Przejdź do treści

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe Joshua Rondeau/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Płat czołowy, razem z płatem ciemieniowym, potylicznym i skroniowym tworzy korę mózgową. Uważa się, że to właśnie wysoki stopień rozwinięcia tej części mózgu odpowiedzialny jest za zdolności wyróżniające człowieka spośród innych ssaków. Jakie funkcje pełni płat czołowy i jakie skutki mogą mieć uszkodzenia w tym obszarze mózgu?

Co to jest płat czołowy mózgu?

Płat czołowy jest jednym z podstawowych obszarów kory mózgowej człowieka. Leży z przodu kresomózgowia, przed płatem ciemieniowym i przed znajdującymi się po przeciwległych stronach głowy dwoma płatami skroniowymi. Tak jak każdy z płatów kory mózgowej jest płatem parzystym (wyróżniamy płaty czołowe prawej i lewej strony – jeden w każdej z półkul mózgowych).

Płat czołowy – funkcje

Płat czołowy to struktura w dużej mierze warunkująca podstawowe czynności i procesy, które kształtują nasze codzienne życie. Za co odpowiada płat czołowy?

  • za myślenie, podejmowanie decyzji i planowanie – dzięki strukturom płata czołowego możemy analizować posiadane informacje i decydować o tym, jak te dane wykorzystać w praktyce,
  • za pamięć prospektywną – związaną z tym, że pamiętamy o działaniach i wydarzeniach, które zaplanowaliśmy,
  • za mowę – ośrodki w obszarze płata czołowego warunkują zdolność do rozumienia słów oraz przekładania naszych myśli na mowę,
  • za osobowość – przez to, że płat czołowy wpływa na regulację odpowiedzi na bodźce, pamięć, motywację oraz rozumienie uczuć innych, odgrywa także rolę w tworzeniu podstawowych cech naszego charakteru,
  • za koncentrację – dzięki korze mózgowej płata czołowego jesteśmy zdolni do świadomego wyboru tego, na co kierujemy uwagę; kiedy pojawia się jakiś bodziec, który nas rozprasza możemy zdecydować o powrocie do wykonywanego wcześniej działania,
  • za zdolności motoryczne – ośrodki w płacie czołowym pomagają w koordynacji ruchów dowolnych (prawy płat czołowy odpowiada za ruchy w lewej części ciała, a lewy płat czołowy – w prawej).

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
79,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Płat czołowy – uszkodzenia

Uszkodzenia płatów czołowych mogą doprowadzić do nieprawidłowości w zakresie funkcji pełnionych przez tę część mózgu. Objawia się to zaburzeniami takimi jak:

  • problemy z mówieniem,
  • trudności w koordynacji ruchowej,
  • utrata umiejętności planowania i trzymania się ustalonych planów,
  • problemy z koncentracją,
  • zmiany osobowości.

Zmiany osobowości następujące w wyniku uszkodzenia płata czołowego mózgu mają różnorodny charakter. U pacjentów można zaobserwować m.in. problemy z odpowiednim zachowaniem wśród innych osób i trzymaniem się ustalonych zasad, zaburzenia funkcji wykonawczych, niestabilność emocjonalną lub zmniejszone odczuwanie emocji.

Jakie zmiany prowadzą do uszkodzenia płata czołowego mózgu?

Kobieta

Zaniki korowe płatów czołowych

Z zanikami kory mózgowej mamy do czynienia, gdy w tej części mózgu dochodzi do zmniejszania się tkanki nerwowej, które jest spowodowane uszkodzeniami neuronów (komórek nerwowych) i połączeń między nimi. Proces w minimalnym stopniu zachodzi u każdego człowieka już po około 25. roku życia i nasila się w wieku około 60 lat.

Istnieje wiele chorób, które mogą znacznie przyspieszyć fizjologiczny proces uogólnionego zaniku kory mózgowej lub spowodować wystąpienie ognisk zaniku tkanki nerwowej w wybranych częściach mózgu.

W przebiegu schorzeń neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera i choroba Parkinsona, dochodzi do stopniowego uszkadzania i obumierania komórek nerwowych. Zmiany neurodegeneracyjne mogą dotyczyć różnych obszarów mózgu, w tym także płatów czołowych. Zanikanie tkanki nerwowej prowadzi do wystąpienia u chorych zaburzeń poznawczych i motorycznych.

Zmiany naczyniopochodne w płacie czołowym również mogą skutkować wystąpieniem tego rodzaju nieprawidłowości. Przykładem może być naczyniak mózgu. Czy naczyniak mózgu jest groźny? Tak, jest on groźną zmianą, której występowanie wiąże się z ryzykiem powstawania krwawienia śródczaszkowego. U części pacjentów jego obecność objawia się silnymi bólami głowy. Pojawienie się tego niespecyficznego symptomu nie musi oczywiście oznaczać obecności naczyniaka. W przypadku częstego odczuwania bólu głowy lub wystąpienia epizodu bólu o bardzo dużej intensywności warto przeprowadzić jednak szczegółową diagnostykę w tym kierunku.

Kobieta leży na kanapie i słucha muzyki przez słuchawki

Zmiany demielinizacyjne w płacie czołowym

Do uszkodzeń w płacie czołowym może dochodzić również u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym – jedną z najczęstszych chorób neurologicznych wśród osób młodych w Polsce. To schorzenie wynika z obecności procesów autoimmunologicznych skutkujących śmiercią komórek produkujących mielinę – substancję osłaniającą włókna nerwowe. Zmiany demielinizacyjne w płacie czołowym mogą powodować upośledzenie wielu funkcji ruchowych i poznawczych.

Ropień mózgu w płacie czołowym

Ropień mózgu powstawać może na skutek infekcji ośrodkowego układu nerwowego, do którego dochodzi drogą naczyń krwionośnych lub włókien nerwowych. Częstym źródłem zakażenia są zmiany zapalne zębów lub przewlekłe zapalenie ucha.

Do objawów ropnia mózgu zalicza się m.in.:

W przypadku ropnia mózgu w płacie czołowym u pacjentów dodatkowo mogą pojawić się także zaburzenia psychiczne.


Bibliografia:

  1. Jawabri K. (2021) Physiology, Cerebral Cortex Functions, StatPearls.
  2. Barrash J., Stuss D. T., Aksan N. i wsp. (2018) “Frontal lobe syndrome”? Subtypes of acquired personality disturbances in patients with focal brain damage, Cortex, 106: 65-80.
  3. Pirau L., Lui F. (2020) Frontal Lobe Syndrome, StatPearls.
  4. Patel K., Clifford D. B. (2014) Bacterial Brain Abscess, The Neurohospitalist, 4(4): 196-204.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Torbiel Tarlova – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie /fot. Adobe Stock

Torbiel Tarlova – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie zmian na kręgosłupie

Kobieta ma orgazm

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?

Jakie są objawy i przyczyny chorób neurodegeneracyjnych? Przykłady i sposoby leczenia

Stwardnienie rozsiane – jakie znaczenie ma dieta? Przykłady jadłospisu

Kość ramienna – budowa i funkcje. Objawy złamania kości ramieniowej

Jak działać i pracować efektywnie, by nie przesadzić i nie stać się więźniem własnych celów, radzi psycholog Monika Romanowska: „Do tego trzeba uruchomić swój wewnętrzny barometr”

„Wspomnienia wywołane obrazem albo dźwiękiem są emocjonalnie znacznie mniej nasycone niż te wywołane przez zapachy” – mówi prof. Ewa Czerniawska

Lekarka na sali operacyjnej

Niezwykła operacja mózgu na przytomnej pacjentce. Na sali potrzebny był tłumacz

Nerw sromowy – budowa, funkcje, przyczyny neuralgii nerwu sromowego

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

Gęsia stopka – co to jest, jak długo boli, jak wyleczyć stan zapalny kolan

Jakie zmiany zachodzą w mózgu podczas ćwiczeń? Na to pytanie odpowiada lek. Joanna Adamiak, psychiatra / istock

Jakie zmiany zachodzą w mózgu podczas ćwiczeń? Na to pytanie odpowiada lek. Joanna Adamiak, psychiatra

We Włoszech odbyła się nietypowa operacja usunięcia guza mózgu. Pacjent był świadomy i grał na saksofonie

We Włoszech odbyła się nietypowa operacja usunięcia guza mózgu. Pacjent był świadomy i grał na saksofonie

„Ważny jest ruch, ale równie istotne jest to, jaki on pozostawia w nas ślad”. O Metodzie Feldenkraisa i edukacji ruchowej jako drogi do samopoznania mówi Marta Górna-Wiszniewska

Akatyzja – gdy bezruch staje się wyzwaniem. Jak leczy się zespół niepokoju ruchowego?

Złamanie kości śródstopia – objawy, rodzaje, leczenie

Bunionette – czym się charakteryzuje i jak leczyć haluks małego palca?

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Zespół Hakima – wodogłowie normotensyjne, które można skutecznie leczyć 

Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera /fot. Getty Images

„Do gabinetu przyprowadzają mężów, u których zauważyły kłopoty z pamięcią, a okazuje się, że problem dotyczy także ich”. Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera

Dr Howard Tucke

Jest najstarszym neurologiem na świecie. Radzi, jak utrzymać mózg w dobrej kondycji przez lata

Julie Chin

Dostała udaru podczas programu na żywo. „Przepraszam, coś się ze mną dziś dzieje”

Opryszczkowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×