Przejdź do treści

Anhedonia – niezdolność do przeżywania przyjemności. Przyczyny, objawy i leczenie

załamana kobieta
Fot. anhedonia / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Natalia Nykiel: „Normalne, że ich dotykam”. To ważny spot, który powinna obejrzeć każda nastolatka
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP
Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł
„Śmierdzisz”, „masz coś między nogami”, „okres jest obrzydliwy”. Okresowa Koalicja podkreśla: „Miesiączka jest wyśmiewana, a my obrażane”
„Jakie jeszcze ćwiczenia/profile polecacie?”. Aleksandra Żebrowska w humorystyczny sposób o powrocie do formy

Anhedonia to stan smutku, przygnębienia, niemożności przeżywania radości, szczęścia, satysfakcji. Często jest to jeden z objawów, który umożliwia diagnozę depresji. Jednak stan anhedonii może dotknąć pacjentów cierpiących też na inne zaburzenia psychiczne, jak np. chorobę afektywną dwubiegunową czy schizofrenię.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Jacek Podstolski
lekarz

Anhedonia to obniżenie nastroju uniemożliwiające przeżywanie przyjemności. Bywa, że objawy anhedonii mogą występować na przemian ze stanami maniakalnymi. Taka dynamika emocji ma miejsce u osób cierpiących na chorobę afektywną dwubiegunową czy u pacjentów ze schizofrenią. Jak leczyć anhedonię i jakie są przyczyny anhedonii, to pytania wielu osób cierpiących na długotrwałe obniżenie nastroju.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Dziewczyna z schizofrenią paranoidalną

Co to jest anhedonia?

Anhedonia to stan emocjonalny człowieka, w którym nie jest on zdolny do odczuwania pozytywnych emocji, a jedynie uczuć negatywnych, takich jak smutek czy przygnębienie. Anhedonia uniemożliwia przeżywanie radości z rozkoszy emocjonalnych, zmysłowych i intelektualnych, cielesnych i duchowych. Psychiatrzy określają anhedonię mianem obniżonego nastroju, który charakteryzuje się także poczuciem beznadziejności, niską samooceną, widzeniem całego życia w czarnych barwach. Z kolei nastrój definiowany jest jako stan uczuciowy utrzymujący się przez dłuższy czas, w przeciwieństwie do emocji, które są krótkotrwałe (określane jako afekt). Nastrój wpływa na postrzeganie rzeczywistości i sposób funkcjonowania człowieka.

Przyczyny anhedonii łączą się zapewne ze zmianami neuronalnymi. Istnieją teorie głoszące, że może pojawiać się w przypadku uszkodzenia mózgu. Objawy anhedonii powodują trudności w normalnym funkcjonowaniu społecznym. W sytuacji, gdy nic nie sprawia przyjemności, ani kontakty z bliskimi osobami, ani ulubione rozrywki, ciężko jest się odnaleźć zarówno w pracy, jak i w relacjach międzyludzkich. Poza tym anhedonii zazwyczaj towarzyszy spłycenie afektu, czyli brak wyrażania emocji, nawet tych negatywnych. Osoba z tym zaburzeniem jest pozbawiona ekspresji. Z początku można pomyśleć, że towarzyszy jej stoicki spokój, jednak wewnętrznie to są zupełnie inne stany emocjonalne. W psychologii opisywane jest też takie zjawisko jak anhedonia indukowana, czyli wyćwiczona powściągliwość emocjonalna wynikająca np. z przynależności do danej grupy wyznaniowej, sekty. Kolejną przyczyną pojawienia się anhedonii jest działanie niepożądane leków przeciwdepresyjnych (selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny lub inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny). Do diagnostyki i oznaczenia stanu zaawansowania anhedonii wykorzystywana jest Skala Odczuwania Przyjemności SHAPS (Snaith-Hamilton Pleasure Scale).

Zobacz także

Depresja a anhedonia – leczenie

Utrata zainteresowań oraz zaprzestanie wszystkich aktywności będących zazwyczaj dla danej osoby źródłem przyjemności to znak, że należy zgłosić się do specjalisty, gdyż anhedonia często bywa pierwszym z objawów depresji. Depresję można leczyć zarówno farmakologicznie, jak i poprzez psychoterapię. Należy też wiedzieć, że depresja oraz stan anhedonii są uleczalne. Po zdiagnozowaniu schorzenia psychicznego, którego objawem była anhedonia, leki dostosowane są do danego zaburzenia. Nie zawsze muszą to być schorzenia długotrwałe. Anhedonia pojawia się także przy depresjach sezonowych czy przeżywaniu trudnych sytuacji życiowych, np. żałoby.

Leki przeciwdepresyjne działają pobudzająco na nastrój oraz odhamowująco na napęd psychoruchowy. Wśród leków przeciwdepresyjnych wyróżnia się:

  • leki hamujące wychwyt zwrotny neuroprzekaźników (SSRI, SNRI),
  • leki hamujące wychwyt zwrotny przekaźników o działaniu receptorowym,
  • leki o działaniu receptorowym,
  • leki o atypowym mechanizmie działania,
  • inhibitory oksydazy monoaminowej (IMAO),
  • leki normotymiczne.

Etiopatogeneza zaburzeń emocjonalnych jest złożona. Długotrwałe pogorszenie nastroju może wynikać z dysfunkcji układu serotoninergicznego, który również reguluje proces snu i czuwania oraz aktywności ruchowej. Istotną rolę w rozwoju depresji odgrywa także oś podwzgórze przysadka nadnercza, która wydziela hormony regulujące odpowiedź organizmu na stres. Zaburzenia hormonalne wynikające z długotrwałego stresu również prowadzą do zaburzeń pracy ośrodków odpowiedzialnych za nastrój, napęd psychoruchowy, rytmy dobowe, mechanizm pamięci i emocjonalności (strach, niepokój). Także działania niepożądane niektórych leków przeciwdepresyjnych mogą być przyczyną obniżenia nastroju, a nawet prób i myśli samobójczych, agresji, zachowań buntowniczych i przestępczych (np. SSRI stosowane u dzieci i młodzieży). Należy jednak pamiętać, że dobrze dobrane leczenie farmakologiczne, prowadzone pod stałą opieką specjalisty i połączone z psychoterapią, może zdecydowanie poprawić jakość życia cierpiących na depresję lub inne stany, w wyniku których dochodzi do zaburzenia nastroju.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Bilikiewicz A., Pużyńska S., Rybakowski J., Wciórek J., „Psychiatria”, Wrocław, Urban & Partner, 2002.
Janiec W., „Kompendium farmakologii”, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2015.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Opryszczkowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Neuroplastyczność mózgu – ćwiczenia. Jak ją zwiększyć?

Neurogeneza w wieku płodowym i dorosłym – jak ją aktywować?

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Kiedyś lekarze mówili, że parkinson lubi spokój. Teraz zmieniają zdanie. Po diagnozie trzeba się szybko otrząsnąć”

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Nerw błędny – budowa, przebieg, uszkodzenie i leczenie. Dlaczego nazywa się go „wędrowcem”?

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

„Kobiety uczą się zachowań społecznych na zasadzie kopiuj-wklej, aż osiągają biegłość, która czyni ich autyzm niewidzialnym”. O życiu i kobiecości ze spektrum autyzmu mówi psycholożka i nauczycielka jogi Agata Ucińska

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Dr n. med. Maria Maliszewska / fot. neurosphera

Mylona z alzheimerem, parkinsonem, uważana za chorobę dzieci. Jak rozpoznać i leczyć padaczkę u seniorów, mówi dr n. med. Maria Maliszewska

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Przekazując diagnozę rodzicom, mówi: „Gratuluję, mają państwo dziecko z zespołem Aspergera”. O różnorodności, która występuje w spektrum autyzmu, mówi Tony Attwood

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×