Przejdź do treści

Mitoman – na czym polega ta przypadłość?

Mitoman - na czym polega ta przypadłość?
Mitoman - na czym polega ta przypadłość? Rawpixel.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zabawki
„Stereotypowe oczekiwania dotyczące płci ograniczają potencjał dzieci” – alarmuje Magda Korczyńska, autorka bloga „Jak wychowywać dziewczynki”
chińska szczepionka w Polsce?
Polski rząd rozważa zakup chińskich szczepionek przeciwko COVID-19. Nie będzie to jednak proste
Kobieta
Co musisz wiedzieć o zwolnieniu lekarskim od psychiatry? Wyjaśnia lek. Joanna Adamiak
Kąpiel kwasowęglowa – rodzaje, wskazania, działanie, cena
Endometrioza a ciąża. Jak zostać mamą przy endometriozie?

Mitoman… znasz to określenie? „Z niego taki mitoman” – słyszymy nierzadko, ale co to właściwie znaczy? Mitoman – na czym polega ta przypadłość? Psycholog rozwiewa wątpliwości.

Mitomania – na czym polega ta przypadłość?

Mitomania – co to znaczy? 

Psycholog Urszula Struzikowska- Marynicz, wyjaśnia: Mitomania, a właściwie zespół Delbrüecka, znana jest także pod pojęciami pseudologii. Oznacza fantazjowanie i wypowiadanie produktów będących treścią fantazji, a zatem treści nieprawdziwych. Dotyczy to historii o sobie, swojej przeszłości, powodzeniu, sukcesie, prezentowanych w sposób wprowadzający odbiorcę tych komunikatów w błąd.

Czyli jest to po prostu kłamca?

Osoba podająca te zmyślone, nieprawdziwe informacje robi to w sposób automatyczny, często nieadekwatny, bez pozornie widocznego celu. Nie działa intencjonalnie, celowo – przynajmniej na poziomie świadomym. Raczej rekompensuje swoje braki, traumy, negatywne doświadczenia i trudne przekonania na własny temat poprzez ich wartość dodaną.

Tworzy fantazje, w których stawia się w dwóch rolach: sympatycznego, oryginalnego, bohatera o wielu pozytywnych, godnych pochwały i podziwu cechach albo w stawia siebie w roli osoby niesprawiedliwie potraktowanej, pokrzywdzonej cudzym postępowaniem, która w sposób dzielny i pokorny znosi trudy i znoje swojego wyjątkowego, ale trudnego losu.

Jaki jest cel takich zachowań?

W obu rolach – bohatera czy męczennika – osoba pragnie szacunku, uwagi, uznania, podziwu, akceptacji. Niektóre osoby dotknięte tym zaburzeniem swojego funkcjonowania psychospołecznego kłamią w celu zwrócenia na siebie uwagę poprzez uwypuklanie cudzych, negatywnych zachowań, których osoby te miałyby paść ofiarą. Inaczej mówiąc, pragnie zwrócić na siebie uwagę kosztem drugiej osoby, jaką przedstawia w sposób negatywny, polaryzując relację, w której ktoś jest zły, a mitoman jest tym dobrym, wybaczającym, mądrzejszym itp.

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Mitomania – przyczyny i skutki

Co jest przyczyną takiego zachowania?

To dobre pytanie. Dotyczy tajemniczego charakteru tego zjawiska. Dotychczasowa wiedza nie podaje jednoznacznych przyczyn, nie określa również rozległości statystycznej występowania tego zaburzenia.

Przypuszcza się, że ponieważ u podłoża tego zaburzenia leży niestabilny obraz własnej osoby i przez to niekonstruktywny sposób budowania relacji z innymi, przyczyn upatruje się w przeszłości osoby, dziecięcych traumach i wydarzeń posiadających wpływ na rozwój cech osobniczych, w tym osobowości osoby.

Często mitomania występuje towarzysząc innym zaburzeniom, m.in. takim jak padaczka, osobowość narcystyczna, osobowość borderline czy też schizofrenia.

Jak odróżnić mitomana od „zwykłego” kłamcy?

Postawienie diagnozy nie jest łatwe. Należy wykluczyć szereg innych chorób, które przebiegiem i objawami przypominają mitomanie, np. zaburzenia urojeniowe czy schizofrenia.

Czy taki zespół wymaga leczenia?

Patrząc z poziomu funkcjonowania społecznego osoby jej patologiczne kłamanie prędzej czy później wychodzi na jaw, co stwarza konsekwencje dla osoby dotkniętej tą przypadłością: pretensje, otrzymanie etykiety kłamcy, osoby niewiarygodnej, zerwanie relacji z tą osobą. Dlatego z pewnością te mechanizmy i cechy nie są korzystne dla mitomana.

załamana kobieta na łóżku

Co czuje mitoman

Czyli mitoman sam ze sobą nie jest szczęśliwy?

Analizując problem z perspektywy jednostki, patologiczne kłamanie, u którego podstawy leży zdecydowanie niestabilny obraz własnej osoby oraz jego zależność od oceny i akceptacji otoczenia nie jest również korzystne.

To jak błędne koło, gdyż taka osoba staje się produktem własnej fantazji, co wymaga dalszego podtrzymywania fikcji na własny temat.

Fikcji, która powoduje z czasem mocny dysonans w odbiorze tej osoby przez jej otoczenie. Mitoman traci w swojej pozycji i wiarygodności dla otoczenia. Czując, że coś jest nie tak, próbuje nadrabiać to w znany i sprawdzony sobie sposób, a zatem poprzez reżyserowanie kolejnych fantastycznych scenariuszy na temat własnej osoby, w których przestawia siebie w roli bohatera lub męczennika właśnie.

Czyli energia mitomana jest ukierunkowana niemal wyłącznie na dalszą „grę”.

Uciekanie w subiektywny świat fantazji, w którym granice między fantazją a rzeczywistością u mitomana zostają zatarte, utrudnia rozwój takiej osoby. Brakuje niezbędnej dla samorozwoju umiejętności autorefleksji i samopoznania, co w nas jest zasobem, a co bywa ograniczeniem.

Mitomania – leczenie

Czy mitoman wymaga pomocy? Czy możliwe jest leczenie?

Owszem, takie zaburzenie należy i warto leczyć. W tym przypadku leczenie farmakologiczne nie jest konieczne, za to psychoterapia owszem, a zalecanym jej podejściem jest raczej podejście poznawczo- behawioralne. Może być to psychoterapia indywidualna lub grupowa.

Zalecałabym raczej tę pierwszą formę, gdyż w spotkaniach grupowych pokusa przedstawienia siebie w lepszym świetle będzie większa i trudniejsza do opanowania. Grupowa forma psychoterapii moim zdaniem byłaby korzystniejsza po skorzystaniu w pierwszej kolejności z psychoterapii indywidualnej, wolnej od dodatkowych czynników jak procesy mechanizmów grupowych.

Na czym polegała będzie psychoterapia mitomana?

Na szeregu oddziaływań mających na celu nauczenie mitomana opanowania swoich skłonności do mitomanii i nauki ich kontrolowania. Osoba dotknięta tym zaburzeniem warto, aby zrozumiała, na czym polega jej choroba oraz jak istotna jest walka z tym zaburzeniem, poznając jego konsekwencje dla zdrowia, rozwoju i funkcjonowania psychospołecznego tej osoby.

Czym zatem różni się to zaburzenie od zwyczajnego kłamstwa?

Kłamstwo ma świadomy charakter, jest celowe, stosuje się je w celu osiągnięcia konkretnej korzyści. Kłamca wie, że kłamie, również pamięta też o tym, że to, co powiedział, było nieprawdziwe. Kłamca, podając nieprawdę, przewiduje konsekwencje swojego kłamstwa, dobiera język i jakiś stopień prawdopodobieństwa podawanych przez siebie treści oraz ich związku z rzeczywistością, aby celowo pozostać wiarygodnym w odbiorze.

Chociaż mitomania bardzo przypomina potocznie rozumiane kłamstwo, polega ona jednak na konsekwentnym podtrzymywaniu podawania nieprawdziwych informacji niekiedy bez świadomości celu, w jakim te nieprawdziwe informacje są podawane. Jest to trochę takie kłamanie jakby automatyczne.

Czyli kłamstwo mitomana to „sztuka dla sztuki”, bez realnego celu? 

Osoba podająca te zmyślone treści nie czerpie innej korzyści poza zaspokajaniem nieuświadomionej potrzeby zwrócenia na siebie uwagi. Mitoman zatraca także zdolność rozróżnienia w swoich wypowiedziach prawdy od fikcji. Różni się to tym od innych zaburzeń np. psychotycznych tym, że rozróżnia takie informacje w innych obszarach życia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Urszula Struzikowska-Marynicz
psycholog

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

Zestresowana? Spróbuj tych ćwiczeń. Pomogą ci się wyluzować

Kobieta

Kiedy czekamy na miłość, awans i lepszą wersję nas samych, wiele tracimy. Kasia Bem radzi, jak żyć tu i teraz

Kobieta trenuje jogę

„Odpuść sobie”. Ale jak to zrobić? Kasia Bem zapewnia, że joga może w tym pomóc

Jak okiełznać dziecięcą złość? Oto siedem kroków do sukcesu

Fitspiracje, które nie inspirują. Czy na pewno warto przeglądać zdjęcia szczupłych sylwetek na Instagramie?

Skinny-shaming

„Łatwo się mówi, jak się jest szczupłym”? Bzdura. Dietetyczka o skinny-shamingu

Monika Kotlarek i jej książka „Borderline, czyli jedną nogą nad przepaścią” już w księgarniach. Mamy patronat medialny!

Dagmara Seliga

Dagmara Seliga: Syndrom oszusta częściej dotyka kobiety. Żyją w ciągłym lęku

Wenlafaksyna – działanie, skutki uboczne, odstawienie

dziewczyna, depresja

Magdalena Kowalska-Herdzik o „uśmiechniętej” depresji: Stłumione emocje muszą znaleźć ujście. Zazwyczaj szukają najsłabszego punktu w ciele człowieka

Depresja poporodowa

„Uważałam, że z każdą matką miałby lepiej – szkoda, że trafił na mnie, bo jestem taka nieudana”. Depresja poporodowa oczami mam, które ją przeszły

Joanna Poremba / Archiwum prywatne

Joanna Poremba: Od 20 lat żyję z depresją, która długo pozostawała niezdiagnozowana. Dobrze znam to poczucie winy, beznadziei

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Para obejmuje się, siedząc na ławde na plaży

Co mówić i czego nie mówić parze w trakcie przedłużających się starań o dziecko?

Magdalena Lamparska / zdj. Tola Piotrowska

Magdalena Lamparska: Ktoś zabrał nam dziewczyńskość! Jesteśmy nastolatkami, a potem od razu kobietami, mamami, żonami

„Gdybym bardziej w siebie wierzyła to…”. Jak wytrenować pewność siebie?

Depresja u dzieci i nastolatków nasiliła się w czasie pandemii COVID-19. Jakie sygnały powinny cię zaniepokoić?

W czasie pandemii nasiliły się objawy depresji u dzieci i młodzieży. Jakie sygnały powinny cię zaniepokoić?

szczęście, serotonina

Poczuj się szczęśliwsza! 7 prostych patentów na podniesienie poziomu serotoniny

Kobieta

Psychobiotyki – bakterie dobroczynne dla naszego mózgu. Dlaczego warto je spożywać?

Mariusz Moderski: Osoba doświadczająca przemocy powinna zmienić swoje nastawienie do sytuacji, a nie „robić coś” z przemocowcem / Unsplash

Mariusz Moderski: Osoba doświadczająca przemocy powinna zmienić swoje nastawienie do sytuacji, a nie „robić coś” z przemocowcem

dziewczyna, walka z rakiem

Walczy czy zdrowieje? Psychoonkolożka o tym, dlaczego powinniśmy zmienić język, którym się posługujemy, mówiąc o raku

neuropsycholog Karolina Jurga

„Oddać można książkę do biblioteki. Namawiam, aby mówić: przeprowadziliśmy mamę do domu opieki”. Karolina Jurga o osobach z demencją i ich opiekunach

Anna Golan, seksuolog / Archiwum prywatne

„Brak stosunków może być frustrujący, ale od niego się nie umiera” – o dziewictwie w wieku 30+ rozmawiamy z seksuologiem Anną Golan

Kobieta z bukietem kwiatów

Po czterdziestce seks jest najlepszy! Poznaj 5 niezwykłych faktów dotyczących kobiecego ciała

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?