Przejdź do treści

Czym jest hipercholesterolemia? Jakie są jej rodzaje, objawy, metody leczenia i profilaktyki?

Kobieta cierpiąca na hipercholesteronemię podczas rozmowy z lekarką.
nenetus/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak dbać o zęby z aparatem?
Jak dbać o zęby z aparatem? Wyjaśnia dentysta
czarnoskóra kobieta i biała kobieta
Różnice rasowe w niepłodności kobiet i dostępu do jej leczenia to fakt. Porażające dane
Orzechy warto jeść z umiarem
Orzechy są zdrowe, ale je też możemy przedawkować. Co się stanie?
Suplementacja magnezu - regularność to podstawa
Suplementujesz magnez? Sprawdź, o której porze dnia najlepiej to robić
3 desery z awokado
Carpaccio, trufle, pudding. Przepisy na 3 desery z awokado

Hipercholesterolemia oznacza zwiększone stężenie cholesterolu w osoczu krwi. Stan ten predysponuje do powstania miażdżycy jako konsekwencji odkładania się cholesterolu w ścianach tętnic. Miażdżyca jest chorobą, która może doprowadzić do wielu poważnych następstw.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Istotne znaczenie w profilaktyce i leczeniu hipercholesterolemii ma styl życia. Odpowiednia dieta i aktywność fizyczna znacznie zmniejszają ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia, w tym miażdżycy. Leczenie farmakologiczne hipercholesterolemii polega na przyjmowaniu leków obniżających poziom cholesterolu we krwi.

Kobieta wybiera dietę miażdżycową

Czym jest hipercholesterolemia?

Nieprawidłowe stężenia cholesterolu we krwi to przekraczające wartość 115 mg/dl (3 mmol/l) dla cholesterolu LDL oraz 190 (5 mmol/l) dla cholesterolu całkowitego. U osób znajdujących się w grupie znacznego ryzyka sercowo-naczyniowego oraz chorych na cukrzycę czy chorobę niedokrwienną serca powyższe normy są niższe i wynoszą odpowiednio 100 mg/dl (2,5 mmol/l) dla cholesterolu LDL i 175 mg/dl (4,5 mmol/l) dla cholesterolu całkowitego.

Hipercholesterolemię dzieli się na pierwotną i wtórną. Za rozwój pierwszej odpowiadają czynniki genetyczne. Do grupy hipercholesterolemii pierwotnych zalicza się:

  • Hipercholesterolemia wielogenowa – za jej rozwój odpowiada wiele czynników genetycznych, jednak w jej powstaniu biorą również udział niekorzystne czynniki środowiskowe i złe nawyki, takie jak palenie papierosów, niewłaściwa dieta, zbyt mała ilość aktywności fizyczna itp.
  • Hipercholesterolemia rodzinna dziedziczona jest autosomalnie dominująco i dotyczy jednego genu, odpowiadającego za receptor cholesterolu LDL. Choroba charakteryzuje się wzrostem poziomu cholesterolu LDL we krwi oraz prawidłowymi wartościami stężeń pozostałych frakcji lipidowych. Osoby z hipercholesterolemią rodzinną są narażone na znacznie szybszy rozwój miażdżycy wraz z jej powikłaniami. Ciężka postać choroby może powodować miażdżycę nawet u dzieci. Postać łagodna powoduje wzrost cholesterolu LDL we krwi ok. 3–5-krotnie powyżej normy. U chorych z postacią łagodną miażdżyca występuje w wieku dorosłym, zazwyczaj ok. 40.–50. roku życia.
  • Rodzinny defekt apolipoproteiny (APO) B100 – spowodowany jest przez defekt jednego genu i zaliczany do grupy hipercholesterolemii rodzinnej. Przebiega jak łagodna postać powyższej choroby.

Hipercholesterolemia wtórna może być spowodowana stosowaniem niektórych leków (np. glikokortykosteroidów, beta blokerów, leków moczopędnych) lub stanowić objaw innych chorób, takich jak niedoczynność tarczycy, schorzenia wątroby związane z zastojem żółci (cholestaza), zespół nerczycowy.

Jakie są objawy hipercholesterolemii?

Poza wzrostem stężenia cholesterolu we krwi hipercholesterolemia może przebiegać bez żadnych uchwytnych objawów. Hipercholesterolemia wielogenowa charakteryzuje się brakiem dolegliwości. Pierwsze objawy choroby zazwyczaj spowodowane są przez powikłania, do których zalicza się np. miażdżycę tętnic i chorobę niedokrwienną serca.

Hipercholesterolemia rodzinna może przebiegać z wystąpieniem symptomów związanych ze znacznym odkładaniem się cholesterolu w tkankach organizmu. Charakterystycznym objawem są tzw. żółtaki, czyli żółte, grudkowate zmiany na skórze, które mogą znajdować się np. na powiekach (żółtaki płaskie powiek). Żółtaki mogą się również pojawić w obrębie ścięgien (zwłaszcza ścięgna Achillesa). Kolejnym objawem hipercholesterolemii rodzinnej jest tzw. rąbek starczy rogówki, będący paskiem w oku powstałym z cholesterolu.

Rozwój symptomów hipercholesterolemii rodzinnej jest zależny od postaci choroby. Częstsza postać heterozygotyczna wiąże się z dziedziczeniem jednego genu chorobowego i charakteryzuje się łagodniejszym przebiegiem. Postać homozygotyczna polega na dziedziczeniu dwóch genów chorobowych i cechuje się szybszą progresją.

Zobacz także

Leczenie hipercholesterolemii

Pacjent, u którego stwierdzono hipercholesterolemię, powinien być pod nadzorem lekarza, który ustali odpowiednią strategię leczniczą. Celem leczenia jest obniżenie stężenia cholesterolu we krwi. Dostępne metody leczenia to zmiana stylu życia lub stosowanie leków (statyn).

U pacjentów z niskim ryzykiem sercowo-naczyniowym oraz brakiem innych chorób (np. cukrzycy, choroby niedokrwiennej serca) dąży się do obniżenia poziomu cholesterolu we krwi poprzez modyfikację stylu życia. Pacjentom zaleca się zwiększenie aktywności fizycznej oraz unikanie szkodliwych nałogów, np. palenia papierosów. Ogromne znaczenie ma również dieta w hipercholesterolemii, która koncentruje się na unikaniu tłuszczów zwierzęcych, pokarmów typu fast-food i zwiększeniu podaży błonnika poprzez jedzenie większej ilości warzyw.

Leki stosuje się u chorych ze znacznym stopniem miażdżycy, obciążonych innymi chorobami lub wysokim ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Interna Szczeklika 2015/16, red. P. Gajewski, Medycyna Praktyczna, Kraków 2015, s. 138–141.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Owies jako jeden ze sposób na obniżenie cholesterolu.

Chcesz obniżyć cholesterol? Sięgnij po te produkty

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

starsza kobieta - niewydolność serca

Niewydolność serca – „epidemia widmo”. Dotyka ponad miliona Polaków, większość z nich nie wie, że jest chora

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Domowe sposoby na zapalenie spojówek. Jak leczyć?

Jak leczyć zapalenie spojówek? Domowe sposoby

Niskie ciśnienie rozkurczowe - przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania

Niskie ciśnienie rozkurczowe – przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania

koronarografia serca - czerwone serce i stetoskop

Koronarografia – na czym polega badanie i kiedy się je przeprowadza?

Stopy i kwiatki

Masz uczucie ciężkich nóg? Zobacz, co najczęściej jest tego przyczyną i jak sobie pomóc. Wyjaśnia flebolog

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

szyja kobiety

Tracheotomia – czym jest ten zabieg? Wskazania i możliwe powikłania

kobieta podczas badań

Biorezonans – na czym polega, jak działa i czy jest skuteczny?

fiolki z krwią

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

Kobieta leży w salonie kosmetycznym

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

ipodwiązanie jajników

Podwiązanie jajników – zabieg, metody i skutki kobiecej sterylizacji

Oliwa z oliwek / istock

Na czym smażyć? Na oliwie! Dietetycy z „Dietetyki nie na żarty” wyjaśniają dlaczego

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania?

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Hemoliza — czym jest rozpad krwinek, jakie zagrożenie ze sobą niesie i czym jest spowodowany?

Hemoliza – przyczyny, objawy i leczenie nadmiernego rozpadu erytrocytów

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?