Przejdź do treści

Artrogrypoza, czyli wrodzona sztywność stawów – przyczyny, objawy, leczenie

Rodzic układa serce z dłoni, w nim są stopy dziecka
Fot. Romolo Tavani/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wszyscy kłamiemy. Wiesz, którym typem kłamcy jesteś? Sprawdź i zastanów się, czy warto
Jak dobrze się kłócić? Poznaj 5 kroków do udanej i dojrzałej kłótni
Refluks żołądkowo-przełykowy: objawy i dieta
Refluks żołądkowo-przełykowy: jakie są objawy? Czego powinnaś unikać?
Jak biegać, żeby schudnąć?
Po wielkanocnym biesiadowaniu trzeba spalić nadmiar kalorii. Podpowiadamy, jak biegać, aby chudnąć
Dziewczyna „chłopięca” czy”dziewczęca”? Po co w ogóle wybierać?! Zobacz świetne zdjęcia, które przełamują ten stereotypowy podział

Artrogrypoza to zespół przykurczów wewnątrzstawowych o różnej etiologii, diagnozowany po urodzeniu dziecka. Jest schorzeniem niepostępującym. Wczesna fizjoterapia wpływa na ograniczenie niepełnosprawności ruchowej dziecka i poprawienie rokowania co do niezależności funkcjonalnej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Objawy artrogrypozy rozwijają się w ostatnich tygodniach ciąży. Przyczyny schorzenia najczęściej leżą po stronie stanu zdrowia matki. Ponadto na jakość rozwoju ośrodkowego układu nerwowego płodu wpływ ma środowisko zewnętrzne. Leczenie artrogrypozy wymaga kompleksowego postępowania usprawniającego psychofizycznie.

Na czym polega artrogrypoza?

Artrogrypoza jest schorzeniem wrodzonym, w którego przebiegu obserwuje się liczne przykurcze wewnątrzstawowe dystalnych stawów kończyn górnych lub dolnych oraz kręgosłupa. Artrogrypoza objawia się w trakcie ostatnich tygodniach życia płodowego. Zauważa się wówczas ograniczenie ruchów dziecka. Jest to wywołane wadami rozwojowymi na poziomie chromosomalnym bądź nabytymi czynnikami matczynymi, np. infekcjami czy urazami. Pełny obraz artrogrypozy ujawnia się tuż po urodzeniu. Wrodzone deformacje układu ruchu nie ulegają postępowi, ale w znacznym stopniu utrudniają pracę zajętych stawów i tkanek okołostawowych, ograniczają opanowanie funkcji motorycznych, a także mogą wpływać na jakość funkcjonowania czynnościowego i samodzielność organizmu.

skurcze łydek - biegnąca kobieta trzyma się za łydkę

Artrogrypoza – przyczyny

Artrogrypoza powstaje w wyniku ograniczenia ruchów płodu, czyli akinezy ruchów, co w konsekwencji wpływa na prawidłowy rozwój stawów i tkanek okołostawowych oraz nadmierny rozrost tkanki łącznej. Do przyczyn artrogrypozy zalicza się:

  • czynniki płodowe, m.in.: wady rozwojowe obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego, wrodzone choroby zwyrodnieniowe stawów, np.: przepuklina oponowo-rdzeniowa, rdzeniowy zanik mięśni, wodogłowie czy bezmózgowie;
  • czynniki matczyne, jak: stan zdrowia matki i przebieg ciąży; ryzyko powstania nieprawidłowości rozwoju płodu rośnie pod wpływem: zatruć alkoholowych, narkotykowych czy lękowych, infekcji i przewlekłych chorób, np.: różyczki, stwardnienia rozsianego, dystrofii mięśniowej, przedłużających się stanów gorączkowych, hipertermii, wad rozwojowych macicy, a także w wypadku ciąży mnogiej ograniczającej przestrzeń wewnątrzmaciczną i swobodę ruchów dziecka;
  • czynniki genetyczne – szacuje się, że dziedziczenie artrogrypozy na tej drodze występuje najrzadziej.

Artrogrypoza – objawy

Ze względu na przyczyny artrogrypoza i jej objawy mogą przybierać różne warianty, zajmować np. wszystkie stawy kończyn, wyłącznie dystalne stawy rąk i stóp bądź łokcie i kolana. Typowe objawy artrogrypozy to m.in.:

  • skrócenie, sztywność, pogrubienie, zmiana kształtu i obwodu stawów kończyn lub rzadziej innych stawów;
  • nadgarstki w zgięciu dłoniowym z jednoczesną ulnaryzacją, czyli łokciowym odchyleniem;
  • łokcie w wyproście;
  • częściowe zgięcie palców rąk z przywiedzionym kciukiem;
  • ramiona przywiedzione i ustawione w rotacji wewnętrznej;
  • zwichnięcia dużych stawów, przykurcze bioder i kolan w różnych pozycjach i nasileniu;
  • deformacje stóp, np. stopa końsko-szpotawa;
  • skoliozy i wady postawy w wyniku przykurczów mięśni przykręgosłupowych i tułowia;
  • inne nieprawidłowości i wrodzone anomalie anatomiczne narządów, np. niedorozwój genitaliów, rozszczep podniebienia, zaburzenia zgryzu i rozmieszczenia zębów, małożuchwie, trudności w artykulacji mowy, niski wzrost.

Zobacz także

Artrogrypoza – leczenie

Leczenie artrogrypozy wymaga wielowymiarowego działania i zintegrowanego postępowania specjalistycznego, fizjoterapeutycznego i psychologicznego w celu maksymalnego usprawnienia kondycji fizycznej i osiągnięcia możliwie wysokiego poziomu samodzielności dziecka. W zaawansowanych deformacjach stawów wykonuje się operacje korekcyjne redukujące przykurcze. Ponadto często niezbędne jest zaopatrzenie ortopedyczne, które umożliwia i wspomaga codzienne funkcjonowanie w domu, szkole, ośrodkach rehabilitacji czy terapii zajęciowej. Niezbędnym i podstawowym narzędziem usprawniającym pacjenta z artrogrypozą jest rehabilitacja ruchowa i fizjoterapia.

Artrogrypoza – rehabilitacja

Rehabilitacja artrogrypozy ma na celu maksymalne usprawnienie dziecka pod kątem mobilności, zaradności i interakcji w społeczeństwie. W tym celu wykorzystuje się:

  • fizjoteraperapię rozluźniającą przykurcze stawowe i mięśniowe oraz wzmacniającą nieobjęte schorzeniem części ciała, wspierającą biomechanikę układu ruchu i koordynację nerwowo-mięśniową poprzez liczne ćwiczenia ruchowe miejscowe i ogólnousprawniające w formie gier i zabaw edukacyjnych oraz zadaniowych;
  • zabiegi fizykoterapeutyczne rozgrzewające i rozluźniające stawy, poprawiające miejscową trofikę i kondycję, np. masaże wirowe, zabiegi z grupy ciepłolecznictwa;
  • terapię zajęciową, czyli zajęcia z zakresu ergoterapii, arteterapii i socjoterapii, utrwalające i uczące umiejętności życia codziennego, samoobsługi i zaradności życiowej;
  • psychoterapię i edukację rodziców.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Hausmanowa-Petrusewicz I.: „Choroby mięśni", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1993.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Masaż – jak wybrać najlepszy?

Masz ochotę na masaż? Sprawdź, który będzie odpowiedni dla ciebie

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?

kobieta cierpiąca na opryszczkę dotyka wargi

HSV jako wirus wywołujący opryszczkę. Czy jest zagrożeniem dla organizmu?

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Jakie są zasady prawidłowego odżywiania się matki karmiącej piersią

kobieta cierpiąca na chorobę Gauchera siedzi na łóżku

Choroba Gauchera – leczenie, objawy i diagnostyka tej rzadkiej choroby