Przejdź do treści

„Z osób z borderline robi się straszne potwory, które wrzeszczą, demolują domy, biją partnerów. To bzdura” – mówi psycholożka Monika Kotlarek

Monika Kotlarek / arch. pryw.
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Mary Komasa pokazała blizny na ciążowym brzuchu
Mary Komasa pokazała blizny na ciążowym brzuchu. „Będą mi przypominały o mojej walce z endometriozą”
Dorota Szelągowska
Dorota Szelągowska w wyjątkowy sposób uczciła swoje 41. urodziny. Wybrała się na mammografię!
Jest nowa metoda diagnozowania raka piersi. Może być nawet o 37 proc. bardziej skuteczna od tradycyjnych sposobów
Jest nowa metoda wykrywania raka piersi. Może podnieść skuteczność diagnozy nawet o 37 proc.
Nowy lek doustny w zapobieganiu COVID-19
Nowy doustny lek przeciwwirusowy na COVID-19. Pfizer rozpoczął drugą fazę testów
Ręka chorej
„1/3 pacjentów, którzy przeżyją, wyjdzie do domu z uszkodzonymi nerkami”. Ekspert ostrzega przed nową epidemią, spowodowaną COVID-19

Życie z borderline można porównać do wiecznego balansowania nad przepaścią, w ciągłym lęku, że kolejny krok może oznaczać upadek. Od góry do dołu, od radości do smutku, od wściekłości aż do obojętności. Skąd bierze się to zaburzenie? I jak to jest być osobą z borderline? Na te i więcej pytań odpowiada w rozmowie z Hello Zdrowie psycholożka Monika Kotlarek, która pod koniec marca 2021 roku wydała książkę „Borderline, czyli jedną nogą nad przepaścią”. 

 

Magdalena Bury, Hello Zdrowie: Borderline występuje u 1-3 proc. populacji. To na tyle rzadko, że wielu psychologów i psychiatrów może nigdy się z nim nie spotkać w swojej karierze. Pani z osobami z borderline pracuje na co dzień. Jak można je opisać?

Monika Kotlarek, psycholożka, autorka książki „Borderline, czyli jedną nogą nad przepaścią”: Osoby, które borykają się z borderline, to osoby balansujące na krawędzi, niewiedzące, w którą stronę polecą, w którym kierunku bardziej się przechylą. To krawędź emocjonalna. Emocje są gwałtowne, bardzo szybko się zmieniają i stąd ten balans, który jest niepewny.

Czy osobowością z pogranicza jest się od urodzenia?

Teoretycznie tak. Ale nasza osobowość kształtuje się do 24-25. roku życia i dopiero w tym wieku jesteśmy w pełni uformowani. I by mówić o zaburzeniu osobowości, musimy poczekać do momentu, w którym ta nasza osobowość rozwinie się całkowicie. Ciężko jest powiedzieć, że borderline może mieć np. nastolatek.

Natomiast już wtedy możemy zauważać jego pierwsze symptomy, chociaż to wcale nie musi być zaburzenie osobowości. To mogą być hormony, choroba dwubiegunowa, bunt nastolatka, problemy w szkole. Dlatego dobrze jest, mimo wszystko, poczekać, żeby zobaczyć, czy ten borderline rzeczywiście występuje.

Istnieją sytuacje, które powodują pojawienie się objawów borderline?

Nie do końca to tak działa, jednak sytuacje silnie stresowe, traumatyczne, związane z odrzuceniem przez rodziców, przez partnera mogą te objawy nasilać. To zaburzenie mocno współgra ze stresem, z jego wysokim poziomem. Na takie sytuacje musimy więc uważać.

Jakie są charakterystyczne objawy borderline?

Przede wszystkim to huśtawka emocjonalna, bardzo gwałtowna. Nie chodzi o to, że rano czujemy się smutni, a wieczorem jest już okej. To zmiana od wielkiej miłości do wielkiej nienawiści – może zajść dosłownie w pięć minut. Kochamy swojego partnera, za chwilę go nienawidzimy – jego, świata, siebie, wszystkich.

Borderline to również zachowania autoagresywne, autodestrukcja. Sporo takich sytuacji związanych jest z samobójstwami – od myśli, planów, przez próby samobójcze. Można się spotkać z tendencją do nadużywania używek różnego rodzaju.

Monika Kotlarek, psycholożka
Przede wszystkim to huśtawka emocjonalna, bardzo gwałtowna. Nie chodzi o to, że rano czujemy się smutni, a wieczorem jest już okej. To zmiana od wielkiej miłości do wielkiej nienawiści – może zajść dosłownie w pięć minut. Kochamy swojego partnera, za chwilę go nienawidzimy – jego, świata, siebie, wszystkich

Osoba z borderline może stworzyć szczęśliwy związek?

Osobowość borderline to jest jeden z typów osobowości, to nie jest choroba, którą da się wyleczyć raz, a porządnie. To nawracające elementy naszej osobowości, tego jacy jesteśmy. I oczywiście – takie osoby są w stanie stworzyć szczęśliwe związki. I tworzą takie związki! Wymaga to jednak pracy.

Nie możemy przepisać komuś leków na borderline. Potrzebna jest psychoterapia, często długofalowa, która pomaga uczyć osoby z tym typem osobowości, jak reagować na emocje, jak reagować na problemy, sytuacje stresowe i jak radzić sobie z nimi na co dzień.

Jak wygląda taka terapia?

Przede wszystkim skupiamy się na tym, żeby pacjent dostał dobrą diagnozę. Bardzo często borderline myli się z chorobą dwubiegunową, dlatego niezwykle istotne jest, by ta diagnoza była rzetelna, dobra i odpowiednio przeprowadzona przez psychiatrę. W terapii natomiast skupiamy się na regulacji emocji. Chodzi o to, by emocje, które dana osoba przeżywa, przeżywała w taki sposób, by reakcje nie były gwałtowne i niebezpieczne.

Uczymy pacjentów radzenia sobie ze złością, odrzuceniem, stresem, problemami w związku czy w pracy. Skupiamy się na tym, by pacjent był bezpieczny i np. się nie samookaleczał. Do terapii próbuje się włączyć partnerów, partnerki, przyjaciół, by zapewnić im psychoedukację na temat tego, jak oni mogą sobie poradzić z kimś w takim w domu i jak mogą zadbać o samych siebie.

Często w naszej rozmowie pada pojęcie „choroby afektywnej dwubiegunowej”. Czym się ona różni od zaburzenia borderline?

Choroba afektywna dwubiegowa wygląda podobnie do borderline, natomiast przy tym drugim zaburzeniu zmiany nastrojów są bardzo gwałtowne. One się potrafią zmieniać z minuty na minutę, wszystko jest gwałtowne, nagłe. Osoba z borderline „nie bierze jeńców”, nie zastanawia się. W borderline rzadziej pojawia się depresja.

Przy CHAD ten nastrój trwa kilka dni, tygodni, czasami miesiące. Mamy depresję, potem mamy manię czy hipomanię. Jest też moment stabilizacji, jeżeli osoba bierze leki. Bo najważniejszą różnicą jest to, że CHAD leczy się farmakologicznie. To też jest zaburzenie, z którego się nie wychodzi, natomiast można je wyregulować lekami.

Czytałam, że borderline częściej dotyka kobiet. Trudno żyć z tym zaburzeniem?

Trudno jest żyć z jakimkolwiek zaburzeniem. Zwłaszcza, gdy bycie dobrą matką, żoną, pracowniczką jest w dużej mierze związane z presją społeczną oraz z presją, którą same – jako kobiety – na siebie nakładamy. Jeżeli będziemy funkcjonować w przekonaniu, że musimy być dobrą matką, a coś nam na to nie pozwala bądź utrudnia, będą się w nas pogłębiały uczucie winy, problemy z emocjami, myśli samobójcze.

Problemy można napotkać wszędzie, w zależności od tego, ile od siebie wymagamy. Czasem dobrze jest sobie po prostu odpuścić i nie zastanawiać się nad tym, jak to jest być dobrą żoną czy matką, bo dla każdego jest to coś innego. I to musimy wypracować sobie same bądź z partnerem.

Skąd w osobach z borderline myśli samobójcze?

Osoby z borderline mówią, że to jest wykańczające, bardzo męczące. Huśtawki emocjonalne pojawiają się wtedy, kiedy oni ich nie chcą, kiedy nad nimi nie panują. W ten sposób tracą przyjaciół, siebie. Mają po prostu dosyć. Jedynym wyjściem z sytuacji, która jest dla nich trudna i nie do przejścia, jest śmierć. Stąd tyle tych prób samobójczych.

Jak się zachować, gdy z borderline zmaga się ktoś bliski?

Przede wszystkim dowiedzieć się wszystkiego o borderline – od filmów, YouTube, artykułów po rozmowę z psychologiem czy psychiatrą. Musimy wiedzieć na co się przygotować, co nas może czekać. Istotna jest też rozmowa z osobą z borderline, żeby sprawdzić, czego ona od nas oczekuje i czy my jesteśmy w stanie jej to dać.

Jedną z najważniejszych rzeczy jest też zadbanie o siebie. Jeżeli nie będziemy mieli siły, nie będziemy w stanie niczego od siebie dać. I to są chyba trzy podstawowe punkty – psychoedukacja, rozmowa i zadbanie o siebie.

Bardzo istotne jest, by przestać demonizować osoby z borderline. To są takie same osoby jak my, które po prostu zmagają się z problemami. A robi się z nich straszne potwory, które wrzeszczą, demolują domy, biją partnerów. To jest kompletna bzdura. Trzeba podejść do nich tak, jak my byśmy chcieli być traktowani, gdy mamy problemy.


Monika Kotlarek – psycholożka, absolwentka Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu. Należy do Australian Society of Rehabilitation Counsellors. Pracowała jako 'mental health worker' w Sydney. Aktualnie prowadzi sesje psychologiczne online, w formie wideorozmowy z pacjentami (www.psycholog-pomaga.pl), oraz blog psycholog-pisze.pl na którym od 2012 roku dzieli się wiedzą z zakresu psychologii i psychoterapii.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Andie MacDowell szczerze o swoim zdrowiu psychicznym

Andie MacDowell szczerze o swoim zdrowiu psychicznym: Wciąż zmagam się z zaburzeniami lękowymi

Przez pandemię psychika dzieci jest w tragicznym stanie. Odpowiedź rządu? Infolinia prowadzona przez księdza egzorcystę

Przez pandemię psychika dzieci jest w tragicznym stanie. Odpowiedź rządu? Infolinia prowadzona przez księdza egzorcystę

Justyna Mazur-Kudelska

„Z depresją się nie walczy. Z depresją się oswaja” – mówi Justyna Mazur-Kudelska, podcasterka

Śmierć samobójcza jest jak wybuch bomby

Renata Chrostowska: Śmierć samobójcza jest jak wybuch bomby

PMDD, przedmiesiączkowe zaburzenia dysforyczne – objawy, leczenie

Dziecko

Nowatorska metoda wykrywania wczesnego spektrum autyzmu. Algorytm rozpoznaje zaburzenie w 10 minut!

Binge watching to coraz powszechniejszy sposób na relaks. Choć sam w sobie nie jest niebezpieczny, może prowadzić do negatywnych następstw

Tenisistki

Pokoje ciszy i pomoc psychologów dla tenisistek i tenisistów podczas US Open

Kobieta

„Przestańmy mówić 'jesteś chory/a psychicznie', bo ktoś zrobił coś, co nam się nie podoba” – apeluje edukatorka antydyskryminacyjna Anna Wiatrowska

Dorota Szelągowska

Dorota Szelągowska cierpiała na nerwicę lękową. „Miesiącami nie wychodziłam z domu”

Kobieta przegląda się w lustrze

„Uśmiechnęłam się do siebie w odbiciu. I pomyślałam, że mogłabym wyglądać dokładnie tak samo, jakbym miała depresję” – pisze Maja Herman

Daria Abramowicz, psycholożka sportu

„Niepowodzenie w sporcie czy w pracy to nie jest informacja o nas – że jesteśmy słabi, gorsi, mniej wartościowi” – tłumaczy Daria Abramowicz, psycholożka sportu

Marta Młyńska

Self-care to nie kąpiel z bąbelkami i serial na Netflixie. To życie, przed którym nie musisz się chować

Simone Biles rezygnuje z igrzysk w trosce o swoje zdrowie psychiczne

Simone Biles postawiła na pierwszym miejscu zdrowie psychiczne. Sponsorzy olimpijscy i fani popierają jej decyzję

Wentworth Miller

Wentworth Miller, gwiazdor „Skazanego na śmierć”, wyznał, że ma autyzm. „Ma to kluczowe znaczenie dla tego, kim jestem”

Kobieta leży i zasłania twarz rękoma

Dr Leszek Rudzki: hormony tarczycy mają bardzo istotny wpływ na liczne funkcje naszego organizmu, w tym mózgu i naszą psychikę

Psychofobia - jak z nią walczyć?

Jedynie 30 proc. osób w Polsce zaakceptowałoby przyjaciela lub przyjaciółkę z diagnozą schizofrenii. Dominik Haak o psychofobii

marihuana a schizofrenia

Palenie marihuany zwiększa ryzyko wystąpienia schizofrenii? Czterokrotny wzrost zachorowań w Danii

Depresja maskowana – przyczyny, objawy, leczenie

samotna dziewczyna

„Jak nie masz co robić, to śpisz, żeby dzień, który ciągnie się jak nudne niedzielne popołudnie, jak najszybciej minął”. Trzy rozmowy o samotności

depresja seniora

Seniorzy z depresją. „Nawet 40 proc. epizodów depresyjnych u osób w wieku podeszłym pozostaje niezdiagnozowanych” – mówi psychiatra Hubert Sońta

Czy da się być cały czas w dobrej formie?

Stres mniejszościowy powoduje, że osoby LGBTQ+ się izolują, ukrywają swoją orientację seksualną lub tożsamość płciową – pisze psycholożka Anna Cyklińska

SESJA TERAPEUTYCZNA: Jest tu miejsce na pacjenta takim, jakim jest

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?