Przejdź do treści

Choroba Alzheimera – przyczyny i główne objawy demencji

Dłonie starszej kobiety z czarno-białymi zdjęciami
Fot. Gabriele Rohde / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
11 szkodliwych nawyków, które robimy codziennie pod prysznicem
Kiedy do okulisty, gdy bolą oczy
Bolą cię oczy? Sprawdź, w jakich przypadkach powinnaś udać się do okulisty
Czujesz, że dopada cię jesienna chandra? Poznaj proste triki na poprawienie nastroju
Nietolerancja histaminy - znasz jej objawy?
Nietolerancja histaminy – znasz jej objawy?
Nie chcesz jesieni spędzić na L4? Poznaj 5 sposobów na zwiększenie odporności

Przyczyny choroby Alzheimera dotyczą postępujących procesów neurodegeneracji komórek nerwowych, które budują mózg człowieka. W strukturach mózgu u osób chorych obserwuje się agregację białek o nazwie beta-amyloid. Przy alzheimerze przyczynami w wieku młodym są głównie czynniki genetyczne.

Choroba Alzheimera, określana również jako demencja, ujawnia się na ogół po 65 roku życia. Wraz z wiekiem dochodzi do stopniowego obumierania komórek nerwowych. Szacuje się, że po około 10 latach od pojawienia się pierwszych objawów alzheimera znika aż połowa neuronów. W przypadku alzheimera przyczyny czają się głęboko w mózgu.

Alzheimer - nie czekaj, wyprzedź go!

Główne przyczyny choroby Alzheimera

Obecnie istnieje kilka hipotez mówiącej o przyczynach alzheimera. Jedna z nich (i zarazem najstarsza) mówi o tym, że jeden z neurotransmiterów (małych cząsteczek krążących w mózgu), jakim jest acetylocholina (obniżenie jej poziomu), może powodować objawy demencji. Nie do końca jednak wiadomo, czy jest to prawda, gdyż farmakologiczne leczenie alzheimera za pomocą leków podnoszących poziom acetylocholiny nie przyniosło oczekiwanych efektów.

Zobacz także: Leczenie Alzheimera

Obecnie przyczyny choroby Alzheimera próbuje się tłumaczyć kumulowaniem się beta-amyloidu oraz białka tau. W starzejącym się mózgu pomiędzy komórkami nerwowymi odkładają się tzw. blaszki starcze. Ich wiodącym składnikiem jest białko o nazwie beta-amyloid. Co więcej, wewnątrz neuronów obserwuje się duże ilości białka tau, które zakłóca komunikację wewnątrz mózgu. Obie formy białek powoli doprowadzają do śmierci komórek, określanej w literaturze medycznej jako apoptoza.

W bardzo niewielu przypadkach (około 15%) alzheimer przyczynia się do śmierci w młodym wieku (45–55 lat). Rozwój wczesnej formy alzheimera związany jest z genami, a zatem jest dziedziczony z pokolenia na pokolenie. Mutacja genowa dotyczy białka APP, które w normalnych, zdrowych mózgach odpowiada za prawidłowy wzrost neuronów i komunikowanie się w obrębie sieci neuronalnych. Nie bez znaczenia w powstawaniu objawów zaburzeń pamięci i orientacji przestrzennej są czynniki zewnętrzne, czyli środowiskowe.

Zgubny wpływ mają metale ciężkie, w tym aluminium, palenie tytoniu czy choroby autoimmunologiczne – jak chociażby choroby tarczycy.

Struktury mózgu a choroba Alzheimera

Podstawowymi objawami demencji u osób starszych są zaburzenia pamięci, problemy z rozpoznawaniem twarzy czy niemożność znalezienia drogi do domu. Struktury, które ulegają uszkodzeniu, to – adekwatnie do objawów – kora czołowa oraz hipokamp. U osób z alzheimerem przyczyny choroby upatruje się w kumulowaniu się beta-amyloidu w postaci złogów właśnie w wymienionych wyżej strukturach.

Zobacz także

Diagnoza i leczenie choroba Alzheimera

Należy pamiętać, że w przypadku podejrzenia u danej osoby z bliskiego otoczenia choroby Alzheimera przyczyny i objawy muszą zawsze zostać potwierdzone przez specjalistów – psychiatrów oraz neurologów. Ci pierwsi mogą wykonać na pacjencie szereg standardowych testów przesiewowych, składających się z pytań oraz prostych zadań sprawdzających dynamikę rozwoju choroby i stopień otępienia.

Zobacz także: Objawy Alzheimera

Najczęściej stosuje się skalę Mini-Mental (MMSE), w której wynik poniżej 10 punktów mówi o głębokiej demencji. Nie rzadziej wykonuje się test rysowania zegara. Mimo że jest on wyjątkowo łatwy w przeprowadzeniu, może wiele powiedzieć o rodzaju zaburzeń u osoby z podejrzeniem alzheimera. Lekarz karze narysować badanemu tarcze zegara ze wskazówkami na godzinie 10 i 11. Neurodegeneracja powoduje upośledzenie myślenia abstrakcyjnego i koordynację wzrokowo-ruchową i dlatego często pacjenci dementywni mają duży problem z poprawnym wykonaniem tego testu.

Zobacz także: Test na Alzheimera

W warunkach domowych można poszukać w internecie testu 10 zdań. Twierdzące odpowiedzi na większość z nich mogą sugerować, że u najbliższej osoby rozpoczynają się procesy demencyjne. Ostatecznym potwierdzeniem są testy krwi (chociaż dość rzadko praktykowane w klinice) oraz obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego. Chory wchodzi do specjalnej tuby, w której za pomocą silnego pola magnetycznego oraz pola radiowego prześwietlany jest mózg. Na obrazie radiolog może zauważyć zaniki kory mózgowej lub silne obkurczenie struktur odpowiedzialnych za uczenie się i zapamiętywanie. Warto jednak dodać, że często przyczynami alzheimera nie są ubytki w mózgu. Dlatego też każdy z przypadków wymaga indywidualnego podejścia i diagnozy. Jak dotąd, choroba Alzheimera pozostaje jednak nieuleczalna.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Choroba Alzheimera. Tadeusz Parnowski. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2018
2. Choroba Alzheimera. Jerzy Leszko. Medical Education, 2018.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Patty McCord: Zaufanie musi się opierać na szczerej komunikacji. Pracownicy stają się cyniczni, kiedy słyszą półprawdy

Gimnastyka słowiańska

„Większość ćwiczących kobiet przyznaje, że zapominają, co to PMS, klimakterium i bolesne miesiączki, płaczliwość i drażliwość” – mówi Katarzyna Majak, trenerka gimnastyki słowiańskiej

Wszyscy potrzebujemy wsparcia. Potrzebujemy więzi, bycia zauważonym, zrozumianym.

„Mamy problem ze słowem „wsparcie”, bo sugeruje, że sobie z czymś nie radzimy. A przecież matki, z którymi się spotykamy, radzą sobie ze wszystkim” – mówią Katarzyna Dołęgowska-Urlich i Janka Rykowska z Fundacji Sto Pociech

Jak wygląda życie po udarze

„Potwornie bolało mnie dosłownie wszystko. Potem mąż mi opowiadał, że nie dawałam się dotknąć, bo dosłownie wyłam z cierpienia” – mówi 30-letnia Natalia, która przeszła udar mózgu

Zainteresują cię również:

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

Piperyna występuje w pieprzu (źródło - https://www.gettyimages.com)

Piperyna – czym jest i jaki ma wpływ na człowieka

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

Najlepsza pozycja do spania. Jak spać, by się wyspać?

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Wirus opryszczki, którego mamy prawie wszyscy. Wiesz o nim wszystko?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta trzyma w ręce miniaturę nienarodzonego dziecka

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

ucho kobiety

Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą? Skuteczne domowe sposoby na zatkane ucho

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Żelatyna na stawy

Żelatyna na stawy – czy rzeczywiście jest skuteczna w walce z bólem stawów?