Przejdź do treści

Artrogrypoza, czyli wrodzona sztywność stawów – przyczyny, objawy, leczenie

Rodzic układa serce z dłoni, w nim są stopy dziecka
Fot. Romolo Tavani/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kolory migreny. Jakie światło zmniejsza ból głowy?
Zimnem czy ciepłem – jak pokonać częste dolegliwości?
Chcesz obniżyć poziom złego cholesterolu? Pokochaj białe owoce i warzywa!
kot w kuchni
10 rzeczy, których lepiej pozbyć się z kuchni
Zerwij z „Czy zasługuję?” i ciesz się życiem. Jesteś tego warta!

Artrogrypoza to zespół przykurczów wewnątrzstawowych o różnej etiologii, diagnozowany po urodzeniu dziecka. Jest schorzeniem niepostępującym. Wczesna fizjoterapia wpływa na ograniczenie niepełnosprawności ruchowej dziecka i poprawienie rokowania co do niezależności funkcjonalnej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Objawy artrogrypozy rozwijają się w ostatnich tygodniach ciąży. Przyczyny schorzenia najczęściej leżą po stronie stanu zdrowia matki. Ponadto na jakość rozwoju ośrodkowego układu nerwowego płodu wpływ ma środowisko zewnętrzne. Leczenie artrogrypozy wymaga kompleksowego postępowania usprawniającego psychofizycznie.

Na czym polega artrogrypoza?

Artrogrypoza jest schorzeniem wrodzonym, w którego przebiegu obserwuje się liczne przykurcze wewnątrzstawowe dystalnych stawów kończyn górnych lub dolnych oraz kręgosłupa. Artrogrypoza objawia się w trakcie ostatnich tygodniach życia płodowego. Zauważa się wówczas ograniczenie ruchów dziecka. Jest to wywołane wadami rozwojowymi na poziomie chromosomalnym bądź nabytymi czynnikami matczynymi, np. infekcjami czy urazami. Pełny obraz artrogrypozy ujawnia się tuż po urodzeniu. Wrodzone deformacje układu ruchu nie ulegają postępowi, ale w znacznym stopniu utrudniają pracę zajętych stawów i tkanek okołostawowych, ograniczają opanowanie funkcji motorycznych, a także mogą wpływać na jakość funkcjonowania czynnościowego i samodzielność organizmu.

skurcze łydek - biegnąca kobieta trzyma się za łydkę

Artrogrypoza – przyczyny

Artrogrypoza powstaje w wyniku ograniczenia ruchów płodu, czyli akinezy ruchów, co w konsekwencji wpływa na prawidłowy rozwój stawów i tkanek okołostawowych oraz nadmierny rozrost tkanki łącznej. Do przyczyn artrogrypozy zalicza się:

  • czynniki płodowe, m.in.: wady rozwojowe obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego, wrodzone choroby zwyrodnieniowe stawów, np.: przepuklina oponowo-rdzeniowa, rdzeniowy zanik mięśni, wodogłowie czy bezmózgowie;
  • czynniki matczyne, jak: stan zdrowia matki i przebieg ciąży; ryzyko powstania nieprawidłowości rozwoju płodu rośnie pod wpływem: zatruć alkoholowych, narkotykowych czy lękowych, infekcji i przewlekłych chorób, np.: różyczki, stwardnienia rozsianego, dystrofii mięśniowej, przedłużających się stanów gorączkowych, hipertermii, wad rozwojowych macicy, a także w wypadku ciąży mnogiej ograniczającej przestrzeń wewnątrzmaciczną i swobodę ruchów dziecka;
  • czynniki genetyczne – szacuje się, że dziedziczenie artrogrypozy na tej drodze występuje najrzadziej.

Artrogrypoza – objawy

Ze względu na przyczyny artrogrypoza i jej objawy mogą przybierać różne warianty, zajmować np. wszystkie stawy kończyn, wyłącznie dystalne stawy rąk i stóp bądź łokcie i kolana. Typowe objawy artrogrypozy to m.in.:

  • skrócenie, sztywność, pogrubienie, zmiana kształtu i obwodu stawów kończyn lub rzadziej innych stawów;
  • nadgarstki w zgięciu dłoniowym z jednoczesną ulnaryzacją, czyli łokciowym odchyleniem;
  • łokcie w wyproście;
  • częściowe zgięcie palców rąk z przywiedzionym kciukiem;
  • ramiona przywiedzione i ustawione w rotacji wewnętrznej;
  • zwichnięcia dużych stawów, przykurcze bioder i kolan w różnych pozycjach i nasileniu;
  • deformacje stóp, np. stopa końsko-szpotawa;
  • skoliozy i wady postawy w wyniku przykurczów mięśni przykręgosłupowych i tułowia;
  • inne nieprawidłowości i wrodzone anomalie anatomiczne narządów, np. niedorozwój genitaliów, rozszczep podniebienia, zaburzenia zgryzu i rozmieszczenia zębów, małożuchwie, trudności w artykulacji mowy, niski wzrost.

Zobacz także

Artrogrypoza – leczenie

Leczenie artrogrypozy wymaga wielowymiarowego działania i zintegrowanego postępowania specjalistycznego, fizjoterapeutycznego i psychologicznego w celu maksymalnego usprawnienia kondycji fizycznej i osiągnięcia możliwie wysokiego poziomu samodzielności dziecka. W zaawansowanych deformacjach stawów wykonuje się operacje korekcyjne redukujące przykurcze. Ponadto często niezbędne jest zaopatrzenie ortopedyczne, które umożliwia i wspomaga codzienne funkcjonowanie w domu, szkole, ośrodkach rehabilitacji czy terapii zajęciowej. Niezbędnym i podstawowym narzędziem usprawniającym pacjenta z artrogrypozą jest rehabilitacja ruchowa i fizjoterapia.

Artrogrypoza – rehabilitacja

Rehabilitacja artrogrypozy ma na celu maksymalne usprawnienie dziecka pod kątem mobilności, zaradności i interakcji w społeczeństwie. W tym celu wykorzystuje się:

  • fizjoteraperapię rozluźniającą przykurcze stawowe i mięśniowe oraz wzmacniającą nieobjęte schorzeniem części ciała, wspierającą biomechanikę układu ruchu i koordynację nerwowo-mięśniową poprzez liczne ćwiczenia ruchowe miejscowe i ogólnousprawniające w formie gier i zabaw edukacyjnych oraz zadaniowych;
  • zabiegi fizykoterapeutyczne rozgrzewające i rozluźniające stawy, poprawiające miejscową trofikę i kondycję, np. masaże wirowe, zabiegi z grupy ciepłolecznictwa;
  • terapię zajęciową, czyli zajęcia z zakresu ergoterapii, arteterapii i socjoterapii, utrwalające i uczące umiejętności życia codziennego, samoobsługi i zaradności życiowej;
  • psychoterapię i edukację rodziców.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Hausmanowa-Petrusewicz I.: „Choroby mięśni", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1993.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta rozciąga się

Mięśnie dna miednicy – jak ćwiczyć i co źle wpływa na ich pracę? Tłumaczy fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej