Przejdź do treści

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe Joshua Rondeau/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!
Mleko pomaga zasnąć: prawda czy mit? Sprawdziłam
Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie
Ratunku, głowa mi pęka! O nieoczywistych przyczynach bólu głowy mówi specjalistka fizjoterapii Katarzyna Kowalik
Red Lipstick Monster pokazała swoje zdjęcie w kostiumie kąpielowym – bez retuszu i filtra. „W końcu ktoś pokazuje prawdziwość kobiet”

Płat czołowy, razem z płatem ciemieniowym, potylicznym i skroniowym tworzy korę mózgową. Uważa się, że to właśnie wysoki stopień rozwinięcia tej części mózgu odpowiedzialny jest za zdolności wyróżniające człowieka spośród innych ssaków. Jakie funkcje pełni płat czołowy i jakie skutki mogą mieć uszkodzenia w tym obszarze mózgu?

Co to jest płat czołowy mózgu?

Płat czołowy jest jednym z podstawowych obszarów kory mózgowej człowieka. Leży z przodu kresomózgowia, przed płatem ciemieniowym i przed znajdującymi się po przeciwległych stronach głowy dwoma płatami skroniowymi. Tak jak każdy z płatów kory mózgowej jest płatem parzystym (wyróżniamy płaty czołowe prawej i lewej strony – jeden w każdej z półkul mózgowych).

Płat czołowy – funkcje

Płat czołowy to struktura w dużej mierze warunkująca podstawowe czynności i procesy, które kształtują nasze codzienne życie. Za co odpowiada płat czołowy?

  • za myślenie, podejmowanie decyzji i planowanie – dzięki strukturom płata czołowego możemy analizować posiadane informacje i decydować o tym, jak te dane wykorzystać w praktyce,
  • za pamięć prospektywną – związaną z tym, że pamiętamy o działaniach i wydarzeniach, które zaplanowaliśmy,
  • za mowę – ośrodki w obszarze płata czołowego warunkują zdolność do rozumienia słów oraz przekładania naszych myśli na mowę,
  • za osobowość – przez to, że płat czołowy wpływa na regulację odpowiedzi na bodźce, pamięć, motywację oraz rozumienie uczuć innych, odgrywa także rolę w tworzeniu podstawowych cech naszego charakteru,
  • za koncentrację – dzięki korze mózgowej płata czołowego jesteśmy zdolni do świadomego wyboru tego, na co kierujemy uwagę; kiedy pojawia się jakiś bodziec, który nas rozprasza możemy zdecydować o powrocie do wykonywanego wcześniej działania,
  • za zdolności motoryczne – ośrodki w płacie czołowym pomagają w koordynacji ruchów dowolnych (prawy płat czołowy odpowiada za ruchy w lewej części ciała, a lewy płat czołowy – w prawej).

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Płat czołowy – uszkodzenia

Uszkodzenia płatów czołowych mogą doprowadzić do nieprawidłowości w zakresie funkcji pełnionych przez tę część mózgu. Objawia się to zaburzeniami takimi jak:

  • problemy z mówieniem,
  • trudności w koordynacji ruchowej,
  • utrata umiejętności planowania i trzymania się ustalonych planów,
  • problemy z koncentracją,
  • zmiany osobowości.

Zmiany osobowości następujące w wyniku uszkodzenia płata czołowego mózgu mają różnorodny charakter. U pacjentów można zaobserwować m.in. problemy z odpowiednim zachowaniem wśród innych osób i trzymaniem się ustalonych zasad, zaburzenia funkcji wykonawczych, niestabilność emocjonalną lub zmniejszone odczuwanie emocji.

Jakie zmiany prowadzą do uszkodzenia płata czołowego mózgu?

Kobieta

Zaniki korowe płatów czołowych

Z zanikami kory mózgowej mamy do czynienia, gdy w tej części mózgu dochodzi do zmniejszania się tkanki nerwowej, które jest spowodowane uszkodzeniami neuronów (komórek nerwowych) i połączeń między nimi. Proces w minimalnym stopniu zachodzi u każdego człowieka już po około 25. roku życia i nasila się w wieku około 60 lat.

Istnieje wiele chorób, które mogą znacznie przyspieszyć fizjologiczny proces uogólnionego zaniku kory mózgowej lub spowodować wystąpienie ognisk zaniku tkanki nerwowej w wybranych częściach mózgu.

W przebiegu schorzeń neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera i choroba Parkinsona, dochodzi do stopniowego uszkadzania i obumierania komórek nerwowych. Zmiany neurodegeneracyjne mogą dotyczyć różnych obszarów mózgu, w tym także płatów czołowych. Zanikanie tkanki nerwowej prowadzi do wystąpienia u chorych zaburzeń poznawczych i motorycznych.

Zmiany naczyniopochodne w płacie czołowym również mogą skutkować wystąpieniem tego rodzaju nieprawidłowości. Przykładem może być naczyniak mózgu. Czy naczyniak mózgu jest groźny? Tak, jest on groźną zmianą, której występowanie wiąże się z ryzykiem powstawania krwawienia śródczaszkowego. U części pacjentów jego obecność objawia się silnymi bólami głowy. Pojawienie się tego niespecyficznego symptomu nie musi oczywiście oznaczać obecności naczyniaka. W przypadku częstego odczuwania bólu głowy lub wystąpienia epizodu bólu o bardzo dużej intensywności warto przeprowadzić jednak szczegółową diagnostykę w tym kierunku.

Kobieta leży na kanapie i słucha muzyki przez słuchawki

Zmiany demielinizacyjne w płacie czołowym

Do uszkodzeń w płacie czołowym może dochodzić również u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym – jedną z najczęstszych chorób neurologicznych wśród osób młodych w Polsce. To schorzenie wynika z obecności procesów autoimmunologicznych skutkujących śmiercią komórek produkujących mielinę – substancję osłaniającą włókna nerwowe. Zmiany demielinizacyjne w płacie czołowym mogą powodować upośledzenie wielu funkcji ruchowych i poznawczych.

Ropień mózgu w płacie czołowym

Ropień mózgu powstawać może na skutek infekcji ośrodkowego układu nerwowego, do którego dochodzi drogą naczyń krwionośnych lub włókien nerwowych. Częstym źródłem zakażenia są zmiany zapalne zębów lub przewlekłe zapalenie ucha.

Do objawów ropnia mózgu zalicza się m.in.:

W przypadku ropnia mózgu w płacie czołowym u pacjentów dodatkowo mogą pojawić się także zaburzenia psychiczne.


Bibliografia:

  1. Jawabri K. (2021) Physiology, Cerebral Cortex Functions, StatPearls.
  2. Barrash J., Stuss D. T., Aksan N. i wsp. (2018) “Frontal lobe syndrome”? Subtypes of acquired personality disturbances in patients with focal brain damage, Cortex, 106: 65-80.
  3. Pirau L., Lui F. (2020) Frontal Lobe Syndrome, StatPearls.
  4. Patel K., Clifford D. B. (2014) Bacterial Brain Abscess, The Neurohospitalist, 4(4): 196-204.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„To jest gonitwa myśli w głowie, wrażenie umierania, duszenia się, zasłabnięcia”. Polska influencerka opowiedziała o atakach paniki

„Samodzielność dla osób ze spektrum autyzmu to wolność i godne życie” – mówi Monika Kłeczek, prezeska stowarzyszenia AS

Leczenie nerwobóli będzie prostsze? Australijscy naukowcy na drodze do stworzenia innowacyjnych leków

Choroba Devica – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Naprawią serca i oczy. Innowacyjne syntetyczne neurony zrewolucjonizują świat?

Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki? / Fot. Pexels

„Piasek mózgowy” może powodować bezsenność, występuje nawet u 30-latków. Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki, mówi neurolożka Magdalena Podbrożna

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Tachykardia zatokowa – co to jest, objawy, czy jest groźna?

„Ludzie mogą nie tylko wypierać wspomnienia, ale też tworzyć fałszywe”. Co ukrywa przed nami nasz mózg, mówi prof. Tomasz Maruszewski

Bruce Willis

Bruce Willis kończy karierę. Zdiagnozowano u niego ciężką chorobę

Holoprosencefalia – odmiany, objawy, diagnostyka dziecka

Wypalenie zawodowe

Wypalenie zawodowe – przyczyny, objawy i radzenie sobie z brakiem przyjemności przy wykonywaniu codziennych obowiązków

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

"Dieta realnie przekłada się na kondycję zdrowia psychicznego" - podkreśla farmeceutka. Co jeść, żeby zadbać o układ nerwowy?

„Dieta realnie przekłada się na kondycję zdrowia psychicznego” – podkreśla Zofia Winczewska. Co jeść, żeby zadbać o układ nerwowy?

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Naukowcy PAN odkryli, jak sprawić, żeby glejak przestał rosnąć. To może być przełomowe badanie

Naukowcy PAN odkryli, jak sprawić, żeby glejak przestał rosnąć. To może być przełomowe badanie

Obwodowy układ nerwowy – budowa, funkcje, rodzaje nerwów

Ośrodkowy układ nerwowy – budowa, funkcje, choroby OUN

W ciąży mózg kobiety się… kurczy. Poznaj 5 zaskakujących faktów dotyczących kobiecego ciała

Kobieta ma orgazm

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?

Kobieta

Czujesz że twój mózg potrzebuje pozytywnego doładowania? Ale jak to zrobić? Podpowiadamy

Funkcje poznawcze – co to jest, zaburzenia, trening

Anna Sierant /fot. archiwum prywatne

Stres, bezsenność i zszargane nerwy? Wypróbuj Naturell Ashwagandha! Ja sprawdziłam i polecam

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

×