Przejdź do treści

Aorta – funkcje, budowa. Koarktacja i rozwarstwienie aorty

Aorta – funkcje, budowa. Koarktacja i rozwarstwienie aorty Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Aorta to największe naczynie krwionośne w ludzkim organizmie. W zależności od jej części, jej grubość wynosi od dwóch do trzech centymetrów. W wyniku rozmaitych chorób oraz urazów może dojść do różnych zmian w jej obrębie, a więc wydłużenia, poszarzenia, zwapnienia czy spadków sprężystości. Niekiedy mogą pojawić się na niej obszarze również tętniaki. Co jeszcze warto wiedzieć o aorcie? 

Co to jest aorta?

Aorta to główna, największa tętnica organizmu. Wychodzi z lewej komory serca, a następnie kieruje się ku górze – ta część nazywana jest „aortą wstępującą”. Później zagina się ku tyłowi i w lewo – ten fragment to tzw. „łuk aorty”. Później naczynie to kieruje się w dół – odcinek ten zwany jest „aortą zstępującą”. Przechodzi on następnie przez klatkę piersiową i jamę brzuszną, po czym dzieli się na wysokości czwartego kręgu piersiowego na dwie tętnice biodrowe oraz jedną tętnicę o małym przekroju, tzw. tętnicę krzyżową środkową.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł

Aorta – funkcje

Główne funkcje aorty to:

  • doprowadzanie krwi, tlenu i substancji odżywczych do wszystkich tkanek ciała,
  • regulowanie ciśnienia tętniczego krwi (jest to możliwe dzięki jej sprężystej ścianie).

Od aorty odchodzą wszystkie główne tętnice, za wyjątkiem tętnicy płucnej. Warto dodać, że krew w aorcie płynie pod wysokim ciśnieniem, z prędkością wynoszącą nawet 20 cm/s. Ciekawostką jest to, iż Arystoteles, który nadał nazwę aorcie, twierdził, iż głównym jej zadaniem jest utrzymywanie serca we właściwym miejscu.

Niedrożność tętnicy - przyczyny i formy leczenia

Budowa aorty

Aorta składa się z trzech podstawowych odcinków: części wstępującej, łuku aorty oraz z części zstępującej. Każdy z nich pełni inną funkcję.

Część wstępująca aorty

Część wstępującą rozpoczyna opuszka aorty, która jest utworzona z trzech zatok, usytuowanych tuż nad zastawką. Z tego miejsca odchodzą dwie tętnice wieńcowe: lewa i prawa, które zaopatrują w krew ściany serca. Ten fragment aorty przebiega przez worek osierdziowy i kończy się w miejscu przyczepu osierdzia. Następnie przechodzi w łuk aorty. Warto dodać, że w prawej ścianie aorty, nad opuszką, znajduje się poszerzenie, które określa się mianem „zatoki czwartej”. Tam, przy każdym skurczu serca, dochodzi do uderzenia strumienia wyrzucanej krwi. Tam też najczęściej dochodzi do powstania tętniaka (o którym piszemy w jednym z podrozdziałów).

Łuk aorty

Łuk aorty łączy część wstępującą i zstepującą. Jest to zakrzywiony fragment aorty, wyginający się do tyłu, w lewą stronę. Odchodzi od niego kilka tętnic, których zadaniem jest transport krewi do górnych części ciała oraz do samej głowy. Są to:

  • lewa tętnica szyjna wspólna – transportuje krew do szyi i głowy,
  • lewa tętnica podobojczykowa – zlokalizowana jest pod obojczykiem, transportuje krew do kończyn górnych, jej odgałęzienia dostarczają krew do głowy i klatki piersiowej,
  • pień ramienno-głowowy, to największe naczynie krwionośne odchodzące z łuku aorty, dzielące się na dwie prawe tętnice: podobojczykową i szyjną.

Omawiana część aorty znajduje się w znajduje się w śródpiersiu górnym. Zatacza ona łuk za lewym oskrzelem, po czym przekształca się w część zstępującą aorty.

Justyna Pargieła

Część zstępująca

Część zstępująca to ostatni odcinek aorty, będący zarazem znacznie dłuższym fragmentem od dwóch opisanych wyżej części. Biegnie on pionowo w dół, wzdłuż kręgosłupa. Jego początek znajduje się w klatce piersiowej, później przechodzi on przez przeponę aż do jamy brzusznej. Część zstępująca aorty rozdziela się na dwie części: brzuszną i piersiową, które transportują krew do organów klatki piersiowej i brzucha. Warto dodać, że jest to podział umowny i od części aorty odchodzą m.in. tętnice międzyżebrowe.

Aorta piersiowa

Aorta piersiowa umiejscowiona jest w śródpiersiu tylnym. Wraz z upływem lat przesuwa się coraz bardziej na lewą stronę. Odchodzą od niej: gałęzie osierdziowe, przełykowe, oskrzelowe i międzyżebrowe. Odpowiadają one za unaczynienie ścian klatki piersiowej oraz organów wewnętrznych. Po przejściu przez przeponę aorta piersiowa przechodzi w aortę brzuszną.

Badaj swoją krew

Aorta brzuszna

Aorta brzuszna rozpoczyna się w przeponie (w roztworze aortowym), później biegnie po przedniej powierzchni kręgów lędźwiowych. Jest ona lekko przesunięta w lewo. Jej gałęzie zaopatrują w tlen ściany jamy brzusznej oraz znajdujące się w niej narządy. Chodzi tu o trzy duże tętnice trzewne: pień trzewny, a także tętnicę krezkowa górną i dolną. Dzięki nim krew może być dostarczona do jelit, wątroby, trzustki, wątroby, jak również i do samego żołądka. Na samym końcu aorta brzuszna dzieli się na dwie tętnice biodrowe wspólne. Ich kolejne rozgałęzienia umożliwiają transport krwi do miednicy.

Choroby aorty

Poniżej opisujemy pokrótce najpopularniejsze choroby aorty.

Koarktacja aorty

Koarktacja aorty, zwana też „zwężeniem cieśni tętnicy głównej”, to wrodzona wada serca i dużych naczyń, która najczęściej występuje u chłopców. Można ją rozpoznać po tym, że odcinek w obrębie łuku aorty jest zwężony. Daje ona objawy w postaci: osłabienia, niewydolności, martwiczego zapalenia jelit oraz kwasicy metabolicznej. Chorobę leczy się najczęściej poprzez zabieg chirurgiczny.

Lekarz pokazuje pacjentowi na ekranie jego problemy z aortą

Rozwarstwienie aorty

Rozwarstwienie aorty to choroba, podczas której dochodzi do przerwania części warstwy ściany aorty. Krew przedostaje się wówczas pomiędzy resztki tej warstwy a jej warstwę środkową, doprowadzając do jej destrukcji. Kiedy uszkodzona zostanie warstwa zewnętrzna, naczynie pęka, a krew wypływa na zewnątrz. Głównymi symptomami tej choroby są bóle: w klatce piersiowej (przypominające często zawał serca), w okolicach pleców, przy mostku (promieniujące do łopatek), przy żuchwie, na ramionach, na brzuchu, przy szyi, na biodrach. Aby wyleczyć chorobę, stosuje się zabieg chirurgiczny lub terapię zachowawczą.

Tętniak na aorcie

Tętniak na aorcie, czy też „tętniak aorty” to poszerzenie największej tętnicy organizmu. Może być ono efektem m.in.: nadciśnienia tętniczego, miażdżycy, nadmiernego wysiłku fizycznego, różnego rodzaju urazów, przewlekłych stanów zapalnych oraz wad anatomicznych w obrębie naczyń krwionośnych. Zdarza się, że tętniak na aorcie nie daje żadnych objawów. Niektórzy odczuwają jednak uczucie tętnienia (pulsowania) w jamie brzucha lub klatce piersiowej. W zależności od zaawansowania choroby, wielkości guza i jego umiejscowienia lekarze mogą podjąć decyzję o leczeniu zachowawczym lub operacyjnym.

ból w klatce

Aorta a badania RTG

W wynikach badania RTG często można znaleźć określenia takie jak „zwapnienie aorty”, „aorta miażdżycowa” czy „aorta wydłużona”. Co one oznaczają?

  • Zwapnienie aorty – jest ono zwykle dowodem na istnienie miażdżycy, wówczas odkładają się w ścianie aorty blaszki miażdżycowe, powstają zaburzenia przepływu krwi, niekiedy dochodzi też do zamknięcia światła tętnicy, co z kolei może prowadzić do niedokrwienia różnych narządów.
  • Aorta miażdżycowa – oznacza to samo, co „zwapnienie aorty”, można o niej mówić, gdy w ścianach naczyń powstają zmiany zwyrodnieniowe.
  • Aorta wydłużona – jest to zmiana anatomiczna, która nie ma znaczenia klinicznego i nie powoduje zwykle innych dolegliwości.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK525964/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537319/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538140/
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554567/
  5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5290913/

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kłucie w sercu – czego może być objawem?

Szacowanie ryzyka chorób serca może być niedługo znacznie prostsze i szybsze. Polska badaczka opracowała nowy sposób

Szacowanie ryzyka chorób serca może być niedługo znacznie prostsze i szybsze. Ważne osiągnięcie polskiej badaczki

„Choroby układu krążenia pozostają największym zagrożeniem życia u Polek”. Jak starzeje się serce kobiety, mówi kardiolożka Dobromiła Dzwonkowska

Kobieta

ADHD u dorosłych dwukrotnie zwiększa ryzyko zawału i udaru. Zaskakujące doniesienia naukowców

Dzięki niej ryzyko zgonu po zawale zmniejszy się o jedną trzecią. Innowacyjne odkrycie naukowców

W sercu miał 5-centymetrowy drut. Lekarze uratowali pięciolatka

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

kobieta po 50-tce

Chcesz mieć serce jak dzwon po 50-tce? Zadbaj o nie już dzisiaj!

Lekarze w trakcie operacji pacjenta

Serca od świni przeszczepiono dwóm osobom. To kolejny przełom w transplantologii

ECMO – urządzenie, które daje płucom i sercu czas na regenerację lub przeszczep

Takiego prezentu ślubnego się nie spodziewał. Teraz może rozpocząć nowe życie

Kobieta trzyma pęsetą tatuaż grafenowy

Ciśnieniomierze odejdą w zapomnienie? Grafenowy tatuaż sam zmierzy ciśnienie krwi

Jak naturalnie obniżyć ciśnienie – jaka dieta jest najlepsza?

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Zdrowie trzeba sobie wychodzić

Naprawią serca i oczy. Innowacyjne syntetyczne neurony zrewolucjonizują świat?

Hailey Bieber przeszła operację serca. W poruszającym nagraniu opowiedziała o wadzie, która była przyczyną mikroudaru

Kompresjoterapia – wskazania i przeciwwskazania, efekty

STEMI – przyczyny i objawy zawału STEMI, postępowanie

Malformacja – co to jest? Czy naczyniak mózgu jest niebezpieczny?

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to... zespół złamanego serca

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to… zespół złamanego serca

Tachykardia zatokowa – co to jest, objawy, czy jest groźna?

Jak żyć po zawale serca? Czy można ćwiczyć? Co można jeść?

×