Mimo, że astma jest najczęściej diagnozowaną chorobą przewlekła układu oddechowego w wieku dziecięcym, to jej leczenie w dalszym ciągu jest niezadowalające. Główną przyczyną tego faktu jest brak konsekwencji małych pacjentów w stosowaniu się do zaleceń lekarskich. A jakie są bezpośrednie przyczyny tej choroby i jak objawia się ona u dzieci?
Rolki
Astma u dzieci ‒ przyczyny powstawania duszności
Kluczowym elementem w astmie u dzieci jest czynnik wyzwalający duszność. Pod jego wpływem drogi oddechowe ulegają zwężeniu, co ogranicza przepływ powietrza. Tworzy się czop śluzowy zamykający oskrzela i rozwija się w nich stan zapalny.
Bezpośrednia przyczyna astmy u dzieci jest nieznana. Uważa się jednak, że czynnikami wpływającymi na rozwój astmy są powikłania chorób dróg oddechowych i alergeny obecne w środowisku. Czynniki środowiskowe, przez które może rozwijać się astma dziecięca, to brudne i zakurzone pomieszczenia, miejsca z dużą ilością dymu tytoniowego, a także pyłki traw i drzew.
Wpływ na pojawienie się napadowych duszności mają też czynniki genetyczne. Ryzyko zachorowania zwiększa się u dzieci, których rodzic także boryka się z chorobą.
Rodzaje astmy dziecięcej
Postać astmy u dzieci jest uwarunkowana przez czynniki, które powodują napady. Wyróżnia się następujące rodzaje tej choroby:
- astma oskrzelowa u dzieci ‒ objawy astmy oskrzelowej u dzieci są związane ze skurczem oskrzeli. Ta postać choroby jest też konsekwencją częstych infekcji górnych dróg oddechowych;
- astma alergiczna ‒ czynnik alergizujący wiąże się z przeciwciałami IgE, co skutkuje stanem zapalnym w oskrzelach i ich skurczem napadowym;
- astma infekcyjna u dzieci.
Objawy astmy u dzieci są zależne od wieku. U bardzo małych pacjentów objawia się ona w inny sposób niż u starszych dzieci. Choroba przebiega napadowo. Ataki mogą zdarzać się często, ale w niektórych przypadkach tylko kilka razy w roku.
Jak rozpoznać astmę u dziecka?
Astma wczesnodziecięca jest trudna do rozpoznania. W przebiegu przewlekłych chorób oddechowych takich jak astma u dzieci, objawy ataków rozpoczynają się zwykle napadowym kaszlem (tzw. kaszel astmatyczny u dzieci) i świszczącym oddechem, zwłaszcza po wysiłku. Dziecku ciężko jest zaczerpnąć powietrze, mogą wystąpić kłopoty z mówieniem. Szybko się męczy i bardzo poci. Może pojawić się katar (zazwyczaj jest on sezonowy i związany z astmą alergiczną). Dzieci z alergiami są też bardzo podatne na infekcje górnych dróg oddechowych. W razie napadu duszności dziecko powinno otrzymać lek, który umożliwi mu oddychanie. Odpoczynek i podane leki sprawią, że duszność minie po kilku minutach.
Niebezpieczne są zaostrzenia astmy u dzieci objawiające się sinicą, przyspieszoną akcją serca, a nawet zaburzeniami świadomości. W takich sytuacjach powinno się wezwać pogotowie.
Diagnostyka astmy u dziecka
Rozpoznanie astmy u dziecka jest trudne. Diagnoza opiera się na wywiadzie klinicznym i podstawowych badaniach, które nie zawsze dają pełny obraz choroby.
W rozpoznaniu astmy u dzieci pomocne są:
- RTG klatki piersiowej
- poziom przeciwciał IgE we krwi
- spirometria podstawowa
- wartość eozynofilów w morfologii krwi obwodowej
W przypadku podejrzenia występowania u dziecka astmy alergicznej, wykonuje się punktowe testy skórne. Małym pacjentem zajmuje się lekarz pulmonolog wspólnie z alergologiem.
Astma u dzieci ‒ leczenie
Leczenie astmy u dzieci polega na podawaniu glikokortykosteroidów wziewnych i pochodnych teofiliny rozkurczających oskrzela. Leki na astmę dla dzieci mają postać aerozoli i tabletek do rozgryzania. W astmie alergicznej u dzieci stosuje się odczulanie.
Skuteczne w leczeniu astmy u dzieci leczenie naturalne to inhalacje z olejków eterycznych ułatwiające oddychanie oraz preparaty roślinne upłynniające śluz zalegający w oskrzelach.
Całkowite wyleczenie astmy dziecięcej jest możliwe pod warunkiem, że leki są podawane konsekwentnie i regularnie, zgodnie z zaleceniem lekarza. O ile jest to możliwe, dziecko powinno unikać kontaktu z czynnikiem wyzwalającym napady.
