Przejdź do treści

Czym jest siatkówczak? Przyczyny, objawy, rozpoznanie i leczenie nowotworu u dzieci

Kobieta ma zamknięte oczy, naciąga chorą powiekę z zaczerwienieniem i guzkiem
Fot. wifesun/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
dziecko z gorączką
Z przeziębieniem na SOR? Do rzecznika praw pacjenta trafiło kilka tysięcy skarg na przychodnie
Niedługo premiera poradnika Akcji Menstruacja stworzonego przy współpracy z Hello Zdrowie. „My również nie lubimy zakazanych tematów”
Wkrótce premiera poradnika Akcji Menstruacja stworzonego przy współpracy z Hello Zdrowie. „My również nie lubimy zakazanych tematów”
Jak prawidłowo wykonać krzywą cukrową? Wyjaśnia diabetolożka Barbara Soróbka
Krzywa cukrowa (OTTG) – jak prawidłowo wykonać badanie? Wyjaśnia diabetolożka Barbara Soróbka
Koktajl z natką pietruszki
Pietruszka – jakie ma witaminy, co zrobić z natki pietruszki?
Zapalenie zatok w ciąży - co pomoże?
Zapalenie zatok w ciąży – leki. Co pomoże na ból zatok w ciąży?

Siatkówczak to złośliwy nowotwór oka, który występuje u dzieci. Wyróżnia się dwa rodzaje choroby – uwarunkowaną genetycznie i niedziedziczną. W większości przypadków pierwsze objawy siatkówczaka ujawniają się w 1 roku życia dziecka. Należą do nich zez, biały odblask oka i poszerzenie źrenicy.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Siatkówczak u dzieci w większości przypadków rozwija się tylko w jednym oku. Jego pojawienie się jest spowodowane mutacją w chromosomie 13 lub komórkach macierzystych siatkówki. Jest to najczęstszy wewnątrzgałkowy nowotwór u dzieci. Szacuje się, że zapadalność wynosi 1 na 20 tysięcy urodzeń. Siatkówczak u dorosłych występuje niezwykle rzadko.

Co to jest siatkówczak?

Siatkówczak oka (retinoblastoma) to wewnątrzgałkowy nowotwór złośliwy występujący u dzieci. Ma postać guza, który wywodzi się w pierwotnych komórek siatkówki. Nieleczony lub późno rozpoznany może prowadzić do przerzutów, a nawet śmierci. Ponad 60% przypadków siatkówczaka u dzieci obejmuje tylko jedno oko, u pozostałych stwierdza się występowanie patologii w obu oczach, ale zwykle nie jednocześnie, w różnym stadium. Znane są pojedyncze przypadki, kiedy rozpoznany został siatkówczak u dorosłych, jednak zdarza się to bardzo rzadko.

Wyróżnia się dwa rodzaje siatkówczaka u dzieci:

  • postać dziedziczną – związaną z mutacją w chromosomie 13, która jest przekazywana autosomalnie dominująco i mutacją w komórkach macierzystych siatkówki,
  • postać niedziedziczną – związaną z mutacją w pierwotnych komórkach siatkówki.

Objawy siatkówczaka u dzieci

Pierwsze objawy siatkówczaka u dzieci to zez i leukokoria (objaw białej źrenicy), czyli biały odblask z dna oka widoczny na źrenicy. Początkowo symptom ten jest niestały, nie zawsze widoczny lub widziany tylko pod pewnymi kątami i przy odpowiednim oświetleniu. Niekiedy leukokorię można zauważyć na fotografiach wykonanych przy użyciu lampy błyskowej. Pozostałe objawy siatkówczaka u dzieci to:

  • różnice w zabarwieniu tęczówek obu oczu,
  • jednostronne poszerzenie źrenicy,
  • ropny wysięk w przedniej komorze oka,
  • jaskra,
  • zapalenie tkanki łącznej oczodołu,
  • wytrzeszcz,
  • powiększenie gałki ocznej z powodu wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego (woloocze),
  • wylew krwi do przedniej komory oka,
  • oczopląs,
  • wrodzony niedorozwój gałki ocznej (małoocze).

Nie wszystkie powyższe objawy siatkówczaka muszą wystąpić, natomiast prawie zawsze występuje zez i leukokoria. Zdarzają się przypadki, że nowotwór bardzo długo rozwija się bezobjawowo. Przerzuty stwierdza się zazwyczaj w węzłach chłonnych szyjnych, tkance mózgowej i kościach czaszki.

Jakie są przyczyny siatkówczaka u dzieci?

Przyczyny siatkówczaka u dzieci to mutacje w chromosomach i komórkach pierwotnych siatkówki, które są dziedziczone autosomalnie dominująco (przekazywane przez ojca lub matkę w komórce rozrodczej) lub niedziedziczne, gdzie zmiana w genach zachodzi tylko na poziomie komórek macierzystych siatkówki. W przypadku typu uwarunkowanego genetycznie nowotwór ujawnia się w 80–100% przypadków.

Zobacz także

Jak rozpoznać siatkówczaka?

W przypadku podejrzenia siatkówczaka lub zaobserwowania u dziecka zeza należy udać się do poradni okulistycznej w celu wykonania badań diagnostycznych. Lekarz wykona tzw. wziernikowanie pośrednie, czyli badanie gałki ocznej za pomocą wziernika zawierającego źródło światła i system powiększających soczewek. Aby rozpoznać siatkówczaka u dziecka, wykonuje się również badania obrazowe: badanie ultrasonograficzne gałki ocznej, tomografię komputerową i rezonans magnetyczny. Przy podejrzeniu przerzutów bada się płyn mózgowo-rdzeniowy.

Siatkówczak – w jakim wieku się go rozpoznaje?

Moment, w którym pojawiają się pierwsze objawy i następuje rozpoznanie siatkówczaka, zależy od rodzaju choroby. Postać uwarunkowana genetycznie w większości przypadków ujawnia się przed ukończeniem 1. roku życia. Natomiast w siatkówczaku niedziedzicznym zmiany nowotworowe i pierwsze symptomy choroby ujawniają się później, dlatego jest diagnozowany u dzieci w wieku 1–5 lat.

Siatkówczak – leczenie

Leczenie siatkówczaka zależy od stanu chorego, stadium zaawansowania nowotworu oraz kondycji drugiego oka. Zwykle stosuje się terapię miejscową i ogólną. Pierwsza z nich polega na usunięciu zmienionych chorobowo miejsc za pomocą krioterapii, laseroterapii, radioterapii lub miejscowej chemioterapii. Do metod ogólnych zaliczana jest chemioterapia podawana dożylnie.

Niekiedy jedynym rozwiązaniem jest usunięcie gałki ocznej (enukleacja). Z tego rodzaju leczenia korzysta się, kiedy zawiodły inne metody lub gdy w momencie rozpoznania zmiany są na zaawansowanym poziomie. Po zabiegu stosuje się implant oczodołowy, który umożliwia prawidłowy rozwój oczodołu i czaszki.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczynka w okularach

Rozwój wady wzroku u dziecka – jak wygląda w późniejszych latach? Wyjaśnia optometrystka

Marcia Cross

Marcia Cross: bycie twarzą raka odbytu nie jest może najbardziej glamour, ale jestem bardzo zdeterminowana, aby zdjąć piętno związane z tą chorobą

Wrzesień miesiącem świadomości nowotworów dziecięcych

Wrzesień miesiącem świadomości nowotworów dziecięcych. „Dzieci chorują inaczej” – pisze Magdalena Jutrzenka

Spanie w soczewkach kontaktowych

Spanie w soczewkach kontaktowych może być niebezpieczne? Wyjaśnia optometrystka Justyna Nater

Jaonna Górska

Joanna Górska wspomina dzień, w którym przyjęła pierwszą dawkę chemii: Było piekło… minęło. Teraz jest nowe życie

Chadwick Boseman nie żyje. Aktor cierpiał na raka jelita grubego

Chadwick Boseman nie żyje. Aktor cierpiał na raka jelita grubego

Dziecko płaczące z powodu gorączki przy ząbkowaniu

Gorączka u dziecka – przyczyny. Jak zbić gorączkę?

kobieta pod drenażu limfatycznego

Czym jest drenaż limfatyczny? Efekty, przeciwwskazania

Nie odkładaj badań przez koronawirusa! Rusza kampania, która pokazuje, że nie warto czekać na koniec pandemii

Nie odkładaj badań onkologicznych przez koronawirusa! Rusza kampania, która pokazuje, że nie warto czekać na koniec pandemii

kobieta ma przeprowadzany zabieg kriolipolizy na brzuchu

Czym jest kriolipoliza? Efekty, przeciwwskazania

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Oczy kobiety

Jak zlikwidować worki pod oczami?

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

Kobieta w chmurach

Ból piersi – przyczyny, rodzaje, leczenie. Czy torbiele bolą?

Kobieta idzie do samolotu

Jak zadbać o wzrok w trakcie podróży samolotem?

Brachyterapia

Brachyterapia – co to jest? Czy boli? Leczenie nowotworów

kobieta, nakładająca maść na problemy skórne twarzy

Ropień – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje ropni

Kobieta cierpi na ból brzucha

Nerwica żołądka – objawy, leczenie, przyczyny

Konsultacja objawów rzeżączki u lekarza

Rzeżączka – objawy u kobiet i mężczyzn, leczenie

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Osoba pilnowana przez lekarza podczas wykonywania rezonansu magnetycznego

Rezonans magnetyczny – co to? Cena, gdzie go wykonać?

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Kobieta w czerwonej bluzce jest u alergologa, który nakłuwa jej rękę i robi badanie

Testy alergiczne z krwi i skórne – wskazania i przebieg

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?