Przejdź do treści

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku
Trądzik hormonalny – jak go rozpoznać i leczyć?/ Fot. transurfer / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czym jest wysiłkowe nietrzymanie moczu? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Wysiłkowe nietrzymanie moczu. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Kobieta w maseczce ochronnej
Nie wierzysz, że maseczki ochronne zabezpieczają przed wirusem? Zobacz ten filmik
Mleka roślinne
W jakich produktach szukać wapnia przy diecie bezmlecznej? Wyjaśnia naturopatka
Coraz młodsze kobiety mają zakrzepicę. Jak nie zachorować?
Kuchnia azjatycka
Syndrom chińskiej restauracji – jakie są objawy? Wyjaśnia alergolożka Joanna Jamroz-Brzeska

Trądzik hormonalny, czy też androgenny, dotyka głównie kobiet po 30. roku życia. Objawy wynikają z nadczynności gruczołów łojowych. Leczenie opiera się głównie na regulacji poziomu hormonów, jednak naturalne metody oraz odpowiednia dieta na trądzik hormonalny mogą wpływać terapeutycznie i wspomagać walkę o piękną skórę.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Co to jest trądzik hormonalny?

Trądzik hormonalny, nazywany też trądzikiem androgennym bądź trądzikiem dorosłych, to przewlekła dermatoza, która dotyczy wszystkich grup wiekowych. Najczęściej występuje jednak u kobiet po 30. roku życia, rzadziej – po 40. (nie należy go mylić z trądzikiem młodzieńczym, czyli trądzikiem u nastolatków). Objawy trądziku hormonalnego wynikają z nadczynności gruczołów łojowych.

Jak wygląda trądzik hormonalny? Cechuje się on obecnością zaskórników, wykwitów grudkowo-krostkowych i torbieli ropnych umiejscowionych w okolicach łojotokowych, głównie na twarzy i plecach. Zaczopowane gruczoły łojowe są często kolonizowane przez bakterie beztlenowe, które uwalniają szereg enzymów przyczyniających się do powstania stanu zapalnego.

Przyczyny trądziku hormonalnego

Komórki łojowe podlegają regulacji hormonalnej, której pełen mechanizm jest nieznany, jednakże pośredniczą w nim:

  • hormony androgenowe,
  • czynnik wzrostu,
  • estrogeny,
  • insulina.

Szczególną rolę odgrywają hormony męskie, czyli androgeny: testosteron, dihydrotestosteron i androstenediol (to własnie o nich mówi się, że są hormonami odpowiedzialnymi za trądzik hormonalny), których zbyt wysoki poziom zdecydowanie zwiększa wydzielanie łoju, zaostrzając trądzik zwłaszcza u kobiet. Nie bez kozery alternatywna nazwa tego schorzenia to właśnie trądzik androgenny.  Dowodem na znaczenie androgenów jest fakt, że trądzik hormonalny nie występuje przed okresem dojrzewania i u eunuchów kastrowanych przed okresem pokwitania.

Może jednak zdarzyć się i tak, że za trądzik hormonalny odpowiadają estrogeny (a dokładnie: ich nadmiar). Gdy dochodzi do wzrostu stężenia żeńskich hormonów płciowych, również może to spowodować pojawienie się zmian skórnych. Także progesteron (jeden z żeńskich hormonów, który ma działanie zbliżone do androgenów), jednakże w stężeniu fizjologicznym nie wpływa na gruczoły łojowe, a jedynie w bardzo dużych stężeniach pobudza ich wzrost.

Na trądzik hormonalny u mężczyzn i u kobiet wpływają także osobnicze skłonności do nadmiernego wytwarzania łoju. Czynniki zewnętrzne, takie jak leki oraz warunki pracy, mogą nasilać ten proces. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z możliwości leczenia tego schorzenia, a nawet łagodny trądzik bywa przyczyną zaburzeń emocjonalnych, problemów z samooceną, stresu czy depresji.

Trądzik hormonalny – objawy

Objawy trądziku hormonalnego uzależnione są przede wszystkim od tego, które hormony spowodowały zaburzenia:

  • androgeny są zazwyczaj powodem dużych i bolesnych grudek na skórze twarzy (czoło, broda, linia żuchwy), szyi i pleców pojawiają się duże i bolesne grudki i zaskórniki; zmiany zwykle nie ulegają stanom zapalnym,
  • estrogeny mogą być przyczyną piekących krostek i grudek, „wykwitają” najczęściej na czole, policzkach, nosie i brodzie.
Kobieta przegląda się w lustrze

Trądzik hormonalny – jakie badania laboratoryjne wykonać?

Diagnostyka endokrynologiczna pozwala na ustalenie, jakie endokrynopatie mogą powodować trądzik. Najczęściej jest to hiperandrogenizm, czyli wysoki poziom testosteronu. Badania podają, że może to dotyczyć ok. 7% kobiet w wieku rozrodczym. Hiperandrogenizm oprócz trądziku objawia się:

Większość tych objawów może zostać zauważona przez lekarza podczas badania lub wywiadu. Ponieważ tego typu zaburzenia występują najczęściej  u dorosłych kobiet, leczenie trądziku androgennego wymaga często współpracy dermatologa, endokrynologa i ginekologa w celu ustalenia odpowiedniego leczenia.

Jakie badania należy wykonać, by rozpoznać trądzik hormonalny? Sprawdzenie poziomu androgenów oraz progesteronu już przed pierwszą wizytą u dermatologa pomoże w ocenie występujących zaburzeń.  Jakie jeszcze hormony zbadać przy trądziku? Badania laboratoryjne obejmują m.in.:

  • testosteron całkowity i wolny,
  • DHEAS (jeden z androgenów)
  • stosunek LH/FSH (lutropiny do folitropiny),
  • hormony tarczycy,
  • prolaktynę.

Należy pamiętać, aby testy te robić w odpowiednim momencie cyklu miesięcznego. Aby uzyskane wyniki były wiarygodne, należy odstawić antykoncepcję na 4–6 tygodni przed badaniem.

Jeżeli masz skierowanie wystawione przez endokrynologa bądź dermatologa w ramach NFZ, badania te możesz wykonać bezpłatnie. Jeżeli nie posiadasz skierowania, będziesz musiała zapłacić. Wykonanie pełnego pakietu badań hormonalnych na trądzik w zależności od cen ustalonych w danym laboratorium, kosztuje od 300 do 600.

Trądzik hormonalny – leczenie

Jak wyleczyć trądzik hormonalny? Przede wszystkim stosuje się preparaty farmakolgiczne. Lekiem wykorzystywanym do terapii  jest octan cyproteronu, który jest syntetycznym odpowiednikiem progesteronu. Preparat łączący octan cyproteronu i etynyloestradiol stosuje się w leczeniu trądziku okołomiesiączkowego i trądziku wieku dorosłego. Wskazaniem do jego stosowania jest nieskuteczna próba antybiotykoterapii oraz uporczywy trądzik nieodpowiadający na terapię miejscową.

Kolejnym lekiem o udokumentowanym działaniu w terapii trądziku hormonalnego jest spironolakton. W Polsce jego wykorzystanie jest znikome, w przeciwieństwie do USA, gdzie jest często stosowany w leczeniu trądziku u kobiet po 30. roku życia, które poza trądzikiem hormonalnym cierpią z powodu hirsutyzmu i nadmiernego łojotoku. Trądzić androgenny można leczyć również lekiem o nazwie flutamid czy doustnymi środkami antykoncepcyjnymi.

Niemal w każdej aptece można również tabletki na trądzik bez recepty. Wybór jest duży, ale nie można się po nich spodziewać cudów. To suplementy diety, a nie leki ie są leki, tylko suplementy diety, które składzie mają przede wszystkim różne witaminy, składniki mineralne i zioła. Czasami rzeczywiście są w stanie poprawić stan skóry, ale należy pamiętać o ich ograniczonym działaniu.

Nastolatki z trądzikiem i kartkami z napisem #trądziknietabu

Trądzik hormonalny – leczenie naturalne

Leczenie farmakologiczne trądziku hormonalnego można wspomóc naturalnymi metodami. Preparaty pochodzenia naturalnego, np. zioła na trądzik hormonalny mogą działać kojąco poprzez swoje właściwości oczyszczające skórę i tonizujące. Na pewno nie zaszkodzi wypijana regularnie herbatka z bratka – substancje zawarte w bratku polnym zmniejszają łojotok i działają oczyszczająco na organizm. Należy jednak uważać, by z nią nie przesadzać, bo bratek działa moczopędnie. W „wyciszaniu” zmian skórnych pomóc może również aloes (sok lub żel z aloesu), który ma działanie przeciwzapalne, antyseptyczne, odżywcze i nawilżające. Wystarczy naciąć liść rośliny i przyłożyć go przykładać go na zmienione chorobowo miejsce.

Pielęgnacja cery trądzikowej

Nie można zapominać, że w walce o piękną cerę kluczowa jest jednak odpowiednia pielęgnacja, czyli m.in.

  • właściwe oczyszczanie skóry (by zapobiec namnażaniu się bakterii),
  • stosowanie kremów, które nie mają działania komedogennego,
  • wykonywanie przynajmniej raz w tygodniu peelingu.

 Dieta na trądzik hormonalny

Na stan skóry może wpływać również sposób żywienia. Dieta przy trądziku hormonalnym powinna obfitować w witaminy i składniki odżywcze, wspomagające regenerację naskórka. Oznacza to, że należy spożywać produkty z dużą zawartością:

Należy unikać dań przetworzonych, ostrych przypraw i produktów z wysokim indeksem glikemicznym.

 

Bibliografia:

1. Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2002.
2. Poręba R., Dębski R., Kotarski J., Paszkowski T., Pertyński T., Stachowiak G., Rekomendacje Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego. Kompleksowa terapia hormonalna u kobiet z trądzikiem – 2011, „Ginekologia Polska” 2012, 83, s. 229–232.
3. Sobjanek M., Sokołowska-Wojdyło M., Barańska-Rybak W., Nowicki R., Włodarkiewicz A., Rola czynników hormonalnych w etiopatogenezie i terapii trądziku pospolitego, „Postępy Dermatologii i Alergologii” 2006, XXIII(6), s. 266–272.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak pozbyć się drugiego podbródka?

Soda oczyszczona – właściwości i zastosowanie w kosmetyce

Kobieta w basenie pływa na pontonie

Poparzona skóra od słońca nie stanowi dla ciebie problemu? „Każde poparzenie to krok bliżej do czerniaka” – piszą Dermatolook

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

Jak dbać o skórę w czasie epidemii?

Jak dbać o skórę w czasie epidemii? Sprawdź, co radzą specjaliści – dermatolog i chirurg

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Czym są modzele i jak je usunąć? Modzele na stopach

Dłonie z łuszczycą skóry

Łuszczyca – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Brak okresu – najczęstsze przyczyny spóźniającej się miesiączki

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Cellulit – jak pozbyć się go za pomocą ćwiczeń?/Pexels

Cellulit – jak pozbyć się go za pomocą ćwiczeń?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

Prolaktyna - normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

Prolaktyna – normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?