Przejdź do treści

Czym są i do czego służą zastawki serca? Najczęstsze wady i sposoby ich leczenia

Duże czerwone serce i zwinięty stetoskop
Fot. beawolf/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Uśmiechnięte dziewczyny
5 rzeczy, za które polubią cię inni. Sprawdź, co radzi psycholog Tomasz Wojtoń
Zgaga? Refluks? Wzdęcia? Poznaj 5 produktów, których nie lubi twój żołądek
Ćwiczenia oddechowe na trawienie
Ćwiczenia oddechowe na trawienie. Kasia Bem pokazuje, jak dobrze je wykonać
Muffiny z rabarbarem i glazurą tahini
10 wegetariańskich źródeł żelaza

W sercu człowieka znajdują się 4 zastawki. Ich funkcją jest zapobieganie cofaniu się krwi z komór do przedsionków oraz z dużych naczyń krwionośnych z powrotem do jam serca. Warunkuje to prawidłowy przepływ krwi przez ten narząd w czasie skurczu i rozkurczu. Wady zastawek serca polegają na ich niedomykalności lub zwężeniu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Z powodu nieprawidłowości związanych z budową i funkcjonalnością zastawek serca dochodzi do zaburzeń przepływu krwi. Pojawiają się charakterystyczne objawy ze strony układu krążenia. Osoba chora łatwo się męczy, odczuwa kołatanie serca lub duszność. Niekiedy konieczna jest chirurgiczna wymiana zastawki serca na mechaniczną lub biologiczną.

Budowa serca – zastawki

Zastawki serca mają postać błoniastych przegród. Są zbudowane z płatków, które łączą się u podstawy spoidłami. Ich główną funkcją jest zapobieganie cofaniu się krwi z aorty i pnia płucnego z powrotem do jam serca oraz z komór do przedsionków. Zwisają swobodnie i zaciskają się podczas skurczu lub rozkurczu (w zależności od typu). Człowiek posiada w sercu 4 zastawki. U człowieka wyróżnia się dwa rodzaje zastawek serca:

  1. Przedsionkowo-komorowe – są to zastawki żylne. Zwisają swobodnie, a podczas skurczu komór zamykają się, uniemożliwiając cofanie się krwi do przedsionka. W sercu człowieka występują dwie zastawki przedsionkowo-komorowe:
  • zastawka mitralna (dwudzielna, dwupłatkowa) – umiejscowiona jest między lewą komorą a lewym przedsionkiem; składa się z dwóch płatków;
  • zastawka trójdzielna (trójpłatkowa) – znajduje się pomiędzy prawą komorą a prawym przedsionkiem; zbudowana jest z trzech płatków, jednak może się zdarzyć, że posiada 2 lub 4 płatki;

2. Półksiężycowate – są zastawkami tętniczymi. W trakcie rozkurczu uniemożliwiają cofanie się krwi z dużych naczyń krwionośnych do komór serca. Człowiek posiada dwie zastawki półksiężycowate:

  • zastawka aortalna – uniemożliwia cofanie się krwi z aorty do lewej komory,
  • zastawka pnia płucnego – zapobiega przepływowi krwi z pnia płucnego z powrotem do prawej komory serca.

Wady zastawek serca

Wady zastawek serca polegają na ich zwężeniu (zastawka nie otwiera się wystarczająco szeroko, co uniemożliwia napływ wystarczającej ilości krwi) lub niedomykalności (zastawka jest nieszczelna, co powoduje cofanie się krwi). Zdarza się także, że obie te nieprawidłowości występują jednocześnie. Mogą przebiegać bezobjawowo nawet przez kilka lat. Dolegliwości, które powodują, to zwykle: duszność, uczucie kołatania serca, nietolerancja wysiłku, zawroty głowy oraz omdlenia, a także inne objawy, w zależności od tego, która zastawka działa nieprawidłowo. Rozpoznanie opiera się zwykle na badaniu echokardiograficznym serca. Niedomykalność zastawki serca pojawia się z powodu wad wrodzonych, chorób serca, schorzeń reumatycznych, zwapnień poszczególnych płatków, ich nieprawidłowej liczby lub zaburzeń związanych z pracą mięśni, które nimi poruszają. Skutkiem tej wady jest przeciążenie objętościowe i ciśnieniowe jamy serca, do której cofa się krew. Wyróżnia się niedomykalność zastawki aortalnej, mitralnej i trójdzielnej. Zwężenie zastawki serca jest najczęściej spowodowane procesem zwyrodnieniowym w obrębie tego narządu, chorobami reumatycznymi, infekcjami, miażdżycą, wadami wrodzonymi oraz nieprawidłową liczbą płatków. Wada może dotyczyć każdej zastawki.

Zobacz także

Leczenie wad zastawki serca

Leczenie wad zastawek serca polega na działaniu zachowawczym lub chirurgicznym. W pierwszym przypadku pacjenci stosują leki, które łagodzą dolegliwości związane z chorobą. W zależności od rodzaju nieprawidłowości zaleca się środki przeciwzakrzepowe, rozszerzające naczynia, pobudzające pracę serca oraz zmniejszające ciśnienie tętnicze krwi. W niektórych przypadkach konieczna jest chirurgiczna naprawa lub wymiana zastawki serca na sztuczną zastawkę serca – biologiczną lub mechaniczną. Pierwsza z nich jest pobierana z tkanek zwierzęcych. Natomiast zastawka mechaniczna składa się z jednego lub dwóch dysków, które zamykają się lub otwierają wraz ze skurczem serca. Jej zaletą jest długa żywotność, wadą konieczność przyjmowania leków przeciwkrzepliwych. Zabieg wykonuje się na otwartym sercu lub metodą przezskórną. Operacja zastawki serca bez otwierania klatki piersiowej może mieć miejsce także w przypadku leczenia zwężeń. Jest to tzw. przezskórna walwulotomia balonowa, która polega na poszerzeniu powstałego zwężenia za pomocą balonika wprowadzonego przez cewnik umieszczonego w tętnicy udowej. Po zabiegu chirurgicznym konieczne jest stosowanie się do zaleceń lekarza dotyczących rekonwalescencji i badań kontrolnych. Rehabilitacja po operacji zastawki serca obejmuje głównie spacery, które należy stopniowo wydłużać. Nie jest wskazany duży wysiłek oraz dźwiganie ciężkich przedmiotów.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?

kobieta cierpiąca na opryszczkę dotyka wargi

HSV jako wirus wywołujący opryszczkę. Czy jest zagrożeniem dla organizmu?

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Jakie są zasady prawidłowego odżywiania się matki karmiącej piersią

kobieta cierpiąca na chorobę Gauchera siedzi na łóżku

Choroba Gauchera – leczenie, objawy i diagnostyka tej rzadkiej choroby

Kobieta trzymająca się za głowę z powodu zawrotów głowy

Przyczyny, objawy i leczenie zawrotów głowy. Czy zawroty głowy podczas leżenia zagrażają zdrowiu?