Przejdź do treści

Apoptoza komórek – jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?
Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

W każdej minucie życia w naszym ciele dochodzi do procesu śmierci i odbudowy milionów zużytych komórek. Proces ten nie mógłby zachodzić bez zaburzania równowagi, gdyby organizm człowieka nie posiadał odpowiednio wykształconych procesów usuwania niepotrzebnych komórek bez wyrządzania szkód dookoła. Jednym z tych procesów jest apoptoza, która może nas chronić przed powstawaniem nowotworów.

Czym jest apoptoza?

Apoptoza, proces nazywany także fizjologiczną, programowaną lub altruistyczną śmiercią komórki, to zjawisko obumierania komórki bez wywoływania reakcji zapalnej. Zapewnia on stałą równowagę między ilością nowo powstających komórek i tych, które giną. Od tempa z jakim zachodzi apoptoza zależy, ile zajmie wymiana komórek organizmu człowieka po okresie rozwoju.

Ocenia się, że w ciele człowieka co kilka lat zdecydowana większość komórek ulega zastąpieniu przez nowe. Jeden z przykładów pomoże Ci wyobrazić sobie skalę, w jakiej zachodzi ten proces. Komórka nabłonkowa jelit żyje około 3 dni, a w ciągu 2 miesięcy powstaje i ginie ich tyle, ile wynosi liczba komórek całego organizmu.

To właśnie intensywność procesów apoptozy komórki jest jednym z czynników, które powodują, że konsekwencje zaburzenia tego procesu mogą być bardzo poważne. Zarówno nadmierna indukcja apoptozy, jak i zahamowanie tego procesu stanowią często przyczyną chorób. Nadmierna apoptoza może prowadzić do schorzeń takich jak np. choroba Alzheimera i Parkinsona, z kolei jej brak w określonych komórkach jest jedną z przyczyn rozwoju nowotworów.

Zobacz także: Homeostaza – czym jest i na co wpływa?

Pielęgniarka pobiera krew kobiecie

Apoptoza a rak

Tak jak wspomnieliśmy wcześniej, jeśli apoptoza nie zajdzie w komórkach, w których powinno do niej dość, jej brak może doprowadzić do powstawania nowotworów. Jak to działa? Wyobraź sobie, że w jednej z komórek organizmu dochodzi do defektu (mutacji). W normalnych warunkach, komórka ta po prostu uległaby apoptozie i została zastąpiona nową, funkcjonującą prawidłowo. Jeśli z jakichś przyczyn jej programowana śmierć jednak nie może zajść (w związku z zaburzeniami apoptozy), będzie się dalej dzielić, tworząc nowe komórki z defektem i przekazywać wadę ich następnemu pokoleniu.

W ten sposób w organizmie powstają kolejne i kolejne „partie” komórek z defektem, których organizm nie może się pozbyć z wykorzystaniem procesu apoptozy (komórki potomne, tak jak pierwsza komórka z wadą, odziedziczą odporność na procesy programowanej śmierci). To zjawisko może leżeć u podstawy rozwoju tkanki nowotworowej, która w późniejszym czasie przekształci się w raka. Trzeba jednak pamiętać, że to tylko jeden ze scenariuszy i sam brak apoptozy nie zawsze skutkuje powstawaniem złośliwego nowotworu. Wpływ na rozwój raka ma wiele czynników, a zaburzenia w procesie apoptozy („nieśmiertelność”) jest tylko jedną z sześciu cech charakterystycznych komórki nowotworowej.

Nieprawidłowości związane z apoptozą mogą zachodzić na różnych etapach złożonego procesu programowanej śmierci komórki. W komórkach nowotworowych obserwowane są zaburzenia, które klasyfikuje się jako wywołane czynnikami należącymi do jednej z poniższych 3 grup:

  • niezachowanie równowagi między białkami stymulującymi apoptozę i hamującymi ten proces (inhibitorami),
  • redukcja funkcji enzymu kaspazy, który pełni istotną rolę w inicjowaniu i przeprowadzaniu apoptozy,
  • upośledzony proces sygnałowy receptora śmierci komórki.

Zaburzenia te mogą wywołać efekty takie jak transformacja komórek w nowotworowe, przerzuty czy oporność nowotworów na leczenie onkologiczne.

10 rzeczy, za które pokochają cię twoje piersi

Apoptoza a leczenie nowotworów

Choć problemy z apoptozą są jednym ze źródeł problemu tworzenia się tkanki nowotworowej, dzięki rozwiązaniom opracowywanym przez onkologów mogą stanowić także część ich rozwiązania. W badanych obecnie metodach terapii nowotworów wykorzystuje się wiedzę o przyczynach zaburzeń apoptozy, by opracować sposób leczenia, który może wywoływać programowaną śmierć komórki zmienionej nowotworowo. Pozytywne rezultaty indukcji apoptozy w komórkach nowotworowych pozwalają mieć nadzieję, że opracowane zostaną nowe możliwości skutecznej terapii onkologicznej, które będzie można zastosować u pacjentów na szerszą skalę.

 

Źródła:

  1. Maśliński S., Ryżewski J. (red.) (2012) Podręcznik dla studentów medycyny. Tom 1, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Badowska – Kozakiewicz A. (red.) (2013) Patofizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  3. Wong R. (2011) Apoptosis in cancer: from pathogenesis to treatment, Journal of Experimental & Clinical Research, 30(1): 87.
  4. Li J.,Liu J. Wang R. (2020) Trifluridine selectively inhibits cell growth and induces cell apoptosis of triple-negative breast cancer, American Journal of Cancer Research, 10(2): 507-522.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Przełomowe badanie nad leczeniem glejaka. Szczepionka przeciwko rakowi mózgu może wydłużyć życie pacjenta nawet o kilka lat

Przełomowe badanie nad leczeniem glejaka. Szczepionka przeciwko rakowi mózgu może wydłużyć życie pacjenta nawet o kilka lat

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Kobieta

Chirurdzy przeszczepili nos kobiecie. Wcześniej wyhodowali go na jej przedramieniu

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

12 rodzajów raka w 36 lat życia? „To zadziwiające, że żyje”

Miała 12 rodzajów raka w ciągu zaledwie 36 lat życia. Naukowcy po raz pierwszy spotkali się z takim przypadkiem

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Guz Wilmsa – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

Kobieta czesze włosy

Produkty do prostowania włosów zwiększają ryzyko rozwoju raka macicy. Alarmujące badanie naukowców

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

Kobieta

Różowa Wstążka, symbol świadomości raka piersi, świętuje 30. rocznicę!

Khloe Kardashian

Khloe Kardashian przeszła operację usunięcia „niesamowicie rzadkiego” guza twarzy. Teraz ostrzega

Ewa Zielińska, dziennikarka TVP, walczy z rakiem. „Uporządkowany świat legł w gruzach”

„Kiedy nikt nie trzyma cię przy życiu, nic cię nie dopinguje, nie znajdziesz w sobie tej siły, żaden lekarz cię nie wyleczy” – mówi Marta Igar-Idler, która pokonała nowotwór

„Ludzie wciąż nie chcą wiedzieć, gdzie znajduje się schron przeciwrakowy” – mówi Anna Bimer, autorka książki „Rak time”

Jane Fonda poinformowała o swojej chorobie. „Rak jest nauczycielem. Zwracam uwagę na lekcje, które mi daje”

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!