Przejdź do treści

Kora mózgowa – funkcje, budowa, zanik i śmierć

Kora mózgowa - funkcje, budowa, zanik i śmierć
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Seks podczas miesiączki – ginekolog wyjaśnia, czy to bezpieczne
Motywacja – nie wzbudzisz jej żadnym trickiem ani sztuczką. Sprawdź, jak się skutecznie zmotywować
Problemy hormonalne. Ginekolog mówi, jakie są oznaki tego, że twoje hormony szaleją
Jak się twórczo złościć? Wykorzystaj negatywne emocje, by wprowadzić zmiany w życiu!
Co może boleć ze stresu? Sprawdź, zanim sięgniesz po leki przeciwbólowe

Kora mózgowa to część istoty szarej mózgu, zlokalizowana na powierzchni mózgu. Stanowi skupisko ogromnej ilości komórek nerwowych odpowiedzialnych za odbieranie, przetwarzanie i przekazywanie impulsów nerwowych. Podział funkcjonalny wyróżnia liczne ośrodki w korze mózgowej – ruchowe, czuciowe i kojarzeniowe. Zanik kory mózgowej to utrata neuronów oraz połączeń między nimi i jest konsekwencją fizjologicznych procesów starzenia się, urazów mózgu, przebytego udaru czy nadużywania alkoholu. Objawy uszkodzenia kory mózgowej zależą od lokalizacji zmian chorobowych.

Co to jest kora mózgowa?

Kora mózgowa to najbardziej zewnętrzna warstwa mózgu o grubości od dwóch do czterech milimetrów. Jej powierzchnia wynosi 0,2-0,25 metra kwadratowego, a kora mózgowa stanowi około 40 proc. masy mózgowia. Stanowi ona skupisko kilkunastu miliardów komórek nerwowych, tworzących skomplikowaną sieć połączeń nerwowych. Filogenetycznie wyróżniamy korę starą i korę nową. U człowieka niemal 95 proc. stanowi kora nowa, wykazująca sześciowarstwową budowę. Z kolei kora stara została zepchnięta w głąb mózgu tworzy układ limbiczny.

Kora mózgowa – funkcje

Kora mózgowa odpowiada za kontrolowanie takich aktywności jak:

  • percepcja czuciowa, czyli odbieranie bodźców dotykowych, dotykowych, termicznych, a także bodźców wzrokowych, słuchowych, zapachowych i smakowych,
  • aktywność umysłowa, czyli uczenie się, rozumienie, pamięć, inteligencja,
  • sterowanie ruchami świadomymi wykonywanymi z udziałem mięśni szkieletowych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Mózg nie lubi samotności. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

Budowa kory mózgowej

Pod względem anatomicznym kora mózgowa dzieli się na pięć płatów. W każdej półkuli mózgu wyróżnić można następujące płaty kory mózgowej: czołowy, ciemieniowy, skroniowy, potyliczny oraz limbiczny. Każdy z płatów kory mózgowej zbudowany jest z sześciu warstw:

  • najbardziej zewnętrznie położona jest warstwa drobinowa, w której znajduje się niewiele neuronów, a także liczne włókna nerwowe,
  • warstwa ziarnista zewnętrzna zbudowana z gęsto ułożonych komórek ziarnistych oraz komórek piramidowych,
  • warstwa piramidowa zewnętrzna, którą tworzą luźno ułożone komórki piramidowe, a także nielicznie występujące komórki ziarniste,
  • warstwa ziarnista wewnętrzna, którą tworzą liczne komórki ziarniste i piramidowe,
  • warstwa piramidowa wewnętrzna utworzona przede wszystkim przez duże komórki piramidowe,
  • warstwa komórek wielokształtnych, zbudowana z komórek trójgraniastych i wrzecionowatych.
Kobieta leży na łóżku

Ośrodki w korze mózgowej – podział funkcjonalny

Poza podziałem anatomicznym, istotny jest podział funkcjonalny i to, na jakie obszary dzieli się kora mózgowa. Funkcje poszczególnych obszarów znajdują odzwierciedlenie w ich nazewnictwie. Jednym z najlepiej poznanych podziałów czynnościowych kory mózgu jest podział zaproponowany przez Brodmanna i wyróżniający 44 pola w korze mózgowej człowieka. Te środki w korze mózgowej odpowiadają m.in. za mowę, czucie powierzchniowe, widzenie, węch, widzenie, świadomość i myślenie, mimikę twarzy czy emocje i pamięć. Ponadto funkcjonuje podział funkcjonalny kory mózgowej na większe obszary, obejmujące rozmaite pola Brodmanna.

Za co odpowiada kora mózgowa? Kora ruchowa zlokalizowana jest w obrębie płata czołowego i odpowiada za generowania impulsów nerwowych umożliwiających podejmowanie aktywności ruchowej. Kora czuciowa, znajdująca się w płacie ciemieniowym pozwala na odbieranie bodźców czuciowych ze skóry.

Za co odpowiada płat potyliczny? W płacie potylicznym znajduje się kora wzrokowa umożliwiająca analizowanie bodźców wzrokowych, a w płacie skroniowym znajduje się kora słuchowa. natomiast kora smakowa zlokalizowana jest w obrębie płata ciemieniowego.

Lekarka objaśnia na czym polega udar pnia mózgu

Uszkodzenie kory mózgowej – przyczyny zaniku kory mózgowej

Choroby kory mózgowej prowadzą do postępującego jej zanikania. Co oznacza zanik kory mózgowej? Pod tym pojęciem kryje się zmniejszanie liczby komórek nerwowych, a także połączeń między nimi. Kora mózgowa może ulec uszkodzeniu w wyniku działania rozmaitych czynników. Zanik kory mózgowej może występować jako fizjologiczna oznaka starzenia się organizmu, towarzyszy także schorzeniom neurodegeneracyjnym, takim jak choroba Alzheimera czy stwardnienie rozsiane.

Zanikanie kory mózgowej może być także konsekwencją palenia papierosów czy nadużywania alkoholu, a także urazy mózgu, przebyty udar krwotoczny lub niedokrwienny, a także nowotwory mózgu. U dzieci ubytek kory mózgowej może towarzyszyć uszkodzeniu poporodowemu i porażeniu mózgowemu.

Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Zanik kory mózgowej – objawy

Gdy uszkodzona zostanie kora mózgu, zanik kory może objawiać się na wiele sposobów – wszystko zależy od lokalizacji zmian. Co czego prowadzi zanik kory mózgowej? Uszkodzenie kory mózgowej może objawiać się zaburzeniami czucia powierzchniowego, zaburzeniami mowy czy słuchu, pojawieniem się problemów z pamięcią i demencji, drgawek. Niekiedy występują objawy psychotyczne, takie jak urojenia, możliwe jest występowanie problemów z orientacją i myśleniem. Zanik kory mózgowej móżdżku prowadzi do wystąpienia zaburzeń równowagi, chodu oraz spadkiem napięcia mięśniowego.

 


Bibliografia:

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka – Tom IV: Układ nerwowy ośrodkowy, PZWL, Warszawa 1981.
  2. Nolte J., Mózg człowieka. Anatomia czynnościowa mózgowia, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta ma orgazm

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?

Kobieta

Czujesz że twój mózg potrzebuje pozytywnego doładowania? Ale jak to zrobić? Podpowiadamy

Funkcje poznawcze – co to jest, zaburzenia, trening

Anna Sierant /fot. archiwum prywatne

Stres, bezsenność i zszargane nerwy? Wypróbuj Naturell Ashwagandha! Ja sprawdziłam i polecam

Zdesperowana kobieta patrzy przez okno

Depresja – objawy, przyczyny i leczenie. Jak pomóc osobie z depresją?

kobieta nerwica

Nerwica – rodzaje, objawy, leczenie

ASMR – orgazm dla mózgu. Jak to działa i na co może pomóc?

Kobieta stoi na ulicy

Ty czy twój mózg. Kto podejmie decyzje o tym, co dziś obejrzysz na Netfliksie?

Udar mózgu (apopleksja) - objawy, przyczyny, leczenie

Udar mózgu (apopleksja) – objawy, przyczyny, leczenie

Viagra nie tylko na potencję?

Viagra może pomóc przy demencji spowodowanej chorobą Alzheimera? Wnioski są zaskakujące

Allodynia - czym się objawia? / pexels

Uwierają cię niewygodne metki, gumki w skarpetkach, obciskające ramiączka? To może być allodynia

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Szyszynka – lokalizacja, funkcje, zwapnienie szyszynki i guz

Niedoczynność przysadki mózgowej – przyczyny, objawy i metody leczenia

Zespół pustego siodła – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie

Choroby przysadki – przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Schwartza-Barttera – przyczyny, objawy, leczenie

Dwie kolorowe ręce na białym tle, które próbują się złapać

Autyzm – objawy, przyczyny i rodzaje zaburzenia. Jak leczyć autyzm?

Elena Krawzow

Paraolimpijka Elena Krawzow o diagnozie guza mózgu: Nigdy bym nie pomyślała, że wizyta u lekarza wyrwie mnie z życia

Lek na SMA bez refundacji. "Producent postawił zaporową cenę"

Lek na SMA bez refundacji ze względu na „zaporową cenę”. Magdalena Jutrzenka: „Problem sprowadza się do tego, że zdrowie nie jest priorytetem rządu”

Guz prolaktynowy (prolaktynoma) – objawy i leczenie

Choroby podwzgórza – objawy, diagnostyka i leczenie

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Seks – 5 błędów, które popełniają kobiety

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

×