Przejdź do treści

Komórki Langerhansa – czym są, ich funkcje i rola w rozwoju łuszczycy, AZS i histiocytozy

Komórki Langerhansa - czym są, ich funkcje i rola w rozwoju chorób Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Komórki Langerhansa odgrywają ważną rolę w immunologii  organizmu. To one rozpoznają patogeny i pobudzają układ odpornościowy do neutralizacji wirusów i innych obcych cząsteczek. Niekontrolowany rozrost i namnażanie się komórek Langerhansa może prowadzić do histiocytozy – choroby o podłożu nowotworowym. Zaburzenia funkcji komórek Langerhansa przyczyniają się także do rozwoju schorzeń dermatologicznych, w tym atopowego zapalenia skóry i łuszczycy. 

Czym są komórki Langerhansa?

Komórki Langerhansa (LC) to komórki dendrytyczne znajdujące się w warstwie naskórkowej skóry (w szczególności w warstwie podstawnej i kolczystej), gdzie stanowią 3-8% wszystkich komórek. W niewielkiej ilości występują też w skórze właściwej w warstwie brodawkowatej, błonie śluzowej jamy ustnej, przełyku, macicy, nabłonku przewodu pokarmowego i dróg moczowo-płciowych, grasicy oraz w węzłach i naczyniach chłonnych. Charakterystyczną cechą budowy komórek Langerhansa, która odróżnia je od innych komórek dendrytycznych, jest obecność ziarnistości Birbecka. 

Komórki Langerhansa zostały po raz pierwszy opisane w 1868 przez studenta medycyny, Paula Langerhansa, który wykrył je utrwalając tkanki chlorkiem złota. Początkowo komórki Langerhansa uznawane były za komórki wywodzące się z tkanki nerwowej. Dopiero w 1973, po wyizolowaniu LC ze śledziony myszy, dowiedziono, że komórki Langerhansa pochodzą ze szpiku kostnego i reprezentują populację komórek mieloidalnych i limfoidalnych. W stanie spoczynku komórki te są niedojrzałe. Aktywują je: tranfsormujący czynnik wzrostu TGF-β1, cytokiny IL-1β oraz czynnik martwicy guza TNFα.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność
Naturell Omega-3 1000 mg, 120 kaps
54,90 zł
NOWOŚĆ
Odporność
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność
Naturell Uromaxin + C, 60 tabletek
15,99 zł
Pływające bakterie na odporność

Komórki Langerhansa – funkcje

Komórki Langerhansa to komórki obronne skóry. Ich wypustki znajdują się na powierzchni warstwy naskórkowej, dzięki czemu mogą kontrolować środowisko i chronić organizm przed zakażeniami bakteryjnymi, wirusowymi i grzybiczymi. Zalicza się je komórek prezentujących antygen. 

Gdy komórki Langerhansa dojrzeją, wykazują zdolność do endocytozy i fagocytozy. LC wychwytują antygeny egzogenne, w tym hapteny i antygeny wirusowe, a następnie prezentują je limfocytom T. Odpowiedź immunologiczna ze strony tych komórek może być dwojaka. Gdy patogen nie zostanie „zaklasyfikowany” jako niebezpieczny, komórki aktywują limfocyty T i wspierają ich namnażanie się. W przypadku wniknięcia do organizmu patogenu i uznania go za groźny, LC aktywują odpowiedź wrodzonego układu odpornościowego. Stymulacja komórek Langerhansa prowadzi do produkcji mediatorów stanu zapalnego. 

Limfocyty – jaką pełnią rolę i co oznacza ich spadek?

Histiocytoza z komórek Langerhansa

Histiocytoza z komórek Langerhansa (histiocytoza X, LCH, ang. Langerhans cell histiocytosis) to rzadkie schorzenie o niejasnej etiologii. Dochodzi w nim do namnażania się i proliferacji komórek Langerhansa oraz ich nadmiernego pobudzenia. Stymulacja komórek powoduje wzrost produkcji substancji prozapalnych, co w konsekwencji prowadzi do tworzenia się guzów oraz nacieków. Histocytoza z komórek Langerhansa zaliczana jest do chorób nowotworowych. Może występować zarówno u dorosłych, jak i dzieci, choć najczęściej pojawia się w pierwszej dekadzie życia. W Polsce rocznie rozpoznawanych jest 20-25 przypadków LCH. Mężczyźni chorują 4 razy częściej niż kobiety. 

Objawy histocytozy są bardzo zróżnicowane, gdyż zmiany guzkowe mogą naciekać i niszczyć różne tkanki i narządy. U dorosłych choroba zwykle powoduje zajęcie kości, płuc, skóry lub przysadki mózgowej, natomiast u dzieci dodatkowo procesem chorobowym objęte są węzły chłonne, wątroba, śledziona, szpik kostny, układ pokarmowy czy ośrodkowy układ nerwowy. Symptomy obejmują: 

  • zmiany skórne: plamisto-grudkowe wykwity, krostki, pęcherzyki, zmiany łojotokowe zlokalizowane na owłosionej skórze głowy, za uszami, w fałdach skórnych, wokół odbytu i na tułowiu; 
  • ubytki kostne, bóle kostne, złamania kompresyjne kręgów; 
  • objawy ze strony układu oddechowego: kaszel, sinica, duszności; 
  • objawy ze strony układu pokarmowego: wzdęcia, bóle brzucha, zaburzenia trawienia; 
  • objawy uszkodzenia przysadki mózgowej: moczówka prosta, zaburzenia hormonalne; 
  • nawracające zapalenia ucha środkowego, zaburzenia słuchu, zawroty głowy. 

W diagnostyce histocytozy z komórek Langerhansa wykonuje się badania laboratoryjne: badania krwi i moczu oraz badania obrazowe: USG i RTG. Niekiedy konieczne jest pogłębienie diagnostyki o badanie tomografii komputerowej czy rezonans magnetyczny. Do ostatecznego rozpoznania konieczne jest przeprowadzenie biopsji i ocena immunohistochemiczna pobranego wycinka. Leczenie uzależnione jest od postaci klinicznej choroby. 

Dłonie z łuszczycą skóry

Komórki Langerhansa a łuszczyca

Łuszczyca jest ogólnoustrojową chorobą zapalną o podłożu autoimmunologicznym. Jej charakterystycznym objawem są zmiany skórne wynikające z nadmiernego rogowacenia naskórka. Na łokciach, kolanach, dłoniach, pachach, pachwinach czy owłosionej skórze głowy pojawiają się grudkowate, punktowe zaczerwienienia pokryte warstwą łuszczącej się skóry. Zmiany łuszczycowe mogą też wystąpić na paznokciach, w okolicach lędźwi, a w niektórych przypadkach także w stawach.  

Łuszczyca ma podłoże genetyczne i immunologiczne. Rolę w jej patogenezie przypisuje się m.in. polimorfizmowi genu HLA-Cw6, ekspresji antygenu B17 czy zaburzeniom funkcjonowania komórek Langerhansa. Stymulacja komórek Langerhansa wiąże się z produkcją cytokin, w tym czynnika martwicy nowotworów alfa oraz interleukiny IL-23. Terapia łuszczycy obejmuje leczenie miejscowe preparatami farmakologicznymi oraz leczenie systemowe z zastosowaniem fototerapii. 

Smutny chłopiec z atopowym zapaleniem skóry

Komórki Langerhansa a atopowe zapalenie skóry (AZS)

Atopowe zapalenie skóry to przewlekła choroba zapalna skóry, która objawia się zmianami zapalnymi o charakterze wyprysku oraz świądem skóry. Choć patogeneza schorzenia nie została do końca poznana, wiadomo, że do rozwoju AZS przyczyniają się czynniki genetyczne, środowiskowe, zakaźne i immunologiczne.  

Istotną rolę w powstawaniu atopowego zapalenia skóry odgrywają też komórki Langerhansa. U osób z AZS stwierdza się zwiększoną liczbę tych komórek w naskórku. Komórki Langerhansa po kontakcie z alergenami pobudzają limfocyty, co prowadzi do wystąpienia reakcji alergicznej. Ponadto LC wydzielają substancje przyczyniające się do rozwoju stanu zapalnego w organizmie. 

Źródła:

  1. Agata Woldan-Tambor, Jolanta B. Zawilska. Atopowe zapalenie skóry (AZS) – problem XXI wieku. Terapia i leki. Tom 65, nr 11, 2009. 
  2. Shweta Jaitley and TR Saraswathi. Pathophysiology of Langerhans cells. J Oral Maxillofac Pathol. 2012 May-Aug; 16(2): 239–244. 
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czym jest histiocytoza i jak ją rozpoznać i leczyć u dzieci i dorosłych?

Komórki dendrytyczne w leczeniu chorób nowotworowych. Czy to przyszłość onkologii?

„Karmazynowy przypływ i krwawa Mary”. Jak mówimy o okresie?

Pepsyna – najważniejszy enzym soku żołądkowego, który uaktywnia się w kwaśnym środowisku

RDW-SD czyli jak interpretować niektóre parametry morfologii krwi

Dieta wątrobowa – co można na niej jeść, a co wykluczyć? Co na NAFLD

Próchnica – najczęstsza choroba zakaźna. Co warto o niej wiedzieć?

Drew Barrymore doświadczyła pierwszego uderzenia gorąca na wizji. „Cieszę się, że to zostało udokumentowane”- zażartowała

Po czym rozpoznać wzmożone napięcie mięśni dna miednicy? Tłumaczy fizjoterapeutka uroginekologiczna

Witamina A – na odporność, dobry wzrok i piękne ciało. Gdzie jej szukać, jak suplementować

Pankreatyna – co to jest i jak działa? Kto może a kto powinien stosować pankreatynę?

Czy granulocytopenia jest niebezpieczna i czym grozi niski poziom granulocytów?

Hydrokolonoterapia – duże ryzyko i nikłe korzyści. Przytaczamy fakty, obalamy mity!

Tradycyjne zastrzyki pójdą w zapomnienie? Naukowcy sięgnęli po innowacyjną metodę

LZO – niewidoczne lotne związki organiczne, które wyniszczają organizm

Czym jest medycyna alternatywna i czym się różni od medycyny komplementarnej?

Hepatocyty – niezwykłe i najszerzej wyspecjalizowane komórki ludzkiego organizmu

Lekarze na sali operacyjnej

Pierwsza w Polsce rekonstrukcja krocza nowatorską metodą. Lekarze określili jej efekt jako „rewelacyjny”

Jak objawia się egzema i jak skutecznie pozbyć się plamek, wyprysków i nadżerek?

Na czym polega ajurweda – zasady i efekty. Jak działają ajurwedyjskie okulary?

Witamina B12 – pogromca anemii i zmian neurologicznych. Kiedy potrzebujesz jej więcej?

Odczulanie – na czym polega i kiedy warto je zastosować? Czy odczulać się wiosną?

Ołów, SLS i rakotwórczy arsen. W 21 na 48 past do zębów znaleziono groźne substancje

7 rzeczy, których nie powinnaś jeść po 30-tce

7 rzeczy, których nie powinnaś jeść po 30-tce

×