Przejdź do treści

Aorta – funkcje, budowa. Koarktacja i rozwarstwienie aorty

Aorta – funkcje, budowa. Koarktacja i rozwarstwienie aorty Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czy można umrzeć z przepracowania? Odpowiada lek. Ewa Stawiarska
„Tak, można umrzeć z przepracowania. I są na to dowody naukowe” – podkreśla lek. Ewa Stawiarska
Jeśli na zewnątrz wieje wiatr, lepiej mieć na sobie maseczkę ochronną – alarmują naukowcy
Szczepienie
Szczepionka na COVID-19 chroni przed innymi rodzajami koronawirusa? Najnowsze badania rozwiewają wątpliwości
"Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym" - podkreśla psycholog Dominik Haak
„Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym” – podkreśla psycholog i seksuolog Dominik Haak
Elena Krawzow
Paraolimpijka Elena Krawzow o diagnozie guza mózgu: Nigdy bym nie pomyślała, że wizyta u lekarza wyrwie mnie z życia

Aorta to największe naczynie krwionośne w ludzkim organizmie. W zależności od jej części, jej grubość wynosi od dwóch do trzech centymetrów. W wyniku rozmaitych chorób oraz urazów może dojść do różnych zmian w jej obrębie, a więc wydłużenia, poszarzenia, zwapnienia czy spadków sprężystości. Niekiedy mogą pojawić się na niej obszarze również tętniaki. Co jeszcze warto wiedzieć o aorcie? 

Co to jest aorta?

Aorta to główna, największa tętnica organizmu. Wychodzi z lewej komory serca, a następnie kieruje się ku górze – ta część nazywana jest „aortą wstępującą”. Później zagina się ku tyłowi i w lewo – ten fragment to tzw. „łuk aorty”. Później naczynie to kieruje się w dół – odcinek ten zwany jest „aortą zstępującą”. Przechodzi on następnie przez klatkę piersiową i jamę brzuszną, po czym dzieli się na wysokości czwartego kręgu piersiowego na dwie tętnice biodrowe oraz jedną tętnicę o małym przekroju, tzw. tętnicę krzyżową środkową.

Aorta – funkcje

Główne funkcje aorty to:

  • doprowadzanie krwi, tlenu i substancji odżywczych do wszystkich tkanek ciała,
  • regulowanie ciśnienia tętniczego krwi (jest to możliwe dzięki jej sprężystej ścianie).

Od aorty odchodzą wszystkie główne tętnice, za wyjątkiem tętnicy płucnej. Warto dodać, że krew w aorcie płynie pod wysokim ciśnieniem, z prędkością wynoszącą nawet 20 cm/s. Ciekawostką jest to, iż Arystoteles, który nadał nazwę aorcie, twierdził, iż głównym jej zadaniem jest utrzymywanie serca we właściwym miejscu.

Niedrożność tętnicy - przyczyny i formy leczenia

Budowa aorty

Aorta składa się z trzech podstawowych odcinków: części wstępującej, łuku aorty oraz z części zstępującej. Każdy z nich pełni inną funkcję.

Część wstępująca aorty

Część wstępującą rozpoczyna opuszka aorty, która jest utworzona z trzech zatok, usytuowanych tuż nad zastawką. Z tego miejsca odchodzą dwie tętnice wieńcowe: lewa i prawa, które zaopatrują w krew ściany serca. Ten fragment aorty przebiega przez worek osierdziowy i kończy się w miejscu przyczepu osierdzia. Następnie przechodzi w łuk aorty. Warto dodać, że w prawej ścianie aorty, nad opuszką, znajduje się poszerzenie, które określa się mianem „zatoki czwartej”. Tam, przy każdym skurczu serca, dochodzi do uderzenia strumienia wyrzucanej krwi. Tam też najczęściej dochodzi do powstania tętniaka (o którym piszemy w jednym z podrozdziałów).

Łuk aorty

Łuk aorty łączy część wstępującą i zstepującą. Jest to zakrzywiony fragment aorty, wyginający się do tyłu, w lewą stronę. Odchodzi od niego kilka tętnic, których zadaniem jest transport krewi do górnych części ciała oraz do samej głowy. Są to:

  • lewa tętnica szyjna wspólna – transportuje krew do szyi i głowy,
  • lewa tętnica podobojczykowa – zlokalizowana jest pod obojczykiem, transportuje krew do kończyn górnych, jej odgałęzienia dostarczają krew do głowy i klatki piersiowej,
  • pień ramienno-głowowy, to największe naczynie krwionośne odchodzące z łuku aorty, dzielące się na dwie prawe tętnice: podobojczykową i szyjną.

Omawiana część aorty znajduje się w znajduje się w śródpiersiu górnym. Zatacza ona łuk za lewym oskrzelem, po czym przekształca się w część zstępującą aorty.

Justyna Pargieła

Część zstępująca

Część zstępująca to ostatni odcinek aorty, będący zarazem znacznie dłuższym fragmentem od dwóch opisanych wyżej części. Biegnie on pionowo w dół, wzdłuż kręgosłupa. Jego początek znajduje się w klatce piersiowej, później przechodzi on przez przeponę aż do jamy brzusznej. Część zstępująca aorty rozdziela się na dwie części: brzuszną i piersiową, które transportują krew do organów klatki piersiowej i brzucha. Warto dodać, że jest to podział umowny i od części aorty odchodzą m.in. tętnice międzyżebrowe.

Aorta piersiowa

Aorta piersiowa umiejscowiona jest w śródpiersiu tylnym. Wraz z upływem lat przesuwa się coraz bardziej na lewą stronę. Odchodzą od niej: gałęzie osierdziowe, przełykowe, oskrzelowe i międzyżebrowe. Odpowiadają one za unaczynienie ścian klatki piersiowej oraz organów wewnętrznych. Po przejściu przez przeponę aorta piersiowa przechodzi w aortę brzuszną.

Badaj swoją krew

Aorta brzuszna

Aorta brzuszna rozpoczyna się w przeponie (w roztworze aortowym), później biegnie po przedniej powierzchni kręgów lędźwiowych. Jest ona lekko przesunięta w lewo. Jej gałęzie zaopatrują w tlen ściany jamy brzusznej oraz znajdujące się w niej narządy. Chodzi tu o trzy duże tętnice trzewne: pień trzewny, a także tętnicę krezkowa górną i dolną. Dzięki nim krew może być dostarczona do jelit, wątroby, trzustki, wątroby, jak również i do samego żołądka. Na samym końcu aorta brzuszna dzieli się na dwie tętnice biodrowe wspólne. Ich kolejne rozgałęzienia umożliwiają transport krwi do miednicy.

Choroby aorty

Poniżej opisujemy pokrótce najpopularniejsze choroby aorty.

Koarktacja aorty

Koarktacja aorty, zwana też „zwężeniem cieśni tętnicy głównej”, to wrodzona wada serca i dużych naczyń, która najczęściej występuje u chłopców. Można ją rozpoznać po tym, że odcinek w obrębie łuku aorty jest zwężony. Daje ona objawy w postaci: osłabienia, niewydolności, martwiczego zapalenia jelit oraz kwasicy metabolicznej. Chorobę leczy się najczęściej poprzez zabieg chirurgiczny.

Lekarz pokazuje pacjentowi na ekranie jego problemy z aortą

Rozwarstwienie aorty

Rozwarstwienie aorty to choroba, podczas której dochodzi do przerwania części warstwy ściany aorty. Krew przedostaje się wówczas pomiędzy resztki tej warstwy a jej warstwę środkową, doprowadzając do jej destrukcji. Kiedy uszkodzona zostanie warstwa zewnętrzna, naczynie pęka, a krew wypływa na zewnątrz. Głównymi symptomami tej choroby są bóle: w klatce piersiowej (przypominające często zawał serca), w okolicach pleców, przy mostku (promieniujące do łopatek), przy żuchwie, na ramionach, na brzuchu, przy szyi, na biodrach. Aby wyleczyć chorobę, stosuje się zabieg chirurgiczny lub terapię zachowawczą.

Tętniak na aorcie

Tętniak na aorcie, czy też „tętniak aorty” to poszerzenie największej tętnicy organizmu. Może być ono efektem m.in.: nadciśnienia tętniczego, miażdżycy, nadmiernego wysiłku fizycznego, różnego rodzaju urazów, przewlekłych stanów zapalnych oraz wad anatomicznych w obrębie naczyń krwionośnych. Zdarza się, że tętniak na aorcie nie daje żadnych objawów. Niektórzy odczuwają jednak uczucie tętnienia (pulsowania) w jamie brzucha lub klatce piersiowej. W zależności od zaawansowania choroby, wielkości guza i jego umiejscowienia lekarze mogą podjąć decyzję o leczeniu zachowawczym lub operacyjnym.

ból w klatce

Aorta a badania RTG

W wynikach badania RTG często można znaleźć określenia takie jak „zwapnienie aorty”, „aorta miażdżycowa” czy „aorta wydłużona”. Co one oznaczają?

  • Zwapnienie aorty – jest ono zwykle dowodem na istnienie miażdżycy, wówczas odkładają się w ścianie aorty blaszki miażdżycowe, powstają zaburzenia przepływu krwi, niekiedy dochodzi też do zamknięcia światła tętnicy, co z kolei może prowadzić do niedokrwienia różnych narządów.
  • Aorta miażdżycowa – oznacza to samo, co „zwapnienie aorty”, można o niej mówić, gdy w ścianach naczyń powstają zmiany zwyrodnieniowe.
  • Aorta wydłużona – jest to zmiana anatomiczna, która nie ma znaczenia klinicznego i nie powoduje zwykle innych dolegliwości.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK525964/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537319/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538140/
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554567/
  5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5290913/

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ciśnienie krwi - czym jest i jakie są jego normy? Kiedy występuje niedociśnienie, a kiedy nadciśnienie?

Ciśnienie krwi – prawidłowe, niskie, wysokie. Objawy

Wady wrodzone płodu – kiedy powstają? Wady rozwojowe serca

Idiopatyczne częstoskurcze komorowe – charakterystyka

Zespół górnego otworu klatki piersiowej – objawy, leczenie

Rozwarstwienie aorty – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Zwężenie tętnic szyjnych – przyczyny, objawy. Jak leczyć?

Omdlenia odruchowe – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Omdlenia kardiogenne – przyczyny, diagnostyka, leczenie

Mruki sercowe – czym się charakteryzują i kiedy występują?

Rewaskularyzacja laserowa – wskazania, przygotowanie, przebieg

Ubytek przegrody przedsionkowej (ASD) – objawy wady serca

Zwężenie drogi odpływu prawej/lewej komory serca – przyczyny i leczenie

Używasz płynu do płukania zębów po ćwiczeniach? To nie jest bezpieczne

Zespół preekscytacji – czym jest, jakie są objawy i leczenie?

Tętniak aorty piersiowej – diagnostyka, operacja, powikłania

Częstoskurcz przedsionkowy – przyczyny, objawy, leczenie

Trzepotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie

Tętniak aorty – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Kardiomiopatia przerostowa – objawy, przyczyny, leczenie

Zespół Brugadów – przyczyny, diagnostyka, leczenie

Jaki filtr do opalania dla osoby z żylakami jest najlepszy? Odpowiadają flebolog i dermatolog

Jaki filtr do opalania jest najlepszy dla kogoś, kto ma żylaki? Odpowiadają flebolog i dermatolog

Dławica odmienna (angina Prinzmetala) – objawy i leczenie

Niedomykalność zastawki aortalnej – przyczyny i leczenie

Ostra niewydolność serca – przyczyny, objawy, leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?