Przejdź do treści

Aorta – funkcje, budowa. Koarktacja i rozwarstwienie aorty

Aorta – funkcje, budowa. Koarktacja i rozwarstwienie aorty Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Trzecia fala koronawirusa rozpędza się w Polsce”. W jednym z województw powrót do obostrzeń
Pierwsze szczepionki w ramach projektu COVAX dotarły do Ghany. „To doniosła okazja” – podkreślają UNICEF i WHO
chora na cukrzycę
Naukowcy stworzyli „sztuczną, inteligentną i w pełni zautomatyzowana trzustkę”. Świetna wiadomość dla cukrzyków
„Zaszczep się przeciwko koronawirusowi na wakacjach”. Turystyka szczepionkowa coraz bardziej popularna
Kobieta wyciera szklankę ścierką
Mama Chemik: bakterie, grzyby i wirusy kolonizują nasze gąbki w zastraszającym tempie, a my często nie jesteśmy tego nawet świadomi

Aorta to największe naczynie krwionośne w ludzkim organizmie. W zależności od jej części, jej grubość wynosi od dwóch do trzech centymetrów. W wyniku rozmaitych chorób oraz urazów może dojść do różnych zmian w jej obrębie, a więc wydłużenia, poszarzenia, zwapnienia czy spadków sprężystości. Niekiedy mogą pojawić się na niej obszarze również tętniaki. Co jeszcze warto wiedzieć o aorcie? 

Co to jest aorta?

Aorta to główna, największa tętnica organizmu. Wychodzi z lewej komory serca, a następnie kieruje się ku górze – ta część nazywana jest „aortą wstępującą”. Później zagina się ku tyłowi i w lewo – ten fragment to tzw. „łuk aorty”. Później naczynie to kieruje się w dół – odcinek ten zwany jest „aortą zstępującą”. Przechodzi on następnie przez klatkę piersiową i jamę brzuszną, po czym dzieli się na wysokości czwartego kręgu piersiowego na dwie tętnice biodrowe oraz jedną tętnicę o małym przekroju, tzw. tętnicę krzyżową środkową.

Aorta – funkcje

Główne funkcje aorty to:

  • doprowadzanie krwi, tlenu i substancji odżywczych do wszystkich tkanek ciała,
  • regulowanie ciśnienia tętniczego krwi (jest to możliwe dzięki jej sprężystej ścianie).

Od aorty odchodzą wszystkie główne tętnice, za wyjątkiem tętnicy płucnej. Warto dodać, że krew w aorcie płynie pod wysokim ciśnieniem, z prędkością wynoszącą nawet 20 cm/s. Ciekawostką jest to, iż Arystoteles, który nadał nazwę aorcie, twierdził, iż głównym jej zadaniem jest utrzymywanie serca we właściwym miejscu.

Niedrożność tętnicy - przyczyny i formy leczenia

Budowa aorty

Aorta składa się z trzech podstawowych odcinków: części wstępującej, łuku aorty oraz z części zstępującej. Każdy z nich pełni inną funkcję.

Część wstępująca aorty

Część wstępującą rozpoczyna opuszka aorty, która jest utworzona z trzech zatok, usytuowanych tuż nad zastawką. Z tego miejsca odchodzą dwie tętnice wieńcowe: lewa i prawa, które zaopatrują w krew ściany serca. Ten fragment aorty przebiega przez worek osierdziowy i kończy się w miejscu przyczepu osierdzia. Następnie przechodzi w łuk aorty. Warto dodać, że w prawej ścianie aorty, nad opuszką, znajduje się poszerzenie, które określa się mianem „zatoki czwartej”. Tam, przy każdym skurczu serca, dochodzi do uderzenia strumienia wyrzucanej krwi. Tam też najczęściej dochodzi do powstania tętniaka (o którym piszemy w jednym z podrozdziałów).

Łuk aorty

Łuk aorty łączy część wstępującą i zstepującą. Jest to zakrzywiony fragment aorty, wyginający się do tyłu, w lewą stronę. Odchodzi od niego kilka tętnic, których zadaniem jest transport krewi do górnych części ciała oraz do samej głowy. Są to:

  • lewa tętnica szyjna wspólna – transportuje krew do szyi i głowy,
  • lewa tętnica podobojczykowa – zlokalizowana jest pod obojczykiem, transportuje krew do kończyn górnych, jej odgałęzienia dostarczają krew do głowy i klatki piersiowej,
  • pień ramienno-głowowy, to największe naczynie krwionośne odchodzące z łuku aorty, dzielące się na dwie prawe tętnice: podobojczykową i szyjną.

Omawiana część aorty znajduje się w znajduje się w śródpiersiu górnym. Zatacza ona łuk za lewym oskrzelem, po czym przekształca się w część zstępującą aorty.

Justyna Pargieła

Część zstępująca

Część zstępująca to ostatni odcinek aorty, będący zarazem znacznie dłuższym fragmentem od dwóch opisanych wyżej części. Biegnie on pionowo w dół, wzdłuż kręgosłupa. Jego początek znajduje się w klatce piersiowej, później przechodzi on przez przeponę aż do jamy brzusznej. Część zstępująca aorty rozdziela się na dwie części: brzuszną i piersiową, które transportują krew do organów klatki piersiowej i brzucha. Warto dodać, że jest to podział umowny i od części aorty odchodzą m.in. tętnice międzyżebrowe.

Aorta piersiowa

Aorta piersiowa umiejscowiona jest w śródpiersiu tylnym. Wraz z upływem lat przesuwa się coraz bardziej na lewą stronę. Odchodzą od niej: gałęzie osierdziowe, przełykowe, oskrzelowe i międzyżebrowe. Odpowiadają one za unaczynienie ścian klatki piersiowej oraz organów wewnętrznych. Po przejściu przez przeponę aorta piersiowa przechodzi w aortę brzuszną.

Badaj swoją krew

Aorta brzuszna

Aorta brzuszna rozpoczyna się w przeponie (w roztworze aortowym), później biegnie po przedniej powierzchni kręgów lędźwiowych. Jest ona lekko przesunięta w lewo. Jej gałęzie zaopatrują w tlen ściany jamy brzusznej oraz znajdujące się w niej narządy. Chodzi tu o trzy duże tętnice trzewne: pień trzewny, a także tętnicę krezkowa górną i dolną. Dzięki nim krew może być dostarczona do jelit, wątroby, trzustki, wątroby, jak również i do samego żołądka. Na samym końcu aorta brzuszna dzieli się na dwie tętnice biodrowe wspólne. Ich kolejne rozgałęzienia umożliwiają transport krwi do miednicy.

Choroby aorty

Poniżej opisujemy pokrótce najpopularniejsze choroby aorty.

Koarktacja aorty

Koarktacja aorty, zwana też „zwężeniem cieśni tętnicy głównej”, to wrodzona wada serca i dużych naczyń, która najczęściej występuje u chłopców. Można ją rozpoznać po tym, że odcinek w obrębie łuku aorty jest zwężony. Daje ona objawy w postaci: osłabienia, niewydolności, martwiczego zapalenia jelit oraz kwasicy metabolicznej. Chorobę leczy się najczęściej poprzez zabieg chirurgiczny.

Lekarz pokazuje pacjentowi na ekranie jego problemy z aortą

Rozwarstwienie aorty

Rozwarstwienie aorty to choroba, podczas której dochodzi do przerwania części warstwy ściany aorty. Krew przedostaje się wówczas pomiędzy resztki tej warstwy a jej warstwę środkową, doprowadzając do jej destrukcji. Kiedy uszkodzona zostanie warstwa zewnętrzna, naczynie pęka, a krew wypływa na zewnątrz. Głównymi symptomami tej choroby są bóle: w klatce piersiowej (przypominające często zawał serca), w okolicach pleców, przy mostku (promieniujące do łopatek), przy żuchwie, na ramionach, na brzuchu, przy szyi, na biodrach. Aby wyleczyć chorobę, stosuje się zabieg chirurgiczny lub terapię zachowawczą.

Tętniak na aorcie

Tętniak na aorcie, czy też „tętniak aorty” to poszerzenie największej tętnicy organizmu. Może być ono efektem m.in.: nadciśnienia tętniczego, miażdżycy, nadmiernego wysiłku fizycznego, różnego rodzaju urazów, przewlekłych stanów zapalnych oraz wad anatomicznych w obrębie naczyń krwionośnych. Zdarza się, że tętniak na aorcie nie daje żadnych objawów. Niektórzy odczuwają jednak uczucie tętnienia (pulsowania) w jamie brzucha lub klatce piersiowej. W zależności od zaawansowania choroby, wielkości guza i jego umiejscowienia lekarze mogą podjąć decyzję o leczeniu zachowawczym lub operacyjnym.

ból w klatce

Aorta a badania RTG

W wynikach badania RTG często można znaleźć określenia takie jak „zwapnienie aorty”, „aorta miażdżycowa” czy „aorta wydłużona”. Co one oznaczają?

  • Zwapnienie aorty – jest ono zwykle dowodem na istnienie miażdżycy, wówczas odkładają się w ścianie aorty blaszki miażdżycowe, powstają zaburzenia przepływu krwi, niekiedy dochodzi też do zamknięcia światła tętnicy, co z kolei może prowadzić do niedokrwienia różnych narządów.
  • Aorta miażdżycowa – oznacza to samo, co „zwapnienie aorty”, można o niej mówić, gdy w ścianach naczyń powstają zmiany zwyrodnieniowe.
  • Aorta wydłużona – jest to zmiana anatomiczna, która nie ma znaczenia klinicznego i nie powoduje zwykle innych dolegliwości.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK525964/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537319/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538140/
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554567/
  5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5290913/

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

Chroń serce przed chłodem. Zimno może mu poważnie zaszkodzić

Prof. Marzena Dębska / zdj. Lewanowicz

„Jeśli dziecko ma przeżyć, nie można czekać” – mówi prof. Marzena Dębska, która jako jedyna w Polsce wykonuje operacje serca płodu w łonie matki

Hello My Hero. Jesika Misztal – bije w niej męskie serce, a ciało pokryte jest bliznami

Gorąca kąpiel – za i przeciw. Komu nie służy kąpiel w gorącej wodzie?

Serce w tarapatach. Tych sygnałów nie ignoruj!

Młodzi z nadciśnieniem

Kardiolog dr Michał Chudzik

Zawał szkodzi sercu i… psychice. „To potężna bomba, która spada na człowieka i nie kończy się na szpitalu” – mówi dr n. med. Michał Chudzik

RBBB (blok prawej odnogi pęczka Hisa) – objawy i leczenie

Kardiowersja elektryczna – co to jest, na czym polega, wskazania

Kobieta siedzi na schodach

Naukowcy podają prosty sposób na sprawdzenie wydolności serca

Tomografia komputerowa serca – jak wygląda? Wskazania, cena

Zespół dziadka do orzechów – przyczyny, objawy, leczenie

Wazopresyna – funkcje, badanie. Nadmiar i niedobór wazopresyny

Mioglobina w moczu i we krwi – co to jest? Badanie, normy

Zanik wieloukładowy – objawy, przyczyny, leczenie, rokowania

azjatyckie jedzenie

Anafilaksja (wstrząs anafilaktyczny) – objawy i leczenie

Zawał w ciąży. Komu grozi i jak się przed nim uchronić?

Sauna – co daje? Jak z niej korzystać? Porady

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

Dieta dla serca? Zobacz, których produktów lepiej unikać

Jak żyć po zawale serca? Czy można ćwiczyć? Co można jeść?

Stenty w sercu - co to jest? Zabieg wszczepienia stentów

Stent w sercu – czym jest, rodzaje, powikłania, koronarografia

nadciśnienie białego fartucha

Nadciśnienie białego fartucha to sygnał ostrzegawczy. Na czym polega i jak je rozpoznać?

Najpopularniejsze

Mężczyzna i kobieta. Przytulają się

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności