Przejdź do treści

Czym jest siatkówczak? Przyczyny, objawy, rozpoznanie i leczenie nowotworu u dzieci

Kobieta ma zamknięte oczy, naciąga chorą powiekę z zaczerwienieniem i guzkiem
Fot. wifesun/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Jak starzeje się wzrok kobiet? Sprawdź, co możesz zrobić, by spowolnić ten proces
Dorota Gardias o swojej chorobie: Uzmysłowiłam sobie, że nasze życie jest bardzo kruche
Czekają nas dodatkowe obostrzenia w święta Bożego Narodzenia? Premier: „Te święta mogłyby być spokojniejsze, gdyby kolejne kilka milionów Polaków się zaszczepiło”
„Depresja to prawdziwe cholerstwo. Gdy uderza, życie potrafi być naprawdę strasznie trudne”- mówi psycholożka Monika Kotlarek. Jak pomóc samemu sobie w depresji?
Wszystko, co chcesz wiedzieć o antybiotykach, a być może nie miałaś kogo zapytać – wyjaśnia lek. Małgorzata Stefańska

Siatkówczak to złośliwy nowotwór oka, który występuje u dzieci. Wyróżnia się dwa rodzaje choroby – uwarunkowaną genetycznie i niedziedziczną. W większości przypadków pierwsze objawy siatkówczaka ujawniają się w 1 roku życia dziecka. Należą do nich zez, biały odblask oka i poszerzenie źrenicy.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Siatkówczak u dzieci w większości przypadków rozwija się tylko w jednym oku. Jego pojawienie się jest spowodowane mutacją w chromosomie 13 lub komórkach macierzystych siatkówki. Jest to najczęstszy wewnątrzgałkowy nowotwór u dzieci. Szacuje się, że zapadalność wynosi 1 na 20 tysięcy urodzeń. Siatkówczak u dorosłych występuje niezwykle rzadko.

Co to jest siatkówczak?

Siatkówczak oka (retinoblastoma) to wewnątrzgałkowy nowotwór złośliwy występujący u dzieci. Ma postać guza, który wywodzi się w pierwotnych komórek siatkówki. Nieleczony lub późno rozpoznany może prowadzić do przerzutów, a nawet śmierci. Ponad 60% przypadków siatkówczaka u dzieci obejmuje tylko jedno oko, u pozostałych stwierdza się występowanie patologii w obu oczach, ale zwykle nie jednocześnie, w różnym stadium. Znane są pojedyncze przypadki, kiedy rozpoznany został siatkówczak u dorosłych, jednak zdarza się to bardzo rzadko.

Wyróżnia się dwa rodzaje siatkówczaka u dzieci:

  • postać dziedziczną – związaną z mutacją w chromosomie 13, która jest przekazywana autosomalnie dominująco i mutacją w komórkach macierzystych siatkówki,
  • postać niedziedziczną – związaną z mutacją w pierwotnych komórkach siatkówki.

Objawy siatkówczaka u dzieci

Pierwsze objawy siatkówczaka u dzieci to zez i leukokoria (objaw białej źrenicy), czyli biały odblask z dna oka widoczny na źrenicy. Początkowo symptom ten jest niestały, nie zawsze widoczny lub widziany tylko pod pewnymi kątami i przy odpowiednim oświetleniu. Niekiedy leukokorię można zauważyć na fotografiach wykonanych przy użyciu lampy błyskowej. Pozostałe objawy siatkówczaka u dzieci to:

  • różnice w zabarwieniu tęczówek obu oczu,
  • jednostronne poszerzenie źrenicy,
  • ropny wysięk w przedniej komorze oka,
  • jaskra,
  • zapalenie tkanki łącznej oczodołu,
  • wytrzeszcz,
  • powiększenie gałki ocznej z powodu wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego (woloocze),
  • wylew krwi do przedniej komory oka,
  • oczopląs,
  • wrodzony niedorozwój gałki ocznej (małoocze).

Nie wszystkie powyższe objawy siatkówczaka muszą wystąpić, natomiast prawie zawsze występuje zez i leukokoria. Zdarzają się przypadki, że nowotwór bardzo długo rozwija się bezobjawowo. Przerzuty stwierdza się zazwyczaj w węzłach chłonnych szyjnych, tkance mózgowej i kościach czaszki.

Jakie są przyczyny siatkówczaka u dzieci?

Przyczyny siatkówczaka u dzieci to mutacje w chromosomach i komórkach pierwotnych siatkówki, które są dziedziczone autosomalnie dominująco (przekazywane przez ojca lub matkę w komórce rozrodczej) lub niedziedziczne, gdzie zmiana w genach zachodzi tylko na poziomie komórek macierzystych siatkówki. W przypadku typu uwarunkowanego genetycznie nowotwór ujawnia się w 80–100% przypadków.

Zobacz także

Jak rozpoznać siatkówczaka?

W przypadku podejrzenia siatkówczaka lub zaobserwowania u dziecka zeza należy udać się do poradni okulistycznej w celu wykonania badań diagnostycznych. Lekarz wykona tzw. wziernikowanie pośrednie, czyli badanie gałki ocznej za pomocą wziernika zawierającego źródło światła i system powiększających soczewek. Aby rozpoznać siatkówczaka u dziecka, wykonuje się również badania obrazowe: badanie ultrasonograficzne gałki ocznej, tomografię komputerową i rezonans magnetyczny. Przy podejrzeniu przerzutów bada się płyn mózgowo-rdzeniowy.

Siatkówczak – w jakim wieku się go rozpoznaje?

Moment, w którym pojawiają się pierwsze objawy i następuje rozpoznanie siatkówczaka, zależy od rodzaju choroby. Postać uwarunkowana genetycznie w większości przypadków ujawnia się przed ukończeniem 1. roku życia. Natomiast w siatkówczaku niedziedzicznym zmiany nowotworowe i pierwsze symptomy choroby ujawniają się później, dlatego jest diagnozowany u dzieci w wieku 1–5 lat.

Siatkówczak – leczenie

Leczenie siatkówczaka zależy od stanu chorego, stadium zaawansowania nowotworu oraz kondycji drugiego oka. Zwykle stosuje się terapię miejscową i ogólną. Pierwsza z nich polega na usunięciu zmienionych chorobowo miejsc za pomocą krioterapii, laseroterapii, radioterapii lub miejscowej chemioterapii. Do metod ogólnych zaliczana jest chemioterapia podawana dożylnie.

Niekiedy jedynym rozwiązaniem jest usunięcie gałki ocznej (enukleacja). Z tego rodzaju leczenia korzysta się, kiedy zawiodły inne metody lub gdy w momencie rozpoznania zmiany są na zaawansowanym poziomie. Po zabiegu stosuje się implant oczodołowy, który umożliwia prawidłowy rozwój oczodołu i czaszki.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

Rak żołądka - przyczyny powstania, objawy i rokowania

Rak żołądka – przyczyny powstania, objawy i rokowania

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

prześwietlenie płuc

Rak płuc – objawy, rokowania, leczenie. Jakie są jego przyczyny?

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

wstążka symbolizująca rak szyjki macicy

Rak szyjki macicy – poznaj przyczyny, objawy oraz sposób leczenia

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Szczepionka

Szczepionka na raka piersi coraz bliżej? „To może być prawdziwa forma profilaktyki, którą będzie można podawać zdrowym kobietom”

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Warszawska Syrenka zniknęła z Bulwarów Wiślanych. Wzięła wolne w bardzo słusznej sprawie

Elena Krawzow

Paraolimpijka Elena Krawzow o diagnozie guza mózgu: Nigdy bym nie pomyślała, że wizyta u lekarza wyrwie mnie z życia

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?