodzenia mózgu. Objawy anhedonii powodują trudności w normalnym funkcjonowaniu społecznym. W sytuacji, gdy nic nie sprawia przyjemności, ani kontakty z bliskimi osobami, ani ulubione rozrywki, ciężko jest się odnaleźć zarówno w pracy, jak i w relacjach międzyludzkich. Poza tym anhedonii zazwyczaj towarzyszy spłycenie afektu, czyli brak wyrażania emocji, nawet tych negatywnych. Osoba z tym zaburzeniem jest pozbawiona ekspresji. Z początku można pomyśleć, że towarzyszy jej stoicki spokój, jednak wewnętrznie to są zupełnie inne stany emocjonalne. W psychologii opisywane jest też takie zjawisko jak anhedonia indukowana, czyli wyćwiczona powściągliwość emocjonalna wynikająca np. z przynależności do danej grupy wyznaniowej, sekty. Kolejną przyczyną pojawienia się anhedonii jest działanie niepożądane leków przeciwdepresyjnych (selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny lub inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny). Do diagnostyki i oznaczenia stanu zaawansowania anhedonii wykorzystywana jest Skala Odczuwania Przyjemności SHAPS (Snaith-Hamilton Pleasure Scale).

Zobacz także

Depresja a anhedonia – leczenie

Utrata zainteresowań oraz zaprzestanie wszystkich aktywności będących zazwyczaj dla danej osoby źródłem przyjemności to znak, że należy zgłosić się do specjalisty, gdyż anhedonia często bywa pierwszym z objawów depresji. Depresję można leczyć zarówno farmakologicznie, jak i poprzez psychoterapię. Należy też wiedzieć, że depresja oraz stan anhedonii są uleczalne. Po zdiagnozowaniu schorzenia psychicznego, którego objawem była anhedonia, leki dostosowane są do danego zaburzenia. Nie zawsze muszą to być schorzenia długotrwałe. Anhedonia pojawia się także przy depresjach sezonowych czy przeżywaniu trudnych sytuacji życiowych, np. żałoby.

Leki przeciwdepresyjne działają pobudzająco na nastrój oraz odhamowująco na napęd psychoruchowy. Wśród leków przeciwdepresyjnych wyróżnia się:

  • leki hamujące wychwyt zwrotny neuroprzekaźników (SSRI, SNRI),
  • leki hamujące wychwyt zwrotny przekaźników o działaniu receptorowym,
  • leki o działaniu receptorowym,
  • leki o atypowym mechanizmie działania,
  • inhibitory oksydazy monoaminowej (IMAO),
  • leki normotymiczne.

Etiopatogeneza zaburzeń emocjonalnych jest złożona. Długotrwałe pogorszenie nastroju może wynikać z dysfunkcji układu serotoninergicznego, który również reguluje proces snu i czuwania oraz aktywności ruchowej. Istotną rolę w rozwoju depresji odgrywa także oś podwzgórze przysadka nadnercza, która wydziela hormony regulujące odpowiedź organizmu na stres. Zaburzenia hormonalne wynikające z długotrwałego stresu również prowadzą do zaburzeń pracy ośrodków odpowiedzialnych za nastrój, napęd psychoruchowy, rytmy dobowe, mechanizm pamięci i emocjonalności (strach, niepokój). Także działania niepożądane niektórych leków przeciwdepresyjnych mogą być przyczyną obniżenia nastroju, a nawet prób i myśli samobójczych, agresji, zachowań buntowniczych i przestępczych (np. SSRI stosowane u dzieci i młodzieży). Należy jednak pamiętać, że dobrze dobrane leczenie farmakologiczne, prowadzone pod stałą opieką specjalisty i połączone z psychoterapią, może zdecydowanie poprawić jakość życia cierpiących na depresję lub inne stany, w wyniku których dochodzi do zaburzenia nastroju.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Bilikiewicz A., Pużyńska S., Rybakowski J., Wciórek J., „Psychiatria”, Wrocław, Urban & Partner, 2002.
Janiec W., „Kompendium farmakologii”, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2015.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Twarz kobiety i ręce ze strzykawkami

Mezoterapia igłowa – wskazania, przebieg, efekty, przeciwwskazania

fenyloketonuria - kobieta bawi się z małym dzieckiem

Fenyloketonuria – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk: aby naprawić swoją postawę ciała, rozluźniaj układ mięśniowy, wzmacniaj go, ale mobilizuj też nerwy

Dziecko płaczące z powodu gorączki przy ząbkowaniu

Gorączka u dziecka – przyczyny. Jak zbić gorączkę?

kobieta pod drenażu limfatycznego

Czym jest drenaż limfatyczny? Efekty, przeciwwskazania

kobieta ma przeprowadzany zabieg kriolipolizy na brzuchu

Czym jest kriolipoliza? Efekty, przeciwwskazania

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

kobieta, nakładająca maść na problemy skórne twarzy

Ropień – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje ropni

Kobieta cierpi na ból brzucha

Nerwica żołądka – objawy, leczenie, przyczyny

Konsultacja objawów rzeżączki u lekarza

Rzeżączka – objawy u kobiet i mężczyzn, leczenie

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Osoba pilnowana przez lekarza podczas wykonywania rezonansu magnetycznego

Rezonans magnetyczny – co to? Cena, gdzie go wykonać?

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Kobieta w czerwonej bluzce jest u alergologa, który nakłuwa jej rękę i robi badanie

Testy alergiczne z krwi i skórne – wskazania i przebieg

lekarz wstrzykuje kobiecie płyn pod skórę w okolicy oczu

Karboksyterapia – ile potrzeba zabiegów i jakie są efekty?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

szczepienie

Tężec – objawy, szczepionka, profilaktyka zakażenia

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

włosy z łupieżem

Łupież – przyczyny, leczenie. Jak pozbyć się łupieżu?

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić?

wątroba

Marskość wątroby – objawy, leczenie, rokowania, dieta

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leży na łóżku

Seks analny to czysta przyjemność! Jak wzbogacić swój erotyczny repertuar?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?