Przejdź do treści

Czym jest hipercholesterolemia? Jakie są jej rodzaje, objawy, metody leczenia i profilaktyki?

Kobieta cierpiąca na hipercholesteronemię podczas rozmowy z lekarką.
nenetus/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Twierdzenia, że miałam seksomnię, zrujnowały moją sprawę o gwałt” – podkreśla Jade McCrossen-Nethercott
Bierzesz kilka opakowań antybiotyków rocznie? Internistka tłumaczy, co dzieje się z twoją wątrobą
Nowe rozporządzenie, więcej badań na tarczycę. „Jest jednak pewien warunek” zauważa Aleksandra Miszkiewicz
Dlaczego Polki nie śpią? Wyniki najnowszego badania zaskakują
Czekasz na okres, a on cały czas nie nadchodzi? Możliwych powodów jest znaczenie więcej niż ciąża

Hipercholesterolemia oznacza zwiększone stężenie cholesterolu w osoczu krwi. Stan ten predysponuje do powstania miażdżycy jako konsekwencji odkładania się cholesterolu w ścianach tętnic. Miażdżyca jest chorobą, która może doprowadzić do wielu poważnych następstw.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Istotne znaczenie w profilaktyce i leczeniu hipercholesterolemii ma styl życia. Odpowiednia dieta i aktywność fizyczna znacznie zmniejszają ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia, w tym miażdżycy. Leczenie farmakologiczne hipercholesterolemii polega na przyjmowaniu leków obniżających poziom cholesterolu we krwi.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Kobieta wybiera dietę miażdżycową

Czym jest hipercholesterolemia?

Nieprawidłowe stężenia cholesterolu we krwi to przekraczające wartość 115 mg/dl (3 mmol/l) dla cholesterolu LDL oraz 190 (5 mmol/l) dla cholesterolu całkowitego. U osób znajdujących się w grupie znacznego ryzyka sercowo-naczyniowego oraz chorych na cukrzycę czy chorobę niedokrwienną serca powyższe normy są niższe i wynoszą odpowiednio 100 mg/dl (2,5 mmol/l) dla cholesterolu LDL i 175 mg/dl (4,5 mmol/l) dla cholesterolu całkowitego.

Hipercholesterolemię dzieli się na pierwotną i wtórną. Za rozwój pierwszej odpowiadają czynniki genetyczne. Do grupy hipercholesterolemii pierwotnych zalicza się:

  • Hipercholesterolemia wielogenowa – za jej rozwój odpowiada wiele czynników genetycznych, jednak w jej powstaniu biorą również udział niekorzystne czynniki środowiskowe i złe nawyki, takie jak palenie papierosów, niewłaściwa dieta, zbyt mała ilość aktywności fizyczna itp.
  • Hipercholesterolemia rodzinna dziedziczona jest autosomalnie dominująco i dotyczy jednego genu, odpowiadającego za receptor cholesterolu LDL. Choroba charakteryzuje się wzrostem poziomu cholesterolu LDL we krwi oraz prawidłowymi wartościami stężeń pozostałych frakcji lipidowych. Osoby z hipercholesterolemią rodzinną są narażone na znacznie szybszy rozwój miażdżycy wraz z jej powikłaniami. Ciężka postać choroby może powodować miażdżycę nawet u dzieci. Postać łagodna powoduje wzrost cholesterolu LDL we krwi ok. 3–5-krotnie powyżej normy. U chorych z postacią łagodną miażdżyca występuje w wieku dorosłym, zazwyczaj ok. 40.–50. roku życia.
  • Rodzinny defekt apolipoproteiny (APO) B100 – spowodowany jest przez defekt jednego genu i zaliczany do grupy hipercholesterolemii rodzinnej. Przebiega jak łagodna postać powyższej choroby.

Hipercholesterolemia wtórna może być spowodowana stosowaniem niektórych leków (np. glikokortykosteroidów, beta blokerów, leków moczopędnych) lub stanowić objaw innych chorób, takich jak niedoczynność tarczycy, schorzenia wątroby związane z zastojem żółci (cholestaza), zespół nerczycowy.

Jakie są objawy hipercholesterolemii?

Poza wzrostem stężenia cholesterolu we krwi hipercholesterolemia może przebiegać bez żadnych uchwytnych objawów. Hipercholesterolemia wielogenowa charakteryzuje się brakiem dolegliwości. Pierwsze objawy choroby zazwyczaj spowodowane są przez powikłania, do których zalicza się np. miażdżycę tętnic i chorobę niedokrwienną serca.

Hipercholesterolemia rodzinna może przebiegać z wystąpieniem symptomów związanych ze znacznym odkładaniem się cholesterolu w tkankach organizmu. Charakterystycznym objawem są tzw. żółtaki, czyli żółte, grudkowate zmiany na skórze, które mogą znajdować się np. na powiekach (żółtaki płaskie powiek). Żółtaki mogą się również pojawić w obrębie ścięgien (zwłaszcza ścięgna Achillesa). Kolejnym objawem hipercholesterolemii rodzinnej jest tzw. rąbek starczy rogówki, będący paskiem w oku powstałym z cholesterolu.

Rozwój symptomów hipercholesterolemii rodzinnej jest zależny od postaci choroby. Częstsza postać heterozygotyczna wiąże się z dziedziczeniem jednego genu chorobowego i charakteryzuje się łagodniejszym przebiegiem. Postać homozygotyczna polega na dziedziczeniu dwóch genów chorobowych i cechuje się szybszą progresją.

Zobacz także

Leczenie hipercholesterolemii

Pacjent, u którego stwierdzono hipercholesterolemię, powinien być pod nadzorem lekarza, który ustali odpowiednią strategię leczniczą. Celem leczenia jest obniżenie stężenia cholesterolu we krwi. Dostępne metody leczenia to zmiana stylu życia lub stosowanie leków (statyn).

U pacjentów z niskim ryzykiem sercowo-naczyniowym oraz brakiem innych chorób (np. cukrzycy, choroby niedokrwiennej serca) dąży się do obniżenia poziomu cholesterolu we krwi poprzez modyfikację stylu życia. Pacjentom zaleca się zwiększenie aktywności fizycznej oraz unikanie szkodliwych nałogów, np. palenia papierosów. Ogromne znaczenie ma również dieta w hipercholesterolemii, która koncentruje się na unikaniu tłuszczów zwierzęcych, pokarmów typu fast-food i zwiększeniu podaży błonnika poprzez jedzenie większej ilości warzyw.

Leki stosuje się u chorych ze znacznym stopniem miażdżycy, obciążonych innymi chorobami lub wysokim ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Interna Szczeklika 2015/16, red. P. Gajewski, Medycyna Praktyczna, Kraków 2015, s. 138–141.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Cholesterol w jajkach / istock

10 mitów na temat cholesterolu, w które nie powinnaś wierzyć

Antykoagulant toczniowy – czym jest, diagnostyka, cena badań 

Jak długo trzeba jeść awokado, żeby obniżyć poziom cholesterolu? Zaskakujące wyniki nowego badania

Jak długo trzeba jeść awokado, żeby obniżyć poziom cholesterolu?

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Syndrom zimnej ręki. Marzną ci dłonie i stopy przez cały rok? To sygnał od organizmu!

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Klątwa MONW, czyli otyłość, której nie widać. Jak ją rozpoznać i jak z nią walczyć, mówi Klaudia Wiśniewska, dietetyczka

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Fitosterole – źródła, właściwości, zastosowanie w diecie i kosmetyce

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

×