Przejdź do treści

Kora mózgowa – funkcje, budowa, zanik i śmierć

Kora mózgowa - funkcje, budowa, zanik i śmierć
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP
Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł
„Śmierdzisz”, „masz coś między nogami”, „okres jest obrzydliwy”. Okresowa Koalicja podkreśla: „Miesiączka jest wyśmiewana, a my obrażane”
„Jakie jeszcze ćwiczenia/profile polecacie?”. Aleksandra Żebrowska w humorystyczny sposób o powrocie do formy
Jak często należy ćwiczyć?

Kora mózgowa to część istoty szarej mózgu, zlokalizowana na powierzchni mózgu. Stanowi skupisko ogromnej ilości komórek nerwowych odpowiedzialnych za odbieranie, przetwarzanie i przekazywanie impulsów nerwowych. Podział funkcjonalny wyróżnia liczne ośrodki w korze mózgowej – ruchowe, czuciowe i kojarzeniowe. Zanik kory mózgowej to utrata neuronów oraz połączeń między nimi i jest konsekwencją fizjologicznych procesów starzenia się, urazów mózgu, przebytego udaru czy nadużywania alkoholu. Objawy uszkodzenia kory mózgowej zależą od lokalizacji zmian chorobowych.

Co to jest kora mózgowa?

Kora mózgowa to najbardziej zewnętrzna warstwa mózgu o grubości od dwóch do czterech milimetrów. Jej powierzchnia wynosi 0,2-0,25 metra kwadratowego, a kora mózgowa stanowi około 40 proc. masy mózgowia. Stanowi ona skupisko kilkunastu miliardów komórek nerwowych, tworzących skomplikowaną sieć połączeń nerwowych. Filogenetycznie wyróżniamy korę starą i korę nową. U człowieka niemal 95 proc. stanowi kora nowa, wykazująca sześciowarstwową budowę. Z kolei kora stara została zepchnięta w głąb mózgu tworzy układ limbiczny.

Kora mózgowa – funkcje

Kora mózgowa odpowiada za kontrolowanie takich aktywności jak:

  • percepcja czuciowa, czyli odbieranie bodźców dotykowych, dotykowych, termicznych, a także bodźców wzrokowych, słuchowych, zapachowych i smakowych,
  • aktywność umysłowa, czyli uczenie się, rozumienie, pamięć, inteligencja,
  • sterowanie ruchami świadomymi wykonywanymi z udziałem mięśni szkieletowych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Mózg nie lubi samotności. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

Budowa kory mózgowej

Pod względem anatomicznym kora mózgowa dzieli się na pięć płatów. W każdej półkuli mózgu wyróżnić można następujące płaty kory mózgowej: czołowy, ciemieniowy, skroniowy, potyliczny oraz limbiczny. Każdy z płatów kory mózgowej zbudowany jest z sześciu warstw:

  • najbardziej zewnętrznie położona jest warstwa drobinowa, w której znajduje się niewiele neuronów, a także liczne włókna nerwowe,
  • warstwa ziarnista zewnętrzna zbudowana z gęsto ułożonych komórek ziarnistych oraz komórek piramidowych,
  • warstwa piramidowa zewnętrzna, którą tworzą luźno ułożone komórki piramidowe, a także nielicznie występujące komórki ziarniste,
  • warstwa ziarnista wewnętrzna, którą tworzą liczne komórki ziarniste i piramidowe,
  • warstwa piramidowa wewnętrzna utworzona przede wszystkim przez duże komórki piramidowe,
  • warstwa komórek wielokształtnych, zbudowana z komórek trójgraniastych i wrzecionowatych.
Kobieta leży na łóżku

Ośrodki w korze mózgowej – podział funkcjonalny

Poza podziałem anatomicznym, istotny jest podział funkcjonalny i to, na jakie obszary dzieli się kora mózgowa. Funkcje poszczególnych obszarów znajdują odzwierciedlenie w ich nazewnictwie. Jednym z najlepiej poznanych podziałów czynnościowych kory mózgu jest podział zaproponowany przez Brodmanna i wyróżniający 44 pola w korze mózgowej człowieka. Te środki w korze mózgowej odpowiadają m.in. za mowę, czucie powierzchniowe, widzenie, węch, widzenie, świadomość i myślenie, mimikę twarzy czy emocje i pamięć. Ponadto funkcjonuje podział funkcjonalny kory mózgowej na większe obszary, obejmujące rozmaite pola Brodmanna.

Za co odpowiada kora mózgowa? Kora ruchowa zlokalizowana jest w obrębie płata czołowego i odpowiada za generowania impulsów nerwowych umożliwiających podejmowanie aktywności ruchowej. Kora czuciowa, znajdująca się w płacie ciemieniowym pozwala na odbieranie bodźców czuciowych ze skóry.

Za co odpowiada płat potyliczny? W płacie potylicznym znajduje się kora wzrokowa umożliwiająca analizowanie bodźców wzrokowych, a w płacie skroniowym znajduje się kora słuchowa. natomiast kora smakowa zlokalizowana jest w obrębie płata ciemieniowego.

Lekarka objaśnia na czym polega udar pnia mózgu

Uszkodzenie kory mózgowej – przyczyny zaniku kory mózgowej

Choroby kory mózgowej prowadzą do postępującego jej zanikania. Co oznacza zanik kory mózgowej? Pod tym pojęciem kryje się zmniejszanie liczby komórek nerwowych, a także połączeń między nimi. Kora mózgowa może ulec uszkodzeniu w wyniku działania rozmaitych czynników. Zanik kory mózgowej może występować jako fizjologiczna oznaka starzenia się organizmu, towarzyszy także schorzeniom neurodegeneracyjnym, takim jak choroba Alzheimera czy stwardnienie rozsiane.

Zanikanie kory mózgowej może być także konsekwencją palenia papierosów czy nadużywania alkoholu, a także urazy mózgu, przebyty udar krwotoczny lub niedokrwienny, a także nowotwory mózgu. U dzieci ubytek kory mózgowej może towarzyszyć uszkodzeniu poporodowemu i porażeniu mózgowemu.

Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Zanik kory mózgowej – objawy

Gdy uszkodzona zostanie kora mózgu, zanik kory może objawiać się na wiele sposobów – wszystko zależy od lokalizacji zmian. Co czego prowadzi zanik kory mózgowej? Uszkodzenie kory mózgowej może objawiać się zaburzeniami czucia powierzchniowego, zaburzeniami mowy czy słuchu, pojawieniem się problemów z pamięcią i demencji, drgawek. Niekiedy występują objawy psychotyczne, takie jak urojenia, możliwe jest występowanie problemów z orientacją i myśleniem. Zanik kory mózgowej móżdżku prowadzi do wystąpienia zaburzeń równowagi, chodu oraz spadkiem napięcia mięśniowego.

 


Bibliografia:

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka – Tom IV: Układ nerwowy ośrodkowy, PZWL, Warszawa 1981.
  2. Nolte J., Mózg człowieka. Anatomia czynnościowa mózgowia, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Zespół Hakima – wodogłowie normotensyjne, które można skutecznie leczyć 

Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera /fot. Getty Images

„Do gabinetu przyprowadzają mężów, u których zauważyły kłopoty z pamięcią, a okazuje się, że problem dotyczy także ich”. Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera

Dr Howard Tucke

Jest najstarszym neurologiem na świecie. Radzi, jak utrzymać mózg w dobrej kondycji przez lata

Julie Chin

Dostała udaru podczas programu na żywo. „Przepraszam, coś się ze mną dziś dzieje”

Opryszczkowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Neuroplastyczność mózgu – ćwiczenia. Jak ją zwiększyć?

Miała 18 lat, kiedy usłyszała, że został jej rok życia. Dziś chce nam przekazać 5 ważnych lekcji

Neurogeneza w wieku płodowym i dorosłym – jak ją aktywować?

Dr n. med. Maria Maliszewska / fot. neurosphera

„Po czwartej, piątej dekadzie życia wzrasta zachorowalność na depresję”. O wpływie menopauzy na mózg mówi dr n. med. Maria Maliszewska

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

„Kiedyś lekarze mówili, że parkinson lubi spokój. Teraz zmieniają zdanie. Po diagnozie trzeba się szybko otrząsnąć”

12-latek może zostać odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Rodzice przegrali walkę z brytyjskim Sądem Najwyższym

12-latek miał być odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Sądowa batalia rodziców z lekarzami

Skrzypaczka operowa w trakcie operacji usunięcia guza mózgu... grała na skrzypcach. To wideo trzeba zobaczyć!

Pacjentka grała na skrzypcach w trakcie operacji usunięcia guza mózgu. „Niesamowity pokaz mocy nauki!”

Pacjent po ostrym udarze mózgu powrócił do zdrowia. Wielki sukces polskich lekarzy!

"W pewnym momencie nie mogłam sobie przypomnieć nawet własnego imienia. Były takie chwile, że nie chciałam żyć" - mówi Emilia Clerke o afazji

„Nie mogłam sobie przypomnieć nawet własnego imienia. Były takie chwile, że nie chciałam żyć” – mówi Emilia Clarke o afazji

Kąpał się w jeziorze. Doszło do zakażenia amebą „zżerającą mózg”

Pień mózgu – budowa, funkcje, choroby i badania. Jakie objawy wskazują na jego uszkodzenie?

Nerw błędny – budowa, przebieg, uszkodzenie i leczenie. Dlaczego nazywa się go „wędrowcem”?

„Kobiety uczą się zachowań społecznych na zasadzie kopiuj-wklej, aż osiągają biegłość, która czyni ich autyzm niewidzialnym”. O życiu i kobiecości ze spektrum autyzmu mówi psycholożka i nauczycielka jogi Agata Ucińska

Skan mózgu pozwoli na wykrycie alzheimera / istock

Chorobę Alzheimera można zdiagnozować za pomocą pojedynczego skanu mózgu. Nowe odkrycie naukowców

Dr n. med. Maria Maliszewska / fot. neurosphera

Mylona z alzheimerem, parkinsonem, uważana za chorobę dzieci. Jak rozpoznać i leczyć padaczkę u seniorów, mówi dr n. med. Maria Maliszewska

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×