Przejdź do treści

Na czym polega efekt halo w psychologii?

efekt halo
efekt halo
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Tajemnicze choroby
Tajemnicze choroby. Mimo postępu w nauce, wciąż nie wiemy, co je wywołuje
Polubić... menstruację
Polub… menstruację! Jak dopasować się do hormonów, by czuć się dobrze cały miesiąc?
Sucha skóra? Nie pij wody!
Sucha skóra? Nie pij wody!
Jak poprawić sen dziecka?
Jak poprawić sen dziecka?
Rząd próbuje ograniczyć liczbę zakażeń wśród personelu medycznego/iStock
Rząd próbuje ograniczyć liczbę zakażeń koronawirusem wśród personelu medycznego. Dwa nowe zarządzenia

Efekt halo w psychologii jest również określany jako efekt aureoli. Jego rozważania mogą być pozytywne albo negatywne. Chociaż mamy z nim do czynienia codziennie — często nawet nie zdajemy sobie z tego sprawy. Na czym polega ten proces? Jakie mogą być jego skutki w codziennym życiu? Czy każdy z nas kieruje się tym efektem podczas codziennych rozważań?

Efekt halo – czym jest?

O efekcie aureoli mówimy wtedy, gdy zauważamy u innego człowieka jakąś konkretną, zazwyczaj wyrazistą cechę i praktycznie automatycznie przypisujemy mu inne, których u tej konkretnej osoby nigdy nie zauważyliśmy. Przykładowo… o osobach, które są sprawne fizycznie i mają ładne ciało, często mówimy, że są inteligentne, mądre i silne. O osobach otyłych bardzo szybko zdarza nam się myśleć, że towarzyszy im leniwość, niechęć do aktywności fizycznej, czy zbyt nadmierne odpoczywanie.

Efekt halo jest określany jako błąd poznawczy, który możemy popełnić, pochopnie oceniając innych ludzi — mamy z tym styczność zarówno na samym początku znajomości z daną osobą, jak i w trakcie jej trwania. Tego typu błędy są wynikiem tzw. oszczędności poznawczej, którą stosuje na co dzień nasz umysł. Mózg chce szybko oceniać rzeczywistość, która nas otacza, a co za tym idzie — wykorzystuje do tego różnego rodzaju uproszczenia i generalizację, które nie zawsze są skuteczne. Metody, które wykorzystuje nasz organizm i uproszczenia są wynikiem życiowego doświadczenia, poznanych wcześniej osób, opinii innych ludzi. Uważa się również, że mają one duży związek z uwarunkowaniem kulturowym i tradycją, w której przyszło się nam wychowywać. Zauważając u kogoś jedną cechę, mamy skłonność przypisywać mu inną, którą niekoniecznie posiada. Tak jak wspominaliśmy wcześniej — pewne cechy wyglądu możemy wiązać z cechami charakteru, a także zdolnościami, zainteresowaniami i predyspozycjami drugiego człowieka. Niemniej jednak nie zawsze to uroda i wygląd fizyczny są najważniejszymi czynnikami wywołującymi ten efekt. Zdarza się, że nasz mózg bierze pod uwagę także zachowanie danej osoby w konkretnej sytuacji, reakcję na pewne bodźce, a nawet pewne przekonania, czy wyznawane wartości.

Negatywne skutki efektu aureoli

Gdyby efekt halo działał tylko w pozytywnym kierunku, problem nie miałby takiej szerokiej skali. Niestety — często jest tak, że w momencie, gdy zauważymy u kogoś cechę, która nam się nie podoba — chętnie przypisujemy jej inne negatywne, które niekoniecznie posiada. O osobach, które kłamią, mówimy np. że są złe, albo nie potrafią dochować żadnej tajemnicy. W skrócie — są nieszczere i niegodne zaufania.

W jaki sposób nie zostać oszukanym przez efekt halo?

Często zastanawiamy się nad tym, co zrobić, aby efekt aureoli nas nie zgubił. W jaki sposób lepiej i przede wszystkim prawidłowo oceniać innych ludzi? W jaki sposób nie kierować się utartymi przyzwyczajeniami i błędnymi wnioskami? Rozwiązanie zdaje się bardzo proste. Podczas zawierania nowej znajomości albo pogłębiania tej już istniejącej, należy być ostrożnym. Jeżeli ktoś wywiera na nas pozytywne wrażenie, nie należy od razu przypisywać mu wyłącznie dobrych i godnych naśladowania cech. Ktoś, kto w pierwszym kontakcie wydaje się godnym zaufania, tak naprawdę może nas mocno rozczarować. Działa to oczywiście i w drugą stronę. Ktoś, kto na początku wydaje nam się nieszczery i niewart zainteresowania — może okazać się w przyszłości naszym najlepszym przyjacielem. Swoją opinię warto skonsultować z innymi ludźmi, a czynniki, które przypisujemy danemu człowiekowi — powinny mieć odzwierciedlenie w jego zachowaniu. Uważasz, że ktoś jest szczery? Masz wrażenie, że nie byłby godnym zaufania? Na jakiej podstawie wysuwasz takie wnioski, czy ta osoba zachowała się w Twoim towarzystwie w ten sposób, żebyś mógł potwierdzić zarówno te negatywny, jak i pozytywne cechy?

Efekt aureoli jest wykorzystywany przez naszą psychikę po to, aby móc łatwiej oceniać i klasyfikować ludzi, których poznajemy. Jeżeli zależy nam na tym, aby wydane osądy i przekonania nie okazały się błędne, powinniśmy to zjawisko kontrolować.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zazdrość to stan umysłu

Zazdrość to stan umysłu. Dlaczego jedni ją odczuwają, a inni nie?

6 związkowych pułapek

6 związkowych pułapek. Często wpadamy w nie przez samych siebie

Schizoidalne zaburzenie osobowości / freepik

Nie dla wszystkich kwarantanna jest ciężkim doświadczeniem. Istnieje grupa ludzi, dla których brak związków międzyludzkich jest czymś typowym

Samookaleczanie: co jest powodem i jak radzić sobie z takimi przypadkami?

Samookaleczanie: co jest powodem i jak radzić sobie z takimi przypadkami?

Kobieta

Spójrz krytycznie na krytykę. Dlaczego warto i jak to zrobić?

Czy mówienie do siebie jest zdrowe? Odpowiada psychiatra dr Sławomir Murawiec

nastolatka ukryta za różowym balonem

Dojrzewanie – co to takiego? Jak traktować nastolatka?

Trądzik neuropatyczny / istock

Rozdrapujesz skórę z powodu stresu? To może być objaw trądziku neuropatycznego

Kobieta trzyma przed sobą czerwoną folię

Rozpracuj negatywne emocje i wykorzystaj je. Przydadzą ci się w życiu!

Kobieta stoi na drodze

Brak ci pewności siebie? Popracuj z ciałem!

Kobieta ma orgazm

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?

Anna Boenish / Instagram

Anna Boenish szczerze o chorobie: lata anoreksji bulimicznej nauczyły mnie, że jedzenie to wróg, że trzeba liczyć kalorie, ważyć się codziennie, ćwiczyć i jeść mało albo wcale

Unikasz small talku jak ognia? Sprawdź, dlaczego czasem warto wdać się w małe gadu-gadu

Kortyzol – hormon zabójca, który niszczy ci życie. Co o nim wiemy?

Smutna kobieta / istockphoto

Ważne telefony, maile i miejsca, gdzie osoby w kryzysie i ofiary przemocy mogą znaleźć pomoc. Internautka stworzyła listę, która przyda się każdej z nas

Czy można zarazić się emocjami?

Czy można zarazić się emocjami?

Zgubny przerost ambicji

Ambicja i jej zgubny przerost – gdzie szukać równowagi?

para z noworodkiem

Przeżyliście wspólny poród, a on teraz nie chce uprawiać seksu? Psycholog wyjaśnia, jak rozwiązać ten problem

mobbing

Mobbing w miejscu pracy? Reaguj natychmiast! Co warto wiedzieć?

dłonie

Toksyczny związek zabija powoli

Jak dotrzymać noworocznych postanowień?

Jak dotrzymać noworocznych postanowień?

wigilia

W tym roku Wigilia u… ciebie! Jak przetrwać pierwsze samodzielnie organizowane święta?

„Troska o siebie to nie ucieczka do SPA od czasu do czasu. To trudne budowanie rzeczywistości, od której nie chcesz uciekać”. Poruszający wpis Nepenthe

ludzie w maskach

Masz problem z byciem sobą? Psycholodzy tłumaczą dlaczego, sama sobie szkodzisz

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości