Przejdź do treści

Kora mózgowa – funkcje, budowa, zanik i śmierć

Kora mózgowa - funkcje, budowa, zanik i śmierć
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog mówi nam, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog wyjaśnia, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tomasz Dzieciątkowski: obawy dotyczące szczepionek przeciw COVID-19 i chorób powodujących bezpłodność kobiet są bezpodstawne
Szczepienia a mutacje koronawirusa
Czy wyłączenie z obowiązujących limitów będzie dotyczyło także ozdrowieńców? Wiemy, jak to będzie kontrolowane
Kasia Dziurska
Największe mity na temat treningu na siłowni. Rozprawia się z nimi Kasia Dziurska [WIDEO]

Kora mózgowa to część istoty szarej mózgu, zlokalizowana na powierzchni mózgu. Stanowi skupisko ogromnej ilości komórek nerwowych odpowiedzialnych za odbieranie, przetwarzanie i przekazywanie impulsów nerwowych. Podział funkcjonalny wyróżnia liczne ośrodki w korze mózgowej – ruchowe, czuciowe i kojarzeniowe. Zanik kory mózgowej to utrata neuronów oraz połączeń między nimi i jest konsekwencją fizjologicznych procesów starzenia się, urazów mózgu, przebytego udaru czy nadużywania alkoholu. Objawy uszkodzenia kory mózgowej zależą od lokalizacji zmian chorobowych.

Co to jest kora mózgowa?

Kora mózgowa to najbardziej zewnętrzna warstwa mózgu o grubości od dwóch do czterech milimetrów. Jej powierzchnia wynosi 0,2-0,25 metra kwadratowego, a kora mózgowa stanowi około 40 proc. masy mózgowia. Stanowi ona skupisko kilkunastu miliardów komórek nerwowych, tworzących skomplikowaną sieć połączeń nerwowych. Filogenetycznie wyróżniamy korę starą i korę nową. U człowieka niemal 95 proc. stanowi kora nowa, wykazująca sześciowarstwową budowę. Z kolei kora stara została zepchnięta w głąb mózgu tworzy układ limbiczny.

Kora mózgowa – funkcje

Kora mózgowa odpowiada za kontrolowanie takich aktywności jak:

  • percepcja czuciowa, czyli odbieranie bodźców dotykowych, dotykowych, termicznych, a także bodźców wzrokowych, słuchowych, zapachowych i smakowych,
  • aktywność umysłowa, czyli uczenie się, rozumienie, pamięć, inteligencja,
  • sterowanie ruchami świadomymi wykonywanymi z udziałem mięśni szkieletowych.
Mózg nie lubi samotności. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

Budowa kory mózgowej

Pod względem anatomicznym kora mózgowa dzieli się na pięć płatów. W każdej półkuli mózgu wyróżnić można następujące płaty kory mózgowej: czołowy, ciemieniowy, skroniowy, potyliczny oraz limbiczny. Każdy z płatów kory mózgowej zbudowany jest z sześciu warstw:

  • najbardziej zewnętrznie położona jest warstwa drobinowa, w której znajduje się niewiele neuronów, a także liczne włókna nerwowe,
  • warstwa ziarnista zewnętrzna zbudowana z gęsto ułożonych komórek ziarnistych oraz komórek piramidowych,
  • warstwa piramidowa zewnętrzna, którą tworzą luźno ułożone komórki piramidowe, a także nielicznie występujące komórki ziarniste,
  • warstwa ziarnista wewnętrzna, którą tworzą liczne komórki ziarniste i piramidowe,
  • warstwa piramidowa wewnętrzna utworzona przede wszystkim przez duże komórki piramidowe,
  • warstwa komórek wielokształtnych, zbudowana z komórek trójgraniastych i wrzecionowatych.
Kobieta leży na łóżku

Ośrodki w korze mózgowej – podział funkcjonalny

Poza podziałem anatomicznym, istotny jest podział funkcjonalny i to, na jakie obszary dzieli się kora mózgowa. Funkcje poszczególnych obszarów znajdują odzwierciedlenie w ich nazewnictwie. Jednym z najlepiej poznanych podziałów czynnościowych kory mózgu jest podział zaproponowany przez Brodmanna i wyróżniający 44 pola w korze mózgowej człowieka. Te środki w korze mózgowej odpowiadają m.in. za mowę, czucie powierzchniowe, widzenie, węch, widzenie, świadomość i myślenie, mimikę twarzy czy emocje i pamięć. Ponadto funkcjonuje podział funkcjonalny kory mózgowej na większe obszary, obejmujące rozmaite pola Brodmanna.

Za co odpowiada kora mózgowa? Kora ruchowa zlokalizowana jest w obrębie płata czołowego i odpowiada za generowania impulsów nerwowych umożliwiających podejmowanie aktywności ruchowej. Kora czuciowa, znajdująca się w płacie ciemieniowym pozwala na odbieranie bodźców czuciowych ze skóry.

Za co odpowiada płat potyliczny? W płacie potylicznym znajduje się kora wzrokowa umożliwiająca analizowanie bodźców wzrokowych, a w płacie skroniowym znajduje się kora słuchowa. natomiast kora smakowa zlokalizowana jest w obrębie płata ciemieniowego.

Lekarka objaśnia na czym polega udar pnia mózgu

Uszkodzenie kory mózgowej – przyczyny zaniku kory mózgowej

Choroby kory mózgowej prowadzą do postępującego jej zanikania. Co oznacza zanik kory mózgowej? Pod tym pojęciem kryje się zmniejszanie liczby komórek nerwowych, a także połączeń między nimi. Kora mózgowa może ulec uszkodzeniu w wyniku działania rozmaitych czynników. Zanik kory mózgowej może występować jako fizjologiczna oznaka starzenia się organizmu, towarzyszy także schorzeniom neurodegeneracyjnym, takim jak choroba Alzheimera czy stwardnienie rozsiane.

Zanikanie kory mózgowej może być także konsekwencją palenia papierosów czy nadużywania alkoholu, a także urazy mózgu, przebyty udar krwotoczny lub niedokrwienny, a także nowotwory mózgu. U dzieci ubytek kory mózgowej może towarzyszyć uszkodzeniu poporodowemu i porażeniu mózgowemu.

Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Zanik kory mózgowej – objawy

Gdy uszkodzona zostanie kora mózgu, zanik kory może objawiać się na wiele sposobów – wszystko zależy od lokalizacji zmian. Co czego prowadzi zanik kory mózgowej? Uszkodzenie kory mózgowej może objawiać się zaburzeniami czucia powierzchniowego, zaburzeniami mowy czy słuchu, pojawieniem się problemów z pamięcią i demencji, drgawek. Niekiedy występują objawy psychotyczne, takie jak urojenia, możliwe jest występowanie problemów z orientacją i myśleniem. Zanik kory mózgowej móżdżku prowadzi do wystąpienia zaburzeń równowagi, chodu oraz spadkiem napięcia mięśniowego.

 


Bibliografia:

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka – Tom IV: Układ nerwowy ośrodkowy, PZWL, Warszawa 1981.
  2. Nolte J., Mózg człowieka. Anatomia czynnościowa mózgowia, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Terapia… lasem

„Chciałam mieć dziecko, póki jeszcze jestem w pełni samodzielną osobą” – mówi 33-latka. Stwardnienie rozsiane nie jest przeciwwskazaniem do zajścia w ciążę

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Wiesz, że medytacja działa na mózg i geny? Wyjaśniamy, dlaczego tak się dzieje

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Kobieta

Czujesz że twój mózg potrzebuje pozytywnego doładowania? Ale jak to zrobić? Podpowiadamy

Neurony lustrzane – rola w funkcjonowaniu społecznym

Płat skroniowy mózgu – budowa, funkcje, skutki uszkodzeń

Układ limbiczny mózgu – budowa, funkcje, zaburzenia

Hipokamp – budowa, funkcje, uszkodzenie, regeneracja

Zmysły człowieka – rodzaje, funkcje i ich działanie

Galwanizacja – co to jest, działanie i przeciwwskazania

Płat ciemieniowy mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Płat potyliczny mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Kobieta

Szczęśliwi czasu nie liczą – jak samopoczucie wpływa na długość życia?

Tyłomózgowie – budowa, funkcje i choroby

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe

Rdzeń kręgowy – budowa, funkcje i skutki urazu rdzenia

Śródmózgowie – budowa, funkcje i uszkodzenia

Mózg nie lubi samotności. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

„Mózg nie lubi samotności”. Neurolożka dr n. med. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

Kobieta leży na sofie

Lek. Joanna Adamiak: każdy z nas może doświadczyć objawów jet lagu w codziennym życiu w stałej strefie czasowej

Biofeedback – co to jest, rodzaje, przeciwwskazania, cena

Nerw łokciowy – funkcje, uszkodzenie, ćwiczenia i operacja

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?