Przejdź do treści

Agorafobia – jak radzić sobie z lękiem przed przestrzenią? Kiedy konieczna jest terapia?

Kobieta cierpiąca na agorafobię wyglądająca przez okno zza firanki
Fot. Andrew Lever / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Ciągłe zmęczenie – objawy, przyczyny, choroby. Jak je pokonać?
Przeziębienie czy jednak grypa? Jak rozpoznać, co ci dolega?
Jad pszczeli w godzinę zabija 100 proc. komórek raka piersi? Wstępne wyniki badań są bardzo obiecujące
Grała pielęgniarkę chorującą na raka. Teraz sama zmaga się z nowotworem. „To było szokiem dla mojej kobiecości”
Nie wystarczy powiedzieć, że boli brzuch. Lekarka Weronika Błaszczyk podpowiada, co ułatwi właściwą diagnozę

Agorafobia jest rodzajem poważnego zaburzenia lękowego. To lęk przed otwartą przestrzenią. Przyczyną agorafobii nie zawsze jest sama przestrzeń. Czasem bywa to nieświadomy lęk przed wydarzeniami, jakie w jej obrębie mogą zajść. Dla cierpiących na nią osób ogromną trudność stanowią samotne podróże lub udział w wydarzeniach masowych. Czasami wyzwaniem okazuje się przekroczenie progu domu. Jak sobie radzić?

Agorafobia w wielu przypadkach wymaga profesjonalnego leczenia. Zanim zapadnie decyzja, jak leczyć agorafobię, konieczne jest ustalenie przyczyny lęku. Spora część osób cierpiących na agorafobię zapada na nią w związku z konkretnymi, traumatycznymi przeżyciami. Ich przepracowanie, nazwanie emocji i uwolnienie się od traumy pozwalają pokonać agorafobię.

Co to jest agorafobia?

Agorafobia to szczególny przypadek zaburzenia lękowego. To zaburzenie nerwicowe związane z (uzasadnionym bądź nie) poczuciem zagrożenia płynącego z zewnątrz. Osoba cierpiąca na agorafobię w przestrzeni zewnętrznej (wobec tej domowej, prywatnej, oswojonej) widzi zagrożenie dla siebie i najbliższych. Konieczność konfrontacji, wejścia w tę obcą przestrzeń wiąże się z poczuciem bardzo dużego stresu, wywołuje paniczny lęk.

Agorafobii towarzyszą konkretne objawy psychosomatyczne. Osobie nieznającej chorego mogą sugerować chorobę układu krążenia lub układu oddechowego. W leczeniu agorafobii konieczne jest więc rozpoznanie samego problemu, jego przyczyny, w końcu zaś wdrożenie odpowiedniej terapii poznawczo-behawioralnej, w ramach której podejmuje się próby oswojenia pacjenta z otaczającą go rzeczywistością. Na agorafobię cierpi około 5 proc. ludzi.

Agorafobia – przyczyny

Przyczyny agorafobii rzadko kiedy są jednoznaczne i możliwe do natychmiastowego wskazania. Stąd też wynika trudność w leczeniu agorafobii. Zanim bowiem zostaną wprowadzone działania mające na celu wyleczenie zaburzenia, konieczne jest znalezienie przyczyny lęku.

Agorafobia może wiązać się z dzieciństwem. Traumatyczne doświadczenie z tamtego okresu może wpływać na lęki dorosłego człowieka. Problem polega na tym, że pacjenci często nie zdają sobie sprawy z tego, jak istotne są niektóre wydarzenia, które miały miejsce w dzieciństwie. O wielu nie pamiętają, ze znaczenia wielu nie zdają sobie sprawy.

Co szczególnie znaczące w tym kontekście – sytuacja z dzieciństwa, która wpłynęła na rozwój lęku, wcale nie musi mieć bezpośredniego związku z sytuacją fobiczną. Poszukiwanie źródła agorafobii jest więc przez to trudniejsze. W dużej mierze zadaniem terapii poznawczo-behawioralnej jest właśnie ustalenie owej przyczyny lęku przestrzennego.

Agorafobia może rozwinąć się również na gruncie bieżących doświadczeń. Przyczyn lęku można szukać w bliskiej przeszłości pacjenta. Chodzi przede wszystkim o negatywne wydarzenia, które miały miejsce poza domem, często z daleka od najbliższych osób. Szczególnie istotne są tutaj traumatyczne lub po prostu trudne doświadczenia, takie jak:

  • utrata kogoś bliskiego,
  • długa choroba bliskiej osoby,
  • udział w katastrofie komunikacyjnej,
  • udział w sytuacji zagrożenia życia.

Zarówno traumatyczne przeżycia z dzieciństwa, jak i niebezpieczne sytuacje, które stają się udziałem dorosłych, mogą budować w człowieku przekonanie, że jedynie dom jest bezpiecznym miejscem. Wszystkie inne przestrzenie są zaś groźne, niebezpieczne i może się w nich wydarzyć coś złego, zagrażającego życiu lub zdrowiu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Pająk na ręce - arachnofobia

Agorafobia – objawy

Podstawowym objawem agorafobii jest niechęć do wyjścia z domu, która utrudnia podjęcie normalnych, codziennych czynności. Lęk antycypacyjny to panika związana z samą myślą o konieczności opuszczenia oswojonej przestrzeni. Otwarte tereny, miejsca publiczne – wszystko to wywołuje stres i ogromny lęk.

Tym psychicznym reakcjom towarzyszą objawy somatyczne, które pacjent nadinterpretuje. W efekcie przy kolejnych atakach lęku objawy somatyczne pojawiają się jako nawykowa reakcja organizmu i coraz trudniej nad nimi zapanować.

Do typowych objawów agorafobii należą:

Agorafobia – leczenie

Leczenie agorafobii możliwe jest dopiero w momencie postawienia jednoznacznej diagnozy. Jest to o tyle istotne, że część somatycznych objawów agorafobii może kierować uwagę w stronę innych schorzeń, przede wszystkim tych związanych w układem krążenia oraz układem oddechowym.

Agorafobia – jak sobie radzić?

By poradzić sobie z agorafobią, przede wszystkim należy poszukać profesjonalnej pomocy. Terapia poznawczo-behawioralna pozwala nie tylko poznać przyczynę lęku, lecz także ją oswoić. W ramach terapii bardzo często podejmowana jest tzw. desensytyzacja, czyli odwrażliwienie chorego na sytuację stresową.

Terapeuta w kolejnych etapach oswaja pacjenta z koniecznością wyjścia domu, samotnym spacerem, wydarzeniem z udziałem kilkunastu, potem kilkudziesięciu osób. W trakcie terapii oswaja się konieczność przebywania na otwartych przestrzeniach i w miejscach publicznych.

Nauka, jak pokonać agorafobię, bywa trudna i wymaga bardzo dużo samozaparcia. Walkę tę można jednak wygrać.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Filofobia – gdy miłość wywołuje atak paniki. Jakie są przyczyny strachu przed zakochaniem? 

„Można stworzyć szczęśliwy związek, udane małżeństwo, można pracować, tylko trzeba być uważnym”. O życiu z ChAD mówi Monika Kotlarek

Joanna Frejus/archiwum prywatne

„Czas pozbyć się tej cukrowej pokrywy i zacząć mówić o emocjach i potrzebach rodziców prawdziwie i bez poczucia wstydu”. O depresji poporodowej rozmawiamy z psycholożką Joanną Frejus

Odczuwasz lęk i niepokój, choć nic złego się nie dzieje? Sprawdź, co może ci dolegać

Erytrofobia – czym jest, przyczyny, leczenie 

Uczucie ucisku w szyi – jak się go pozbyć?

"Naprawdę boli cię brzuch czy tylko wymuszasz uwagę?". Psycholożka pokazuje, co by było, gdybyśmy tratowali choroby somatyczne tak samo, jak psychiczne

„Naprawdę boli cię brzuch, czy tylko wymuszasz uwagę?”. Psycholożka pokazuje, co by było, gdybyśmy traktowali choroby somatyczne tak samo jak psychiczne

„Ludzie się boją, że inflacja za chwilę sprawi, że zniknie nasze życie. To, które dzisiaj znamy”. O jej wpływie na nasze zdrowie psychiczne mówi psychoterapeutka Renata Składanek

12 proc. z nas używa smartfona pod prysznicem, 9 proc. w czasie seksu. Lek. Michał Domaszewski ostrzega przed uzależnieniem od telefonu

12 proc. z nas używa smartfona pod prysznicem, 9 proc. w czasie seksu. Lek. Michał Domaszewski ostrzega przed uzależnieniem od telefonu

Nerwica przełyku – co to jest, objawy. Jak leczyć „gulę” w gardle?

Kobieta

Ziewasz, swędzi cię skóra, masz zimne dłonie? To mogą być objawy zaburzeń lękowych

Czy w ciąży można przyjmować leki od psychiatry? Wyjaśnia Joanna Adamiak

Czy w ciąży można przyjmować leki od psychiatry? Wyjaśnia Joanna Adamiak

Gdy ich bliscy chorują, oni sami są cichymi pacjentami. Tak w Polsce wygląda opieka nad osobami ze schizofrenią

„Zawsze noszę w torebce cukierki chili”. O życiu z chorobą schizoafektywną opowiada Dorota Solarska, autorka książki „Artystka przetrwania”

Jesteśmy słabym pokoleniem? Psycholożka wyjaśnia / pexels

Jesteśmy słabym pokoleniem? Psycholożka wyjaśnia, z czego może wynikać wzrost zapadalności na choroby psychiczne

„To powinna być norma, a nie coś dostępnego dla wybranej garstki bogaczy” – Małgorzata Halber w ostrych słowach o stanie psychiatrii w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Wydaje ci się, że wszyscy widzą twój stres? Psycholożka wyjaśnia, na czym pole iluzja przejrzystości

Wydaje ci się, że wszyscy widzą twój stres i lęk? Psycholożka wyjaśnia, na czym polega iluzja przejrzystości

Pink: "Czułam się, jakbym miała udar, to było przerażające". Diagnoza była jednak zupełnie inna

Pink: „Miałam objawy udaru, to było przerażające”. Diagnoza była zupełnie inna

Zaburzenia psychotyczne – czym są, objawy. Czym jest epizod psychotyczny?

Dziecko siedzi na podłodze

Wojewódzki Szpital Psychiatryczny o wstrzymaniu przyjęć na oddział dziecięcy: „To nasz niemy krzyk”

„Nie ma jednej miary, co traumatyzuje, a co nie. Dla każdego układu nerwowego ‘za dużo’ ma inną definicję” – mówi terapeutka traumy Sabina Sadecka

„Ich współpracownicy często opisują to jako obcowanie z czystym – niejako nieludzkim – intelektem”. Jak rozpoznać psychopatę, tłumaczy ekspertka

Kobieta

Prawie połowa młodych dorosłych zmaga się z problemami ze zdrowiem psychicznym. Badacze: „Liczby były dla nas zaskoczeniem”

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

×