Przejdź do treści

Choroba Perthesa, czyli jałowa martwica kości udowej. Czym się objawia?

choroba Perthesa - sylwetka człowieka z wyróżnionymi kośćmi udowymi
Fot. magicmine / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zdarzyło ci się płakać po seksie? Nie ty jedna. Skąd to się bierze? Wyjaśnia ekspert
Freepik.com
Dzielisz albo kruszysz tabletki? Nie wszystkie wolno! Farmaceutka Anna Wyrwas tłumaczy, dlaczego to takie ważne
www.istockphoto.com
Twoje dziecko lubi bawić się nad wodą? Uważaj! „Utopić się można w talerzu zupy!” – przypomina lekarka Marta Bik-Tavares
kobieta opala się
Przyłóż plasterek pomidora na poparzone miejsce. Oparzenia słoneczne – jak możemy sobie pomóc?
„Odłącz się”, nie wszystko jest online. Mądra kampania we wrocławskim MPK

Choroba Perthesa to schorzenie wieku dziecięcego, rozwijające się między 4. a 8. r.ż., dotyczące częściej chłopców. Późno zdiagnozowana bądź nieleczona choroba Perthesa u dzieci prowadzi do trwałego zniekształcenia głowy kości udowej i problemów w dalszym rozwoju motorycznym.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Objawy choroby Perthesa obciążają bólem i trudnościami w chodzeniu, co stanowi przesłankę do konsultacji lekarskiej i zaplanowania rehabilitacji usprawniającej. Właściwa fizjoterapia choroby Perthesa warunkuje skuteczność leczenia oraz rozwinięty i funkcjonalny układu ruchu w okresie dorosłym.

Choroba Perthesa

Choroba Perthesa to choroba z grupy jałowych martwic kości, obejmująca głowę i nasadę kości udowej, występująca w okresie rozwojowym. Choroba Perthesa zwykle dotyczy jednego stawu biodrowego i częściej obciąża chłopców. Pierwsze objawy schorzenia pojawiają się między 4. a 8. r.ż. w postaci dolegliwości bólowych i trudności w czynnościowym funkcjonowaniu kończyny dolnej. Przyczyny zespołu objawów i zmian tkanki kostnej Perthesa nie są jednoznacznie określone. Źródeł choroby doszukuje się m.in. w:

  • anomaliach budowy naczyń krwionośnych, wywołujących zaburzenia krążenia krwi w obszarze głowy kości udowej,
  • miejscowym niedokrwieniu struktur nasady kości udowej o podłożu pourazowym,
  • zaburzeniach hormonalnych.

Leczenie choroby Perthesa u dzieci jest niezbędne dla poprawy jakości struktury tkanki kostnej oraz ograniczenia jej następstw w funkcjonowaniu motorycznym dziecka i osoby dorosłej w przyszłości. Odpowiednia fizjoterapia choroby Perthesa zmierza do poprawy stanu stawu biodrowego. W szczególnie zaawansowanych stadiach zmian kostnych prowadzi się leczenie operacyjne.

kobieta podczas zabiegu fizjoterapeutycznego

Choroba Perthesa – objawy

Choroba Perthesa w początkowej fazie może przebiegać bezobjawowo bądź mieć łagodny przebieg, co wpływa na opóźnienie rozpoznania i leczenia. Postępy choroby rozpoczynają się od dolegliwości bólowych w okolicy pachwiny i kolana o zmiennym nasileniu, szczególnie po wysiłku i w trakcie wypoczynku. Obserwuje się utykanie i postępujące ograniczenie ruchomości stawu biodrowego w ruchu rotacji wewnętrznej i odwodzenia, a często również zginania i prostowania stawu. Na skutek zmniejszenia wysokości głowy kości udowej dochodzi do skrócenia kończyny, co nasila utykanie. Osłabieniu ulega mięsień czworogłowy, a obwód uda widocznie się zmniejsza. Wraz ze sztywnością i spadkiem masy mięśniowej rozwija się objaw Trendelenburga, czyli opadanie miednicy w trakcie chodu po stronie przeciwnej, co dodatkowo świadczy o niewydolności mięśni pośladkowych po stronie chorego biodra.

Diagnostyka i leczenie

Choroba Perthesa prowadzi do deformacji głowy kości udowej i często stanowi początek choroby zwyrodnieniowej. Głównym celem leczenia jest przywrócenie zmienionej martwiczo głowie kości udowej jej prawidłowej pełnej budowy i usprawnienie pracy stawu biodrowego. Leczenie choroby Perthesa u dorosłych i dzieci zależy od stopnia uszkodzenia kości udowej oraz ciężkości procesu chorobowego, w przebiegu którego wyróżnia się 4 fazy:

  • I stadium – początkowe, czyli poszerzenie szpary stawowej,
  • II stadium – sklerotyzacja, czyli obumarcie tkanki kostnej głowy kości udowej, często w towarzystwie złamań podchrzęstnych,
  • III stadium – fragmentacja, czyli utrata jednolitości struktury kostno-chrzęstnej i fragmentacja tkanek,
  • IV stadium – reosyfikacja, czyli gojenie. Prowadzi do całkowitego wyleczenia i odbudowy struktur lub utrwalenia niekorzystnych zmian i deformacji kości udowej.

Zobacz także

Ćwiczenia i rehabilitacja w leczeniu choroby Perthesa

Rehabilitacja ruchowa ogranicza postęp choroby i rozwinięcie powikłań. W pierwszych trzech okresach obowiązuje całkowite odciążenie zajętej kończyny poprzez aparaty szynowo-opaskowe z koszem biodrowym, wyciąg kamaszkowy pośredni czy opatrunek gipsowy.

Po ostrej fazie, ograniczeniu dolegliwości bólowych i opanowaniu stanów zapalnych, leczenie uzupełnia się o ćwiczenia na chorobę Perthesa, m.in. utrzymujące i zwiększające zakres ruchów w stawie biodrowym, głównie ćwiczeń rotacyjnych i odwiedzeniowych. Do pracy z dziećmi poleca się różnorodne przybory oraz zajęcia w formie gier i zabaw. W związku z przeciwwskazaniem do osiowego obciążenia kończyny poleca się ćwiczenia rehabilitacyjne choroby Perthesa w środowisku wodnym, czyli na basenie. Stopniowe obciążanie kończyny wprowadza się po ukończeniu procesu przebudowy tkanki kostnej. Nauka lokomocji rozpoczyna się od wsparcia pomocy ortopedycznych i środowiska wodnego, aż do momentu pełnej samodzielności.

Fizjoterapia choroby Perthesa opiera się również na zabiegach fizykalnych, przyspieszających regenerację tkanki kostnej, łagodzenie bólu i stanów zapalnych. Są to m.in. laseroterapia, magnetoterapia, promienie IR, masaż wirowy i podwodny oraz klasyczny.

Leczenie operacyjne choroby Perthesa to ostateczne rozwiązanie w przypadku braku efektów postępowania zachowawczo-objawowego. Operacja ma na celu poprawę biomechaniki stawu biodrowego poprzez uzyskanie prawidłowego centrowania głowy kości udowej w panewce stawu.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

barbara pasek

„Gdybym po kolejnym ataku przestała szukać odpowiedzi, to skończyłoby się to śmiercią” – Barbara Pasek o swoich zmaganiach z boreliozą

„Pary homoseksualne są rodzicami bardzo odpowiedzialnymi. Ich miłość jest taka sama jak heteroseksualnych rodziców. Ale mają więcej niepokoju” – mówi psychoterapeutka Agnieszka Gudzowaty

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?