Przejdź do treści

Mitoman – na czym polega ta przypadłość?

Mitoman - na czym polega ta przypadłość?
Mitoman - na czym polega ta przypadłość? Rawpixel.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Antyoksydanty – produktów w których znajdziesz ich najwięcej
Antyoksydanty – oto lista produktów, w których znajdziesz ich najwięcej
Anna Lewandowska
Anna Lewandowska pokazała brzuch 17 dni po porodzie. „Ciało kobiety może wiele” – pisze trenerka
Kobieta ćwiczy jogę w ciąży
Joga w ciąży. Nauczycielka jogi odpowiada na najczęściej zadawane pytania
Ropień na dziąśle - jak leczyć, objawy.
Ropień na dziąśle – jak go leczyć i jakie są objawy?
Rośliny w lesie przykryte plastikową butelką
„My znikniemy. Przeżyją nas nasze plastikowe śmieci”. XI odsłona wymownego projektu „No Beauty In Plastic”

Mitoman… znasz to określenie? „Z niego taki mitoman” – słyszymy nierzadko, ale co to właściwie znaczy? Mitoman – na czym polega ta przypadłość? Psycholog rozwiewa wątpliwości.

Mitomania – na czym polega ta przypadłość?

Mitomania – co to znaczy? 

Psycholog Urszula Struzikowska- Marynicz, wyjaśnia: Mitomania, a właściwie zespół Delbrüecka, znana jest także pod pojęciami pseudologii. Oznacza fantazjowanie i wypowiadanie produktów będących treścią fantazji, a zatem treści nieprawdziwych. Dotyczy to historii o sobie, swojej przeszłości, powodzeniu, sukcesie, prezentowanych w sposób wprowadzający odbiorcę tych komunikatów w błąd.

Czyli jest to po prostu kłamca?

Osoba podająca te zmyślone, nieprawdziwe informacje robi to w sposób automatyczny, często nieadekwatny, bez pozornie widocznego celu. Nie działa intencjonalnie, celowo – przynajmniej na poziomie świadomym. Raczej rekompensuje swoje braki, traumy, negatywne doświadczenia i trudne przekonania na własny temat poprzez ich wartość dodaną.

Tworzy fantazje, w których stawia się w dwóch rolach: sympatycznego, oryginalnego, bohatera o wielu pozytywnych, godnych pochwały i podziwu cechach albo w stawia siebie w roli osoby niesprawiedliwie potraktowanej, pokrzywdzonej cudzym postępowaniem, która w sposób dzielny i pokorny znosi trudy i znoje swojego wyjątkowego, ale trudnego losu.

Jaki jest cel takich zachowań?

W obu rolach – bohatera czy męczennika – osoba pragnie szacunku, uwagi, uznania, podziwu, akceptacji. Niektóre osoby dotknięte tym zaburzeniem swojego funkcjonowania psychospołecznego kłamią w celu zwrócenia na siebie uwagę poprzez uwypuklanie cudzych, negatywnych zachowań, których osoby te miałyby paść ofiarą. Inaczej mówiąc, pragnie zwrócić na siebie uwagę kosztem drugiej osoby, jaką przedstawia w sposób negatywny, polaryzując relację, w której ktoś jest zły, a mitoman jest tym dobrym, wybaczającym, mądrzejszym itp.

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Mitomania – przyczyny i skutki

Co jest przyczyną takiego zachowania?

To dobre pytanie. Dotyczy tajemniczego charakteru tego zjawiska. Dotychczasowa wiedza nie podaje jednoznacznych przyczyn, nie określa również rozległości statystycznej występowania tego zaburzenia.

Przypuszcza się, że ponieważ u podłoża tego zaburzenia leży niestabilny obraz własnej osoby i przez to niekonstruktywny sposób budowania relacji z innymi, przyczyn upatruje się w przeszłości osoby, dziecięcych traumach i wydarzeń posiadających wpływ na rozwój cech osobniczych, w tym osobowości osoby.

Często mitomania występuje towarzysząc innym zaburzeniom, m.in. takim jak padaczka, osobowość narcystyczna, osobowość borderline czy też schizofrenia.

Jak odróżnić mitomana od „zwykłego” kłamcy?

Postawienie diagnozy nie jest łatwe. Należy wykluczyć szereg innych chorób, które przebiegiem i objawami przypominają mitomanie, np. zaburzenia urojeniowe czy schizofrenia.

Czy taki zespół wymaga leczenia?

Patrząc z poziomu funkcjonowania społecznego osoby jej patologiczne kłamanie prędzej czy później wychodzi na jaw, co stwarza konsekwencje dla osoby dotkniętej tą przypadłością: pretensje, otrzymanie etykiety kłamcy, osoby niewiarygodnej, zerwanie relacji z tą osobą. Dlatego z pewnością te mechanizmy i cechy nie są korzystne dla mitomana.

załamana kobieta na łóżku

Co czuje mitoman

Czyli mitoman sam ze sobą nie jest szczęśliwy?

Analizując problem z perspektywy jednostki, patologiczne kłamanie, u którego podstawy leży zdecydowanie niestabilny obraz własnej osoby oraz jego zależność od oceny i akceptacji otoczenia nie jest również korzystne.

To jak błędne koło, gdyż taka osoba staje się produktem własnej fantazji, co wymaga dalszego podtrzymywania fikcji na własny temat.

Fikcji, która powoduje z czasem mocny dysonans w odbiorze tej osoby przez jej otoczenie. Mitoman traci w swojej pozycji i wiarygodności dla otoczenia. Czując, że coś jest nie tak, próbuje nadrabiać to w znany i sprawdzony sobie sposób, a zatem poprzez reżyserowanie kolejnych fantastycznych scenariuszy na temat własnej osoby, w których przestawia siebie w roli bohatera lub męczennika właśnie.

Czyli energia mitomana jest ukierunkowana niemal wyłącznie na dalszą „grę”.

Uciekanie w subiektywny świat fantazji, w którym granice między fantazją a rzeczywistością u mitomana zostają zatarte, utrudnia rozwój takiej osoby. Brakuje niezbędnej dla samorozwoju umiejętności autorefleksji i samopoznania, co w nas jest zasobem, a co bywa ograniczeniem.

Mitomania – leczenie

Czy mitoman wymaga pomocy? Czy możliwe jest leczenie?

Owszem, takie zaburzenie należy i warto leczyć. W tym przypadku leczenie farmakologiczne nie jest konieczne, za to psychoterapia owszem, a zalecanym jej podejściem jest raczej podejście poznawczo- behawioralne. Może być to psychoterapia indywidualna lub grupowa.

Zalecałabym raczej tę pierwszą formę, gdyż w spotkaniach grupowych pokusa przedstawienia siebie w lepszym świetle będzie większa i trudniejsza do opanowania. Grupowa forma psychoterapii moim zdaniem byłaby korzystniejsza po skorzystaniu w pierwszej kolejności z psychoterapii indywidualnej, wolnej od dodatkowych czynników jak procesy mechanizmów grupowych.

Na czym polegała będzie psychoterapia mitomana?

Na szeregu oddziaływań mających na celu nauczenie mitomana opanowania swoich skłonności do mitomanii i nauki ich kontrolowania. Osoba dotknięta tym zaburzeniem warto, aby zrozumiała, na czym polega jej choroba oraz jak istotna jest walka z tym zaburzeniem, poznając jego konsekwencje dla zdrowia, rozwoju i funkcjonowania psychospołecznego tej osoby.

Czym zatem różni się to zaburzenie od zwyczajnego kłamstwa?

Kłamstwo ma świadomy charakter, jest celowe, stosuje się je w celu osiągnięcia konkretnej korzyści. Kłamca wie, że kłamie, również pamięta też o tym, że to, co powiedział, było nieprawdziwe. Kłamca, podając nieprawdę, przewiduje konsekwencje swojego kłamstwa, dobiera język i jakiś stopień prawdopodobieństwa podawanych przez siebie treści oraz ich związku z rzeczywistością, aby celowo pozostać wiarygodnym w odbiorze.

Chociaż mitomania bardzo przypomina potocznie rozumiane kłamstwo, polega ona jednak na konsekwentnym podtrzymywaniu podawania nieprawdziwych informacji niekiedy bez świadomości celu, w jakim te nieprawdziwe informacje są podawane. Jest to trochę takie kłamanie jakby automatyczne.

Czyli kłamstwo mitomana to „sztuka dla sztuki”, bez realnego celu? 

Osoba podająca te zmyślone treści nie czerpie innej korzyści poza zaspokajaniem nieuświadomionej potrzeby zwrócenia na siebie uwagi. Mitoman zatraca także zdolność rozróżnienia w swoich wypowiedziach prawdy od fikcji. Różni się to tym od innych zaburzeń np. psychotycznych tym, że rozróżnia takie informacje w innych obszarach życia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Urszula Struzikowska-Marynicz
psycholog

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Na zespół Aspergera mogą cierpieć zarówno dzieci, jak i dorośli.

Zespół Aspergera – objawy i przyczyny. Jak przebiega u dorosłych i dzieci?

Kobieta w okularach przeciwsłonecznych

Wytrenuj w sobie kompetencję emocjonalną. Bardzo pomaga w życiu!

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

Czy to, że czasem nie chcecie się przytulać, jest powodem do zmartwienia? Kilka faktów o związkach i (nie)przytulaniu

Sangwinik - jak żyć z tym typem osobowości?

Sangwinik – jak żyć z tym typem osobowości?

Zaburzenia OCD

Zaburzenia OCD

Osobowość narcystyczna, związek z narcyzem

Osobowość narcystyczna, związek z narcyzem

Schizoidalne zaburzenie osobowości / freepik

Nie dla wszystkich kwarantanna jest ciężkim doświadczeniem. Istnieje grupa ludzi, dla których brak związków międzyludzkich jest czymś typowym

Osobowość paranoiczna – jak ją zidentyfikować i jak postępować?

Osobowość paranoiczna – jak ją zidentyfikować i jak postępować?

Zaburzenia lękowe - co to, objawy, diagnoza, leczenie

Zaburzenia lękowe – czym są? Jak sobie z nimi radzić?

kobieta leżąca na podłodze

Hipochondryk choruje naprawdę. Sprawdź, dlaczego nie możemy powiedzieć, że są zdrowi

zmartwiona kobieta

Martwisz się? To dobrze! Dlaczego i w jakim stopniu warto się zamartwiać?

młoda kobieta

„Weź się wyluzuj!”. Tylko jak? Oto kilka rad, dzięki którym nauczysz się „odpuszczać”

Martyna Wojciechowska o depresji

Martyna Wojciechowska tłumaczy się z wpisu o depresji. „Sama byłam wiele razy na dnie”

zaburzenia odżywiania

Zaburzenia odżywiania – jakie są rodzaje? Jak wygląda leczenie?

trzy kobiety podczas świąt

Jak nie pokłócić się w czasie świąt? Psycholog ma na to 4 skuteczne sposoby

Boże Narodzenie / istock

Podczas świąt podaruj emocje! O tym, jak dzielić się radością z bliskimi mówi dr Ewa Jarczewska-Gerc, psycholożka z Uniwersytetu SWPS

idąca kobieta

Co mówi o tobie twój sposób chodzenia? Będziesz zdziwiona

Negatywne myślenie przyspiesza starzenie. Naukowcy wyjaśniają

Neurotyzm — kim jest człowiek neurotyczny i jak funkcjonuje?

Neurotyzm – kim jest człowiek neurotyczny i jak funkcjonuje?

kobieta robiąca selfie, oświetlona na żółto

Jak rozpoznać narcyza? Sprawdź, co mówią psychologowie

Halucynacje - przyczyny i rodzaje

Halucynacje – przyczyny i rodzaje

Urojenia - czym są, przyczyny występowania

Urojenia – czym są, jakie są ich przyczyny występowania?

Zaburzenia psychiczne - depresja, schizofrenia, choroba dwubiegunowa

Zaburzenia psychiczne: aż jedna czwarta Polaków może mieć z tym problem

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?