Przejdź do treści

Konflikt serologiczny, przebiegający w sposób bezobjawowo u matki, może być szkodliwy dla płodu.

Kobieta w białej bieliźnie jest w ciąży
Fot. transurfer/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Konflikt serologiczny dotyczy płodu, przy czym jest zupełnie obojętny dla matki. Dochodzi do niego w czasie porodu, gdy ma miejsce kontakt krwi dziecka z krwią matki.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Jacek Podstolski
lekarz

Konflikt serologiczny zachodzi, jeśli dziecko dziedziczy po swoim biologicznym ojcu krew z czynnikiem Rh, a biologiczna matka tego czynnika nie posiada. Kiedy podczas porodu krew obojga się styka, organizm kobiety rozpoczyna produkcję przeciwciał skierowanych przeciwko płodowi. Proces ten nazywa się immunizacją. Konsekwencją konfliktu serologicznego może być ciężka choroba hemolityczna u niemowlęcia.

Na czym polega konflikt serologiczny?

Za powstanie konfliktu serologicznego odpowiedzialny jest antygen D, określany również jako antygen RH (rhesus). Znajduje się on w krwinkach czerwonych, czyli erytrocytach 85% społeczeństwa i taką krew oznacza się jako Rh+. Pozostali ludzie pozbawieni są tego antygenu, a ich grupę krwi określa się jako Rh-. Do konfliktu serologicznego dochodzi, gdy dziecko dziedziczy po ojcu grupę z Rh+, a jego matka posiada grupę Rh-. Jakie są skutki konfliktu serologicznego? Kiedy dojdzie do kontaktu krwi matki i dziecka, organizm matki uruchamia w sobie obronę immunologiczną i rozpoczyna się wzmożona produkcja przeciwciał wytwarzanych przeciwko „obcej” substancji w celu jej zniszczenia. W pierwszej ciąży istnieje niewielkie zagrożenie dla dziecka, gdyż wyprodukowane przeciwciała nie zdążą zaatakować przychodzącego na świat niemowlęcia. Konflikt serologiczny w drugiej ciąży stanowi już większe zagrożenie, ponieważ w organizmie matki pozostaną przeciwciała po pierwszej ciąży. Będą już na tyle silne, aby przedostać się przez łożysko. Stanowi to poważne zagrożenie dla płodu, ponieważ przeciwciała matki zaczną atakować czerwone krwinki dziecka.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

BESTSELLER
Odporność, Good Aging
Naturell Selen Organiczny 200 µg, 365 tabletek
73,00 zł
Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność
WIMIN Odporność, 30 kaps.
59,00 zł
Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł

Objawy konfliktu serologicznego

Konflikt serologiczny może mieć różne postaci i przebieg. Najłagodniejszą formą konfliktu serologicznego jest anemia. Ta forma występuje najczęściej. Dziecko po urodzeniu cechuje się bladą skórą, ma powiększoną śledzionę i wątrobę. Pojawiają się u niego także objawy duszności. Inną możliwą konsekwencją konfliktu serologicznego jest ciężka żółtaczka hemolityczna, która uwidacznia się już w pierwszej dobie życia noworodka. Istotne jest wówczas niedopuszczenie do nadmiernego wzrostu stężenia bilirubiny we krwi, ponieważ grozi to uszkodzeniem układu nerwowego dziecka. Ciężka żółtaczka hemolityczna pojawia się stosunkowo rzadko. Do najcięższego przebiegu zalicza się uogólniony obrzęk płodu, objawiający się obrzękiem zarówno skóry, jak i tkanki podskórnej. Obrzęk ten może być tragiczny w skutkach i skończyć się śmiercią dziecka w macicy kobiety.

Zobacz także

Jak rozpoznaje się konflikt serologiczny?

Każda kobieta w I trymestrze ciąży powinna pamiętać o wykonaniu badania określającego trzy parametry: rodzaj grupy krwi, czynnika Rh i poziom przeciwciał. Dodatkowo kobiety w ciąży, mające grupę krwi Rh-, muszą powtórzyć badanie poziomu przeciwciał pod koniec II trymestru ciąży, aby uniknąć serokonwersji, czyli sytuacji, gdy organizm matki zaczyna wytwarzać przeciwciała przeciwko dziecku. Aby wykluczyć pojawienie się objawów konfliktu serologicznego w macicy matki, lekarz powinien zalecić kilkukrotne wykonanie badań ultrasonograficznych (USG), żeby zdiagnozować zmiany i w miarę konieczności jak najszybciej podjąć odpowiednie kroki. Czasami zaleca się pobranie krwi z żyły pępowinowej i ocenę próbki pod względem czynnika Rh.

Profilaktyka i leczenie konfliktu serologicznego

W początkowych tygodniach ciąży każda przyszła matka powinna mieć oznaczoną grupę krwi, wraz z podaniem czynnika Rh. To samo powinien wykonać biologiczny ojciec dziecka. Wynik tych badań pozwala na wstępną ocenę ryzyka pojawienia się konfliktu serologicznego. Jeśli jednak dojdzie do takiej sytuacji, po urodzeniu noworodka z krwią Rh+ standardowo jego matka otrzymuje w ciągu 3 dób po porodzie immunoglobulinę anty-D. Ma to na celu zniszczenie krwinek płodu, które mogły przedostać się do organizmu matki. Jeśli matka nie otrzyma immunoglobuliny anty-D, dojdzie do produkcji dużej ilości przeciwciał i uruchomienia mechanizmu pamięci immunologicznej. Zabieg pozwoli uniknąć pojawienia się tego problemu przy kolejnej ciąży z tym samym partnerem. Leczenie opiera się na kontroli i wyrównaniu parametrów morfologicznych. Dąży się do usunięcia nadmiernej ilości bilirubiny, która jest produktem powstałym podczas niszczenia czerwonych krwinek. Jeśli doszło do przedostania się przeciwciał przez łożysko, lekarze muszą kontrolować ich poziom. Jeżeli poziom przeciwciał jest niski, zaleca się jedynie regularną kontrolę. Zbyt duża ilość przeciwciał może być wskazaniem do szybszego rozwiązania ciąży i wykonania transfuzji krwi u dziecka.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

Nietypowe objawy udaru, jakich lepiej nie ignorować. Jak rozpoznać mikroudar?

Szacowanie ryzyka chorób serca może być niedługo znacznie prostsze i szybsze. Polska badaczka opracowała nowy sposób

Szacowanie ryzyka chorób serca może być niedługo znacznie prostsze i szybsze. Ważne osiągnięcie polskiej badaczki

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

Antykoagulant toczniowy – czym jest, diagnostyka, cena badań 

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Obrzezanie – wskazania, przeciwwskazania, przebieg zabiegu usunięcia napletka

Syndrom zimnej ręki. Marzną ci dłonie i stopy przez cały rok? To sygnał od organizmu!

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

×