Przejdź do treści

„Jedzenie jest jak plaster na trudne emocje i jednocześnie jest najczęściej nadużywanym środkiem uspokajającym”

"Jedzenie jest jak plaster na trudne emocje i jednocześnie jest najczęściej nadużywanym środkiem uspokajającym"
"Jedzenie jest jak plaster na trudne emocje i jednocześnie jest najczęściej nadużywanym środkiem uspokajającym" Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dwie kobiety siedzą przy stole i piją z filiżanek
„Ciągle odczuwasz głód i nie możesz schudnąć? Sprawdź, czy to nie leptynooporność” – apelują autorki Ogarnij Hashimoto
Wentworth Miller
Wentworth Miller, gwiazdor „Skazanego na śmierć”, wyznał, że ma autyzm. „Ma to kluczowe znaczenie dla tego, kim jestem”
Mary Komasa
Zmagająca się z endometriozą Mary Komasa jest w ciąży. „Przez lata przyzwyczajałam się do myśli, że ciąża może być dla mnie nieosiągalnym marzeniem”
Kobieta leży i zasłania twarz rękoma
Dr Leszek Rudzki: hormony tarczycy mają bardzo istotny wpływ na liczne funkcje naszego organizmu, w tym mózgu i naszą psychikę
Szczepienia
Punkt szczepień na pogrzebie ofiary COVID-19, która nie chciała się zaszczepić

-To w jelitach w 80 proc. wytwarza się serotonina, czyli neuroprzekaźnik, który jest odpowiedzialny za nasz nastrój. Dlatego tak ważne jest, żeby jelita były w dobrej kondycji – w depresji możemy sobie pomóc odpowiednim odżywianiem – mówi Elżbieta Lange. W rozmowie z Hello Zdrowie psychodietetyczka opowiada o tym, dlaczego otyłość i depresja bywają siostrami bliźniaczkami i jak jeść, gdy żyć się nie chce. 

Nina Harbuz:Czy depresji zawsze towarzyszą zaburzenia jedzenia?
Elżbieta Lange: Nie jest to normą, ale z mojego doświadczenia wynika że bardzo często tak właśnie jest. Niektórzy uciekają w kompulsję związaną z jedzeniem, innym towarzyszy brak apetytu.

Z czego to wynika?
Depresja jest chorobą, w czasie której zmienia się metabolizm mózgu,  wydzielanie hormonów. Często zaburzony zostaje dobowy rytm organizmu i osoby chorujące na depresję nie śpią w nocy. Człowiek traci kontakt ze sobą, w tym również ze swoim ciałem, stąd nie czuje głodu, a samo jedzenie jest wysiłkiem ponad miarę. Nic nie cieszy, czuje się tylko totalną niemoc. Depresja to nie jest jesienna chandra, dołek czy smuteczek, jak często się mówi, nadużywając tego określenia. Depresja jest naprawdę bardzo poważną chorobą i to chorobą śmiertelną, bo może doprowadzić do samobójstwa. W depresji ludzie żyją na pół gwizdka, czasami zaniedbując siebie, w tym jedzenie.

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Psychodietetyczka Małgorzata Akkus wyjaśnia, dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne i dlaczego warto zacząć jeść intuicyjnie

Kiedy apetyt jest tak mocno ograniczony, to czy lepiej dostosować ilość jedzenia do zmniejszonego łaknienia, czy zmuszać się do porcji, jakie byśmy jedli będąc w pełni zdrowi?
Przymuszanie się w depresji do jedzenia nie zawsze jest możliwe i zdrowy rozsądek niestety często tu przegrywa. To też bywa powodem  nakręcającego się poczucia beznadziei, że jest tak źle, że już nawet jeść się nie chce. Ale jeśli depresja nie jest w tak zaawansowanym stadium i  możliwe jest jedzenie trochę na siłę, z rozsądku, to warto za tym iść, bo pożywienie wpływa na nasz nastrój, a kondycja jelit jest mocno powiązana z ośrodkiem emocji w naszym mózgu. To w jelitach w 80 proc. wytwarza się serotonina, czyli neuroprzekaźnik, który jest odpowiedzialny za nasz nastrój. Dlatego tak ważne jest, żeby jelita były w dobrej kondycji, a jest to możliwe, kiedy dobrze się odżywiamy. W depresji możemy sobie pomóc odpowiednim odżywianiem, a jedzenie może być leczące. Trzeba jednak podkreślić, że nie jest ono lekarstwem samym w sobie i zawsze warto skonsultować się w sprawie leczenia z psychoterapeutą i psychiatrą, bo być może konieczne będzie włączenie farmakologii.

Elżbieta Lange
Osoby otyłe na ogół źle się odżywiają, a to wpływa na ich nastrój. Sam stan otyłości często jest dla nich bolesny. Z czasem wycofują się z życia społecznego i pogrążają w depresji. Jedzenie staje się ucieczką, lekiem na samotność.

To co jeść, żeby wspomóc leczenie?
Na pewno nie jeść cukru, który działa tylko na chwilę,  a gdy jego poziom spada czujemy się apatyczni, rozdrażnieni. To, co warto dostarczyć organizmowi, to węglowodany złożone, czyli teoretycznie też cukier, tylko w innej postaci. Węglowodany złożone znajdują się na przykład w pełnoziarnistym pieczywie, owsiance, kaszach i są dłużej trawione niż cukry proste, zawarte w słodyczach. Dzięki temu, cukier w organizmie jest stabilny, bo energia uwalnia się stopniowo. Poza tym, węglowodany złożone wpływają na uwalnianie się serotoniny. Warto do diety włączyć kwasy omega-3, które zmniejszają ryzyko depresji,  obniżają  poziom  złego cholesterolu, odżywiają nasz mózg. Dostarczą nam je tłuste ryby, czyli np. makrela, sardynki, tuńczyk. Istotne są też produkty zawierające witaminy z grupy B, która działa kojąco na nasz układ nerwowy i odpornościowy. Ją również znajdziemy w produktach pełnoziarnistych, jajkach, warzywach. Naturalnym środkiem konserwującym dla naszych jelit będą kiszonki, zawierające naturalne probiotyki, zakwaszające jelita i pobudzające je do produkcji dobrych bakterii, co wpływa na zwiększenie produkcji serotoniny.

Ciekawostką jest, że na nasz nastrój bardzo dobrze wpływają pikantne przyprawy. Oprócz tego, że rozgrzewają organizm, to wysyłają mu fałszywy alarm o poparzeniu. Zjedzenie chilli, imbiru albo innej ostrej przyprawy uruchamia procedurę łagodzenia bólu i powoduje wytwarzanie endorfin, które mają złagodzić ten stan. Duże znaczenie ma też magnez, który redukuje chroniczny stres. Można go znaleźć w orzechach, migdałach, bananach, gorzkiej czekoladzie zawierającej minimum 70 proc. kakao. Ważne jednak, żeby nie zjadać całej tabliczki, tylko dwie, trzy kostki, żeby wspomagając się jedzeniem, jednocześnie nie doprowadzić do otyłości, która bardzo często idzie w parze z depresją, jak siostry bliźniaczki.

 

Kobieta jedząca pizzę / istockphoto.com

Co pani ma na myśli?
Często jest tak, że choroby wzajemnie się napędzają. Osoby otyłe na ogół źle się odżywiają, a to wpływa na ich nastrój. Sam stan otyłości często jest dla nich bolesny. Trudno im zaakceptować własne ciało, mają niski poziom samooceny, nie zaspokajają swoich potrzeb adekwatnie. Z czasem wycofują się z życia społecznego i pogrążają się w depresji. Jedzenie staje się ucieczką, substytutem relacji, lekiem na samotność, plastrem na trudne emocje.

I na chwilę działa.
Działa i przez moment jest nawet przyjemne, bo słodki smak poprawia nastrój. Po zjedzeniu czegoś słodkiego natychmiast wytwarzają nam się  endorfiny, potocznie nazywane hormonami szczęścia. Kiedyś, gdy człowiek musiał poszukiwać jedzenia, cukier oznaczał przetrwanie. Natura nie przewidziała tylko jednego – że rozwinie się przemysł spożywczy i cukier będzie tak łatwo dostępny. I można się od tego uzależnić, bo z czasem, żeby wywołać ten sam efekt przyjemności,  musimy dostarczyć go sobie znacznie więcej. Na tym właśnie polega mechanizm uzależnienia psychicznego od jedzenia, zwłaszcza od cukru. Dwie kostki czekolady już nie wystarczają, trzeba zjeść tabliczkę. Relacja z jedzeniem dużo mówi o nas samych i może być metaforą naszych problemów, w tym emocjonalnych. Objadanie się może symbolizować potrzebę ciepła, troski czy opieki, której nie potrafimy zaspokoić sami. Głodzenie się może być wyrazem odrzuceni, bądź niepozwalania sobie na przyjęcie bliskości od życzliwych nam osób, a wymiotowanie może oznaczać złość do rodziców, którą obawiamy się wyrazić wprost.

Elżbieta Lange
Relacja z jedzeniem dużo mówi o nas samych i może być metaforą naszych problemów, w tym emocjonalnych.

I jedzenie tych trudności nie zniweluje.
Mamy jeść kiedy jesteśmy głodni, a nie kiedy jesteśmy samotni, smutni kiedy jest nam źle, mamy problemy, niepowodzenia i depresję. Jedzenie, rozumiane jako zajadanie kłopotów, w niczym na pewno nie pomoże. Wręcz może pogłębić problem, bo zajadając smutki w depresji, fundujemy sobie nadwagę, a w skrajnych przypadkach otyłość, czyli kolejne kłopoty ze zdrowiem. W leczeniu depresji jedzenie, w tym jego jakość, ma ogromny wpływ na zdrowienie, ale nie zastąpi terapii, a w niektórych przypadkach i farmakologii, która również przywróci utracony apetyt i wyrówna podstawowe funkcje życiowe.

Jak smutek, złość?
Depresja może być np. wstrzymywaną, tłumioną latami złością, zamienioną w smutek. Z emocjami jest tak, że jeżeli jedną z nich zablokujemy, wyprzemy, przestaniemy ją wyrażać, to automatycznie tracimy kontakt z pozostałymi. Emocje to zespół naczyń połączonych, więc jeśli nie wyrażamy złości, to trudno nam będzie radzić sobie ze smutkiem. Jeśli nie doświadczamy smutku,  to będziemy również odcięci od prawdziwej, szczerej radości. Działa to jak efekt kuli śnieżnej, a jedzenie często jest jak plaster na emocje. Niestety, jest dzisiaj najczęściej nadużywanym środkiem uspokajającym.


Elżbieta Lange – psychodietetyczka, psychoterapeutka, diet coach, autorka książek „Gdybym tylko schudła..” i „Nie t(ł)ucz się dietami.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Psycholożka Małgorzata Pawlińska

„Dziś wrażliwość kojarzy się ze słabością. Tymczasem dawniej u boku dobrego władcy często stał wysoko wrażliwy doradca” – mówi Małgorzata Pawlińska

Leki

Przytyłaś od leków? Dietetyk Michał Kot wyjaśnia, czy to możliwe

Co widzimy w lustrze? Porównujemy, jak oceniają siebie kobiety i mężczyźni

Alicja Sulima: Im mniejsze poczucie własnej skuteczności, tym większe nasilenie dysfunkcyjnych zachowań żywieniowych, jedzenia emocjonalnego i nawykowego

Magda Hajkiewicz: bardzo mnie denerwuje, kiedy ludzie sprowadzają przyczynę nadwagi i otyłości wyłącznie do lenistwa

Magda Hajkiewicz: bardzo mnie denerwuje, kiedy ludzie sprowadzają przyczynę nadwagi i otyłości wyłącznie do lenistwa

makaron z pesto

GIS wycofuje ze sklepów popularny dodatek do włoskich dań. Może zawierać szkło

Czego nie jeść, by mieć dobry seks?

Jedzenie, które obniża libido. Tych produktów lepiej unikaj

Neurony lustrzane – rola w funkcjonowaniu społecznym

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Układ limbiczny mózgu – budowa, funkcje, zaburzenia

Hipokamp – budowa, funkcje, uszkodzenie, regeneracja

Limfa (chłonka) – funkcje i choroby układu limfatycznego

Kobieta za szybą

Ktoś cię skrzywdził i nie potrafisz o tym zapomnieć? Zamiast pielęgnować urazę, wybacz. Dla siebie!

dziewczynka

„Seksizm aż skwierczy”. Aktywistki oburzone wypowiedzią ministra Czarnka o otyłości wśród dziewczynek

odchudzanie nie jest tanie

Ile kosztuje utrata jednego kilograma ciała? Fizjoterapeutka wyliczyła

chleb

Jedzenie, które udaje zdrowe. Poznaj listę 10 spożywczych kameleonów

Schadenfreude – co to jest, co jest przyczyną

Kobieta

Czego nie jeść w trakcie miesiączki, by nie nasilać bólu brzucha? Wyjaśniają dietetyczki

Jedzenie, które leczy. Sprawdź, czego nie wiesz o żywności funkcjonalnej

Dominika Maciejewska

„Ta choroba osiąga rozmiary pandemii. Chorują nawet szczupłe osoby” – mówi o niealkoholowym stłuszczeniu wątroby dr n. med. Dominika Maciejewska-Markiewicz

Kobieta robi ciasto w kuchni

Masz czarne akcesoria kuchenne? Lepiej z nich nie korzystaj! Ostrzega Mama Chemik

szczęśliwa para na łące

Uwolnij pozytywne emocje. Autentyczność to odważny krok, który może odmienić życie

kobieta w wodzie

DDA – objawy syndromu, leczenie, terapia

„W Polsce do 2050 roku długość życia z powodu otyłości skróci się o 4 lata” – alarmuje prof. Paweł Bogdański

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku