Przejdź do treści

Czym są i do czego służą zastawki serca? Najczęstsze wady i sposoby ich leczenia

Duże czerwone serce i zwinięty stetoskop
Fot. beawolf/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
termofor
Masz bolesne miesiączki? Poznaj 6 sposobów na złagodzenie bólów menstruacyjnych
„Wiele przepłakałam, bo straciłam najważniejszą część wyglądu każdej kobiety. Teraz wiem, że nie jestem z tego powodu gorsza”. Kobiety pokazują, że mimo łysienia czują się atrakcyjne
Zdrowy obiad za dychę
Przepisy na zdrowy obiad do 10 złotych!
3 problemy ze skórą głowy
Bulion, sałatka, a może stir-fry? Algożercy, szykujcie się na ucztę!

W sercu człowieka znajdują się 4 zastawki. Ich funkcją jest zapobieganie cofaniu się krwi z komór do przedsionków oraz z dużych naczyń krwionośnych z powrotem do jam serca. Warunkuje to prawidłowy przepływ krwi przez ten narząd w czasie skurczu i rozkurczu. Wady zastawek serca polegają na ich niedomykalności lub zwężeniu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Z powodu nieprawidłowości związanych z budową i funkcjonalnością zastawek serca dochodzi do zaburzeń przepływu krwi. Pojawiają się charakterystyczne objawy ze strony układu krążenia. Osoba chora łatwo się męczy, odczuwa kołatanie serca lub duszność. Niekiedy konieczna jest chirurgiczna wymiana zastawki serca na mechaniczną lub biologiczną.

Budowa serca – zastawki

Zastawki serca mają postać błoniastych przegród. Są zbudowane z płatków, które łączą się u podstawy spoidłami. Ich główną funkcją jest zapobieganie cofaniu się krwi z aorty i pnia płucnego z powrotem do jam serca oraz z komór do przedsionków. Zwisają swobodnie i zaciskają się podczas skurczu lub rozkurczu (w zależności od typu). Człowiek posiada w sercu 4 zastawki. U człowieka wyróżnia się dwa rodzaje zastawek serca:

  1. Przedsionkowo-komorowe – są to zastawki żylne. Zwisają swobodnie, a podczas skurczu komór zamykają się, uniemożliwiając cofanie się krwi do przedsionka. W sercu człowieka występują dwie zastawki przedsionkowo-komorowe:
  • zastawka mitralna (dwudzielna, dwupłatkowa) – umiejscowiona jest między lewą komorą a lewym przedsionkiem; składa się z dwóch płatków;
  • zastawka trójdzielna (trójpłatkowa) – znajduje się pomiędzy prawą komorą a prawym przedsionkiem; zbudowana jest z trzech płatków, jednak może się zdarzyć, że posiada 2 lub 4 płatki;

2. Półksiężycowate – są zastawkami tętniczymi. W trakcie rozkurczu uniemożliwiają cofanie się krwi z dużych naczyń krwionośnych do komór serca. Człowiek posiada dwie zastawki półksiężycowate:

  • zastawka aortalna – uniemożliwia cofanie się krwi z aorty do lewej komory,
  • zastawka pnia płucnego – zapobiega przepływowi krwi z pnia płucnego z powrotem do prawej komory serca.

Wady zastawek serca

Wady zastawek serca polegają na ich zwężeniu (zastawka nie otwiera się wystarczająco szeroko, co uniemożliwia napływ wystarczającej ilości krwi) lub niedomykalności (zastawka jest nieszczelna, co powoduje cofanie się krwi). Zdarza się także, że obie te nieprawidłowości występują jednocześnie. Mogą przebiegać bezobjawowo nawet przez kilka lat. Dolegliwości, które powodują, to zwykle: duszność, uczucie kołatania serca, nietolerancja wysiłku, zawroty głowy oraz omdlenia, a także inne objawy, w zależności od tego, która zastawka działa nieprawidłowo. Rozpoznanie opiera się zwykle na badaniu echokardiograficznym serca. Niedomykalność zastawki serca pojawia się z powodu wad wrodzonych, chorób serca, schorzeń reumatycznych, zwapnień poszczególnych płatków, ich nieprawidłowej liczby lub zaburzeń związanych z pracą mięśni, które nimi poruszają. Skutkiem tej wady jest przeciążenie objętościowe i ciśnieniowe jamy serca, do której cofa się krew. Wyróżnia się niedomykalność zastawki aortalnej, mitralnej i trójdzielnej. Zwężenie zastawki serca jest najczęściej spowodowane procesem zwyrodnieniowym w obrębie tego narządu, chorobami reumatycznymi, infekcjami, miażdżycą, wadami wrodzonymi oraz nieprawidłową liczbą płatków. Wada może dotyczyć każdej zastawki.

Zobacz także

Leczenie wad zastawki serca

Leczenie wad zastawek serca polega na działaniu zachowawczym lub chirurgicznym. W pierwszym przypadku pacjenci stosują leki, które łagodzą dolegliwości związane z chorobą. W zależności od rodzaju nieprawidłowości zaleca się środki przeciwzakrzepowe, rozszerzające naczynia, pobudzające pracę serca oraz zmniejszające ciśnienie tętnicze krwi. W niektórych przypadkach konieczna jest chirurgiczna naprawa lub wymiana zastawki serca na sztuczną zastawkę serca – biologiczną lub mechaniczną. Pierwsza z nich jest pobierana z tkanek zwierzęcych. Natomiast zastawka mechaniczna składa się z jednego lub dwóch dysków, które zamykają się lub otwierają wraz ze skurczem serca. Jej zaletą jest długa żywotność, wadą konieczność przyjmowania leków przeciwkrzepliwych. Zabieg wykonuje się na otwartym sercu lub metodą przezskórną. Operacja zastawki serca bez otwierania klatki piersiowej może mieć miejsce także w przypadku leczenia zwężeń. Jest to tzw. przezskórna walwulotomia balonowa, która polega na poszerzeniu powstałego zwężenia za pomocą balonika wprowadzonego przez cewnik umieszczonego w tętnicy udowej. Po zabiegu chirurgicznym konieczne jest stosowanie się do zaleceń lekarza dotyczących rekonwalescencji i badań kontrolnych. Rehabilitacja po operacji zastawki serca obejmuje głównie spacery, które należy stopniowo wydłużać. Nie jest wskazany duży wysiłek oraz dźwiganie ciężkich przedmiotów.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Wino – wiesz, ile możesz wypić? Sprawdź, zanim sięgniesz po kieliszek

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

istockphoto.com

Serce: 5 sygnałów ostrzegawczych

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

Chcesz obniżyć poziom złego cholesterolu? Pokochaj białe owoce i warzywa!

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta przemawia do publiczności

Stres popijasz kawą? Uważaj na serce. O tym, czy przyspieszone bicie serca jest dla nas groźne, mówi kardiolog

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Twój chłopak chrapie? To mogą być objawy problemów z sercem

Twój chłopak chrapie? To może być zwiastun problemów z sercem

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Młoda dziewczyna siedzi za biurkiem. Ma okulary, trzyma się za klatkę piersiową. Prawdopodobnie boli ją serce

Odczuwasz lęk, niepokój i nierówne bicie serca? Sprawdź, jakie są tego przyczyny

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?