Przejdź do treści

Choroba Alzheimera – przyczyny i główne objawy demencji

Dłonie starszej kobiety z czarno-białymi zdjęciami
Fot. Gabriele Rohde / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Autyzm – wystarczy zrozumieć”. Ucz się tolerancji w najnowszej kampanii mówiącej o spektrum autyzmu
Chrup, chrup pora!
„Konsekwencje pracoholizmu to wyczerpanie fizyczne i emocjonalne”. Kiedy za bardzo kochasz swoją pracę?
Doskwiera ci ciągłe zmęczenie? To może być objaw poważnej dolegliwości. Zbadaj się
Zdrowe śniadanie do szkoły: orkiszowy omlet plus sok marchwiowy

Przyczyny choroby Alzheimera dotyczą postępujących procesów neurodegeneracji komórek nerwowych, które budują mózg człowieka. W strukturach mózgu u osób chorych obserwuje się agregację białek o nazwie beta-amyloid. Przy alzheimerze przyczynami w wieku młodym są głównie czynniki genetyczne.

Choroba Alzheimera, określana również jako demencja, ujawnia się na ogół po 65 roku życia. Wraz z wiekiem dochodzi do stopniowego obumierania komórek nerwowych. Szacuje się, że po około 10 latach od pojawienia się pierwszych objawów alzheimera znika aż połowa neuronów. W przypadku alzheimera przyczyny czają się głęboko w mózgu.

Alzheimer - nie czekaj, wyprzedź go!

Główne przyczyny choroby Alzheimera

Obecnie istnieje kilka hipotez mówiącej o przyczynach alzheimera. Jedna z nich (i zarazem najstarsza) mówi o tym, że jeden z neurotransmiterów (małych cząsteczek krążących w mózgu), jakim jest acetylocholina (obniżenie jej poziomu), może powodować objawy demencji. Nie do końca jednak wiadomo, czy jest to prawda, gdyż farmakologiczne leczenie alzheimera za pomocą leków podnoszących poziom acetylocholiny nie przyniosło oczekiwanych efektów.

Zobacz także: Leczenie Alzheimera

Obecnie przyczyny choroby Alzheimera próbuje się tłumaczyć kumulowaniem się beta-amyloidu oraz białka tau. W starzejącym się mózgu pomiędzy komórkami nerwowymi odkładają się tzw. blaszki starcze. Ich wiodącym składnikiem jest białko o nazwie beta-amyloid. Co więcej, wewnątrz neuronów obserwuje się duże ilości białka tau, które zakłóca komunikację wewnątrz mózgu. Obie formy białek powoli doprowadzają do śmierci komórek, określanej w literaturze medycznej jako apoptoza.

W bardzo niewielu przypadkach (około 15%) alzheimer przyczynia się do śmierci w młodym wieku (45–55 lat). Rozwój wczesnej formy alzheimera związany jest z genami, a zatem jest dziedziczony z pokolenia na pokolenie. Mutacja genowa dotyczy białka APP, które w normalnych, zdrowych mózgach odpowiada za prawidłowy wzrost neuronów i komunikowanie się w obrębie sieci neuronalnych. Nie bez znaczenia w powstawaniu objawów zaburzeń pamięci i orientacji przestrzennej są czynniki zewnętrzne, czyli środowiskowe.

Zgubny wpływ mają metale ciężkie, w tym aluminium, palenie tytoniu czy choroby autoimmunologiczne – jak chociażby choroby tarczycy.

Struktury mózgu a choroba Alzheimera

Podstawowymi objawami demencji u osób starszych są zaburzenia pamięci, problemy z rozpoznawaniem twarzy czy niemożność znalezienia drogi do domu. Struktury, które ulegają uszkodzeniu, to – adekwatnie do objawów – kora czołowa oraz hipokamp. U osób z alzheimerem przyczyny choroby upatruje się w kumulowaniu się beta-amyloidu w postaci złogów właśnie w wymienionych wyżej strukturach.

Zobacz także

Diagnoza i leczenie choroba Alzheimera

Należy pamiętać, że w przypadku podejrzenia u danej osoby z bliskiego otoczenia choroby Alzheimera przyczyny i objawy muszą zawsze zostać potwierdzone przez specjalistów – psychiatrów oraz neurologów. Ci pierwsi mogą wykonać na pacjencie szereg standardowych testów przesiewowych, składających się z pytań oraz prostych zadań sprawdzających dynamikę rozwoju choroby i stopień otępienia.

Zobacz także: Objawy Alzheimera

Najczęściej stosuje się skalę Mini-Mental (MMSE), w której wynik poniżej 10 punktów mówi o głębokiej demencji. Nie rzadziej wykonuje się test rysowania zegara. Mimo że jest on wyjątkowo łatwy w przeprowadzeniu, może wiele powiedzieć o rodzaju zaburzeń u osoby z podejrzeniem alzheimera. Lekarz karze narysować badanemu tarcze zegara ze wskazówkami na godzinie 10 i 11. Neurodegeneracja powoduje upośledzenie myślenia abstrakcyjnego i koordynację wzrokowo-ruchową i dlatego często pacjenci dementywni mają duży problem z poprawnym wykonaniem tego testu.

Zobacz także: Test na Alzheimera

W warunkach domowych można poszukać w internecie testu 10 zdań. Twierdzące odpowiedzi na większość z nich mogą sugerować, że u najbliższej osoby rozpoczynają się procesy demencyjne. Ostatecznym potwierdzeniem są testy krwi (chociaż dość rzadko praktykowane w klinice) oraz obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego. Chory wchodzi do specjalnej tuby, w której za pomocą silnego pola magnetycznego oraz pola radiowego prześwietlany jest mózg. Na obrazie radiolog może zauważyć zaniki kory mózgowej lub silne obkurczenie struktur odpowiedzialnych za uczenie się i zapamiętywanie. Warto jednak dodać, że często przyczynami alzheimera nie są ubytki w mózgu. Dlatego też każdy z przypadków wymaga indywidualnego podejścia i diagnozy. Jak dotąd, choroba Alzheimera pozostaje jednak nieuleczalna.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Choroba Alzheimera. Tadeusz Parnowski. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2018
2. Choroba Alzheimera. Jerzy Leszko. Medical Education, 2018.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Barbara Falenta z książką "Mamy dla Mamy"

„Nie musisz gotować trzydaniowych obiadów, ani chodzić po domu w sukience i w szpilkach”. Barbara Falenta o macierzyństwie z dystansem i książce „Mamy dla Mamy”

„Nie kąp dziecka codziennie, bo będzie miało za cienką skórę”, „Nie obcinaj mu włosów, bo szybko wyłysieje”. Jak młode mamy powinny reagować na takie porady, wyjaśnia socjolożka

„Jak to możliwe, że nie mam rąk i nogi, a mam chłopaka i pracę, kiedy ona jest zdrowa i ładna, a tego nie ma” – mówi w rozmowie z Hello Zdrowie Aldona Plewińska, modelka inna niż wszystkie

„Miednica to nasze kobiece centrum dowodzenia”. Mięśnie Kegla potrzebują treningu, fizjoterapeutka wyjaśnia jak to robić i w jaki sposób ciało nam się odwdzięczy

Zainteresują cię również:

Kobieta z dystorsją trzyma się za bolące kolano.

Dystorsja: rodzaje, objawy, przyczyny, leczenie. Różne definicje pojęcia

Kobieta podczas badania USG pod kątem wykrycia wielowodzia.

Wielowodzie, czyli nadmiar wód płodowych – przyczyny, objawy, zagrożenia, sposoby leczenia

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy: objawy, leczenie, rokowania

Kobieta z chorobą von Willebranda podczas konsultacji lekarskiej.

Choroba von Willebranda – na czym polega wrodzona skaza krwotoczna?

nowoczesny tomograf komputerowy

Na czym polega tomografia zatok i jak się przygotować do badania?

otwarte opakowanie z rurką do tracheostomii

Kiedy stosuje się rurki tracheostomijne i jak powinno się o nie dbać?

kobieta zakładająca sobie opaskę na kolano po lateralizacji rzepki

Czym jest lateralizacja rzepek kolanowych – przyczyny i objawy zjawiska, powszechne metody leczenia

zarys kgosłupa z hiperlordozą i kobiety trzymającej się za okolice lędźwi

Czym jest hiperlordoza – charakterystyka, objawy, leczenie, ćwiczenia

kobieta nachyla się nad niemowlakiem leżącym na brzuchu na łóżku

Wzmożone i obniżone napięcie mięśniowe u niemowlaka – przyczyny i objawy zjawiska

kobieta ma na plecach podłączane prądy tens

Prądy TENS – metoda elektrycznej stymulacji nerwów. Na czym polega?

dłoń w rękawiczce jednorazowej trzymająca próbkę krwi

Kreatynina – marker pracy nerek. O czym świadczy jego wysoki i niski poziom?

kobieta trzymająca obiema rękami za bolące kolano

Artroza – choroba zwyrodnieniowa stawów: przyczyny, objawy, naturalne metody leczenia

trzy próbki krwi na białym tle

Biochemia krwi, czyli analiza podstawowych składników osocza. Jak interpretować wyniki?

zasmucona młoda kobieta siedząca w toalecie na sedesie

Zatwardzenie – jakie są sposoby na zaparcia? Zioła, dieta i inne domowe metody

jedno zdrowe oko kobiety i drugie z zapaleniem rogówki

Zapalenie rogówki – przyczyny, objawy i sposoby leczenia. Jak pozbyć się uciążliwej dolegliwości?

kobieta radząca sobie ze stresem w pracy w otoczeniu dwóch mężczyzn

Jakie są metody walki ze stresem? Znane techniki relaksacyjne

małe narzędzia ogrodowe i cebulki kwiatowe na tle wrzosów w ogrodzie

Hortiterapia w leczeniu pacjentów cierpiących na schorzenia somatyczne i psychiatryczne

wysypana soda ze słoiczka na drewnianą powierzchnię

Odgrzybianie organizmu – jak je właściwie przeprowadzić? Czy istnieją skuteczne metody?

młoda kobieta w kapeluszu opala się na plaży

Czym jest tanoreksja i jakie niesie zagrożenia? Leczenie tanoreksji

kobieta lekarz podłącza pacjentowi aparaturę do hemodializy

Czym jest hemodializa? Dowiedz się, jak wygląda życie ze sztuczną nerką

lekarz wprowadza cystoskopem wziernik do pęcherza moczowego pacjenta

Co to jest cystoskopia i jak się do niej przygotować – czyli wszystko, co warto wiedzieć przed badaniem

młoda kobieta z grymasem bólu na twarzy trzymająca się za gardło

Paciorkowce – poznaj wroga i wylecz go. Jakie daje objawy? Jak rozpoznać jego obecność?

lekarz w rękawiczkach wkłada próbki krwi do stojaka

Odczyn antystreptolizynowy (ASO) – co to za badanie? Wskazania i normy

kilka plemników zbliżających się do komórki jajowej

Teratozoospermia jako jedna z przyczyn niepłodności u mężczyzn. W jaki sposób leczy się to schorzenie?