Przejdź do treści

Badania obrazowe – rodzaje, wskazania, przebieg badania

Badania obrazowe - rodzaje, wskazania, przebieg badania Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
W czasie miesiączki nie można usuwać zębów? Anna Kuśnierczak obala mity związane ze stomatologią
W czasie miesiączki nie można usuwać zębów? Anna Kuśnierczak obala mity związane ze stomatologią
Karolina Rogaska /fot. archiwum prywatne
Menstruacyjna rewolucja z majtkami WIMIN. Krótka historia tego, jak pożegnałam plamy na spodniach
Kobieta
Naukowcy wykazali, że COVID-19 jest chorobą sezonową. „Ma to istotne znaczenie dla planowania działań łagodzących fale zachorowań”
Warszawska Syrenka zniknęła z Bulwarów Wiślanych. Wzięła wolne w bardzo słusznej sprawie
„To wszystko, co zgotowała nam pandemia, bardzo negatywnie przełożyło się na naszą rzeczywistość”. O sytuacji osób z astmą mówi dr Piotr Dąbrowiecki

Badania obrazowe pozwalają na dokładne zobrazowanie wewnętrznych struktur ciała. Podstawowy podział tych badań obejmuje metody konwencjonalne, do których zaliczane są zdjęcia rentgenowskie, a także metody cyfrowe. Do tych drugich należy m.in. obrazowanie z wykorzystaniem tomografu komputerowego, rezonansu magnetycznego, ultrasonografem lub scyntygrafem. Wszystkie wspomniane badania obrazowe klatki piersiowej, głowy, narządów wewnętrznych są badaniami nieinwazyjnymi i bezbolesnymi.

Badania obrazowe – rodzaje

Rentgen

Jedną z najstarszych metod diagnostyki obrazowej jest wykonywanie zdjęć rentgenowskich. Lampa rentgenowska emituje promieniowanie X, które przenikają częściowo przez tkanki ciała, po czym padają na kliszę rentgenowską. Promieniowanie X to promieniowanie elektromagnetyczne, którego fale mają długość pośrednią między widmem nadfioletowym a promieniowaniem gamma. Różne tkanki w różnym stopniu pochłaniają promienie rentgenowskie, dzięki czemu możliwe jest zobrazowanie takich struktur jak układ kostny i występujące w jego obrębie złamania, zmiany zwyrodnieniowe czy przemieszczenie kości. Badania rentgenowskie znajdują zastosowanie w stomatologii, ortodoncji i chirurgii szczękowej. Zdjęcie rentgenowskie sprawdzają się jako badania obrazowe klatki piersiowej, uwidaczniając zmiany gruźlicze, nowotwory płuc czy zapalenie płuc. Przy pomocy rentgena można także zobrazować jamę brzuszną.

Tomografia komputerowa

Tomografia komputerowa wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie, które emitowane jest przez lampę obracającą się wokół pacjenta, a jednocześnie przesuwają się wzdłuż ciała. Dzięki temu można uzyskać wiele zdjęć rentgenowskich, wykonanych pod różnymi kątami, w wielu płaszczyznach. Program komputerowy łączy te zdjęcia, tworząc dokładny obraz badanej struktury ciała. Badanie tomograficzne można uzupełnić o dodanie kontrastu, co pozwala bardzo dokładnie uwidocznić obszary wypełnione kontrastem – są one widoczne jako jasne pola.

nowoczesny tomograf komputerowy

Rezonans magnetyczny

Rezonans magnetyczny wykorzystuje pole elektromagnetyczne, które wzbudza atomy wodoru obecne w organizmie. Atomy te ulegają namagnesowaniu i pochłaniają impulsy fal elektromagnetycznych, co powoduje zmiany sygnału radiowego. Dane te są następnie przez system komputerowy. Fale radiowe emitowane są przez specjalny elektromagnes, który umieszczony jest w specjalnej klatce Faradaya, izolującej od zewnętrznych źródeł fal elektromagnetycznych.

Ultrasonografia

Ultrasonografia wykorzystuje ultradźwięki, czyli fale akustyczne, które rozchodzą się w ciele i rozpraszają. Dzięki temu można zobrazować tkanki miękkie, a obraz pojawia się w czasie rzeczywistym na ekranie aparatury.

Wskazania do badań obrazowych

Badania obrazowe mogą być wykonywane u tych pacjentów, u których konieczne jest przeprowadzenie diagnostyki w kierunku następujących schorzeń:

  • stanów zapalnych,
  • guzów nowotworowych,
  • torbieli,
  • schorzeń naczyń krwionośnych, w tym zwężenia naczyń, ich niedrożności, tętniaków,
  • schorzeń narządów jamy brzusznej (wątroby i dróg żółciowych, trzustki, żołądka i jelit),
  • chorób kręgosłupa, stawów i kości.

Badania obrazowe wykonywane są także przy podejrzeniu urazów układu kostnego lub narządów wewnętrznych. Badania obrazowe wielonarządowe wykonywane są przy podejrzeniu urazów wewnętrznych, np. po wypadku komunikacyjnym. Niekiedy istnieje konieczność wykonania badania obrazowego przed planowanym zabiegiem.

promieniowanie rentgenowskie

Badania obrazowe klatki piersiowej

Diagnostyka obrazowa klatki piersiowej może być zrealizowana dzięki wykorzystaniu tomografii, rezonansu magnetycznego, ultrasonografii czy rentgena. Za pośrednictwem zdjęć rentgenowskich można zobrazować zmiany gruźlicze lub nowotworowe w płucach, a także zmiany zapalne. Ponadto możliwe jest zobrazowanie układu kostnego – żeber, mostka oraz odcinka piersiowego kręgosłupa. Tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny umożliwiają ocenę budowy kręgosłupa, serca i dużych naczyń krwionośnych, płuc. Z kolei badanie USG wykorzystywane jest w celu zobrazowania budowy gruczołów piersiowych. USG piersi wykonywane może być profilaktycznie lub w celu dokładnego zlokalizowania i określenia charakteru zmian wyczuwalnych palpacyjnie.

Badania obrazowe głowy

Badania obrazowe głowy, takie jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny pozwalają na ocenę tkanki mózgowej, krążenia czaszkowego, budowy pnia mózgu i przysadki mózgowej, a także budowy czaszki. Wskazaniem do wykonania badań obrazowych głowy może być:

  • diagnostyka bólów głowy,
  • określanie obszaru operacyjnego oraz monitoring pooperacyjny,
  • diagnostyka urazów czaszkowych,
  • diagnostyka chorób przysadki mózgowej,
  • rozpoznanie wad wrodzonych mózgowia,
  • diagnostyka nowotworów ośrodkowego układu nerwowego (oponiaki, glejaki, chłoniaki i gwiaździaki),
  • diagnostyka padaczki,
  • diagnostyka chorób neurodegeneracyjnych.

Badania obrazowe w okulistyce wykonywane są w celu zdiagnozowania urazów ocznych lub schorzeń okulistycznych. Panel takich badań obejmuje ultrasonografię, rezonans magnetyczny, tomografię komputerową.

Tatuaż a rezonans magnetyczny / unsplash

Badania obrazowe jamy brzusznej

Obrazowanie jamy brzusznej pozwala na ocenę narządów wewnętrznych oraz dużych naczyń krwionośnych. Badania obrazowe trzustki czy wątroby umożliwiają zlokalizowanie guzów, torbieli czy urazów. Badanie obrazowe trzustki pozwala ponadto zdiagnozować ostre lub przewlekłe zapalenie trzustki. Badana obrazowe nadnerczy znajdują zastosowanie w diagnostyce gruczolaków. USG jamy brzusznej wykonywane jest w celu określenia dolegliwości bólowych, przy obecności wyczuwalnych guzów, pojawieniu się żółtaczki czy wodobrzusza. Tomografia oraz rezonans magnetyczny wykorzystywane są przede wszystkim przy podejrzeniu urazów jamy brzusznej, a także w celu lokalizacji zmian nowotworowych.

 

Bibliografia:

  1. Rek M., Rola tradycyjnych metod obrazowania we współczesnej diagnostyce okulistycznej; Okulistyka po Dyplomie, 2017
  2. Kędzierski B., Radiologiczne badania obrazowe; Gerontologia Współczesna, 2/ 2014
  3. Pruszyński B., Wskazania do badań obrazowych; PZWL, 2011
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Balon

Masz brzuch jak balon? Sprawdź, jak możesz zapobiec wzdęciom

Wady i choroby wrodzone dróg żółciowych – objawy, leczenie

Kamica przewodowa – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Giardioza – objawy i leczenie zakażenia Giardia lamblia

Wideotorakoskopia – co to jest? Wskazania, przebieg

Kobieta

Czy antykoncepcja hormonalna jest przeciwwskazana przy migrenie? Wyjaśnia farmaceutka

Zespół górnego otworu klatki piersiowej – objawy, leczenie

Brzuch

Pani Fizjotrener: Wyobraź sobie, co się dzieje z powietrzem w balonie, kiedy ściśniesz go po bokach. To samo się dzieje w brzuchu, gdy wkładasz ciasne spodnie

Choroba Menetrier’a – objawy, diagnostyka i leczenie

Rewaskularyzacja laserowa – wskazania, przygotowanie, przebieg

Nogi

„Noszenie szpilek nie jest dobre dla kobiecego zdrowia” – przestrzega Pani Fizjotrener

Magdalena Boczarska-Jedynak

„L4 jest dla chorych ostatecznością, by nikt nie wiedział, że ich nieobecność w pracy kolejny raz spowodowana jest migreną” – mówi neurolożka Magdalena Boczarska-Jedynak

Kobieta

„Obrzęki twarzy mogą zniknąć, gdy rozprawisz się z tymi napięciami” – pisze o napięciowym bólu głowy Pani Fizjotrener

Odma podskórna – objawy, postępowanie, leczenie

Badanie jamy brzusznej u flebologa? Dr n. med. Łukasz Paluch wyjaśnia, dlaczego jest ono niezbędne

Badanie jamy brzusznej u flebologa? Dr n. med. Łukasz Paluch wyjaśnia, dlaczego jest ono niezbędne

Kobieta mierzy obwód w talii

Stałe wciąganie brzucha nie jest zdrowe. Nie powinnaś tego robić

Torbiele trzustki – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Guzy śródpiersia – rodzaje, objawy, leczenie (operacja)

Uraz głowy – rodzaje i udzielanie pierwszej pomocy

Masz brzuch stresowy? Pani Fizjotrener ma dla ciebie kilka ćwiczeń

Żołądek – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

stanik

„Proszę ściągnąć stanik” – mówi lekarz podczas badania. Czy zawsze należy się na to zgadzać?

Mięśnie brzucha – podział, anatomia, funkcje

Klatka piersiowa – budowa, funkcje i choroby w jej obrębie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm