Przejdź do treści

Apoptoza komórek – jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?
Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
WHO: Wariant Omikron przenosi się bardzo szybko, jednak nie powoduje ciężkich objawów
Przemarznięta? Te napoje zimą rozgrzeją twój organizm skuteczniej niż herbata i kawa
6 witamin i minerałów, których organizm może potrzebować zimą
Jak możesz sobie sama poradzić z zaparciami? Wyjaśnia fizjoterapeuta Kamil Kozakowski
Czy szczepienia obowiązkowe są szczepieniami przymusowymi? Prawniczka wyjaśnia, na czym polega w praktyce nowy przepis

W każdej minucie życia w naszym ciele dochodzi do procesu śmierci i odbudowy milionów zużytych komórek. Proces ten nie mógłby zachodzić bez zaburzania równowagi, gdyby organizm człowieka nie posiadał odpowiednio wykształconych procesów usuwania niepotrzebnych komórek bez wyrządzania szkód dookoła. Jednym z tych procesów jest apoptoza, która może nas chronić przed powstawaniem nowotworów.

Czym jest apoptoza?

Apoptoza, proces nazywany także fizjologiczną, programowaną lub altruistyczną śmiercią komórki, to zjawisko obumierania komórki bez wywoływania reakcji zapalnej. Zapewnia on stałą równowagę między ilością nowo powstających komórek i tych, które giną. Od tempa z jakim zachodzi apoptoza zależy, ile zajmie wymiana komórek organizmu człowieka po okresie rozwoju.

Ocenia się, że w ciele człowieka co kilka lat zdecydowana większość komórek ulega zastąpieniu przez nowe. Jeden z przykładów pomoże Ci wyobrazić sobie skalę, w jakiej zachodzi ten proces. Komórka nabłonkowa jelit żyje około 3 dni, a w ciągu 2 miesięcy powstaje i ginie ich tyle, ile wynosi liczba komórek całego organizmu.

To właśnie intensywność procesów apoptozy komórki jest jednym z czynników, które powodują, że konsekwencje zaburzenia tego procesu mogą być bardzo poważne. Zarówno nadmierna indukcja apoptozy, jak i zahamowanie tego procesu stanowią często przyczyną chorób. Nadmierna apoptoza może prowadzić do schorzeń takich jak np. choroba Alzheimera i Parkinsona, z kolei jej brak w określonych komórkach jest jedną z przyczyn rozwoju nowotworów.

Zobacz także: Homeostaza – czym jest i na co wpływa?

Pielęgniarka pobiera krew kobiecie

Apoptoza a rak

Tak jak wspomnieliśmy wcześniej, jeśli apoptoza nie zajdzie w komórkach, w których powinno do niej dość, jej brak może doprowadzić do powstawania nowotworów. Jak to działa? Wyobraź sobie, że w jednej z komórek organizmu dochodzi do defektu (mutacji). W normalnych warunkach, komórka ta po prostu uległaby apoptozie i została zastąpiona nową, funkcjonującą prawidłowo. Jeśli z jakichś przyczyn jej programowana śmierć jednak nie może zajść (w związku z zaburzeniami apoptozy), będzie się dalej dzielić, tworząc nowe komórki z defektem i przekazywać wadę ich następnemu pokoleniu.

W ten sposób w organizmie powstają kolejne i kolejne „partie” komórek z defektem, których organizm nie może się pozbyć z wykorzystaniem procesu apoptozy (komórki potomne, tak jak pierwsza komórka z wadą, odziedziczą odporność na procesy programowanej śmierci). To zjawisko może leżeć u podstawy rozwoju tkanki nowotworowej, która w późniejszym czasie przekształci się w raka. Trzeba jednak pamiętać, że to tylko jeden ze scenariuszy i sam brak apoptozy nie zawsze skutkuje powstawaniem złośliwego nowotworu. Wpływ na rozwój raka ma wiele czynników, a zaburzenia w procesie apoptozy („nieśmiertelność”) jest tylko jedną z sześciu cech charakterystycznych komórki nowotworowej.

Nieprawidłowości związane z apoptozą mogą zachodzić na różnych etapach złożonego procesu programowanej śmierci komórki. W komórkach nowotworowych obserwowane są zaburzenia, które klasyfikuje się jako wywołane czynnikami należącymi do jednej z poniższych 3 grup:

  • niezachowanie równowagi między białkami stymulującymi apoptozę i hamującymi ten proces (inhibitorami),
  • redukcja funkcji enzymu kaspazy, który pełni istotną rolę w inicjowaniu i przeprowadzaniu apoptozy,
  • upośledzony proces sygnałowy receptora śmierci komórki.

Zaburzenia te mogą wywołać efekty takie jak transformacja komórek w nowotworowe, przerzuty czy oporność nowotworów na leczenie onkologiczne.

10 rzeczy, za które pokochają cię twoje piersi

Apoptoza a leczenie nowotworów

Choć problemy z apoptozą są jednym ze źródeł problemu tworzenia się tkanki nowotworowej, dzięki rozwiązaniom opracowywanym przez onkologów mogą stanowić także część ich rozwiązania. W badanych obecnie metodach terapii nowotworów wykorzystuje się wiedzę o przyczynach zaburzeń apoptozy, by opracować sposób leczenia, który może wywoływać programowaną śmierć komórki zmienionej nowotworowo. Pozytywne rezultaty indukcji apoptozy w komórkach nowotworowych pozwalają mieć nadzieję, że opracowane zostaną nowe możliwości skutecznej terapii onkologicznej, które będzie można zastosować u pacjentów na szerszą skalę.

 

Źródła:

  1. Maśliński S., Ryżewski J. (red.) (2012) Podręcznik dla studentów medycyny. Tom 1, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Badowska – Kozakiewicz A. (red.) (2013) Patofizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  3. Wong R. (2011) Apoptosis in cancer: from pathogenesis to treatment, Journal of Experimental & Clinical Research, 30(1): 87.
  4. Li J.,Liu J. Wang R. (2020) Trifluridine selectively inhibits cell growth and induces cell apoptosis of triple-negative breast cancer, American Journal of Cancer Research, 10(2): 507-522.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dorota Gardias: To nie jest dla mnie dobry czas. Ani fizycznie, ani emocjonalnie

Dorota Gardias o swojej chorobie: Uzmysłowiłam sobie, że nasze życie jest bardzo kruche

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Aga Szuścik: „Żadna choroba nie jest 'kobieca’. To nie jest słowo, którym powinno się określać to, co złe, trudne, okropne”

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

Rak żołądka - przyczyny powstania, objawy i rokowania

Rak żołądka – przyczyny powstania, objawy i rokowania

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

prześwietlenie płuc

Rak płuc – objawy, rokowania, leczenie. Jakie są jego przyczyny?

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

wstążka symbolizująca rak szyjki macicy

Rak szyjki macicy – poznaj przyczyny, objawy oraz sposób leczenia

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Szczepionka

Szczepionka na raka piersi coraz bliżej? „To może być prawdziwa forma profilaktyki, którą będzie można podawać zdrowym kobietom”

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku