Przejdź do treści

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe Joshua Rondeau/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Jak możesz sobie sama poradzić z refluksem i zgagą? Kamil Kozakowski podpowiada, jakie ćwiczenia mogą być pomocne
Wizja obowiązkowych szczepień przeciw COVID-19 w Polsce jest coraz bardziej realna. Patrycja Pieszczek-Bober wyjaśnia, czy jest to zgodne z prawem
Amantadyna jednak nie taka zła? Wskazuje na to nowe odkrycie naukowców
„Twoją odpowiedzialnością nie jest regulowanie innych osób, zapobieganie ich złym nastrojom, czy uszczęśliwianie ich kosztem siebie” – wyjaśnia psycholożka
Słowacja daje pieniądze seniorom za zaszczepienie się na COVID-19. W nagrodę bon o wartości 500 euro

Płat czołowy, razem z płatem ciemieniowym, potylicznym i skroniowym tworzy korę mózgową. Uważa się, że to właśnie wysoki stopień rozwinięcia tej części mózgu odpowiedzialny jest za zdolności wyróżniające człowieka spośród innych ssaków. Jakie funkcje pełni płat czołowy i jakie skutki mogą mieć uszkodzenia w tym obszarze mózgu?

Co to jest płat czołowy mózgu?

Płat czołowy jest jednym z podstawowych obszarów kory mózgowej człowieka. Leży z przodu kresomózgowia, przed płatem ciemieniowym i przed znajdującymi się po przeciwległych stronach głowy dwoma płatami skroniowymi. Tak jak każdy z płatów kory mózgowej jest płatem parzystym (wyróżniamy płaty czołowe prawej i lewej strony – jeden w każdej z półkul mózgowych).

Płat czołowy – funkcje

Płat czołowy to struktura w dużej mierze warunkująca podstawowe czynności i procesy, które kształtują nasze codzienne życie. Za co odpowiada płat czołowy?

  • za myślenie, podejmowanie decyzji i planowanie – dzięki strukturom płata czołowego możemy analizować posiadane informacje i decydować o tym, jak te dane wykorzystać w praktyce,
  • za pamięć prospektywną – związaną z tym, że pamiętamy o działaniach i wydarzeniach, które zaplanowaliśmy,
  • za mowę – ośrodki w obszarze płata czołowego warunkują zdolność do rozumienia słów oraz przekładania naszych myśli na mowę,
  • za osobowość – przez to, że płat czołowy wpływa na regulację odpowiedzi na bodźce, pamięć, motywację oraz rozumienie uczuć innych, odgrywa także rolę w tworzeniu podstawowych cech naszego charakteru,
  • za koncentrację – dzięki korze mózgowej płata czołowego jesteśmy zdolni do świadomego wyboru tego, na co kierujemy uwagę; kiedy pojawia się jakiś bodziec, który nas rozprasza możemy zdecydować o powrocie do wykonywanego wcześniej działania,
  • za zdolności motoryczne – ośrodki w płacie czołowym pomagają w koordynacji ruchów dowolnych (prawy płat czołowy odpowiada za ruchy w lewej części ciała, a lewy płat czołowy – w prawej).
Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Płat czołowy – uszkodzenia

Uszkodzenia płatów czołowych mogą doprowadzić do nieprawidłowości w zakresie funkcji pełnionych przez tę część mózgu. Objawia się to zaburzeniami takimi jak:

  • problemy z mówieniem,
  • trudności w koordynacji ruchowej,
  • utrata umiejętności planowania i trzymania się ustalonych planów,
  • problemy z koncentracją,
  • zmiany osobowości.

Zmiany osobowości następujące w wyniku uszkodzenia płata czołowego mózgu mają różnorodny charakter. U pacjentów można zaobserwować m.in. problemy z odpowiednim zachowaniem wśród innych osób i trzymaniem się ustalonych zasad, zaburzenia funkcji wykonawczych, niestabilność emocjonalną lub zmniejszone odczuwanie emocji.

Jakie zmiany prowadzą do uszkodzenia płata czołowego mózgu?

Kobieta

Zaniki korowe płatów czołowych

Z zanikami kory mózgowej mamy do czynienia, gdy w tej części mózgu dochodzi do zmniejszania się tkanki nerwowej, które jest spowodowane uszkodzeniami neuronów (komórek nerwowych) i połączeń między nimi. Proces w minimalnym stopniu zachodzi u każdego człowieka już po około 25. roku życia i nasila się w wieku około 60 lat.

Istnieje wiele chorób, które mogą znacznie przyspieszyć fizjologiczny proces uogólnionego zaniku kory mózgowej lub spowodować wystąpienie ognisk zaniku tkanki nerwowej w wybranych częściach mózgu.

W przebiegu schorzeń neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera i choroba Parkinsona, dochodzi do stopniowego uszkadzania i obumierania komórek nerwowych. Zmiany neurodegeneracyjne mogą dotyczyć różnych obszarów mózgu, w tym także płatów czołowych. Zanikanie tkanki nerwowej prowadzi do wystąpienia u chorych zaburzeń poznawczych i motorycznych.

Zmiany naczyniopochodne w płacie czołowym również mogą skutkować wystąpieniem tego rodzaju nieprawidłowości. Przykładem może być naczyniak mózgu. Czy naczyniak mózgu jest groźny? Tak, jest on groźną zmianą, której występowanie wiąże się z ryzykiem powstawania krwawienia śródczaszkowego. U części pacjentów jego obecność objawia się silnymi bólami głowy. Pojawienie się tego niespecyficznego symptomu nie musi oczywiście oznaczać obecności naczyniaka. W przypadku częstego odczuwania bólu głowy lub wystąpienia epizodu bólu o bardzo dużej intensywności warto przeprowadzić jednak szczegółową diagnostykę w tym kierunku.

Kobieta leży na kanapie i słucha muzyki przez słuchawki

Zmiany demielinizacyjne w płacie czołowym

Do uszkodzeń w płacie czołowym może dochodzić również u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym – jedną z najczęstszych chorób neurologicznych wśród osób młodych w Polsce. To schorzenie wynika z obecności procesów autoimmunologicznych skutkujących śmiercią komórek produkujących mielinę – substancję osłaniającą włókna nerwowe. Zmiany demielinizacyjne w płacie czołowym mogą powodować upośledzenie wielu funkcji ruchowych i poznawczych.

Ropień mózgu w płacie czołowym

Ropień mózgu powstawać może na skutek infekcji ośrodkowego układu nerwowego, do którego dochodzi drogą naczyń krwionośnych lub włókien nerwowych. Częstym źródłem zakażenia są zmiany zapalne zębów lub przewlekłe zapalenie ucha.

Do objawów ropnia mózgu zalicza się m.in.:

W przypadku ropnia mózgu w płacie czołowym u pacjentów dodatkowo mogą pojawić się także zaburzenia psychiczne.


Bibliografia:

  1. Jawabri K. (2021) Physiology, Cerebral Cortex Functions, StatPearls.
  2. Barrash J., Stuss D. T., Aksan N. i wsp. (2018) “Frontal lobe syndrome”? Subtypes of acquired personality disturbances in patients with focal brain damage, Cortex, 106: 65-80.
  3. Pirau L., Lui F. (2020) Frontal Lobe Syndrome, StatPearls.
  4. Patel K., Clifford D. B. (2014) Bacterial Brain Abscess, The Neurohospitalist, 4(4): 196-204.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Szyszynka – lokalizacja, funkcje, zwapnienie szyszynki i guz

Niedoczynność przysadki mózgowej – przyczyny, objawy i metody leczenia

Zespół pustego siodła – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie

Choroby przysadki – przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Schwartza-Barttera – przyczyny, objawy, leczenie

Elena Krawzow

Paraolimpijka Elena Krawzow o diagnozie guza mózgu: Nigdy bym nie pomyślała, że wizyta u lekarza wyrwie mnie z życia

Lek na SMA bez refundacji. "Producent postawił zaporową cenę"

Lek na SMA bez refundacji ze względu na „zaporową cenę”. Magdalena Jutrzenka: „Problem sprowadza się do tego, że zdrowie nie jest priorytetem rządu”

Guz prolaktynowy (prolaktynoma) – objawy i leczenie

Choroby podwzgórza – objawy, diagnostyka i leczenie

Enzymy – co to jest? Budowa, rodzaje, zastosowanie

Stwardnienie boczne zanikowe – rodzaje, objawy, długość życia

Kobieta siedzi przy biurku

L4 z powodu wypalenia zawodowego? Od stycznia 2022 r. będzie to możliwe

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Usprawnij swoją koncentrację! Neurolog radzi, jak bezboleśnie zejść z obłoków na ziemię/fot. Pexels

Usprawnij swoją koncentrację! Neurolog radzi, jak bezboleśnie zejść z obłoków na ziemię

Co się dzieje w twoim mózgu, gdy uprawiasz seks

Seks a mózg. Oto 7 rzeczy, które dzieją się w twoim mózgu, gdy uprawiasz seks

Wojciech Gojke/fot. archiwum prywatne

Problemy z koncentracją? Deep Focus from Plants pobudzi twój mózg do działania. Przetestowałem!

Omdlenia odruchowe – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie mózgu

Śmiertelna choroba mózgu wśród pracownic laboratorium. Wstrzymano badania nad prionami

Zespół Ehlersa-Danlosa – objawy, diagnostyka i leczenie

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku