Przejdź do treści

Badanie krwi na czczo. Które badania wykonuje się na czczo?

Pielęgniarka pobiera krew kobiecie
Fot. dreamsnavigator / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
www.istockphoto.com
Twoje dziecko lubi bawić się nad wodą? Uważaj! „Utopić się można w talerzu zupy!” – przypomina lekarka Marta Bik-Tavares
kobieta opala się
Przyłóż plasterek pomidora na poparzone miejsce. Oparzenia słoneczne – jak możemy sobie pomóc?
„Odłącz się”, nie wszystko jest online. Mądra kampania we wrocławskim MPK
Babska solidarność istnieje! Zobacz profile na Instagramie, które przeczą teorii, że kobiety się nie wspierają
Gosia Włodarczyk
Czy twój brzuch przypomina balon? To nie musi być „ciąża spożywcza”. Sprawdź, co może ci dolegać

W celu diagnostycznym lub dla sprawdzenia ogólnego stanu zdrowia lekarz często zleca badanie krwi na czczo. W celach profilaktycznych badania krwi powinny być wykonywane raz w roku. Najbardziej miarodajne i prawdziwe wyniki wychodzą, kiedy pacjent odpowiednio przygotuje się do badań.

Badanie laboratoryjne krwi jest prostym i szybkim badaniem. Jest to pobranie jednej lub kilku probówek krwi z żyły łokciowej. Jedyne, co jest wymagane od pacjenta, to przestrzeganie kilku zasad i odpowiednie przygotowanie się do badania. Najważniejszą zasadą jest bezwzględne wykonanie niektórych badań krwi na czczo.

Badanie krwi – ile godzin na czczo?

Bycie na czczo oznacza spożycie ostatniego posiłku minimum 8 godzin przed badaniem. Niektóre laboratoria podają, że należy powstrzymać się od jedzenia na 12 godzin przed pobraniem krwi. Optymalnie jest dzień przed badaniem zjeść lekką kolację do godziny 18 oraz pić niesłodzoną i niegazowaną wodę do momentu pójścia spać. Dobrze jest, jeżeli posiłki spożywane w dniu poprzedzającym badanie są lekkostrawne. Rano, w dniu badania, nie należy pić kawy przed pobraniem krwi, żuć gumy, trzeba powstrzymać się od palenia papierosów. Leki, które są brane na stałe, należy przyjąć dopiero po badaniu, chyba że lekarz zalecił inaczej. Należy pamiętać, że wiele suplementów dostępnych w aptece bez recepty może zaburzyć rzeczywisty wynik badania krwi. Fakt ich przyjmowania należy zgłosić wcześniej lekarzowi pierwszego kontaktu, który zleci przerwanie ich spożywania odpowiednio wcześniej przed badaniem.

W przypadku pobierania krwi na oznaczenie cholesterolu i lipidogramu wymagane jest bycie na czczo 14 godzin przed badaniem. Dzień przed badaniem wskazane jest powstrzymanie się od spożywania alkoholu, słodkich, tłustych i smażonych potraw.

Picie wody przed badaniem krwi na czczo jest dopuszczalne w niewielkich ilościach, a nawet zalecane, ponieważ zbyt długa przerwa w nawadnianiu organizmu może zaburzyć wyniki. Powinna być to jednak woda niesłodzona i niegazowana.

Czego nie warto robić na pusty żołądek

Badanie krwi u dziecka na czczo

W przypadku małych dzieci wykonanie badania krwi na czczo jest trudniejsze niż w przypadku starszych dzieci i dorosłych. Niemowlęta nie muszą być na czczo przed pobraniem krwi. Utrzymanie tak długiej przerwy w przypadku małych dzieci nie jest możliwe, dlatego dopuszczalne jest ich karmienie, jednak nie bezpośrednio przed wykonaniem badania.

Dzieciom do 3. roku życia przed badaniem krwi najlepiej nie podawać posiłku, jednak dopuszczalne jest zjedzenie przez nie lekkiego śniadania. Bezwzględnym wyjątkiem, który nakazuje być na czczo, jest badanie glukozy, ponieważ każdy spożyty pokarm znacząco fałszuje wynik. Dziecku przed badaniem krwi na czczo do picia można podać jedynie wodę bez cukru.

Dzieci w wieku przedszkolnym i starsze powinny być na czczo przed wykonaniem badania krwi. Zaleca się, jak w przypadku dorosłych, podanie jako ostatniego posiłku lekkiej kolacji dzień przed badaniem.

Zobacz także

Jakie badania krwi wykonuje się na czczo?

Na zafałszowanie wyników badania krwi wpływa wiele przyjmowanych pokarmów i leków. Nie wiadomo także, jak organizm zareaguje po spożyciu posiłku, napoju czy gumy do żucia. Jeżeli jest tylko taka możliwość, powinno się wykonywać wszystkie badania krwi na czczo, mimo żedopuszczalne jest ich wykonanie po jedzeniu czy wypiciu kawy.

Niektóre badania krwi wymagają bezwzględnego bycia na czczo z zachowaniem racjonalnej diety już dzień przed ich wykonaniem. Należą do nich:

  • Morfologia – może być pobrana także po posiłku, jednak istnieją przesłanki, że spożycie pokarmu przed podnosi poziom białych krwinek, dlatego zaleca się jej wykonanie na czczo, aby wynik był miarodajny.
  • Lipidogram i cholesterol – spożycie posiłku fałszywie podniesie ich poziom we krwi, a picie alkoholu dzień przed fałszywie obniży.
  • Czas krzepnięcia (INR) – badanie krzepliwości krwi powinno być na czczo, ponieważ zawarta w pokarmach witamina K obniża wartość INR.
  • Hormony tarczycy – trijodotyroninę (FT3), tyroksynę (FT4), tyreotropinę (TSH) – wykonuje się na czczo, nie przyjmuje się także leków na tarczycę przed badaniem.
  • Próby wątrobowe aminotransferaza alaninowa (ALT) oraz aminotransferaza asparaginianowa (AST).
  • Glukoza i krzywa cukrowa – na jej fałszywie podwyższony wynik wpływa nawet łyk słodzonego napoju.
  • Insulina – spożycie posiłku powoduje wzmożone wydzielanie insuliny, a tym samym fałszywie podwyższony wynik.
  • Bilirubina – jej poziom podnoszą witamina C zawarta w pokarmach i alkohol.
  • Ferrytyna i żelazo.
  • Elektrolity.
  • Białko.
  • Mocznik, kreatynina, kwas moczowy.
  • Prolaktyna.
  • Poziom hormonów płciowych.
  • Witamina B12.

Na które badania nie trzeba być na czczo?

Nie wszystkie badania krwi wymagają bycia na czczo, ponieważ na badany parametr nie ma wpływu jedzenie i spożyte wraz z nim mikro- i makroelementy. Bycia na czczo nie wymaga badanie grupy krwi, białko C-reaktywne (CRP – markery stanu zapalnego), antystreptolizyna (ASO – badanie wykrywające zakażenie paciorkowcami), swoisty antygen sterczowy (PSA – diagnostyka chorób prostaty), antygeny wirusa HIV oraz zapalenia wątroby typu B i C. Podczas badania krwi na Helicobacter pylori nie trzeba być na czczo. Nie jest konieczne bycie na czczo do badania krwi na boreliozę, ponieważ posiłek nie ma wpływu na obecność swoistych przeciwciał.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

barbara pasek

„Gdybym po kolejnym ataku przestała szukać odpowiedzi, to skończyłoby się to śmiercią” – Barbara Pasek o swoich zmaganiach z boreliozą

„Pary homoseksualne są rodzicami bardzo odpowiedzialnymi. Ich miłość jest taka sama jak heteroseksualnych rodziców. Ale mają więcej niepokoju” – mówi psychoterapeutka Agnieszka Gudzowaty

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

10 pytań o chorą tarczycę. Sprawdź, czy wszystko o niej wiesz

Kobieta w szpitalu

7 faktów o zaburzeniach krzepliwości krwi, które trzeba znać

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?