Przejdź do treści

Kwasica mleczanowa w cukrzycy – jakie daje objawy i jakie leczenie podjąć?

test na kwasice mleczanową
Fot. jarun011 / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Nie, nie spodziewasz się dziecka. To tylko ciąża spożywcza”. O dolegliwościach układu pokarmowego opowiada lekarka Małgorzata Ponikowska
Wyjdź ze swojej głowy! Ile razy myślałeś o osobie spotkanej w windzie, ale bałeś się odezwać? Spot reklamujący obuwie świetnie pokazuje, co tracimy będąc nieśmiałymi
Młoda, przeziębiona kobieta siedzi w łózku, do połowy przykryta kołdrą, wyciera nos w chusteczkę, w ręku trzyma szklankę z herbatą
Czy można uodpornić się na działanie leków?
Najlepsze ćwiczenia na poprawę metabolizmu
Chcesz przyspieszyć trawienie? Oto najlepsze ćwiczenia na poprawę metabolizmu
Pamiętasz stres przed pierwszym razem? Kilka słów o tym, jak powinniśmy zacząć przygodę z seksem

Kwasica mleczanowa jest stanem zagrażającym życiu. Zdarza się bardzo rzadko w porównaniu z innymi powikłaniami cukrzycy. Objawy kwasicy mleczanowej to przede wszystkim wymioty, nudności i ból brzucha.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Kwasica mleczanowa stanowi zaburzenie metaboliczne zagrażające życiu. W jej przebiegu następuje nadmierna produkcja mleczanów w organizmie. Najczęściej obserwuje się ją u chorych na cukrzycę, u których jednocześnie doszło do rozwoju ciężkiej ogólnoustrojowej choroby. Szczególnie dotyczy to chorych z sepsą, zaostrzeniem niewydolności krążenia czy po nadużyciu alkoholu. Kwasica mleczanowa jest jedną z rzadziej występujących form śpiączki u chorych z cukrzycą, a jej rokowania są złe. Zdarza się również, że objawy kwasicy mleczanowej wywołuje nie cukrzyca, lecz niedotlenienie lub zatrucie alkoholem.

Co to jest kwasica mleczanowa?

Kwasica mleczanowa rozwija się wskutek beztlenowego metabolizmu glukozy w organizmie. Wiąże się ze wzrostem stężenia kwasu mlekowego w surowicy powyżej 5 mmol/l. Jest zjawiskiem rzadszym niż inne powikłania cukrzycy. Częściej jest związana z cukrzycą typu 2 niż typu 1. W tym drugim przypadku może pojawić się w sytuacji zaawansowanej mikroangiopatii współistniejącej z niewydolnością nerek. Kwasica mleczanowa, mimo że jest traktowana jako powikłanie związane z cukrzycą, nie wynika zawsze i bezpośrednio z tego schorzenia. Kwasica mleczanowa w przebiegu cukrzycy rozwija się u chorych, u których dodatkowo dochodzi do pojawienia się wstrząsu czy zaostrzenia innych stanów chorobowych. Wyróżnia się dwa typy kwasicy mleczanowej:

  • kwasica mleczanowa beztlenowa, która wynika z niedotlenienia tkanek organizmu. Dzieje się tak przy zaostrzeniu niewydolności serca, niewydolności oddechowej, wstrząsie czy sepsie;
  • kwasica mleczanowa tlenowa, u której podstaw nie leży niedotlenienie, lecz inne zaburzenia, np. zaostrzenie niewydolności wątroby, nerek, nadużycie alkoholu, nieprawidłowo prowadzona farmakoterapia niektórymi lekami (np. metforminą lub kwasem acetylosalicylowym). Tlenowa kwasica mleczanowa u chorych z cukrzycą rozwija się jako współistniejące zaburzenie przy kwasicy ketonowej.
Cukrzyca - nie czekaj, zapobiegaj!

Objawy kwasicy mleczanowej

Wśród objawów kwasicy mleczanowej wymienia się znaczne osłabienie, wymioty, nudności, a także silny ból jamy brzusznej. Dochodzą do tego objawy kliniczne:

  • majaczenie lub śpiączka,
  • odwodnienie,
  • obniżenie temperatury ciała,
  • wstrząs,
  • spadek objętości wydalanego moczu,
  • oddech kwasiczy.

Lekarz stawia rozpoznanie na podstawie badań laboratoryjnych, w których obserwuje się mierne podwyższenie poziomu glukozy we krwi, wzrost poziomu kwasu mlekowego w surowicy (powyżej 5 mmol/l), spadek poziomu pH krwi (kwasica), spadek poziomu wodorowęglanów w surowicy (<poniżej 10 mmol/l), wysoki poziom potasu.

Kwasica mleczanowa a metformina

Zdarza się, że kwasica mleczanowa może być konsekwencją niewłaściwego zastosowania metforminy, czyli często stosowanego leku pierwszego rzutu w leczeniu cukrzycy. Dlatego przy stosowaniu tego leku zawsze należy regularnie konsultować się z lekarzem i nie stosować go w razie pojawienia się ku temu wyraźnych przeciwwskazań, takich jak:

  • alkoholizm,
  • niewydolność wątroby,
  • ciężka niewydolność nerek z wartością przesączania kłębuszkowego poniżej 30 ml/min,
  • ciężka niewydolność nerek,
  • ciąża,
  • ciężka niewydolność oddechowa,
  • świeży zawał serca,
  • wstrząs.

Zobacz także

Leczenie kwasicy mleczanowej

W razie podejrzenia kwasicy mleczanowej konieczne jest jak najszybsze zgłoszenie się do szpitala. Chory jest nawadniany dożylnie, często konieczne jest również podanie katecholamin w przypadku zbyt dużego spadku ciśnienia tętniczego krwi. Należy wyrównać poziom glukozy we krwi, a w przypadku rozpoznania kwasicy i obniżenia pH krwi konieczne jest podanie wodorowęglanu sodu dożylnie celem wyrównania gospodarki kwasowo-zasadowej. Czasami konieczne jest również zastosowanie hemodializy celem usunięcia nadmiaru mleczanów z organizmu.

Najistotniejsze jest jednak leczenie przyczynowe.

Z czym należy różnicować kwasicę mleczanową?

Kwasica mleczanowa rozpoznawana jest na podstawie badań laboratoryjnych, ponieważ sam obraz kliniczny nie jest wystarczająco swoisty. Wywiad w kierunku cukrzycy powinien zawsze pomóc lekarzowi wykluczyć ewentualną kwasicę ketonową, która jest zdecydowanie cięższa niż kwasica mleczanowa. Elementem różnicującym jest to, że chory nie prezentuje dodatkowych objawów w postaci wstrząsu czy innych ciężkich stanów, a w badaniu laboratoryjnym obecne są wysokie wartości ciał ketonowych, a nie mleczanów. Kwasica mleczanowa i śpiączka, do której doprowadza, musi być też różnicowana z zatruciami, w tym również z zatruciem alkoholem, a także śpiączką mocznicową, wątrobową.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta z nadżerką podczas konsultacji lekarskiej.

Nadżerka – objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Chirurdzy podczas operacji.

Czym zajmuje się chirurg i w jakich dziedzinach może się specjalizować?

Kobieta omawia z lekarką wynik scyntografii kości.

Scyntygrafia kości – na czym polega badanie i jak interpretować wyniki?

Laborantka trzymająca w dłoni pojemniczek z moczem.

Śluz w moczu – przyczyny, objawy i leczenie. Czy pasma śluzu w moczu zawsze świadczą o chorobie?

Kobieta z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi spoglądająca przez okno.

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – objawy i standardowe metody leczenia

Kobieta z atopią podczas badania dermatologicznego.

Atopowe zapalenie skóry – objawy, przyczyny i leczenie. Pielęgnacja skóry atopowej.

Kobieta z bólem zęba rozmawia z dentystą przed zabiegiem ekstrakcji zęba.

Ekstrakcja zęba – jak wygląda proces usuwania zębów u chirurga i czego trzeba unikać po zabiegu?

Kobieta z rakiem przełyku podczas konsultacji lekarskiej.

Rak przełyku – nowotwór złośliwy o wielostopniowym rozwoju. Przyczyny, objawy i leczenie nowotworów przełyku

Kobieta hamująca krwotok z nosa chusteczką.

Krwotok z nosa: przyczyny, objawy, pierwsza pomoc. Jak można zapobiec takim krwotokom?

Kobieta podczas USG dopochwowego.

USG dopochwowe – bezpieczne i bezbolesne badanie profilaktyczne umożliwiające ocenę wewnętrznych narządów płciowych

ilustracja 3D nerek

Guz prawego i lewego nadnercza – jak wygląda leczenie?

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – badanie, normy. O czym świadczy podwyższona bilirubina całkowita?

Lampka wina i kobieta patrząca się przez okno

Zespół Otella – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia choroby?

test na cholesterol

Lipidogram – jak interpretować wynik profilu lipidowego?

kobieta mierząca poziom cukru we krwi

Hiperinsulinemia – czy warto ją diagnozować? Jakie leczenie podjąć?

kobieta z zasłoniętymi oczami

Habituacja – czym jest i jaki ma wpływ na zmysły człowieka?

grupa lekarzy

Neonatolog – specjalista dla najmłodszych dzieci

burgundowa wstążka symbolizująca świadomość o szpiczaku mnogim

Szpiczak mnogi – przyczyny, objawy, leczenie. Jaka jest średnia długość życia chorych ze złośliwym nowotworem szpiku kostnego?

kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Przyczyny, objawy oraz leczenie zapalenia przydatków. Czynniki zwiększające ryzyko stanu zapalnego

kobieta, która cierpi na zapalenie pęcherza

Jakie są objawy przeziębienia pęcherza moczowego i jak go leczyć?

badanie ciśnienia krwi

Wysoki puls – czy należy się niepokoić? W jaki sposób można skutecznie poradzić sobie tachykardią?

ilustracja lekarz+jelita w 3D

Zespół Lyncha – jakie są przyczyny i objawy dziedzicznego raka jelita grubego?

DNA w 3D

Zespół Angelmana – jakie są przyczyny i objawy tej choroby genetycznej?

antybiotyki w kapsułkach

W jaki sposób antybiotyki wpływają na zdrowie człowieka? Skutki uboczne, o których warto wiedzieć?