Przejdź do treści

Czym jest hipercholesterolemia? Jakie są jej rodzaje, objawy, metody leczenia i profilaktyki?

Kobieta cierpiąca na hipercholesteronemię podczas rozmowy z lekarką.
nenetus/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Joanna Jaworska
3 najważniejsze zasady treningu dla osób z insulinoopornością. Wyjaśnia Joanna Jaworska [WIDEO]
Kobieta i mężczyzna przytulają się
Usłyszałaś od ginekologa, żeby przed seksem napić się lampki wina, żeby nie bolało? Pani Fizjotrener: to nie jest ból, na który możesz się godzić
San Marino
San Marino oferuje turystom szczepionkę wliczoną w koszty pobytu. Jest jeden haczyk
Szczepionki
Kolejny kraj wycofuje dwie szczepionki na COVID-19. Powodem są przypadki zakrzepów u zaszczepionych
Polekowe uszkodzenie wątroby – przyczyny i leczenie

Hipercholesterolemia oznacza zwiększone stężenie cholesterolu w osoczu krwi. Stan ten predysponuje do powstania miażdżycy jako konsekwencji odkładania się cholesterolu w ścianach tętnic. Miażdżyca jest chorobą, która może doprowadzić do wielu poważnych następstw.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Istotne znaczenie w profilaktyce i leczeniu hipercholesterolemii ma styl życia. Odpowiednia dieta i aktywność fizyczna znacznie zmniejszają ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia, w tym miażdżycy. Leczenie farmakologiczne hipercholesterolemii polega na przyjmowaniu leków obniżających poziom cholesterolu we krwi.

Kobieta wybiera dietę miażdżycową

Czym jest hipercholesterolemia?

Nieprawidłowe stężenia cholesterolu we krwi to przekraczające wartość 115 mg/dl (3 mmol/l) dla cholesterolu LDL oraz 190 (5 mmol/l) dla cholesterolu całkowitego. U osób znajdujących się w grupie znacznego ryzyka sercowo-naczyniowego oraz chorych na cukrzycę czy chorobę niedokrwienną serca powyższe normy są niższe i wynoszą odpowiednio 100 mg/dl (2,5 mmol/l) dla cholesterolu LDL i 175 mg/dl (4,5 mmol/l) dla cholesterolu całkowitego.

Hipercholesterolemię dzieli się na pierwotną i wtórną. Za rozwój pierwszej odpowiadają czynniki genetyczne. Do grupy hipercholesterolemii pierwotnych zalicza się:

  • Hipercholesterolemia wielogenowa – za jej rozwój odpowiada wiele czynników genetycznych, jednak w jej powstaniu biorą również udział niekorzystne czynniki środowiskowe i złe nawyki, takie jak palenie papierosów, niewłaściwa dieta, zbyt mała ilość aktywności fizyczna itp.
  • Hipercholesterolemia rodzinna dziedziczona jest autosomalnie dominująco i dotyczy jednego genu, odpowiadającego za receptor cholesterolu LDL. Choroba charakteryzuje się wzrostem poziomu cholesterolu LDL we krwi oraz prawidłowymi wartościami stężeń pozostałych frakcji lipidowych. Osoby z hipercholesterolemią rodzinną są narażone na znacznie szybszy rozwój miażdżycy wraz z jej powikłaniami. Ciężka postać choroby może powodować miażdżycę nawet u dzieci. Postać łagodna powoduje wzrost cholesterolu LDL we krwi ok. 3–5-krotnie powyżej normy. U chorych z postacią łagodną miażdżyca występuje w wieku dorosłym, zazwyczaj ok. 40.–50. roku życia.
  • Rodzinny defekt apolipoproteiny (APO) B100 – spowodowany jest przez defekt jednego genu i zaliczany do grupy hipercholesterolemii rodzinnej. Przebiega jak łagodna postać powyższej choroby.

Hipercholesterolemia wtórna może być spowodowana stosowaniem niektórych leków (np. glikokortykosteroidów, beta blokerów, leków moczopędnych) lub stanowić objaw innych chorób, takich jak niedoczynność tarczycy, schorzenia wątroby związane z zastojem żółci (cholestaza), zespół nerczycowy.

Jakie są objawy hipercholesterolemii?

Poza wzrostem stężenia cholesterolu we krwi hipercholesterolemia może przebiegać bez żadnych uchwytnych objawów. Hipercholesterolemia wielogenowa charakteryzuje się brakiem dolegliwości. Pierwsze objawy choroby zazwyczaj spowodowane są przez powikłania, do których zalicza się np. miażdżycę tętnic i chorobę niedokrwienną serca.

Hipercholesterolemia rodzinna może przebiegać z wystąpieniem symptomów związanych ze znacznym odkładaniem się cholesterolu w tkankach organizmu. Charakterystycznym objawem są tzw. żółtaki, czyli żółte, grudkowate zmiany na skórze, które mogą znajdować się np. na powiekach (żółtaki płaskie powiek). Żółtaki mogą się również pojawić w obrębie ścięgien (zwłaszcza ścięgna Achillesa). Kolejnym objawem hipercholesterolemii rodzinnej jest tzw. rąbek starczy rogówki, będący paskiem w oku powstałym z cholesterolu.

Rozwój symptomów hipercholesterolemii rodzinnej jest zależny od postaci choroby. Częstsza postać heterozygotyczna wiąże się z dziedziczeniem jednego genu chorobowego i charakteryzuje się łagodniejszym przebiegiem. Postać homozygotyczna polega na dziedziczeniu dwóch genów chorobowych i cechuje się szybszą progresją.

Zobacz także

Leczenie hipercholesterolemii

Pacjent, u którego stwierdzono hipercholesterolemię, powinien być pod nadzorem lekarza, który ustali odpowiednią strategię leczniczą. Celem leczenia jest obniżenie stężenia cholesterolu we krwi. Dostępne metody leczenia to zmiana stylu życia lub stosowanie leków (statyn).

U pacjentów z niskim ryzykiem sercowo-naczyniowym oraz brakiem innych chorób (np. cukrzycy, choroby niedokrwiennej serca) dąży się do obniżenia poziomu cholesterolu we krwi poprzez modyfikację stylu życia. Pacjentom zaleca się zwiększenie aktywności fizycznej oraz unikanie szkodliwych nałogów, np. palenia papierosów. Ogromne znaczenie ma również dieta w hipercholesterolemii, która koncentruje się na unikaniu tłuszczów zwierzęcych, pokarmów typu fast-food i zwiększeniu podaży błonnika poprzez jedzenie większej ilości warzyw.

Leki stosuje się u chorych ze znacznym stopniem miażdżycy, obciążonych innymi chorobami lub wysokim ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Interna Szczeklika 2015/16, red. P. Gajewski, Medycyna Praktyczna, Kraków 2015, s. 138–141.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Choroby mikrokrążenia – skutki i profilaktyka zaburzeń

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Najczęstsze wrodzone wady serca u dorosłych i dzieci

Masz niedoczynność tarczycy i zaburzony lipidogram? Sprawdź, z czego to może wynikać i kiedy pojawia się powód do niepokoju

Zaburzony lipidogram przy niedoczynności tarczycy? Dietetyczka wyjaśnia, skąd ten problem

Zastawka aortalna – niedomykalność, zwężenie, wymiana

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic – objawy i leczenie

Choroba Takayasu – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

20 produktów, które zmniejszają ryzyko zawału serca

Skleroterapia – co to jest, efekty i skutki uboczne

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Aparat Golgiego – co to jest, budowa i funkcje

Komórki glejowe – czym są, rodzaje i funkcje

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Zespół Fanconiego

Zespół Fanconiego – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Lipidy – podział, funkcje, zaburzenia przemian lipidów

Tomografia komputerowa serca – jak wygląda? Wskazania, cena

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Pletyzmografia – rodzaje, wskazania, przygotowanie do badania

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?