Przejdź do treści

Choroba Alzheimera – przyczyny i główne objawy demencji

Dłonie starszej kobiety z czarno-białymi zdjęciami
Fot. Gabriele Rohde / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ćwiczenia na nogi i pośladki z kettlebells
Ćwiczenia na nogi i pośladki z kettlebells
Pierwsza pomoc po ukąszeniu kleszcza. Czy wiesz jak się uchronić przed boreliozą?
Skąd się bierze miód?
Skąd się bierze miód? Produkcja tego niezwykłego nektaru jest naprawdę fascynująca
5 pomysłów na jednodniowy detoks
5 pomysłów na jednodniowy detoks. Co poleca Kasia Bem?
Ćwicz kręgosłup - to proste!
Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

Przyczyny choroby Alzheimera dotyczą postępujących procesów neurodegeneracji komórek nerwowych, które budują mózg człowieka. W strukturach mózgu u osób chorych obserwuje się agregację białek o nazwie beta-amyloid. Przy alzheimerze przyczynami w wieku młodym są głównie czynniki genetyczne.

Choroba Alzheimera, określana również jako demencja, ujawnia się na ogół po 65 roku życia. Wraz z wiekiem dochodzi do stopniowego obumierania komórek nerwowych. Szacuje się, że po około 10 latach od pojawienia się pierwszych objawów alzheimera znika aż połowa neuronów. W przypadku alzheimera przyczyny czają się głęboko w mózgu.

Alzheimer - nie czekaj, wyprzedź go!

Główne przyczyny choroby Alzheimera

Obecnie istnieje kilka hipotez mówiącej o przyczynach alzheimera. Jedna z nich (i zarazem najstarsza) mówi o tym, że jeden z neurotransmiterów (małych cząsteczek krążących w mózgu), jakim jest acetylocholina (obniżenie jej poziomu), może powodować objawy demencji. Nie do końca jednak wiadomo, czy jest to prawda, gdyż farmakologiczne leczenie alzheimera za pomocą leków podnoszących poziom acetylocholiny nie przyniosło oczekiwanych efektów.

Zobacz także: Leczenie Alzheimera

Obecnie przyczyny choroby Alzheimera próbuje się tłumaczyć kumulowaniem się beta-amyloidu oraz białka tau. W starzejącym się mózgu pomiędzy komórkami nerwowymi odkładają się tzw. blaszki starcze. Ich wiodącym składnikiem jest białko o nazwie beta-amyloid. Co więcej, wewnątrz neuronów obserwuje się duże ilości białka tau, które zakłóca komunikację wewnątrz mózgu. Obie formy białek powoli doprowadzają do śmierci komórek, określanej w literaturze medycznej jako apoptoza.

W bardzo niewielu przypadkach (około 15%) alzheimer przyczynia się do śmierci w młodym wieku (45–55 lat). Rozwój wczesnej formy alzheimera związany jest z genami, a zatem jest dziedziczony z pokolenia na pokolenie. Mutacja genowa dotyczy białka APP, które w normalnych, zdrowych mózgach odpowiada za prawidłowy wzrost neuronów i komunikowanie się w obrębie sieci neuronalnych. Nie bez znaczenia w powstawaniu objawów zaburzeń pamięci i orientacji przestrzennej są czynniki zewnętrzne, czyli środowiskowe.

Zgubny wpływ mają metale ciężkie, w tym aluminium, palenie tytoniu czy choroby autoimmunologiczne – jak chociażby choroby tarczycy.

Struktury mózgu a choroba Alzheimera

Podstawowymi objawami demencji u osób starszych są zaburzenia pamięci, problemy z rozpoznawaniem twarzy czy niemożność znalezienia drogi do domu. Struktury, które ulegają uszkodzeniu, to – adekwatnie do objawów – kora czołowa oraz hipokamp. U osób z alzheimerem przyczyny choroby upatruje się w kumulowaniu się beta-amyloidu w postaci złogów właśnie w wymienionych wyżej strukturach.

Zobacz także

Diagnoza i leczenie choroba Alzheimera

Należy pamiętać, że w przypadku podejrzenia u danej osoby z bliskiego otoczenia choroby Alzheimera przyczyny i objawy muszą zawsze zostać potwierdzone przez specjalistów – psychiatrów oraz neurologów. Ci pierwsi mogą wykonać na pacjencie szereg standardowych testów przesiewowych, składających się z pytań oraz prostych zadań sprawdzających dynamikę rozwoju choroby i stopień otępienia.

Zobacz także: Objawy Alzheimera

Najczęściej stosuje się skalę Mini-Mental (MMSE), w której wynik poniżej 10 punktów mówi o głębokiej demencji. Nie rzadziej wykonuje się test rysowania zegara. Mimo że jest on wyjątkowo łatwy w przeprowadzeniu, może wiele powiedzieć o rodzaju zaburzeń u osoby z podejrzeniem alzheimera. Lekarz karze narysować badanemu tarcze zegara ze wskazówkami na godzinie 10 i 11. Neurodegeneracja powoduje upośledzenie myślenia abstrakcyjnego i koordynację wzrokowo-ruchową i dlatego często pacjenci dementywni mają duży problem z poprawnym wykonaniem tego testu.

Zobacz także: Test na Alzheimera

W warunkach domowych można poszukać w internecie testu 10 zdań. Twierdzące odpowiedzi na większość z nich mogą sugerować, że u najbliższej osoby rozpoczynają się procesy demencyjne. Ostatecznym potwierdzeniem są testy krwi (chociaż dość rzadko praktykowane w klinice) oraz obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego. Chory wchodzi do specjalnej tuby, w której za pomocą silnego pola magnetycznego oraz pola radiowego prześwietlany jest mózg. Na obrazie radiolog może zauważyć zaniki kory mózgowej lub silne obkurczenie struktur odpowiedzialnych za uczenie się i zapamiętywanie. Warto jednak dodać, że często przyczynami alzheimera nie są ubytki w mózgu. Dlatego też każdy z przypadków wymaga indywidualnego podejścia i diagnozy. Jak dotąd, choroba Alzheimera pozostaje jednak nieuleczalna.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Choroba Alzheimera. Tadeusz Parnowski. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2018
2. Choroba Alzheimera. Jerzy Leszko. Medical Education, 2018.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Sałatkowy dream team: łosoś i kurkuma

Sałatkowy dream team: łosoś i kurkuma. Podniebienie oszaleje!

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

Przepis na witaminowe koktajle usprawniające pracę mózgu

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Miksujemy: koktajl na dobrą pamięć

Miksujemy: koktajl na dobrą pamięć

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?