Przejdź do treści

Osobowość borderline – zmienne nastroje, impulsywne reakcje. Jak poradzić sobie z zaburzeniami psychicznymi?

załamana kobieta na łóżku
Fot. zinkevych / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
"Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym" - podkreśla psycholog Dominik Haak
„Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym” – podkreśla psycholog i seksuolog Dominik Haak
Elena Krawzow
Paraolimpijka Elena Krawzow o diagnozie guza mózgu: Nigdy bym nie pomyślała, że wizyta u lekarza wyrwie mnie z życia
Jest decyzja Rady Medycznej w sprawie trzeciej dawki szczepionki
Co z trzecią dawką szczepionki dla osób powyżej 18. roku życia? Rada Medyczna wydała rekomendacje
"Serio poprosiłaś go o chodzenie? Nie wiesz, że kobieta powinna czekać?". Seksuolożka wyjaśnia, dlaczego takie przekonanie powinno odejść do lamusa
„Serio poprosiłaś go o chodzenie? Nie wiesz, że kobieta powinna czekać?”. Seksuolożka wyjaśnia, dlaczego takie przekonanie powinno odejść do lamusa
9 sposobów, by uniknąć infekcji tej jesieni

Osobowość borderline wyróżnia się ponadprzeciętną niestabilnością nastrojów i emocji. Charakteryzuje ją zmienność i impulsywność zachowań. Objawy borderline to zestaw różnorodnych zachowań obserwowanych w innych grupach zaburzeń psychicznych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Osobowość borderline to zaburzenie, z którym zmagają się przede wszystkim kobiety (aż 75% wszystkich chorych). Ich zachowania cechuje impulsywność i brak refleksji dotyczącej skutków własnych działań. Borderline towarzyszą także stany lękowe i psychotyczne.

Borderline – co to?

Osobowość borderline to jedno z zaburzeń osobowości. Borderline to więc nie choroba, a rodzaj zaburzeń psychicznych. Wiążą się one z nieprawidłowymi wzorcami zachowań, które są jednak tak utrwalone w psychice pacjenta, że trudno z nimi walczyć. Dotyczą przede wszystkim sposobów przeżywania i reagowania. Impulsywność i brak przewidywania konsekwencji własnych działań zakłócają funkcjonowanie społeczne oraz relacje z otoczeniem. Osobowość borderline charakteryzuje się również poczuciem pustki i towarzyszącymi jej stanami lękowymi i psychotycznymi.

Zaburzenia borderline określa się jako osobowość chwiejną emocjonalnie. Cechuje się niestabilnością emocji oraz nastrojów, a także dynamicznością, impulsywnością i zmiennością zachowań.

Przyczyny borderline

Osobowość typu borderline kształtuje się przede wszystkim w określonym środowisku. Lekarze wskazują na pewne znaczenie czynników genetycznych, natomiast zdecydowanie większe znaczenie przypisuje się czynnikom środowiskowym. Do najczęstszych przyczyn powstawania borderline zalicza się:

  • zaniedbanie w okresie dzieciństwa,
  • maltretowanie,
  • przemoc seksualną,
  • porzucenie przez jednego lub oboje rodziców,
  • traumatyczne doświadczenie prowadzące do Zespołu Stresu Pourazowego.

Charakterystyczne objawy zaburzenia

Osobowość borderline ujawnia się przede wszystkim w relacjach z otoczeniem, sposobie społecznego funkcjonowania oraz w tworzonych związkach emocjonalnych. Zaburzenia osobowości borderline ujawniają się w momencie pierwszych prób usamodzielnienia oraz tworzenia bliskich relacji emocjonalnych. Zaburzenia borderline pojawiają się więc przede wszystkim w okresie dojrzewania, u nastolatków oraz w okresie wczesnej dorosłości.

Do charakterystycznych objawów borderline należą:

  • „dyfuzja tożsamości” – niejasny obraz własnej osoby,
  • brak sprecyzowanych celów i własnych preferencji,
  • nadmiernie emocjonalne, nieuzasadnione reakcje,
  • impulsywność,
  • zmienność zachowań,
  • słaba kontrola emocjonalna,
  • angażowanie się w intensywne, niestabilne związki,
  • częste przeżywanie kryzysów emocjonalnych,
  • usilne próby uniknięcia potencjalnego porzucenia,
  • groźby lub działania samobójcze,
  • próby lub działania samouszkadzające, autodestrukcyjne,
  • stałe uczucie wewnętrznej pustki,
  • stany lękowe lub psychotyczne.

Zobacz także

Osobowość borderline a związki

Zaburzenia osobowości typu borderline właściwie uniemożliwiają stworzenie, a przede wszystkim utrzymanie stabilnych i satysfakcjonujących relacji z innymi. Skłonność do angażowania się w intensywne, lecz niestabilne związki oraz nieumiejętność utrzymania stabilnej emocjonalnie relacji wiąże się z mechanizmem tzw. rozszczepienia. Oznacza on postrzeganie świata i ludzi w kategoriach czarno-białych i szybkie przechodzenie między jednym a drugim sposobem widzenia świata. W jednej chwili osoba z zaburzeniami borderline może idealizować swojego partnera, w drugiej zaś postrzegać go jako swojego wroga. Skrajne przechodzenie między ubóstwieniem, adoracją lub uwielbieniem partnera a zdezawuowaniem jego osoby, obdarzeniem go nienawiścią i pogardą jest charakterystycznym zjawiskiem dla osobowości borderline.

Jak postępować przy podejrzeniu borderline?

Leczenie borderline rozpoczyna się od postawienia prawidłowej diagnozy. Zaburzenia borderline często mylone są z nerwicą, co prowadzi do nieprawidłowego leczenia. Osobowość borderline przede wszystkim wymaga pomocy psychoterapeuty. Kluczowe jest natomiast nastawienie samego pacjenta, świadomość problemu i chęć zmiany.

Psychoterapia zaburzeń osobowości typu borderline często wiąże się z pracą nad tzw. mentalizacją. Chodzi o kształcenie umiejętności rozumienia samego siebie, budowania skłonności do refleksji nad własnymi emocjami i zachowaniami. Mentalizacja pomaga również lepiej zrozumieć innych, ich stany wewnętrzne oraz adekwatnie oceniać intencje drugiej osoby. Leczenie borderline w dużej mierze zakłada naukę odpowiedniego widzenia samego siebie, zachowań innych oraz reagowania stosownie do sytuacji.

Zdarzają się jednak przypadki, gdy leczenie borderline obejmuje także farmakologię. Dzieje się tak szczególnie w stanach ostrej agresji, gdy pacjent nie radzi sobie z negatywnymi emocjami.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Twarz z trądzikiem różowatym

Trądzik różowaty – leczenie, objawy, dieta

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią - wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek badań

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią – wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek z badań

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Bliźniaczki syjamskie

Izrael. Lekarze rozdzielili bliźniaczki syjamskie zrośnięte głowami

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – norma, podwyższona. Jak ją obniżyć?

Kobieta leży w gabinecie lekarskim podłączona pod EEG

Badanie EEG – co wykrywa u dziecka i dorosłego? Wynik

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Odbicie mężczyzny w lustrze

Osobowość narcystyczna, związek z narcyzem. Jak rozpoznać narcyza?

Laborantka trzyma w ręku łańcuch genetyczny.

Zespół Edwardsa – jakie są przyczyny i objawy choroby?

Objawy alkoholizmu są szczególnie widoczne po odstawieniu tej substancji.

Alkoholizm – objawy, skutki, leczenie. Jak pomóc alkoholikowi?

Psycholożka Małgorzata Pawlińska

„Dziś wrażliwość kojarzy się ze słabością. Tymczasem dawniej u boku dobrego władcy często stał wysoko wrażliwy doradca” – mówi Małgorzata Pawlińska

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – objawy, leczenie, rodzaje. Co to jest?

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?