Przejdź do treści

Apoptoza komórek – jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?
Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Przetrwaj upały - mamy nowe patenty
Jak przetrwać upał? Osiem nieoczywistych sposobów na ochłodę
Kobieta
Mózg a upał. Dlaczego przez odwodnienie słabiej myślimy? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki?
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki? Wyjaśnia lekarka Anna Ratajczak
Kobiety w laboratorium
Koronawirus SARS-CoV-2 wyciekł z laboratorium? „Dowody są przytłaczające”
Kobieta
Masz problem z obrzękami? Sprawdź poziom kortyzolu

W każdej minucie życia w naszym ciele dochodzi do procesu śmierci i odbudowy milionów zużytych komórek. Proces ten nie mógłby zachodzić bez zaburzania równowagi, gdyby organizm człowieka nie posiadał odpowiednio wykształconych procesów usuwania niepotrzebnych komórek bez wyrządzania szkód dookoła. Jednym z tych procesów jest apoptoza, która może nas chronić przed powstawaniem nowotworów.

Czym jest apoptoza?

Apoptoza, proces nazywany także fizjologiczną, programowaną lub altruistyczną śmiercią komórki, to zjawisko obumierania komórki bez wywoływania reakcji zapalnej. Zapewnia on stałą równowagę między ilością nowo powstających komórek i tych, które giną. Od tempa z jakim zachodzi apoptoza zależy, ile zajmie wymiana komórek organizmu człowieka po okresie rozwoju.

Ocenia się, że w ciele człowieka co kilka lat zdecydowana większość komórek ulega zastąpieniu przez nowe. Jeden z przykładów pomoże Ci wyobrazić sobie skalę, w jakiej zachodzi ten proces. Komórka nabłonkowa jelit żyje około 3 dni, a w ciągu 2 miesięcy powstaje i ginie ich tyle, ile wynosi liczba komórek całego organizmu.

To właśnie intensywność procesów apoptozy komórki jest jednym z czynników, które powodują, że konsekwencje zaburzenia tego procesu mogą być bardzo poważne. Zarówno nadmierna indukcja apoptozy, jak i zahamowanie tego procesu stanowią często przyczyną chorób. Nadmierna apoptoza może prowadzić do schorzeń takich jak np. choroba Alzheimera i Parkinsona, z kolei jej brak w określonych komórkach jest jedną z przyczyn rozwoju nowotworów.

Zobacz także: Homeostaza – czym jest i na co wpływa?

Pielęgniarka pobiera krew kobiecie

Apoptoza a rak

Tak jak wspomnieliśmy wcześniej, jeśli apoptoza nie zajdzie w komórkach, w których powinno do niej dość, jej brak może doprowadzić do powstawania nowotworów. Jak to działa? Wyobraź sobie, że w jednej z komórek organizmu dochodzi do defektu (mutacji). W normalnych warunkach, komórka ta po prostu uległaby apoptozie i została zastąpiona nową, funkcjonującą prawidłowo. Jeśli z jakichś przyczyn jej programowana śmierć jednak nie może zajść (w związku z zaburzeniami apoptozy), będzie się dalej dzielić, tworząc nowe komórki z defektem i przekazywać wadę ich następnemu pokoleniu.

W ten sposób w organizmie powstają kolejne i kolejne „partie” komórek z defektem, których organizm nie może się pozbyć z wykorzystaniem procesu apoptozy (komórki potomne, tak jak pierwsza komórka z wadą, odziedziczą odporność na procesy programowanej śmierci). To zjawisko może leżeć u podstawy rozwoju tkanki nowotworowej, która w późniejszym czasie przekształci się w raka. Trzeba jednak pamiętać, że to tylko jeden ze scenariuszy i sam brak apoptozy nie zawsze skutkuje powstawaniem złośliwego nowotworu. Wpływ na rozwój raka ma wiele czynników, a zaburzenia w procesie apoptozy („nieśmiertelność”) jest tylko jedną z sześciu cech charakterystycznych komórki nowotworowej.

Nieprawidłowości związane z apoptozą mogą zachodzić na różnych etapach złożonego procesu programowanej śmierci komórki. W komórkach nowotworowych obserwowane są zaburzenia, które klasyfikuje się jako wywołane czynnikami należącymi do jednej z poniższych 3 grup:

  • niezachowanie równowagi między białkami stymulującymi apoptozę i hamującymi ten proces (inhibitorami),
  • redukcja funkcji enzymu kaspazy, który pełni istotną rolę w inicjowaniu i przeprowadzaniu apoptozy,
  • upośledzony proces sygnałowy receptora śmierci komórki.

Zaburzenia te mogą wywołać efekty takie jak transformacja komórek w nowotworowe, przerzuty czy oporność nowotworów na leczenie onkologiczne.

10 rzeczy, za które pokochają cię twoje piersi

Apoptoza a leczenie nowotworów

Choć problemy z apoptozą są jednym ze źródeł problemu tworzenia się tkanki nowotworowej, dzięki rozwiązaniom opracowywanym przez onkologów mogą stanowić także część ich rozwiązania. W badanych obecnie metodach terapii nowotworów wykorzystuje się wiedzę o przyczynach zaburzeń apoptozy, by opracować sposób leczenia, który może wywoływać programowaną śmierć komórki zmienionej nowotworowo. Pozytywne rezultaty indukcji apoptozy w komórkach nowotworowych pozwalają mieć nadzieję, że opracowane zostaną nowe możliwości skutecznej terapii onkologicznej, które będzie można zastosować u pacjentów na szerszą skalę.

 

Źródła:

  1. Maśliński S., Ryżewski J. (red.) (2012) Podręcznik dla studentów medycyny. Tom 1, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Badowska – Kozakiewicz A. (red.) (2013) Patofizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  3. Wong R. (2011) Apoptosis in cancer: from pathogenesis to treatment, Journal of Experimental & Clinical Research, 30(1): 87.
  4. Li J.,Liu J. Wang R. (2020) Trifluridine selectively inhibits cell growth and induces cell apoptosis of triple-negative breast cancer, American Journal of Cancer Research, 10(2): 507-522.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Chorzy na szpiczaka pozbawieni leku ratującego życie. Nie ma go na lipcowej liście refundacyjnej

Dziewczynka z misiem

Powiększenie węzłów chłonnych u dzieci. Kiedy powinno zaniepokoić?

Brodawczak piersi – objawy, diagnostyka, leczenie

Guz liściasty piersi – objawy, diagnostyka i leczenie

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

Najczęstsze choroby odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

Międzybłoniak opłucnej – czas przeżycia, przebieg, postępy

Wirus, który stał się „koniem trojańskim”. Nowa technologia dostarcza nadzieję na skuteczne terapie nowotworów i innych schorzeń

Naukowcy zamienili wirusa w „konia trojańskiego”. Tak w przyszłości może wyglądać terapia nowotworów

Rak dróg żółciowych – objawy, leczenie (chemioterapia, operacja)

Torbiele trzustki – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Guzy śródpiersia – rodzaje, objawy, leczenie (operacja)

Rak pęcherzyka żółciowego – objawy i leczenie nowotworu

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Choroby krtani – przyczyny, objawy i metody leczenia

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?/Getty Images

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?

Amerykanka robi wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dziecko. „Muszą wiedzieć, że ich dzieci nie zostaną zapomniane”

Szyje wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dzieci. „Muszą wiedzieć, że ich maluchy nie zostaną zapomniane”

rak, koronawirus

Pokonali raka dzięki zakażeniu koronawirusem? Zadziwiające przypadki pacjentów cierpiących na nowotwory krwi

Granulocyty – czym są, budowa i normy na leukocyty

Alicja Sekret

Alicja Sekret: Chodzi o to, by chorzy „uczyli” siebie nawzajem, że mimo danej przypadłości mogą i mają pełne prawo żyć tak, jak tego pragną

„Tej chorobie się nie poddam”. Dzieci chore na raka chwyciły za mikrofony i wyrażają to, co czują poprzez rap

„Tej chorobie się nie poddam”. Dzieci chore na nowotwór chwyciły za mikrofony i wyrażają to, co czują, poprzez rap

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?