Przejdź do treści

Kora mózgowa – funkcje, budowa, zanik i śmierć

Kora mózgowa - funkcje, budowa, zanik i śmierć
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Ciężko ustać ci w tej pozycji? Naukowcy mówią, o czym może to świadczyć
„Nadżerkę, taką prawdziwą, będzie miało tylko 30 proc. z was. To, czym najczęściej 'straszą’ was ginekolodzy, to ektopia” – mówi dr Agnieszka Nalewczyńska
Dieta łagodząca objawy PMS, czyli co jeść, żeby mniej cierpieć
Ciśnieniomierze odejdą w zapomnienie? Grafenowy tatuaż sam zmierzy ciśnienie krwi
Wyleczą migrenę botoksem. Przełomową terapię zrefunduje państwo

Kora mózgowa to część istoty szarej mózgu, zlokalizowana na powierzchni mózgu. Stanowi skupisko ogromnej ilości komórek nerwowych odpowiedzialnych za odbieranie, przetwarzanie i przekazywanie impulsów nerwowych. Podział funkcjonalny wyróżnia liczne ośrodki w korze mózgowej – ruchowe, czuciowe i kojarzeniowe. Zanik kory mózgowej to utrata neuronów oraz połączeń między nimi i jest konsekwencją fizjologicznych procesów starzenia się, urazów mózgu, przebytego udaru czy nadużywania alkoholu. Objawy uszkodzenia kory mózgowej zależą od lokalizacji zmian chorobowych.

Co to jest kora mózgowa?

Kora mózgowa to najbardziej zewnętrzna warstwa mózgu o grubości od dwóch do czterech milimetrów. Jej powierzchnia wynosi 0,2-0,25 metra kwadratowego, a kora mózgowa stanowi około 40 proc. masy mózgowia. Stanowi ona skupisko kilkunastu miliardów komórek nerwowych, tworzących skomplikowaną sieć połączeń nerwowych. Filogenetycznie wyróżniamy korę starą i korę nową. U człowieka niemal 95 proc. stanowi kora nowa, wykazująca sześciowarstwową budowę. Z kolei kora stara została zepchnięta w głąb mózgu tworzy układ limbiczny.

Kora mózgowa – funkcje

Kora mózgowa odpowiada za kontrolowanie takich aktywności jak:

  • percepcja czuciowa, czyli odbieranie bodźców dotykowych, dotykowych, termicznych, a także bodźców wzrokowych, słuchowych, zapachowych i smakowych,
  • aktywność umysłowa, czyli uczenie się, rozumienie, pamięć, inteligencja,
  • sterowanie ruchami świadomymi wykonywanymi z udziałem mięśni szkieletowych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Mózg nie lubi samotności. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

Budowa kory mózgowej

Pod względem anatomicznym kora mózgowa dzieli się na pięć płatów. W każdej półkuli mózgu wyróżnić można następujące płaty kory mózgowej: czołowy, ciemieniowy, skroniowy, potyliczny oraz limbiczny. Każdy z płatów kory mózgowej zbudowany jest z sześciu warstw:

  • najbardziej zewnętrznie położona jest warstwa drobinowa, w której znajduje się niewiele neuronów, a także liczne włókna nerwowe,
  • warstwa ziarnista zewnętrzna zbudowana z gęsto ułożonych komórek ziarnistych oraz komórek piramidowych,
  • warstwa piramidowa zewnętrzna, którą tworzą luźno ułożone komórki piramidowe, a także nielicznie występujące komórki ziarniste,
  • warstwa ziarnista wewnętrzna, którą tworzą liczne komórki ziarniste i piramidowe,
  • warstwa piramidowa wewnętrzna utworzona przede wszystkim przez duże komórki piramidowe,
  • warstwa komórek wielokształtnych, zbudowana z komórek trójgraniastych i wrzecionowatych.
Kobieta leży na łóżku

Ośrodki w korze mózgowej – podział funkcjonalny

Poza podziałem anatomicznym, istotny jest podział funkcjonalny i to, na jakie obszary dzieli się kora mózgowa. Funkcje poszczególnych obszarów znajdują odzwierciedlenie w ich nazewnictwie. Jednym z najlepiej poznanych podziałów czynnościowych kory mózgu jest podział zaproponowany przez Brodmanna i wyróżniający 44 pola w korze mózgowej człowieka. Te środki w korze mózgowej odpowiadają m.in. za mowę, czucie powierzchniowe, widzenie, węch, widzenie, świadomość i myślenie, mimikę twarzy czy emocje i pamięć. Ponadto funkcjonuje podział funkcjonalny kory mózgowej na większe obszary, obejmujące rozmaite pola Brodmanna.

Za co odpowiada kora mózgowa? Kora ruchowa zlokalizowana jest w obrębie płata czołowego i odpowiada za generowania impulsów nerwowych umożliwiających podejmowanie aktywności ruchowej. Kora czuciowa, znajdująca się w płacie ciemieniowym pozwala na odbieranie bodźców czuciowych ze skóry.

Za co odpowiada płat potyliczny? W płacie potylicznym znajduje się kora wzrokowa umożliwiająca analizowanie bodźców wzrokowych, a w płacie skroniowym znajduje się kora słuchowa. natomiast kora smakowa zlokalizowana jest w obrębie płata ciemieniowego.

Lekarka objaśnia na czym polega udar pnia mózgu

Uszkodzenie kory mózgowej – przyczyny zaniku kory mózgowej

Choroby kory mózgowej prowadzą do postępującego jej zanikania. Co oznacza zanik kory mózgowej? Pod tym pojęciem kryje się zmniejszanie liczby komórek nerwowych, a także połączeń między nimi. Kora mózgowa może ulec uszkodzeniu w wyniku działania rozmaitych czynników. Zanik kory mózgowej może występować jako fizjologiczna oznaka starzenia się organizmu, towarzyszy także schorzeniom neurodegeneracyjnym, takim jak choroba Alzheimera czy stwardnienie rozsiane.

Zanikanie kory mózgowej może być także konsekwencją palenia papierosów czy nadużywania alkoholu, a także urazy mózgu, przebyty udar krwotoczny lub niedokrwienny, a także nowotwory mózgu. U dzieci ubytek kory mózgowej może towarzyszyć uszkodzeniu poporodowemu i porażeniu mózgowemu.

Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Zanik kory mózgowej – objawy

Gdy uszkodzona zostanie kora mózgu, zanik kory może objawiać się na wiele sposobów – wszystko zależy od lokalizacji zmian. Co czego prowadzi zanik kory mózgowej? Uszkodzenie kory mózgowej może objawiać się zaburzeniami czucia powierzchniowego, zaburzeniami mowy czy słuchu, pojawieniem się problemów z pamięcią i demencji, drgawek. Niekiedy występują objawy psychotyczne, takie jak urojenia, możliwe jest występowanie problemów z orientacją i myśleniem. Zanik kory mózgowej móżdżku prowadzi do wystąpienia zaburzeń równowagi, chodu oraz spadkiem napięcia mięśniowego.

 


Bibliografia:

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka – Tom IV: Układ nerwowy ośrodkowy, PZWL, Warszawa 1981.
  2. Nolte J., Mózg człowieka. Anatomia czynnościowa mózgowia, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Skan mózgu pozwoli na wykrycie alzheimera / istock

Chorobę Alzheimera można zdiagnozować za pomocą pojedynczego skanu mózgu. Nowe odkrycie naukowców

Przekazując diagnozę rodzicom, mówi: „Gratuluję, mają państwo dziecko z zespołem Aspergera”. O różnorodności, która występuje w spektrum autyzmu, mówi Tony Attwood

25-latka była pewna, że jej synek cierpi na zaparcia. Badania pokazały, że problem jest o wiele bardziej poważny

25-latka była pewna, że jej dziecko cierpi na zaparcia. Badania pokazały, że problem jest o wiele bardziej poważny

Po udarze partnerka ReZigiusza ma niedowład ciała. Apeluje do kobiet o badania przed sięgnięciem po antykoncepcję

27-latka doznała udaru / fot. Instagram garszcioszka

„Nigdy nie wiemy co nas czeka, ja w wieku 27 lat dostałam udaru” – pisze Weronika, partnerka ReZigiusza, jednego z najpopularniejszych youtuberów w Polsce

„To jest gonitwa myśli w głowie, wrażenie umierania, duszenia się, zasłabnięcia”. Polska influencerka opowiedziała o atakach paniki

„Samodzielność dla osób ze spektrum autyzmu to wolność i godne życie” – mówi Monika Kłeczek, prezeska stowarzyszenia AS

Leczenie nerwobóli będzie prostsze? Australijscy naukowcy na drodze do stworzenia innowacyjnych leków

Choroba Devica – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Naprawią serca i oczy. Innowacyjne syntetyczne neurony zrewolucjonizują świat?

Hailey Bieber przeszła operację serca. W poruszającym nagraniu opowiedziała o wadzie, która była przyczyną mikroudaru

Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki? / Fot. Pexels

„Piasek mózgowy” może powodować bezsenność, występuje nawet u 30-latków. Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki, mówi neurolożka Magdalena Podbrożna

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Jak poprawić koncentrację, radzi psycholog / pexels

„Umiejętność koncentracji przekłada się nie tylko na pracę, ale i lepsze życie”. Sposoby na poprawę wydajności i zdolność skupienia podpowiada psycholog Cezary Skura

Tachykardia zatokowa – co to jest, objawy, czy jest groźna?

„Ludzie mogą nie tylko wypierać wspomnienia, ale też tworzyć fałszywe”. Co ukrywa przed nami nasz mózg, mówi prof. Tomasz Maruszewski

Bruce Willis

Bruce Willis kończy karierę. Zdiagnozowano u niego ciężką chorobę

Holoprosencefalia – odmiany, objawy, diagnostyka dziecka

Wypalenie zawodowe

Wypalenie zawodowe – przyczyny, objawy i radzenie sobie z brakiem przyjemności przy wykonywaniu codziennych obowiązków

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

"Dieta realnie przekłada się na kondycję zdrowia psychicznego" - podkreśla farmeceutka. Co jeść, żeby zadbać o układ nerwowy?

„Dieta realnie przekłada się na kondycję zdrowia psychicznego” – podkreśla Zofia Winczewska. Co jeść, żeby zadbać o układ nerwowy?

Trening Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Naukowcy PAN odkryli, jak sprawić, żeby glejak przestał rosnąć. To może być przełomowe badanie

Naukowcy PAN odkryli, jak sprawić, żeby glejak przestał rosnąć. To może być przełomowe badanie

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×