Przejdź do treści

Agorafobia – jak radzić sobie z lękiem przed przestrzenią? Kiedy konieczna jest terapia?

Kobieta cierpiąca na agorafobię wyglądająca przez okno zza firanki
Fot. Andrew Lever / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
plaża we Władysławowie, lato 2020
Wakacje w czasie pandemii. Tak (nie)wygląda reżim sanitarny na plaży we Władysławowie
koronawirus, sklep w Polsce
Koronawirus w Polsce. Ruszą kontrole policji i służb sanitarnych w sklepach, będzie rejestracja wesel
Alfabet intymny – punkty i punkciki w kobiecym ciele
W Irlandii wycofano reklamę tamponów. Powód może zdziwić
W Irlandii wycofano reklamę tamponów. Powód może zdziwić
Polska na „czerwonej liście” resortu zdrowia Ukrainy. Co to oznacza?
Polska na „czerwonej liście” resortu zdrowia Ukrainy. Co to oznacza?

Agorafobia jest rodzajem poważnego zaburzenia lękowego. To lęk przed otwartą przestrzenią. Przyczyną agorafobii nie zawsze jest sama przestrzeń. Czasem bywa to nieświadomy lęk przed wydarzeniami, jakie w jej obrębie mogą zajść. Dla cierpiących na nią osób ogromną trudność stanowią samotne podróże lub udział w wydarzeniach masowych. Czasami wyzwaniem okazuje się przekroczenie progu domu. Jak sobie radzić?

Agorafobia w wielu przypadkach wymaga profesjonalnego leczenia. Zanim zapadnie decyzja, jak leczyć agorafobię, konieczne jest ustalenie przyczyny lęku. Spora część osób cierpiących na agorafobię zapada na nią w związku z konkretnymi, traumatycznymi przeżyciami. Ich przepracowanie, nazwanie emocji i uwolnienie się od traumy pozwalają pokonać agorafobię.

Co to jest agorafobia?

Agorafobia to szczególny przypadek zaburzenia lękowego. To zaburzenie nerwicowe związane z (uzasadnionym bądź nie) poczuciem zagrożenia płynącego z zewnątrz. Osoba cierpiąca na agorafobię w przestrzeni zewnętrznej (wobec tej domowej, prywatnej, oswojonej) widzi zagrożenie dla siebie i najbliższych. Konieczność konfrontacji, wejścia w tę obcą przestrzeń wiąże się z poczuciem bardzo dużego stresu, wywołuje paniczny lęk.

Agorafobii towarzyszą konkretne objawy psychosomatyczne. Osobie nieznającej chorego mogą sugerować chorobę układu krążenia lub układu oddechowego. W leczeniu agorafobii konieczne jest więc rozpoznanie samego problemu, jego przyczyny, w końcu zaś wdrożenie odpowiedniej terapii poznawczo-behawioralnej, w ramach której podejmuje się próby oswojenia pacjenta z otaczającą go rzeczywistością. Na agorafobię cierpi około 5 proc. ludzi.

Agorafobia – przyczyny

Przyczyny agorafobii rzadko kiedy są jednoznaczne i możliwe do natychmiastowego wskazania. Stąd też wynika trudność w leczeniu agorafobii. Zanim bowiem zostaną wprowadzone działania mające na celu wyleczenie zaburzenia, konieczne jest znalezienie przyczyny lęku.

Agorafobia może wiązać się z dzieciństwem. Traumatyczne doświadczenie z tamtego okresu może wpływać na lęki dorosłego człowieka. Problem polega na tym, że pacjenci często nie zdają sobie sprawy z tego, jak istotne są niektóre wydarzenia, które miały miejsce w dzieciństwie. O wielu nie pamiętają, ze znaczenia wielu nie zdają sobie sprawy.

Co szczególnie znaczące w tym kontekście – sytuacja z dzieciństwa, która wpłynęła na rozwój lęku, wcale nie musi mieć bezpośredniego związku z sytuacją fobiczną. Poszukiwanie źródła agorafobii jest więc przez to trudniejsze. W dużej mierze zadaniem terapii poznawczo-behawioralnej jest właśnie ustalenie owej przyczyny lęku przestrzennego.

Agorafobia może rozwinąć się również na gruncie bieżących doświadczeń. Przyczyn lęku można szukać w bliskiej przeszłości pacjenta. Chodzi przede wszystkim o negatywne wydarzenia, które miały miejsce poza domem, często z daleka od najbliższych osób. Szczególnie istotne są tutaj traumatyczne lub po prostu trudne doświadczenia, takie jak:

  • utrata kogoś bliskiego,
  • długa choroba bliskiej osoby,
  • udział w katastrofie komunikacyjnej,
  • udział w sytuacji zagrożenia życia.

Zarówno traumatyczne przeżycia z dzieciństwa, jak i niebezpieczne sytuacje, które stają się udziałem dorosłych, mogą budować w człowieku przekonanie, że jedynie dom jest bezpiecznym miejscem. Wszystkie inne przestrzenie są zaś groźne, niebezpieczne i może się w nich wydarzyć coś złego, zagrażającego życiu lub zdrowiu.

Pająk na ręce - arachnofobia

Agorafobia – objawy

Podstawowym objawem agorafobii jest niechęć do wyjścia z domu, która utrudnia podjęcie normalnych, codziennych czynności. Lęk antycypacyjny to panika związana z samą myślą o konieczności opuszczenia oswojonej przestrzeni. Otwarte tereny, miejsca publiczne – wszystko to wywołuje stres i ogromny lęk.

Tym psychicznym reakcjom towarzyszą objawy somatyczne, które pacjent nadinterpretuje. W efekcie przy kolejnych atakach lęku objawy somatyczne pojawiają się jako nawykowa reakcja organizmu i coraz trudniej nad nimi zapanować.

Do typowych objawów agorafobii należą:

  • kołatanie serca,
  • wzrost ciśnienia tętniczego,
  • uderzenia gorąca lub zimna,
  • suchość w ustach,
  • ból w klatce piersiowej,
  • zawroty głowy,
  • poty i duszności,
  • dławienie, ucisk w gardle,
  • hiperwentylacja,
  • nudności, biegunka,
  • mrowienie kończyn,
  • poczucie odrealnienia,
  • lęk przed „utratą zmysłów”,
  • lęk przed śmiercią.

Agorafobia – leczenie

Leczenie agorafobii możliwe jest dopiero w momencie postawienia jednoznacznej diagnozy. Jest to o tyle istotne, że część somatycznych objawów agorafobii może kierować uwagę w stronę innych schorzeń, przede wszystkim tych związanych w układem krążenia oraz układem oddechowym.

Agorafobia – jak sobie radzić?

By poradzić sobie z agorafobią, przede wszystkim należy poszukać profesjonalnej pomocy. Terapia poznawczo-behawioralna pozwala nie tylko poznać przyczynę lęku, lecz także ją oswoić. W ramach terapii bardzo często podejmowana jest tzw. desensytyzacja, czyli odwrażliwienie chorego na sytuację stresową.

Terapeuta w kolejnych etapach oswaja pacjenta z koniecznością wyjścia domu, samotnym spacerem, wydarzeniem z udziałem kilkunastu, potem kilkudziesięciu osób. W trakcie terapii oswaja się konieczność przebywania na otwartych przestrzeniach i w miejscach publicznych.

Nauka, jak pokonać agorafobię, bywa trudna i wymaga bardzo dużo samozaparcia. Walkę tę można jednak wygrać.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Hydrofobia czy tylko strach? Jak oswoić się z wodą i nauczyć pływać, pytamy instruktorkę i psychologa

Wydaje ci się, że nie jesteś poddenerwowana? Te symptomy mogą temu przeczyć

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Stany lękowe/iStockphoto

Osoby ze stanami lękowymi mogą doskonale funkcjonować. Oto osiem symptomów, które o tym świadczą

Kobieta wchodzi w obrazek

Fobia społeczna – jak sobie z nią poradzić? Poznaj 6 zasad pracy nad lękiem społecznym

fobia społeczna

Jak czuje się osoba z fobią społeczną? „Pomnóżcie lęk razy sto. Aby był tak silny, że wręcz paraliżujący. Aż poczujecie, że naprawdę palicie się ze wstydu”

objawy nerwicy

Lęk, zamartwianie się, niepokój, nadmierne pocenie się. Masz te objawy? To może być zaburzenie lękowe

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Kobieta na plaży w swetrze i kapeluszu

„Kryzys psychiczny może spotkać mnie, ciebie, twoją matkę, brata, przyjaciółkę… każdego” – pisze lekarka z okazji Marszu Żółtej Wstążki

Zdesperowana kobieta patrzy przez okno

Depresja – objawy, przyczyny i leczenie. Jak pomóc osobie z depresją?

Profesor Łukasz Święcicki o sytuacji psychiatrii w pandemii/East News

„Moi pacjenci powtarzają, że teraz wreszcie wszyscy czujemy się tak samo”. O sytuacji pacjentów psychiatrycznych w dobie epidemii mówi profesor Łukasz Święcicki

kobieta leżąca na podłodze

Hipochondryk – kim jest? Przyczyny, objawy i leczenie hipochondrii

Trypofobia - lęk przed dziurkami

Trypofobia – co to jest? Objawy i leczenie

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

Efekt nocebo, czyli jak doprowadzić się do choroby siłą umysłu

Efekt nocebo, czyli jak doprowadzić się do choroby siłą umysłu

Lęk w czasach pandemii / rawpixel

Jak nie karmić lęku? Specjaliści wyjaśniają, co w dobie pandemii jest ważne dla naszego zdrowia psychicznego

Smutna kobieta - GAD

Czym jest GAD i jakie są jego objawy? Tłumaczy psycholożka Anna Cyklińska

Schizoidalne zaburzenie osobowości / freepik

Nie dla wszystkich kwarantanna jest ciężkim doświadczeniem. Istnieje grupa ludzi, dla których brak związków międzyludzkich jest czymś typowym

Kobieta siedzi w gabinecie laekarskim i trzyma się za głowę

Lobotomia – co to jest? Jak przeprowadzany jest zabieg i jakie są skutki uboczne lobotomii?

Smutna kobiet a- cyklofrenia

Cyklofrenia – co to jest i jakie są jej objawy? Jak się zachowuje cyklofrenik?

kobieta w oknie

Koronawirus stygmatyzacji. Bardziej od choroby boimy się innych?

Mika Urbaniak o chorobie dwubiegunowej afektywnej

Mika Urbaniak o chorobie dwubiegunowej afektywnej: ze strachu nie byłam w stanie wyjść z pokoju

Schizofrenia / istockphoto

Schizofrenia – jak chorują kobiety?

Ciałopozytywna terapia / Instagram

Czego nie mówić osobie z depresją? Sara Cicherska z „Ciałopozytywnej terapii” na Instagramie opublikowała wzruszający post

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami