Przejdź do treści

Czym są i do czego służą zastawki serca? Najczęstsze wady i sposoby ich leczenia

Duże czerwone serce i zwinięty stetoskop
Fot. beawolf/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
10 rzeczy, które możesz zrobić, aby łatwiej osiągnąć orgazm
Orgazm? Proszę bardzo! Poznaj 10 sposobów, aby łatwiej go osiągnąć
zakochana para
„Nieszczerość tylko pozornie oszczędza komuś przykrości. W rzeczywistości dostarcza jej w nadmiarze, ale z opóźnionym zapłonem”. O szczerości w relacjach rozmawiamy z psycholog Katarzyną Łapińską
Desery
Szefowie kuchni kontra rak piersi. Pink Pudding Challenge promuje zdrowe jedzenie i zapobiega nowotworom
młoda kobieta w czarnych ciuchach stoi na scenie podczas konferencji tedx
„Rak szyjki macicy jest winą chorej” – mocne słowa artystki, której choroba zmieniła życie
„Cała prawda o programie SZMATA 4+” – obrzydliwy mem, który uderza we wszystkie matki

W sercu człowieka znajdują się 4 zastawki. Ich funkcją jest zapobieganie cofaniu się krwi z komór do przedsionków oraz z dużych naczyń krwionośnych z powrotem do jam serca. Warunkuje to prawidłowy przepływ krwi przez ten narząd w czasie skurczu i rozkurczu. Wady zastawek serca polegają na ich niedomykalności lub zwężeniu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Marta Dąbrowska
lekarz

Z powodu nieprawidłowości związanych z budową i funkcjonalnością zastawek serca dochodzi do zaburzeń przepływu krwi. Pojawiają się charakterystyczne objawy ze strony układu krążenia. Osoba chora łatwo się męczy, odczuwa kołatanie serca lub duszność. Niekiedy konieczna jest chirurgiczna wymiana zastawki serca na mechaniczną lub biologiczną.

Budowa serca – zastawki

Zastawki serca mają postać błoniastych przegród. Są zbudowane z płatków, które łączą się u podstawy spoidłami. Ich główną funkcją jest zapobieganie cofaniu się krwi z aorty i pnia płucnego z powrotem do jam serca oraz z komór do przedsionków. Zwisają swobodnie i zaciskają się podczas skurczu lub rozkurczu (w zależności od typu). Człowiek posiada w sercu 4 zastawki. U człowieka wyróżnia się dwa rodzaje zastawek serca:

  1. Przedsionkowo-komorowe – są to zastawki żylne. Zwisają swobodnie, a podczas skurczu komór zamykają się, uniemożliwiając cofanie się krwi do przedsionka. W sercu człowieka występują dwie zastawki przedsionkowo-komorowe:
  • zastawka mitralna (dwudzielna, dwupłatkowa) – umiejscowiona jest między lewą komorą a lewym przedsionkiem; składa się z dwóch płatków;
  • zastawka trójdzielna (trójpłatkowa) – znajduje się pomiędzy prawą komorą a prawym przedsionkiem; zbudowana jest z trzech płatków, jednak może się zdarzyć, że posiada 2 lub 4 płatki;

2. Półksiężycowate – są zastawkami tętniczymi. W trakcie rozkurczu uniemożliwiają cofanie się krwi z dużych naczyń krwionośnych do komór serca. Człowiek posiada dwie zastawki półksiężycowate:

  • zastawka aortalna – uniemożliwia cofanie się krwi z aorty do lewej komory,
  • zastawka pnia płucnego – zapobiega przepływowi krwi z pnia płucnego z powrotem do prawej komory serca.

Wady zastawek serca

Wady zastawek serca polegają na ich zwężeniu (zastawka nie otwiera się wystarczająco szeroko, co uniemożliwia napływ wystarczającej ilości krwi) lub niedomykalności (zastawka jest nieszczelna, co powoduje cofanie się krwi). Zdarza się także, że obie te nieprawidłowości występują jednocześnie. Mogą przebiegać bezobjawowo nawet przez kilka lat. Dolegliwości, które powodują, to zwykle: duszność, uczucie kołatania serca, nietolerancja wysiłku, zawroty głowy oraz omdlenia, a także inne objawy, w zależności od tego, która zastawka działa nieprawidłowo. Rozpoznanie opiera się zwykle na badaniu echokardiograficznym serca. Niedomykalność zastawki serca pojawia się z powodu wad wrodzonych, chorób serca, schorzeń reumatycznych, zwapnień poszczególnych płatków, ich nieprawidłowej liczby lub zaburzeń związanych z pracą mięśni, które nimi poruszają. Skutkiem tej wady jest przeciążenie objętościowe i ciśnieniowe jamy serca, do której cofa się krew. Wyróżnia się niedomykalność zastawki aortalnej, mitralnej i trójdzielnej. Zwężenie zastawki serca jest najczęściej spowodowane procesem zwyrodnieniowym w obrębie tego narządu, chorobami reumatycznymi, infekcjami, miażdżycą, wadami wrodzonymi oraz nieprawidłową liczbą płatków. Wada może dotyczyć każdej zastawki.

Zobacz także

Leczenie wad zastawki serca

Leczenie wad zastawek serca polega na działaniu zachowawczym lub chirurgicznym. W pierwszym przypadku pacjenci stosują leki, które łagodzą dolegliwości związane z chorobą. W zależności od rodzaju nieprawidłowości zaleca się środki przeciwzakrzepowe, rozszerzające naczynia, pobudzające pracę serca oraz zmniejszające ciśnienie tętnicze krwi. W niektórych przypadkach konieczna jest chirurgiczna naprawa lub wymiana zastawki serca na sztuczną zastawkę serca – biologiczną lub mechaniczną. Pierwsza z nich jest pobierana z tkanek zwierzęcych. Natomiast zastawka mechaniczna składa się z jednego lub dwóch dysków, które zamykają się lub otwierają wraz ze skurczem serca. Jej zaletą jest długa żywotność, wadą konieczność przyjmowania leków przeciwkrzepliwych. Zabieg wykonuje się na otwartym sercu lub metodą przezskórną. Operacja zastawki serca bez otwierania klatki piersiowej może mieć miejsce także w przypadku leczenia zwężeń. Jest to tzw. przezskórna walwulotomia balonowa, która polega na poszerzeniu powstałego zwężenia za pomocą balonika wprowadzonego przez cewnik umieszczonego w tętnicy udowej. Po zabiegu chirurgicznym konieczne jest stosowanie się do zaleceń lekarza dotyczących rekonwalescencji i badań kontrolnych. Rehabilitacja po operacji zastawki serca obejmuje głównie spacery, które należy stopniowo wydłużać. Nie jest wskazany duży wysiłek oraz dźwiganie ciężkich przedmiotów.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy

Zainteresują cię również:

Lekarka w okularach robi badanie okulistyczne pacjentce w krótkich włosach

Bielmo na oku – przyczyny, objawy i leczenie zmętnienia rogówki. Czy można zapobiec temu schorzeniu?

Tabletki na drewnianej dużej łyżce

Neuroleptyki – wskazania, rodzaje oraz działanie leków przeciwpsychotycznych. Jakie zaburzenia się nimi leczy?

Olulista wykonuje pacjentce badanie okulistyczne

Zwyrodnienie plamki żółtej – przyczyny i objawy. Jak wygląda leczenie schorzenia?

Lekarz pokazuje mężczyźnie zdjęcie rentgenowskie kręgoslupa

Zwyrodnienie kręgosłupa – obraz choroby, przyczyny i leczenie. Jakimi ćwiczeniami można spowolnić rozwój choroby?

Wykrzywione dłonie starszej kobiety

Jak wygląda choroba zwyrodnieniowa stawów, czyli osteoartroza wielostawowa, gonartroza, koksartroza i inne

Kobieta w szarej bluzce leży na łóżku z termoforem

Jaka jest przyczyna tworzenia się skrzepów podczas okresu i o czym to świadczy? Czy okres ze skrzepami jest groźny?

Kobieta stoi przed lustrem i trzyma się jedną ręką za skroń, a drugą pod okiem

Neuropatia obwodowa – jakie są jej przyczyny i objawy? Leczenie obwodowych bólów neuropatycznych

Lekarka oglądająca zdjęcie roentgenowskie płuc.

Co to jest niedodma płuc? Objawy, diagnostyka obrazowa, leczenie. Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia

oko kobiety wpisane w różne algorytmy

Irydologia, czyli czytanie zdrowia z oczu. Na czym polega ta metoda i gdzie wykonać takie badanie?

Kobieta cierpiąca na otosklerozę podczas badania laryngologicznego.

Otoskleroza – leczenie operacyjne i zachowawcze, objawy choroby

Kobieta odczuwająca szum w głowie trzyma się za skronie.

Co oznacza ciągły szum w głowie? Przyczyny i postępowanie lecznicze

Dwóch lekarzy za pomocą przyrządów chirurgicznych wykonuje operację

Osteotomia – w czym kryje się sekret zabiegu chirurgicznego? Jakie są wskazania do rekonstrukcji kości i stawów?