Wpływ ADHD na jakość życia
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) to zaburzenie neurorozwojowe pojawiające się już we wczesnym dzieciństwie. Aż 60-70% dzieci z ADHD cierpi na objawy zespołu nadpobudliwości także w wieku dorosłym. Rzutują one w znaczący sposób na jakość życia, utrudniając znalezienie i utrzymanie pracy, negatywnie wpływając na zdrowie fizyczne i psychiczne, a nawet zwiększając prawdopodobieństwo przedwczesnej śmierci.
Rolki
Czy osoby z ADHD żyją krócej?
Na przestrzeni ostatnich lat naukowcy starają się odpowiedzieć na pytanie, jakie są negatywne skutki ADHD. Artykuł naukowy z 2025 roku, który ukazał się w The British Journal of Psychiatry, wskazuje, że pacjenci ze zdiagnozowanym zespołem nadpobudliwości ruchowej umierają wcześniej niż osoby bez ADHD.
W cytowanym badaniu wzięło udział 30 039 osób z Wielkiej Brytanii w wieku powyżej 18 lat oraz 300 390 osób zakwalifikowanych do grupy kontrolnej, dobranych pod względem wieku i płci. Celem badania było określenie oczekiwanej długości życia.
Wyniki badania sugerują, że osoby z ADHD żyją krócej. Pozorna utrata lat wynosiła odpowiednio 9 lat w odniesieniu do kobiet i 7 lat w stosunku do mężczyzn. Autorzy badania wyjaśniają, że przyczyną tego zjawiska prawdopodobnie nie jest samo ADHD, a jego wpływ na różne aspekty życia. Metaanaliza z 2022 roku uwzględniająca 27 badań dotyczących osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i ADHD również wskazuje na wyższą śmiertelność ludzi z zaburzeniem z przyczyn innych niż naturalne.
Badanie przeprowadzone przez Russella Barkley i Mariellen Fischer z 2019 roku opierało się na oszacowaniu oczekiwanej długości życia osób z ADHD na podstawie różnych zmiennych, takich jak poziom edukcji, narażenie na używki czy sposób odżywiania się. Na podstawie tych danych wywnioskowano, że objawy ADHD utrzymujące się w wieku dorosłym mogą prowadzić do skrócenia życia średnio o 12,7 lat.
Co powoduje większą śmiertelność u osób z ADHD?
Nieleczone ADHD może powodować wiele negatywnych skutków, które zwiększają ryzyko przedwczesnej śmierci. Osoby z nadpobudliwością ruchową mogą żyć krócej, ponieważ:
- częściej sięgają po używki: alkohol, papierosy, narkotyki,
- chętniej podejmują niebezpieczne aktywności: uprawianie ekstremalnych sportów, hazardu,
- podejmują ryzykowne zachowania seksualne, narażając się na choroby weneryczne,
- są bardziej narażone na wypadki komunikacyjne, co ma związek ze słabszą koncentracją podczas prowadzenia samochodu,
- częściej mają myśli samobójcze, cechuje je też skłonność do samookaleczania się,
- gorzej radzą sobie w związkach: chwiejność emocjonalna jest przyczyną konfliktów, braku zrozumienia ze strony partnera i poczucia odrzucenia,
- mają zaburzenia snu,
- borykają się z trudnościami finansowymi,
- mają skłonność do zajadania stresu,
- cierpią na inne choroby współistniejące: depresję, zaburzenia lękowe,
- są późno diagnozowani, co może być skutkiem ignorowania objawów i unikania wizyt lekarskich lub trudności diagnostycznych związanych ze współistnieniem innych schorzeń.
Bibliografia:
- Barkley R., Fischer M., Hyperactive Child Syndrome and Estimated Life Expectancy at Young Adult Follow-Up: The Role of ADHD Persistence and Other Potential Predictors, Journal of Attention Disorders 2019, 23(9):907-923.
- Catalá-López F. et al., Mortality in persons with autism spectrum disorder or attentiond-eficit/hyperactivity disorder, JAMA Pediatrics 2022, 176(4):e216401.
- Kowalczyk T., ADHD: niewidzialna choroba, Psychiatria Spersonalizowana 2022, 1(1): 25-31.
- O’Nions E. et al., Life expectancy and years of life lost for adults with diagnosed ADHD in the UK: matched cohort study, The British Journal of Psychiatry 2025, 23:1-8.
