Przejdź do treści

Pozycja Trendelenburga – istota ułożenia, zastosowanie w fizjoterapii i innych dziedzinach medycznych

Kobieta leży na kozetce u fizjoterapeuty
Fot. GioRez/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Twój kręgosłup potrzebuje rozluźnienia? Oto kilka pomocnych ćwiczeń, skorzystaj
Ciało bogini za nic się nie wini. Dzięki akcji Aleksandry Domańskiej tysiące kobiet pokochało swoje ciało
Czerniak – 8 rzeczy, których możesz o nim nie wiedzieć
Malinowo – morelowa pyszność pod owsianą kruszonką
Letnia sałatka z kurkami. Odrobina lasu na talerzu

Pozycja Trendelenburga polega na odpowiednio wysokim ułożeniu nóg względem poziomu głowy i klatki piersiowej. To metoda wykorzystywana w fizjoterapii i leczeniu chorób wewnętrznych, np. w rehabilitacji oddechowej w celu ewakuacji wydzieliny zalegającej w oskrzelach.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Pozycja Trendelenburga może być stosowana zarówno względem dzieci, jak i dorosłych w przebiegu wielu chorób, wyłącznie w określonych przypadkach. Przykładowo pozycja Trendelenburga w ciąży stosowana jest do przeprowadzenia badań ginekologicznych, z kolei w kardiologii do niedawna była określana ułożeniem centralizującym krążenie. Istnieje wiele przeciwwskazań do tego typu ułożenia.

Na czym polega pozycja Trendelenburga?

Pozycja Trendelenburga to pozycja ułożeniowa, w której pacjent leży na plecach z głową i górną częścią klatki piersiowej oraz tułowia poniżej poziomu kończyn dolnych. Do przyjęcia pozycji Trendelenburga niezbędne jest łóżko medyczne z funkcją regulacji kąta nachylenia jego całej płaszczyzny do co najmniej 10 stopni oraz możliwością ewentualnego dostosowania ułożenia segmentu kończyn dolnych w zakresie do 30 stopni. W przypadku braku dostępu do specjalistycznego łóżka wykorzystuje się sztywną podkładkę o wysokości 20–30 cm, którą podkłada się pod tylne nogi zwykłego łóżka. Zastosowanie mają również akcesoria rehabilitacyjne, takie jak wałki czy kliny, podkładane do odpowiedniego poziomu pod biodra i kończyny dolne chorego tak, aby zapewnić minimum 10 stopni nachylenia głowy i tułowia. Pozycja Trendelenburga ma szerokie zastosowanie m.in. w fizjoterapii jako jedno z narzędzi w rehabilitacji pulmonologicznej dzieci i dorosłych. Ponadto ułożenie praktykuje się w ginekologii, chirurgii czy stomatologii. Łóżko do pozycji Trendelenburga zaopatruje sale nie tylko szpitali i klinik leczniczych, ale również hospicjów i domów opieki.

Starsi ludzie ćwiczą w basenie

Pozycja Trendelenburga w fizjoterapii

Pozycja Trendelenburga, tzw. równia pochyła, przyczynia się do wspierania wielu fizjologicznych reakcji organizmu oraz oddziałuje na niego fizycznie, m.in.:

  • pobudza krążenie tętnicze;
  • odbarcza płuca, zmniejsza ucisk narządów wewnętrznych względem siebie, odciąża kręgosłup szyjny od ciężaru głowy;
  • ewakuuje zalegającą wydzielinę w drzewie oskrzelowym.

W fizjoterapii pozycja Trendelenburga stosowana jest głównie w rehabilitacji oddechowej, zwłaszcza w drenażu ułożeniowym oskrzeli w przypadku choroby rozstrzeniowej oraz mukowiscydozy, rzadziej w przebiegu innych chorób związanych z zaleganiem śluzu, jak zapalenie płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), niedodma. Pozycja Trendelenburga wywołuje efekt grawitacyjnego spływania wydzieliny z dolnych partii płuc.

Przebieg zabiegu z wykorzystaniem pozycji Trendelenburga

Pozycja Trendelenburga w przebiegu leczenia chorób płuc może być wykonywana kilka razy w ciągu dnia, w zależności od wskazań lekarskich i stanu pacjenta. W stabilnych rozstrzeniach i mukowiscydozie pozycja Trendelenburga zalecana jest 2 razy dziennie, z kolei w ostrych okresach infekcji częstość jej stosowania jest większa. Czas trwania sesji w pozycji Trendelenburga wynosi średnio 60 minut, a w szczególnych przypadkach może dojść do 120 minut. Krótsze zabiegi wykonuje się z większą dzienną częstotliwością. Efekt pozycji Trendelenburga może być wzmocniony poprzez oklepywanie i masaż wibracyjny klatki piersiowej.

Zobacz także

Kiedy jeszcze stosuje się pozycję Trendelenburga?

Pozycja Trendelenburga stosowana jest m.in.:

  • w chirurgii jako udogodnienie operacji trudno dostępnych miejsc jamy brzusznej bądź leczenia przepukliny brzusznej;
  • w przebiegu specjalistycznych czynności stomatologicznych;
  • w ratownictwie medycznym.

Pozycja Trendelenburga stosowana jest podczas wykonywania zdjęć rentgenowskich (RTG) przełyku. W ginekologii i położnictwie odciąża krocze, a także umożliwia łatwiejszy dostęp do narządów rodnych i dna miednicy. Pozycja Trendelenburga zapobiega odleżynom i przykurczom, stosowana jest w celu odbarczenia kręgosłupa, mięśni grzbietu i pośladków oraz w zaburzeniach ukrwienia tkanki mózgowej. Ponadto przyczynia się do pobudzenia ośrodków życiowych mózgowia. Jeszcze w XIX wieku pozycja Trendelenburga była wskazaniem w przypadku wstrząsu, jednak obecnie medycyna kategorycznie tego zabrania.

Przeciwwskazania do pozycji Trendelenburga

Pozycja Trendelenburga nie jest wskazana w świeżych stanach poudarowych mózgu, w chorobach wieńcowych, w refluksie żołądkowo-przełykowym i w ostrych schorzeniach krążeniowo-oddechowych, po zawałach serca, w czasie operacji zespolenia przełyku i operacji neurochirurgicznych. Może nasilać duszności i prowadzić do niedotlenienia. Tylko rygorystyczne przestrzeganie wskazań do zabiegu ułożeniowego minimalizuje powstawanie powikłań.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

komary

Wiemy, kogo najczęściej gryzą komary i jak się przed nimi chronić. Zapytałyśmy entomologa, czyli eksperta od komarów

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej